Profesör kitap kapağı

20. bölüm / 26

Xıx. Bölüm

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 26Şu an: Xıx. Bölüm

XIX. BÖLÜM
ROMAN YAZARLARI gerçek yaşamı incelemekten asla bıkmamalıdır. Bu görevi vicdanla yerine getirseler, bize ışıkla gölgenin canlı karşıtlıklarıyla örülü daha az sahne sunarlardı; kahramanlarını ve kadın kahramanlarını coşkunun doruklarına daha seyrek çıkarır, umutsuzluğun dibine ise daha da seyrek indirirlerdi. Çünkü bu yaşamda sevincin bütünlüğünü nadiren tadıyorsak da umutsuz ıstırabın buruk acısını ondan da seyrek duyarız. Meğerki hayvanlar gibi duyusal zevklere dalmış, haz yetilerimizi kötüye kullanıp zorlamış, kışkırtmış, yeniden aşırı zorlamış ve sonunda zevk alma yetimizi yok etmiş olalım. İşte o zaman gerçekten desteksiz kalabilir, umudumuzdan yoksun düşebiliriz. Acımız büyüktür; nasıl sona erebilir? Güçlerimizin kaynağını kırmışızdır; inanç tasarlayamayacak kadar güçsüzüzdür; yaşam yalnızca acıdan ibaret olmalıdır; ölüm karanlık olmalıdır. Tanrı’ya, ruhlara, dine, çökmüş zihinlerimizde yer yoktur; orada yalnızca kötülüğün çirkin, kirletici anıları kalmıştır. Zaman bizi mezarın kıyısına getirir, ölüm de içeri fırlatır: hastalıkla baştan başa yenmiş, acıyla bükülmüş, umutsuzluğun amansız topuğuyla mezarlık çimenine damgalanmış bir paçavra.

Ama düzenli bir yaşam süren, aklı başında insan asla umutsuzluğa kapılmaz. Malını mülkünü yitirir; bu bir darbedir, bir an sendeleyebilir. Sonra acının dürtmesiyle harekete geçen enerjisi çare aramaya koyulur; çabası kısa sürede kederini hafifletir. Hastalanır; sabreder, iyileştiremeyeceği şeye katlanır. Keskin bir ağrı bedenini sarsar; kıvranan uzuvları dinlenecek yer bulamaz, o da Umut’un çapalarına tutunur. Ölüm sevdiği birini alır; sevgisinin sarıldığı gövdeyi kökünden söker, şiddetle koparır — karanlık, kasvetli bir zaman, korkunç bir kopuş. Ama bir sabah Din, güneş doğarken onun kimsesiz evine bakıp öteki dünyada, başka bir yaşamda yakınlarına yeniden kavuşacağını söyler. O dünyanın günahla kirlenmemiş, o yaşamın acıyla buruklaşmamış bir dönem olduğunu anlatır. Tesellisinin gücünü ölümlülerin kavrayamadığı, ama yaslanmayı sevdiği iki düşünceyle pekiştirir: Sonsuzluk ve Ölümsüzlük. Yaslı kişinin zihni ışık ve huzur içindeki göksel tepelerin silik ama görkemli imgesiyle, orada mutluluk içinde dinlenen bir ruh düşüncesiyle, bir gün kendi ruhunun da özgür ve bedensiz olarak oraya ineceği fikriyle, sevginin eksiksiz kıldığı ve korkudan arındırdığı bir kavuşma umuduyla dolar. Cesaretini toplar, yaşamın gerekleriyle yüzleşmek ve görevlerini yerine getirmek için dışarı çıkar. Keder yükünü zihninden hiç kaldırmasa da Umut, onu taşımaya gücü yeter.

Peki, bütün bunları bana düşündüren neydi? Buradan çıkarılacak sonuç ne? Beni bunları düşünmeye iten, en iyi öğrencimin —hazinemin— elimden alınıp uzağa, erişemeyeceğim bir yere gönderilmesiydi. Çıkarılacak sonuçsa şu: Sağduyulu, makul bir adam olduğumdan bu kötü rastlantının içimde doğurduğu öfke, hayal kırıklığı ve kederin korkunç boyutlara ulaşmasına izin vermedim; yüreğimin tamamını ele geçirmelerine de izin vermedim. Tam tersine, onları daracık ve gizli bir köşeye hapsettim. Gündüz, görevlerimi yaparken onları susturdum; sertliğimi ancak geceleri, odamın kapısını kapattıktan sonra biraz gevşetip bu kasvetli beslemelerin mırıltılarına ses verme izni tanıdım. Öçlerini de yastığıma oturup yatağıma musallat olarak aldılar; uzun, gece yarısı çığlıklarıyla beni uyanık tuttular.

Bir hafta geçti. Matmazel Reuter’le daha fazla konuşmadım. Ona karşı tavrım sakin, ama taş gibi soğuk ve sertti. Ona bakışım, kıskançlığı danışman, ihaneti araç edindiğini bildiğim birine gösterilecek türdendi: sessiz bir küçümseme ve köklü bir güvensizlik bakışı. Cumartesi akşamı, evden çıkmadan önce, tek başına oturduğu yemek odasına girdim. Önünde durup sorumu, ilk kez soruyormuşçasına aynı sakin ton ve tavırla yönelttim:

“Hanımefendi, lütfen Frances Evans Henri’nin adresini verir misiniz?”

