Bölümler 39Şu an: Xxvıı. Bölüm — LİVERPOOL RıHTIMLARINDA
- 1 Önsöz.442 kelime
- 2 Bölüm I. — Gizemli Bir Kayboluş.2.479 kelime
- 3 Iı. Bölüm — Manchester’da Bir Çay Daveti1.817 kelime
- 4 Iıı. Bölüm — John Barton’ın Büyük Felaketi2.529 kelime
- 5 Bölüm Iv. — Yaşlı Alıce’in Hikâyesi.2.918 kelime
- 6 V. Bölüm — Fabrika Yangını—jem Wılson Yardıma Koşuyor5.384 kelime
- 7 Vı. Bölüm — Yoksulluk ve Ölüm5.056 kelime
- 8 Vıı. Bölüm — Jem Wılson’ın Reddedilişi2.290 kelime
- 9 Bölüm Vııı. — Margaret’in Halk Önünde İlk Şarkı Söyleyişi.4.482 kelime
- 10 Bölüm Ix. — Barton’un Londra Deneyimleri.4.546 kelime
- 11 Bölüm X. — Savurgan Oğlun Dönüşü.3.923 kelime
- 12 Xı. Bölüm — Bay Carson’ın Niyetleri Ortaya Çıkıyor3.999 kelime
- 13 Xıı. Bölüm. — Yaşlı Alıce’in Çocuğu.2.487 kelime
- 14 Bölüm Xııı. — Bir Yolcunun Anlattıkları.2.611 kelime
- 15 Xıv. Bölüm — Jem’in Talihsiz Esther’le Görüşmesi3.312 kelime
- 16 Xv. Bölüm — Rakipler Arasında Şiddetli Bir Karşılaşma3.611 kelime
- 17 Xvı. Bölüm — İşverenlerle İşçilerin Buluşması2.954 kelime
- 18 Xvıı. Bölüm — Barton’un Gece İşi2.981 kelime
- 19 Bölüm Xvııı. — Cinayet.3.151 kelime
- 20 Xıx. Bölüm — Jem Wılson Cinayet Şüphesiyle Tutuklanıyor3.259 kelime
- 21 Xx. Bölüm — Mary’nin Rüyası—ve Uyanış1.987 kelime
- 22 Xxı. Bölüm. — Esther’in Mary’yi Arama Nedeni.2.839 kelime
- 23 Xxıı. Bölüm — Mary’nin Alibisini Kanıtlama Çabası3.079 kelime
- 24 Xxııı. Bölüm — Celpname3.305 kelime
- 25 Xxıv. Bölüm — Ölmekte Olanlarla2.419 kelime
- 26 Xxv. Bölüm — Bayan Wılson’ın Kararı2.217 kelime
- 27 Xxvı. Bölüm — Liverpool Yolculuğu902 kelime
- 28 Xxvıı. Bölüm — LİVERPOOL RıHTIMLARINDA2.028 kelime · Okuduğun bölüm
- 29 Bölüm Xxvııı.1.835 kelime
- 30 Xxıx. Bölüm — Jem Hakkında Ağır Suç İddianamesi1.563 kelime
- 31 Job Legh'in Aldatmacası1.389 kelime
- 32 Xxxı. Bölüm — Mary Geceyi Nasıl Geçirdi1.466 kelime
- 33 Bölüm Xxxıı. — Duruşma ve Karar — “Suçsuz.”5.278 kelime
- 34 Xxxııı. Bölüm — Huzur İçinde Yatsın.3.556 kelime
- 35 Bölüm Xxxıv. — Eve Dönüş.3.685 kelime
- 36 Xxxv. Bölüm3.466 kelime
- 37 Xxxvı. Bölüm — Jem’in Bay Duncombe’la Görüşmesi1.900 kelime
- 38 Xxxvıı. Bölüm — Cinayetle İlgili Ayrıntılar2.583 kelime
- 39 Otuz Sekizinci Bölüm. — Sonuç.1.504 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XXVII. BÖLÜM
LİVERPOOL RıHTIMLARINDA
“İşte bizim rıhtım!