Biraz şaşırdı ama soğukkanlılığını yitirmedi; gülümseyerek adresi bilmediğini söyledi ve “Mösyö, sanırım bu durumu bir hafta önce size açıkladığımı unuttunuz?” diye ekledi.

“Hanımefendi,” diye devam ettim, “o genç hanımın evini tarif ederek beni çok memnun edersiniz.”

Biraz şaşkın görünüyordu; sonunda başını kaldırıp ustalıkla taklit ettiği saf bir tavırla, “Mösyö, yalan söylediğimi mi düşünüyor?” diye sordu.

Ona yine doğrudan yanıt vermeden, “Öyleyse, hanımefendi, bu konuda bana yardımcı olma niyetiniz yok mu?” dedim.

“Ama mösyö, bilmediğim bir şeyi size nasıl söyleyebilirim?”

“Pekâlâ; sizi çok iyi anladım hanımefendi. Söyleyeceğim yalnızca iki üç şey var. Temmuzun son haftasındayız; bir ay sonra tatil başlayacak. Bu tatilin size sağlayacağı boş zamanı kullanıp başka bir İngiliz öğretmen aramanızı rica ederim. Ağustos sonunda kurumunuzdaki görevimden istifa etmek zorunda kalacağım.”

Bu duyuruya vereceği yanıtı beklemeden selam verip hemen çıktım.

Aynı akşam, yemekten kısa süre sonra bir hizmetçi bana küçük bir paket getirdi. Üzerindeki yazı tanıdığım, ama yeniden bu kadar çabuk göreceğimi ummadığım bir el yazısıydı. Kendi odamda ve yalnızdım; paketi hemen açmama engel yoktu. İçinde beş franklık dört sikke ve İngilizce bir not vardı.

“MÖSYÖ,

“Dün, size dersinizin bitmek üzere olacağını bildiğim saatte Matmazel Reuter’in evine geldim; okul odasına girip sizinle konuşup konuşamayacağımı sordum. Matmazel Reuter dışarı çıktı ve çoktan gittiğinizi söyledi. Saat henüz dörde gelmemişti, bu yüzden yanılmış olması gerektiğini düşündüm; ama aynı amaçla başka bir gün uğramanın da boşuna olacağı sonucuna vardım. Bir bakıma, bir not da aynı işi görür: Sizden aldığım derslerin ücreti olan 20 frankı bunun içine koyacağım. Bunun yanı sıra size borçlu olduğum teşekkürleri bütünüyle dile getiremese de, dilediğim gibi veda edemese de, muhtemelen sizi bir daha hiç göremeyecek olmaktan ne kadar üzgün olduğumu anlatamasa da, doğrusu, sözler de bu işi pek daha iyi başaramazdı. Sizi görseydim, muhtemelen kekeleye kekeleye birkaç zayıf ve yetersiz söz ederdim; duygularımı açıklamak yerine yalanlayan sözler. Bu yüzden huzurunuza kabul edilmemiş olmam belki de daha iyi oldu. Mösyö, keder karşısında metanet göstermenin önemini ödevlerimde sık sık işlediğimi söylerdiniz; bu konuya fazla yer verdiğimi belirtirdiniz. Gerçekten de ağır bir görevi yazmak, yerine getirmekten çok daha kolaymış; kaderin beni nasıl bir tersliğe mahkûm ettiğini görüp hissettikçe içim eziliyor. Bana karşı naziktiniz mösyö, hem de çok naziktiniz. Acı çekiyorum; sizden büsbütün ayrı düşmek yüreğimi parçalıyor. Yakında yeryüzünde hiç dostum kalmayacak. Ama dertlerimle sizi üzmenin faydası yok. Sizin anlayışınıza ne hakkım var? Hiçbir hakkım. Öyleyse daha fazla bir şey söylemeyeceğim.

“Elveda, Mösyö.

“F. E. HENRI.”

Notu cüzdanıma koydum. Beş franklık sikkeleri keseme attım; sonra dar odamda bir aşağı bir yukarı yürüdüm.

“Matmazel Reuter yoksulluğundan söz etmişti,” dedim kendi kendime, “ve yoksul; ama borçlarını, hem de fazlasıyla ödüyor. Henüz ona çeyrek dönemlik ders bile vermedim, oysa bana bir çeyrek dönemin ücretini göndermiş. Yirmi frankı biriktirmek için kendinden neleri kıstığını merak ediyorum. Nasıl bir yerde yaşadığını, halasının nasıl bir kadın olduğunu, kaybettiği işin yerine başka bir iş bulup bulamayacağını merak ediyorum. Besbelli, okul okul dolaşıp burada soruşturması, şurada başvurması gerekecek; bir yerde reddedilecek, başka bir yerde hayal kırıklığına uğrayacak. Kimbilir kaç akşam yatağına yorgun ve eli boş girecek. Müdire, bana veda etmesi için içeri girmesine izin vermedi mi? Okul odasındaki bir pencerenin önünde birkaç dakika yan yana durup yarım düzine söz edemez miydik; nerede yaşadığını öğrenip her şeyi istediğim gibi düzenlemek için işe koyulamaz mıydım? Notta adres yok.” Notu yeniden cüzdanımdan çıkarıp iki yaprağın her iki yüzünü de incelerken devam ettim: “Kadın dediğin kadındır; işlerini de her zaman kadın gibi yürütür. Erkekler yazışmalarına alışkanlıkla tarih ve adres koyar. Peki bu beş franklık sikkeler?” diye söylendim; onları kesemden çıkardım. “Bunları yeşil ipek bir iple bağlayıp minicik bir pakete koymak yerine kendi eliyle bana uzatsaydı, sikkeleri geri avucuna bırakabilir, ince uzun parmaklarını üstlerine kapatıp—şöyle—kararlı irademle utancını, gururunu, çekingenliğini boyun eğmeye zorlayabilirdim. Şimdi nerede? Ona nasıl ulaşabilirim?”

Odamın kapısını açıp mutfağa indim.

Paketi bana getiren hizmetçiye, “Paketi kim getirdi?” diye sordum.

“Küçük bir ulak, mösyö.”

“Bir şey söyledi mi?”

“Hiçbir şey.”

Soruşturmamdan hiçbir şey öğrenememiş olarak arka merdivenlerden yukarı çıktım.

“Önemli değil,” dedim kapıyı yeniden kapatırken kendi kendime. “Önemli değil; onu Brüksel’in her yerinde arayacağım.”

Öyle de yaptım. Dört hafta boyunca, boş kaldığım her an onu günbegün aradım; pazarları sabahtan akşama kadar aradım. Bulvarlarda, Allée Verte’de, Park’ta aradım; Ste. Gudule’de, St. Jacques’ta aradım; iki Protestan şapeline gittim. Bunların Almanca, Fransızca ve İngilizce ayinlerine katıldım; mutlaka birinde onunla karşılaşacağımı düşünüyordum. Bütün araştırmalarım kesinlikle sonuçsuz kaldı; son noktadaki güvenimin de diğer tahminlerim kadar yersiz olduğu olayların akışıyla kanıtlandı. Her ayinin ardından şapellerin kapısında durup herkes çıkana kadar bekledim; ince bir bedeni örten her elbiseyi dikkatle süzdüm, genç bir başı örten her şapkanın altına baktım. Boşuna. Eğimli omuzlarına siyah şallarını çeken genç kızlar yanımdan geçti, ama hiçbirinin duruşu ve havası Matmazel Henri’ninkiyle aynı değildi. Kahverengi saç buklelerinin çerçevelediği solgun, düşünceli yüzler gördüm; ama hiçbirinde onun alnını, gözlerini, kaşlarını bulamadım. Gözüm aradığı özellikleri tanıyamayınca, karşılaştığım yüzlerin bütün hatları sanki silinip gidiyordu: geniş bir alın ve üstünde ince ama belirgin bir çizgi oluşturan kaşların bulunduğu, iri, koyu ve ciddi bir göz.

“Muhtemelen Brüksel’den ayrıldı; belki de söylediği gibi İngiltere’ye gitti,” diye içimden mırıldandım. Dördüncü pazarın öğleden sonrasında, kapıcının az önce kapatıp kilitlediği kraliyet şapelinin kapısından uzaklaştım; artık dağılıp meydanın dört yanına yayılmakta olan cemaatin son kişisinin arkasından yürüdüm. İngiliz beyefendi ve hanımlardan oluşan çiftleri kısa sürede geride bıraktım. (Aman Tanrım! Neden daha iyi giyinmiyorlar? Her pazar kraliyet şapelinin sıralarını dolduran, pahalı ipek ve satenlerden dikilmiş, etekleri kabarık, özensiz ve buruşuk elbiseler; pahalı dantellerden yapılmış, yakışmayan kocaman yakalar; kötü kesimli paltolar ve tuhaf biçimli pantolonlar hâlâ gözümün önünde. Sonra şapelden çıkıp meydana doluşuyor, selam ayinine yetişmek için acele eden, yeni ve özenle giyinmiş yabancıların yanında daha da çirkin görünüyorlardı.) Bu İngiliz çiftleri, sevimli İngiliz çocuk gruplarını, İngiliz uşakları ve hizmetçi kadınları geçtim; Place Royale’i aşıp Rue Royale’e vardım, oradan da eski, sessiz bir sokak olan Rue de Louvain’e saptım. Biraz acıktığımı hatırlıyorum. Pelet’nin yemekhanesindeki masaya konmuş ikindi çayından—pistolet ekmeğiyle sudan—payımı almak için geri dönmek istemediğimden, bir fırına girdim ve bir couc (?) ile kahve içerek karnımı doyurdum. Bu Felemenkçe bir sözcük; nasıl yazıldığını bilmiyorum. Fransızca à Corinthe, İngilizce currant bun, yani kuş üzümlü çörek. Sonra Porte de Louvain yönünde yürümeye devam ettim. Çok geçmeden şehirden çıkmıştım. Kapıdan yükselen yokuşu ağır ağır tırmanırken acele etmedim; hava bulutlu ama çok bunaltıcıydı, atmosferi ferahlatacak en ufak bir esinti bile yoktu. Brüksel’de yaşayan hiç kimsenin yalnızlık aramak için uzağa gitmesi gerekmez; kentinden yalnızca yarım fersah uzaklaşsın, Brabant’ın başkentinin çevresine ağaçsız ve yolsuz serilmiş, kasvetli ama bereketli geniş tarlalarda yalnızlığın hâlâ boş ve kederli bir sessizlikle beklediğini görür. Yokuşun tepesine ulaşıp ekili ama cansız ovaya uzun uzun baktıktan sonra, o ana dek izlediğim ana yoldan ayrılıp sürülmüş tarlaların arasına girme isteği duydum. Bu tarlalar, dev bir mutfak bahçesinin yatakları gibi verimliydi ve ufka kadar her yana yayılıyordu; uzaktaki koyu yeşilleri kasvetli bir maviye dönüşüyor, tonları da kurşuni, fırtına yüklü görünen göğün renklerine karışıyordu. Bunun üzerine sağdaki bir patikaya saptım. Çok geçmeden, beklediğim gibi, tarlaların arasına çıktım. Tam önümde, uzun ve yüksek beyaz bir duvar uzanıyordu. Duvarın üzerinden görünen yapraklara bakılırsa, duvar sık ağaçlı bir porsuk ve servi fidanlığını çevreliyordu; çünkü soluk renkli korkulukların üstüne yaslanan ve heybetli bir haçın çevresini kasvetle dolduran dallar bu ağaçlara aitti. Haçın ortadaki bir tepeye dikildiği belliydi; kara mermerdenmiş gibi görünen kolları uğursuz ağaçların üstünden iki yana uzanıyordu. Bu korunaklı bahçenin hangi eve ait olduğunu merak ederek yaklaştım. Görkemli bir konak görmeyi umarak duvarın köşesini döndüm. Büyük demir kapılara yaklaşmıştım; yakınında bekçi kulübesi gibi bir kulübe vardı, ama anahtarı istememe gerek kalmadı—kapılar açıktı. Kanatlardan birini ittim; yağmur menteşeleri paslandırmış olmalıydı, çünkü dönerken acıklı bir gıcırtı çıkardı. Girişin çevresi sık ağaçlarla örtülüydü. Ağaçlı yoldan ilerlerken iki yanımda, kendi sessiz yazı ve işaret dilleriyle, nasıl bir yere geldiğimi açıkça anlatan şeyler gördüm. Burası yaşayan herkesin sonunda gönderileceği evdi; haçlar, anıtlar ve solmayan çiçeklerden yapılmış çelenkler şunu bildiriyordu: “Louvain Kapısı’nın dışındaki Protestan Mezarlığı.”