Şu çamurlu yoldaki gürültüyü dinle,
Şu geminin yükü yolu daraltmış, sınırlamış;
Çevreye boşalttığı yığınla servet,
Paket, bohça, fıçı, sandık, kasa:
Denizcilerle öfkeli hamallar,
İş başında birbirine karışmış, rüzgâra haykırıyor.”
Crabbe.
Mary sendeleyerek eve girdi. Bayan Jones onu şefkatle bir sandalyeye oturttu ve şaşkınlık içinde yanı başında durdu.
“Ah, baba! Baba!” diye mırıldandı Mary. “Ne yaptın? Ne yapmalıyım? Masum olan mı ölmeli, yoksa… korktuğum kişi mi… korkuyorum… Ah, ne diyorum ben?” Korkuyla çevresine bakındı; Bayan Jones’ın yüzünü görünce biraz rahatlamış gibiydi. “O kadar çaresizim, o kadar güçsüzüm ki… Sonuçta yalnızca zavallı bir kızım. Doğrunun ne olduğunu nereden bileyim? Baba! Bana hep öyle iyi davrandın… Senin de… boş ver… boş ver, mezarda her şey yoluna girer.”
“Aman Tanrım!” diye haykırdı Bayan Jones. “Sanırım aklını kaçırdı!”
“Hayır, kaçırmadım!” dedi Mary, sözlere tutunarak; dağıldığını hissettiği zihnini güçlü bir çabayla denetim altına aldı. O ana dek bembeyaz olan yanakları kıpkırmızı kesildi. “Aklımı kaçırmadım. Yapılacak o kadar çok şey var ki… o kadar çok… ve hepsini yapacak benden başka kimse yok, biliyorsunuz; gerçi ne olduğunu da doğru dürüst bilmiyorum,” dedi Bayan Jones’a şaşkınlıkla bakarak. “Ne olursa olsun delirmemeliyim; en azından henüz değil. Hayır!” Kendini toparladı. “Hâlâ bir şeyler yapılabilir ve bunu ben yapmalıyım. Denize açıldı mı dediniz? John Cropper mı? Yola çıktı mı?”
“Evet! Sabah gelgitine yetişmek için dün gece limandan çıktı.”
“Yarın yola çıkacak sanıyordum,” diye mırıldandı Mary.
“Will de öyle sanıyordu. Uzun zamandır burada kalıyor; hepimiz ona ‘Will’ deriz,” diye yanıtladı Bayan Jones. “Sanırım gemi görevlisi ona öyle söylemiş. Cuma sabahı Liverpool’a gelene kadar başka türlüsünü öğrenmemiş. Ama bunu duyar duymaz Man Adası’na gitmekten vazgeçti ve gemi görevlisiyle Rhyl’e geçti. Gemi görevlisinin adı John Harris; Abergele’nin biraz ötesinde arkadaşları var. Belki ondan söz ettiğini duymuşsundur; çok samimiler ama Harris hakkında benim kendi düşüncem var.”
“Demek yola çıktı?” diye yineledi Mary; gerçeği zihninde canlandırabilmek için sözü tekrarlıyordu.
“Evet, dediğim gibi, sabah gelgitine yetişmek için dün gece gemiye bindi. Oğlum geminin nehirden aşağı inişini görmeye gitti; gördüklerinden heyecanla dönüp duruyor. Charley! Charley!” diye oğluna yüksek sesle seslendi. Ama Charley, Lancashirelıların dediği gibi, bir şeyler olup bittiğinde asla uzakta bulunmayan çocuklardandı: gizemli bir konuşma, alışılmadık bir olay, yangın ya da kargaşa; kısacası her şey. Böyle çocuklar bu dünyanın her yerde hazır bulunan küçük insanlarıdır.
Charley bütün bu süre boyunca aslında hem seyirci hem dinleyiciydi. Yalnızca bir süre çamaşır ipinde “dollying” denen oyalanmayla ve birkaç başka yaramazlıkla meşgul olmuş, bu yüzden içeri giren yabancı kızla annesinin konuşmasına bütün dikkatini verememişti.