Mezarlık, aynı patikayı durmadan arşınlamanın tekdüzeliğine düşmeden yarım saat dolaşmaya yetecek kadar büyüktü. Mezarlıkların tarihçelerini okumayı sevenler içinse burada, iki ya da üç kat daha uzun süre dikkatle incelenebilecek çeşitlilikte yazıt vardı. Birçok soydan, dilden ve ulustan insanlar ölülerini gömülmek üzere buraya getirmişti; taş, mermer ve tunçtan sayfalara İngilizce, Fransızca, Almanca ve Latince adlar, tarihler, görkem ya da sevgi dolu son sözler yazılmıştı. Bir yerde bir İngiliz, Mary Smith’inin ya da Jane Brown’ının mezarı üstüne mermer bir anıt dikmiş ve yalnızca adını yazmıştı. Başka bir yerde, Fransız bir dul Elmire’inin ya da Celestine’inin mezarını parlak bir gül çalılığıyla gölgelemiş; aralarından yükselen küçük bir levha, onun sayısız erdemine aynı parlaklıkta tanıklık etmişti. Her ulus, kabile ve soy kendi usulünce yas tutuyordu; ama bütün bu yas ne kadar sessizdi! Yavaşça, düzgünce döşenmiş patikalarda yürürken ayak seslerim bile ürkütücü geliyordu, çünkü bütünüyle sessizliği bozan tek şey onlardı. O öğleden sonra yalnız rüzgârlar değil, gelip geçici hafif esintiler bile sanki ortak bir kararla kendi köşelerinde uykuya dalmıştı. Kuzey susmuş, güney sessizliğe bürünmüştü; doğu hıçkırmıyor, batı fısıldamıyordu. Gökyüzündeki bulutlar yoğun ve donuktu ama görünüşe göre hiç kıpırdamıyordu. Bu mezarlığın ağaçlarının altında sıcak, durgun, soluksuz bir karanlık yuvalanmıştı. Serviler dimdik ve sessiz yükseliyor, söğütler üzerlerine alçalıp kıpırtısız sarkıyordu. Güzellikleri kadar solgun çiçekler, gecenin çiyini ya da gök gürültülü sağanağı umursamazca bekliyordu; mezarlar ve içlerinde sakladıkları, güneşe ya da gölgeye, yağmura ya da kuraklığa karşı kayıtsız yatıyordu.

Kendi ayak seslerimden rahatsız olup çimenlerin üzerine saptım ve ağır ağır bir porsuk korusuna doğru ilerledim. Gövdelerin arasında bir şeyin kıpırdadığını gördüm. Sallanan kırık bir dal olabileceğini düşündüm; miyop gözlerim bir biçim seçememiş, yalnızca bir hareket sezmişti. Ama karanlık gölge ilerliyor, yolun açıklıklarında görünüp kayboluyordu. Bunun canlı, üstelik insan olduğunu kısa sürede anladım. Yaklaştıkça, bir kadının yavaşça bir ileri bir geri yürüdüğünü gördüm. Besbelli kendini yalnız sanıyordu; tıpkı benim kendimi yalnız sandığım ve düşündüğüm gibi, o da düşüncelere dalmıştı. Çok geçmeden, az önce kalkmış olduğunu tahmin ettiğim bir yere geri dönüp oturdu; yoksa onu daha önce görürdüm. Burası, bir ağaç kümesinin örttüğü bir kuytu köşeydi. Önünde beyaz duvar, duvara dayalı küçük bir taş ve taşın dibinde yeni kazılmış bir mezar vardı. Gözlüğümü takıp arkasından sessizce geçtim. Taşın üzerindeki yazıyı göz ucuyla okuyunca şunları gördüm: “Julienne Henri, Brüksel’de öldü, altmış yaşında. 10 Ağustos, 18—.” Yazıyı okuduktan sonra, gözlerimin hemen altında, başı öne eğik ve düşüncelere dalmış oturan bedene baktım; yanı başında yaşayan birinin bulunduğundan habersizdi. Üzerinde en sade siyah kumaştan yas giysileri, başında küçük ve sade siyah krepten bir şapka vardı; ince, genç bir bedendi. Kim olduğunu hem gördüm hem hissettim. Elimi de ayağımı da kıpırdatmadan, emin olmanın verdiği güvenle birkaç dakika durdum. Onu bir aydır aramış, izine rastlamamıştım; bir umutla karşılaşmamış, herhangi bir yerde ona rastlama fırsatını yakalayamamıştım. Beklentilerime sımsıkı sarılmayı bırakmak zorunda kalmıştım. Daha bir saat önce, yaşamın akışının ve kaderin itkisinin onu sonsuza dek erişimimden çıkardığı düşüncesi karşısında umutsuzca çökmüştüm. Ve işte, kederin baskısıyla birden yere doğru eğilirken, gözlerimle mezarlığın çimenlerinde dolaşan hüznün izini sürerken, kayıp mücevherim karşıma çıkmıştı: gözyaşlarıyla beslenen çimenlerin üzerine düşmüş, porsukların karmakarışık ve küflü köklerine sokulmuştu.

Frances, dirseği dizinde, başı eline yaslanmış, sessizce oturuyordu. Düşünceli bir duruşu uzun süre hiç değiştirmeden koruyabildiğini biliyordum. Sonunda bir damla yaş düştü; önündeki taşta yazılı ada bakıyordu ve ölülerinin ardından yas tutan yaşayanların kimi zaman göğüslerini böylesine acıyla sıkan kederlerden biri yüreğine çökmüş olmalıydı. Birçok yaş yanağından süzüldü; mendiliyle tekrar tekrar sildi. Sıkıntılı birkaç hıçkırık kaçtı dudaklarından; nöbet geçince yine önceki gibi sessizce oturdu. Elimi usulca omzuna koydum. Onu ayrıca hazırlamama gerek yoktu; ne histerikti ne de bayılma nöbetlerine yatkındı. Ani bir itiş onu irkiltebilirdi, ama sakin dokunuşum, istediğim gibi yalnızca dikkatini uyandırdı. Hızla dönmesine rağmen düşünce—özellikle bazı zihinlerde—şimşek hızıyla işler; yalnızlığını ansızın bozan kişinin kim olduğunu kavramanın şaşkınlığı, hareketini tamamlamadan zihninden geçmiş, yüreğine ışık gibi düşmüş olmalı. En azından, Hayret gözlerini açıp bana çevirmeye fırsat bulamadan Tanıma irislerine çok şey anlatan bir ışıltı vermişti. Sinirli şaşkınlık yüzünü daha yeni allak bullak etmişti ki en canlı sevinç duygusu bütün yüzüne aydınlık ve sıcak bir ışık gibi yayıldı. Zayıflamış ve solmuş olduğunu fark etmeye ancak vakit bulmuştum; sonra, öğrencimin yüzüne yayılan hayat dolu kızarıklıkta ve yayılan ışıkta parlayan o tam ve eşsiz hazzı hissedince içimde aynı haz karşılık buldu. Ağır yaz sağanağının ardından açan yaz güneşiydi; ateş gibi yakıcı bir ışın kadar hızlı ne canlandırabilir?

Pervasızlıktan nefret ederim—tunçtan bir alın ve duygusuz sinirlerle gelen pervasızlıktan. Ama güçlü bir yüreğin cesaretini, cömert kanın coşkusunu severim. Frances Evans’ın, gözlerimin içine korkmadan bakarken berrak ela gözünde parlayan ışığı tutkuyla sevdim. Şu sözleri söylerken sesinin tonunu sevdim—

“Efendim! Efendim!”