“Ah, Charley! İşte buradasın! John Cropper’ın bu sabah nehirden aşağı gidişini görmedin mi? Genç kadına anlat; sanırım bana pek inanmıyor.”
“Bir buharlı geminin onu nehirden aşağı çektiğini gördüm; aynı şey sayılır,” diye yanıtladı.
“Ah, keşke dün gece gelseydim!” diye inledi Mary. “Ama hiç aklıma gelmedi. Man Adası’ndan pazartesi sabahından önce dönmeyeceğini söylediğinde, söylediğinin doğru olduğunu sandım; şimdi benim ihmalkârlığım yüzünden biri ölecek!”
“Ölecek mi!” diye haykırdı çocuk. “Nasıl?”
“Ah! Will mazeret kanıtı sunabilirdi; ama gitti. Şimdi ne yapacağım?”
“Daha vazgeçme,” diye seslendi, davaya hemen ilgi duyan enerjik çocuk. “Onu bulmaya çalışalım. Başaramazsak, olduğumuz yerde kalırız.”
Mary kendine geldi. Çocuğun içtenlikle kullandığı “biz” sözü yüreğine umut verdi. “Ama ne yapılabilir? Gittiğini söylüyorsunuz; ne yapabiliriz?” Bu kez daha yüksek sesle, daha canlı bir tonla konuştu.
“Hayır! Onun yola çıktığını ben söylemedim; annem söyledi, kadınlar böyle işlerden anlamaz. Bakın,” dedi; öğretmenlik rolünden gurur duyuyor, çevresindeki herkes gibi Mary’nin tatlı, ciddi ve güzel yüzünden farkında olmadan etkileniyordu. “Nehir ağzında kum setleri var; gemiler ancak sular yükseldiğinde bunların üzerinden geçebilir. Özellikle John Cropper gibi ağır yüklü gemiler. O, sular alçakken ya da alçalmaya yakınken römorkörle aşağı çekildi; su, gemiyi kum setlerinin üzerinden yüzdürecek kadar yükselene dek bir süre beklemesi gerekecek. Öyleyse başını dik tut; hâlâ bir şansın var, her ne kadar zayıf olsa da.”
Bütün bu açıklamalar Mary’ye anlaşılmaz gelmişti. “Peki ne yapmalıyım?” diye sordu.
“Ne yapmalısın!” dedi çocuk sabırsızca. “Söylemedim mi? Kusura bakmayın ama kadınlar denizle ilgili şeyleri anlamakta pek becerikli değil. Bir tekne bulup acele etmelisiniz; peşinden, John Cropper’ın peşinden denize açılmalısınız. Ona yetişebilirsiniz de, yetişemeyebilirsiniz de. Bu sadece bir şans meselesi; ama gemi ağır yüklü, bu da sizin lehinize. Suyun içinde epey derine batacaktır.”
Mary, genç Kâhin’in sözlerini alçakgönüllülükle ve hevesle—ah, ne büyük bir hevesle!—dinlemişti; ama ne kadar çabalasa da yalnızca acele etmesi ve bir yerlere yelken açması gerektiğini anlayabilmişti…
“Kusura bakmayın,” dedi. Bu sözlerindeki küçük yetersizlik kabulü çocuğun hoşuna gitti ve onu Mary’nin daha da gayretli bir yardımcısı yaptı. “Kusura bakmayın ama nereden tekne bulacağımı bilmiyorum. Tekne durakları mı var?”
Çocuk kahkahayı bastı.
“Liverpool’da uzun zamandır olmadığınız belli. Tekne durağıymış! Hayır; iskeleye gidin. Herhangi bir iskele olur. Bir tekne kiralayın; oraya varınca ne yapacağınızı şaşırmazsınız. Yeter ki acele edin.”
“Nasıl yapacağımı bilsem bunu söylemenize gerek yok,” dedi Mary, heyecandan titreyerek. “Ama haklısınız; daha önce hiç gelmedim, sözünü ettiğiniz yere nasıl gideceğimi bilmiyorum. Bana yolu gösterin yeter, bir dakika bile kaybetmem.”
“Anne,” dedi dikbaşlı çocuk, “genç kadına iskeleye kadar yolu göstereceğim; bir saate… ya da öyle bir şey sonra dönerim,” diye daha alçak sesle ekledi.