Elini elime bırakışını sevdim. Orada, parasız ve anne babasız dururken onu sevdim; haz düşkünü biri için çekici değildi, benim içinse bir hazineydi—yeryüzünde en çok yakınlık duyduğum kişi; benim düşündüklerimi düşünen, benim hissettiklerimi hisseden biri. Sevgimi biriktirip ona sunabileceğim mabedin hayalimdeki hâliydi; sağduyunun, öngörünün, çalışkanlığın, sebatın, özverinin ve özdenetimin kişileşmiş hâliydi—ona sunmayı arzuladığım armağanın, bütün sevgimin bekçileri, güvenilir koruyucularıydı bunlar. Dürüst bir yaşamı arıtan ve ayakta tutan doğruluğun, onurun, bağımsızlığın ve vicdanlılığın örneğiydi. Ev mabedine ferahlık ve huzur verecek kaynaklar olan şefkat kuyusunun sessiz sahibiydi; doğal duyguların, doğal tutkunun, hem ılık hem sakin, hem saf hem sönmez aleviydi. Bu kuyunun yüreğinde ne kadar sessizce ve derinlerden çağladığını biliyordum. Daha tehlikeli olan alevin aklın gözetimi altında nasıl güvenle yandığını biliyordum. Ateşin bir an için nasıl yükselip canlı ve parlak parladığını, hararetinin artıp yaşamın akışını yatağında nasıl bulandırdığını görmüştüm; aklın başkaldıranı nasıl dizginlediğini, alevini közlere nasıl indirdiğini de görmüştüm. Frances Evans’a güveniyordum; ona saygı duyuyordum. Kolunu koluma takıp mezarlıktan dışarı çıkarırken, güven kadar güçlü, saygı kadar sağlam, ikisinden de tutkulu başka bir duygu taşıdığımı hissettim: aşktı bu.

“Pekâlâ, öğrencim,” dedim; o sırada arkamızda kapı uğursuz bir ses çıkararak kapandı. “Seni yeniden buldum. Bir ay süren arayış uzun geldi; kayıp koyunumu mezarların arasında dolaşırken bulacağımı hiç düşünmemiştim.”

Ona daha önce hiç “Matmazel” diye hitap etmemiştim; böyle konuşmak ikimiz için de yeni bir üsluba geçmek demekti. Bu sözlerimin duygularını hiç incitmemesine, yüreğinde bir uyumsuzluk yaratmamasına şaşırdım:

“Efendim,” dedi, “beni aramak için zahmete girdiniz mi? Yokluğumu pek önemseyeceğinizi sanmazdım; ama sizden koparılmış olmama çok üzülmüştüm. Daha ağır dertler bunu unutturmalıydı, oysa bu durum için de üzüldüm.”

“Halan öldü mü?”

“Evet, iki hafta önce. İçinde dinmeyen bir pişmanlıkla öldü; bu duyguyu aklından çıkaramadım. Son gecesinde bile durmadan, ‘Frances, ben gidince ne kadar yalnız, ne kadar kimsesiz kalacaksın,’ diyordu. İsviçre’ye gömülebilmeyi de isterdi; yaşlılığında Leman Gölü kıyılarından ayrılıp yalnızca ölmeye gelmiş gibi göründüğü bu düzlük Flandre bölgesine gelmeye onu ben ikna etmiştim. Son isteğini yerine getirip naaşını kendi ülkemize götürmek isterdim, ama bu imkânsızdı; onu buraya gömmek zorunda kaldım.”

“Yanılmıyorsam, hastalığı kısa sürdü?”

“Yalnızca üç hafta. Durumu ağırlaşmaya başlayınca Matmazel Reuter’den yanında kalıp ona bakmak için izin istedim; kolayca izin verdi.”

“Yatılı okula mı dönüyorsun?” diye aceleyle sordum.

“Efendim, eve döneli bir hafta olmuştu ki Matmazel Reuter bir akşam, halamı yatağa yatırdıktan hemen sonra çıkageldi. Odasına girip onunla konuştu; her zamanki gibi son derece nazik ve cana yakındı. Sonra yanıma gelip uzun süre oturdu. Kalkıp gitmek üzereyken de şöyle dedi: ‘Matmazel, kurumumdan ayrılmanızdan duyduğum üzüntü uzun süre dinmeyecek. Gerçi öğrencilerinize öyle iyi ders verdiniz ki hepsi, ustalıkla yönettiğiniz el işlerinde artık hayli maharetli; daha fazla eğitime hiç ihtiyaçları yok. Bundan böyle küçük öğrenciler bakımından yerinizi ikinci öğretmenim elinden geldiğince dolduracak; ama o, elbette sizden daha aşağı bir sanatçıdır. Şüphesiz şimdi mesleğinizde daha yüksek bir konuma geçmek size düşüyor. Yeteneğinizden yararlanmak isteyen okulları ve aileleri her yerde bulacağınıza eminim.’ Sonra da son çeyreklik maaşımı ödedi. Matmazel’in tahmin edeceği gibi, ona kurumdan ayrılmamı isteyip istemediğini düpedüz sordum. Konuşmamın kabalığına gülümsedi ve işverenle çalışan arasındaki ilişkimizin elbette sona erdiğini, ama tanışıklığımızdan hâlâ memnuniyet duyacağını umduğunu; beni bir dost olarak görmekten her zaman mutluluk duyacağını söyledi. Ardından sokakların ne kadar iyi durumda olduğundan, güzel havanın ne kadar uzun sürdüğünden söz etti ve neşeyle çıkıp gitti.”

İçimden güldüm; bütün bunlar müdireye, onun davranışları hakkında bekleyip tahmin ettiğim şeylere öylesine uygundu ki! Sonra Frances’ın farkında olmadan ortaya koyduğu, yalanının açığa çıkışı ve kanıtı geldi aklıma: “Matmazel Henri’nin adresini sık sık sormuştu,” öyle mi? “Matmazel Henri de adresini vermekten hep kaçınmıştı,” vesaire, vesaire… Oysa şimdi, yerini kesinlikle bilmediğini ileri sürdüğü evde onu ziyarete gelmiş buluyordum!