Nazik Bayan Jones, aceleyle kurulmuş planın yarısını bile anlayacak kadar aklını toparlayamadan oğlu caddede hızla uzaklaşmış, Mary de yarı koşar adımlarla peşine düşmüştü.
Bir süre sonra çocuk, Mary’yle konuşabilecek kadar yavaşladı. Annesinin çağıran sesinden kurtulduğuna göre, merakını gidermeye cesaret edebileceğini düşündü.
“Şey… Adın ne? Sana ‘genç kadın’ deyip durmak tuhaf.”
“Adım Mary… Mary Barton,” diye yanıtladı; onun yardımına koşmaya bu kadar istekli görünen çocuğun gönlünü kazanmak istiyordu. Ya da belki de yürüyüş hızındaki en ufak yavaşlamaya neden olacak her söze içerliyordu; öyle hızlı yürüyorlardı ki göğsü sıkışmış, başı zonklamaya başlamıştı.
“Will Wilson’ın mazeret kanıtı sunmasını istiyorsun, öyle mi?”
“Evet, evet… Şimdi karşıya geçemez miyiz?”
“Hayır, bir dakika bekle; başının üzerindeki yük vinci yük kaldırıyor, ondan korkuyorum. Yargılanacak kişi kim?”
“Jem… Ah, çocuk, yanından geçemez miyiz?”
Başlarının üzerinde havada sallanan dev balyaların altından koştular. Birkaç dakika ilerledikten sonra Charley Efendi yeniden yavaşlamaya ve birkaç soru daha sormaya karar verdi.
“Mary, Jem senin kardeşin mi, yoksa sevgilin mi? Onu kurtarmak için bu kadar uğraşıyorsun.”
“Hayır… hayır,” diye yanıtladı Mary; ama bir an duraksaması, kurnaz çocuğun gizemi çözme isteğini daha da artırdı.
“Öyleyse belki kuzenindir? Birçok kızın sevgilisi olmayan bir kuzeni vardır.”
“Hayır, benimle hiçbir akrabalığı yok. Ne oldu? Neden duruyorsun?” dedi Mary; Charley birkaç adım geri dönüp bir ara sokağa bakınca sinirli bir korkuya kapılmıştı.
“Ah, seni bu kadar telaşlandıracak bir şey yok Mary. Anneme Liverpool’a daha önce hiç gelmediğini söylediğini duydum. Şu sokağın başına bakarsan Ticaret Borsamızın arka pencerelerini görebilirsin. Şu bina ne bina ama! Örtünün altına saklanmış ‘anatomi’, avlunun ortasında da Amiral Lord Nelson ve birkaç kişi daha! Hayır, buraya gel,” dedi; hevesle, gözüne ilk ilişen pencereye bakıp çocuğu memnun etmeye çalışan Mary’ye. “Şimdi buradan görebilirsin. Artık Liverpool Borsası’nı gördüğünü söyleyebilirsin.”
“Evet, tabii… Güzel bir pencereymiş gerçekten. Ama teknelere yakın mıyız? Dönüşte durup bakarım; şimdi devam etsek daha iyi olacak sanırım.”
“Ah, rüzgâr sizden yanaysa fazla vakit geçmeden nehirden aşağı inip Will’e yetişirsiniz, buna eminim; değilse de Borsa’ya bakmak için harcadığınız o dakika ne fark eder ki?”
Yeniden hızla ilerlediler; rıhtımların yakınındaki uzun geçitlerden biri önlerini kesince durmak zorunda kaldılar. Mary soluklanma, Charley de bir soru daha sorma fırsatı buldu.
“Nereden geldiğini hiç söylemedin?”
“Manchester’dan,” diye yanıtladı Mary.
“Demek görecek çok şeyin var! Derler ki Liverpool, Manchester’ı fersah fersah geride bırakır. Pis, dumanlı bir delik, değil mi? Orada mı yaşamak zorundasın?”
“Ah, evet! Benim evim orası.”