Öğrencimin anlattıkları üzerine söylemeyi düşündüğüm ne varsa yüzümüze ve yola çarpan iri yağmur damlalarıyla, yaklaşan fırtınanın uzaktan gelen gümbürtüsüyle kesildi. Durgun hava ve kurşun rengi gökyüzündeki açık uyarı beni çoktan Brüksel’e geri dönen yola yöneltmişti; şimdi adımlarımı ve yanımdakinin adımlarını hızlandırdım. Yolumuz yokuş aşağı olduğundan hızla ilerledik. İlk iri damlaların düşmesiyle şiddetli yağmurun başlaması arasında kısa bir süre geçti; bu sırada Louvain Kapısı’ndan geçip yeniden şehre girmiştik.

“Nerede oturuyorsun?” diye sordum. “Seni sağ salim evine kadar bırakacağım.”

“Rue Notre Dame aux Neiges,” diye karşılık verdi Frances.

Rue de Louvain’dan pek uzak değildi; aradığımız evin kapı eşiğinde durduğumuzda bulutlar yüksek bir gök gürültüsüyle yarılıp şimşeklerin parçalı çağlayanını boşaltmış, kurşuni örtülerini ağır, dik ve geniş bir sağanakla yere dökmüştü.

“İçeri gelin, içeri!” dedi Frances. Onu eve bırakıp arkasından girmeden önce duraksamıştım; bu söz kararımı verdi. Eşiği geçtim, hızla yağan, şimşeklerle parlayan, göğü aydınlatan fırtınanın kapısını kapattım ve merdivenlerden dairesine kadar peşinden çıktım. İkimiz de ıslanmamıştık; kapının üzerindeki çıkıntı dikey inen yağmuru kesmiş, giysilerimize yalnızca ilk iri damlalar değmişti. Bir dakika daha gecikseydik üstümüzde kuru tek bir iplik kalmazdı.

Yeşil yünden küçük bir paspasın üzerinden geçince, boyalı zemini ve ortasında yeşil halıdan bir kare bulunan küçük bir odaya girdim. Eşya azdı ama hepsi pırıl pırıl ve olağanüstü temizdi; daracık alanda düzen hüküm sürüyordu—titiz ruhuma bakması huzur veren türden bir düzen. Daireye girmekte tereddüt etmiştim; çünkü Matmazel Reuter’in aşırı yoksulluk hakkındaki imasının doğru çıkmasından korkmuş, dantel onarıcısını habersizce ziyaretimle utandırmaktan çekinmiştim! Burası yoksul olabilirdi; gerçekten de yoksuldu. Ama temizliği zarafetten üstündü; o tertemiz ocakta küçük, parlak bir ateş yansaydı burayı bir saraydan daha çekici bulurdum. Ne var ki ocakta ateş yoktu, yakılmaya hazır yakacak da bulunmuyordu. Dantel onarıcısı bu lükse gücü yetmediği için izin veremiyordu; hele ölüm onu tek yakınından yoksun bırakmışken, artık yalnızca kendi emeğine dayanabilirdi. Frances başlığını çıkarmak için iç odaya geçti. Geri döndüğünde tutumlu zarafetin örneğiydi: zarif göğsünü ve ince belini kusursuzca belli eden, üzerine tam oturmuş siyah kumaş elbisesi; düzgün boynundan geriye kıvrılmış lekesiz beyaz yakası; şakaklarında düz şeritler hâlinde, ensesinde iri bir Grek örgüsüyle toplanmış gür kahverengi saçları… Broşu, yüzüğü, kurdelesi, hiçbir süsü yoktu; bunlar olmadan da pekâlâ yetiyordu ona. Giysisinin kusursuz kesimi, bedeninin ölçülü biçimi ve zarif tavrı bunların yerini hoşça dolduruyordu. Küçük oturma odasına yeniden girerken gözü hemen benimkini aradı; benim gözlerim de o sırada ocakta oyalanıyordu. Ocağın soğuk boşluğunun ruhumda uyandırdığı içten acıyı ve şefkatli kederi hemen okuduğunu anladım. Sezgileri keskin, karar vermekte hızlı, uygulamada daha da hızlıydı. Bir anda beline holland bezi bir önlük bağladı; sonra gözden kaybolup elinde bir sepetle döndü. Sepetin kapağını açtı; odun ve kömür çıkardı, bunları ustalıkla ve sıkıca ızgaraya yerleştirdi.

“Bütün yakacağı bu; konukseverlik uğruna hepsini bitirecek,” diye düşündüm.

“Ne yapıyorsun?” diye sordum. “Bu sıcak akşamda ateş yakacak değilsin herhâlde? Boğulacağım.”

“Ama mösyö, yağmur başladığından beri çok üşüyorum. Hem çayım için suyu kaynatmam gerek; pazar günleri çay içerim. Sıcağa katlanmanız gerekecek.”

Bir kıvılcım çakmıştı; odun çoktan alev almıştı. Dışarıdaki karanlık ve fırtınanın çılgın gürültüsüyle karşılaştırınca, artık canlanan ocaktan yayılmaya başlayan o huzurlu parıltı gerçekten iç ısıtıyordu. Bir yerlerden gelen alçak, mırıltılı ses, benden başka bir canlının da bu değişiklikten hoşlandığını gösterdi. Küçük, minderli bir taburede uyuklayan kara kedi ışıkla uyanmış, Frances diz çökmüşken gelip başını elbisesine sürtmüştü. Frances kediyi okşayıp “pauvre tante Julienne’imin” gözdesi olduğunu söyledi.