“Doğrusu ben dumanın ortasında bir evde yaşayamazdım. Şuraya bak! İşte şimdi nehri görüyorsun! Manchester’da olsa da çok isteyeceğin bir şey bu. Baksana!”
Mary de baktı; limandaki gemilerin direklerinden oluşan ormanın arasındaki bir açıklıktan, görkemli nehri gördü. Beyaz yelkenli gemiler, “savaşa meydan okuyarak” değil, uzak ülkelerin—baharatlı sıcak diyarların ya da buz tutmuş toprakların—bu büyük ticaret merkezine rahatlık ya da lüks için neler gönderdiğini haber vererek süzülüyordu. Işıltılı su yolunda küçük tekneler gidip geliyor, sayısız buharlı gemiden yükselen duman bulutlarıysa Charley’nin Manchester’ın dumanına neden katlanamadığını merak etmesine yol açıyordu. Döner köprüden geçip iskele boyunca ilerlediler; nefes nefese, yüzlerce geminin yükleme boşaltma sırasında hareketsizce beklediği muhteşem bir rıhtımın yanında durdular. Denizcilerin bağrışları, gelip geçenlerin konuştuğu türlü diller ve Mary’nin daha önce gördüğü her şeyden bambaşka bu manzara, onu kendini çaresiz ve yapayalnız hissettirdi. Etrafını saran yeni insan topluluğuyla arasında, yalnızca daha bilgili olduğu için aracılık edebilecek tek kişi Charley’ymiş gibi genç kılavuzuna sokuldu. Bugüne dek yalnız iç kesimlerde yaşayanları, onların da çoğunu fabrika işçilerini görmüş bir genç kız için denizciler gerçekten başka bir insan topluluğu sayılabilirdi.
Gördüğü ve duyduğu bu yeni dünyada zihnini hâlâ tek bir düşünce kaplıyordu. Gözleri gemilerde ve geniş nehirde gezinse de aklı Will’e yetişmekteydi.
“Neden buradayız?” diye sordu Charley’ye. “Etrafta küçük tekne yok; ben küçük bir tekneyle gideceğimi sanıyordum. Şu gemiler kısa mesafeler için değildir, değil mi?”
“Elbette değil,” diye biraz küçümseyerek karşılık verdi. “Ama John Cropper bu rıhtımdaydı, ben de denizcilerin çoğunu tanırım. Tanıdığım birini bulsam direğe tırmanıp açıkta onu görüp göremediğine bakmasını isterdim. Demir aldıysa senin gitmenin faydası yok, bilirsin.”
Mary bu sözleri sessizce onayladı; sanki Charley artık Will’e yetişmesi konusunda ne kadar kayıtsız görünüyorsa o da öyleydi. Oysa yüreği daralıyordu ve şimdiye dek kendisini ayakta tutan gücü tükenmişti. Bedeni de güçten düşüyordu; öğle güneşi gölgesiz yerde kuvvetle vurduğu hâlde soğuktan titreyerek duruyordu.
“İşte Tom Bourne!” dedi Charley. Mary’ye tepeden bakan tavrını bırakıp, durdukları yolda yalpalayarak gelen, elleri cebinde, ağzında çiğnediği tütünle etrafına bakıp sağa sola tükürmekten başka işi yokmuş gibi görünen, hava şartlarının yıprattığı yaşlı bir denizciye seslendi. Charley, Mary’nin neredeyse duyamadığı ve hiç anlayamadığı bir denizci argosuyla isteğini anlattı. Ben karada yaşayan biriyim; bu konuşmayı doğru dürüst aktarabilecek kadar denizci argosu bilmiyorum.
Mary’nin bakışları ve hareketleri izleyişi yeniden keskinleşti.
Yaşlı adamın Charley’yi dikkatle dinlediğini gördü; onu baştan aşağı süzüp sonunda onaylarcasına başını hafifçe sallayışını da. (Deneyimli denizciye göre, Mary’nin üstünün başının eski püskü ve yoksul görünmesi bile onun lehine bir işaretti.) Sonra adamın ağır ağır kendini havuzdaki bir gemiye atışını, bir dürbün ödünç alıp maymun çevikliğiyle direğe tırmanışını izledi.
“Düşecek!” dedi Mary korkuyla; denizcinin fırtınaların iz bıraktığı yüzüne ve karadaki sendeleyişine bakıp onu gerçekte olduğundan çok daha yaşlı sanarak Charley’nin koluna yapıştı.
“Düşmez!” dedi Charley. “Şimdi direğin tepesinde. Bak! Dürbünle bakıyor, kollarını da karadaymış gibi rahatça kullanıyor. Ben de kaç kere direğe tırmandım; ama anneme söyleme. Ayakkabıcı olacağımı sanıyor, oysa ben denizci olmaya karar verdim. Kadınla tartışmanın faydası yok. Söylemezsin, değil mi Mary?”
“Ah, bak!” diye haykırdı Mary. (Sırrı güvendeydi; çünkü aslında duymamıştı.) “Bak, aşağı iniyor; indi. Konuş onunla Charley.”
Ama bir an daha bekleyemeyip kendisi seslendi:
“John Cropper’ı görebildiniz mi? Hâlâ orada mı?”
“Evet, evet,” diye yanıtladı adam; hızla yanlarına gelip onları bir tekne bulmaya götürdü. Geçidin üzerini suyun kapladığını, geminin bir saate kalmadan yelken açıp gideceğini söyledi. “Rüzgâr tam karşıdan esiyor; kürek çekmeniz gerekecek. Kaybedecek vakit yok.”
Suya inen basamaklara koştular. Kayıkçılara el ettiler. Durumun aslını sezen adamlar, ücretli bir yolcu almak için pek acele etmiyor gibiydi. Tekneyi ağır ağır basamakların yanına yanaştırdılar; tutulup tutulmamaları umurlarında değilmiş gibi, alacakları ücreti birkaç kelimeyle, alçak sesle aralarında konuştular.
“Ne olur acele edin!” diye seslendi Mary. “Beni John Cropper’a götürmenizi istiyorum. Nerede o Charley? Onlara söyle—doğru kelimeleri bilmiyorum—ama acele edin!”
“Açıkta, hanımefendi, hiç kuşkunuz olmasın,” diye yanıtladı adamlardan biri; pazarlıkta asıl söz sahibinin olamayacak kadar genç olduğunu düşünerek Charley’yi kenara itti.
“Sanırım gidemeyiz Dick,” dedi adam, arkadaşına göz kırparak. “New Brighton’da bizi isteyen beyefendi var.”
“Ama belki genç hanım sevgilisini son bir kez görebilmek için bize iyi para verir,” diye araya girdi öteki.
“Ah, ne kadar istiyorsunuz? Yeterince param var; yeter ki acele edin, her dakika çok önemli,” dedi Mary.
“Önemli tabii! Nehir ağzına varmamız bir saatten kısa sürmez; saat iki olmadan da gemi gider!”
Ne var ki zavallı Mary’nin “yeterince para” anlayışı kayıkçılarınkinden farklıydı. Margaret’in ödünç verdiği sovereign’dan yalnızca on dört ya da on beş şilini kalmıştı; kayıkçılar “yeterince”nin birkaç pounddan az olamayacağını düşünüp bir sovereign istediler. (İlk talepleri otuz şilin olduğundan bu ücret yine de fahiş sayılırdı.)
Charley, bir oğlanın sabırsızlığı ve parayı umursamazlığıyla üsteleyip durdu:
“Ver onlara Mary; hiçbiri daha azına razı olmaz. Tek şansın bu. Aziz Nicholas’ta saat biri çalıyor!”
Paralarını saydıktan sonra çaresizlik içinde, “Yalnızca on dört şilin dokuz peni var,” diye haykırdı. “Ama şalımı veririm; dört beş şiline satabilirsiniz. Ah, bu kadarı yetmez mi?” diye öyle acılı bir sesle sordu ki, böyle bir yakarışı reddedenlerin yüreği gerçekten taş olmalıydı.
Onu tekneye aldılar.
Beş dakika geçmeden, hayatında ilk kez bir teknede, sert ve haşin görünümlü iki adamla baş başa, sallanıp sarsılıyordu.
Bölüm etkileşimi