Ateş yakılmış, ocak süpürülmüş, şimdi kızıl alevlerin üzerinde duran eski çiftlik evlerinde gördüğümü sandığım kadar antika görünümlü küçük bir çaydanlık yerleştirilmişti. Frances ellerini yıkadı, önlüğünü bir anda çıkardı; sonra dolabı açıp bir çay tepsisi çıkardı. Üzerine kısa sürede deseni, biçimi ve boyutları çok eski zamanlardan kalma olduğunu belli eden porselen bir çay takımı yerleştirdi. Tabakların her birine küçük, eski tarz gümüş bir kaşık koydu; şekerliğin üzerine de aynı derecede eski bir gümüş maşa bıraktı. Dolaptan ayrıca yumurta kabuğundan büyük olmayan, temiz ve şirin bir gümüş sütlük çıkardı. Hazırlıklarını yaparken başını kaldırdı; gözlerimdeki merakı okuyunca gülümsedi ve sordu:

“İngiltere’ye benziyor mu, mösyö?”

“Yüz yıl önceki İngiltere’ye,” diye karşılık verdim.

“Gerçekten mi? Tepsideki her şey en az yüz yıllık. Şu fincanlar, kaşıklar, sütlük; hepsi aile yadigârı. Büyük büyükannem onları büyükanneme bırakmış, o anneme, annem de İngiltere’den İsviçre’ye gelirken yanında getirmiş ve bana bırakmış. Küçük bir kız olduğumdan beri bunları geldikleri yere, İngiltere’ye geri götürmek istediğimi düşünürüm.”

Masaya birkaç pistolet ekmeği koydu. Yabancıların yaptığı gibi, yarım düzine fincana bir çay kaşığı çay koyarak çay demledi. Bana bir sandalye çekti; ben otururken coşkulu bir sesle sordu:

“Bir anlığına da olsa kendinizi evinizde hissetmenizi sağlar mı?”

“İngiltere’de bir evim olsaydı, sanırım onu hatırlatırdı,” diye cevap verdim. Gerçekten de İngiliz yemeği sunan, İngilizce konuşan, açık tenli ve İngilizlere benzeyen genç kızı görmek insanda bir yanılsama yaratıyordu.

“Demek eviniz yok?” dedi.

“Yok, hiçbir zaman da olmadı. Bir gün bir evim olursa onu kendim kurmam gerekecek; o işe daha başlamadım bile.” Bunları söylerken kalbimden daha önce bilmediğim bir sızı geçti: konumumun alçaklığına, olanaklarımın yetersizliğine duyduğum eziklikti bu. O sızıyla birlikte daha fazlasını yapma, daha çok kazanma, daha fazlası olma ve daha çok şeye sahip olma arzusu doğdu. Uyanıp coşan ruhum, artan varlığımın içine hiç sahip olmadığım evi ve içimden kazanacağıma ant içtiğim eşi de katmayı özlüyordu.

Frances’ın çayı sıcak su, şeker ve sütten pek farklı değildi; tereyağı ikram edemediği pistolet ekmekleri ise damağıma kudret helvası gibi tatlı geldi.

Yemek bitmiş, kıymetli tabaklarla porselenler yıkanıp kaldırılmış, parlak masa daha da parlatılmıştı. “Le chat de ma tante Julienne” de kendine özel bir tabakta sunulan yiyeceklerle doyurulmuş; birkaç kömür parçası ve biraz kül de ocaktan süpürülmüştü. Sonunda Frances oturdu. Karşımdaki sandalyeye yerleşince ilk kez biraz mahcup oldu; bunda şaşılacak bir şey yoktu. Onu farkında olmadan fazlasıyla yakından izlemiş, her adımını, her hareketini gözlerimle ısrarla takip etmiştim. Hareketlerinin zarafeti ve canlılığı beni büyülemişti; ince, narin parmaklarının her dokunuşundan doğan ustalıklı, temiz ve hatta süsleyici etki de öyle. Sonunda kıpırtısız kalınca yüzündeki zekâ bana güzellik gibi göründü ve gözlerimi ona diktim. Ne var ki yüzünün rengi dinlenip yatışmak yerine daha da kızarıyordu; gözleri de aşağıda kalıyordu. Sevdiğim ışığın bir ışınını içebilmek için göz kapaklarının kalkmasını bekliyordum: ateşin yumuşaklıkta eridiği, şefkatin kavrayış gücünü yumuşattığı, hiç değilse o anda hazzın düşünceyle oynadığı bir ışık… Beklentim gerçekleşmeyince hayal kırıklığının sorumlusunun muhtemelen ben olduğumdan kuşkulanmaya başladım. Büyüsünü bozmak istiyorsam bakmayı kesip konuşmaya başlamalıydım; şimdi öylece oturuyordu. Buyurgan bir sesin ve tavrın onu her zaman yatıştırdığını hatırlayıp şöyle dedim:

“İngilizce kitaplarından birini getir, matmazel; yağmur hâlâ şiddetli yağıyor ve muhtemelen beni yarım saat daha burada tutacak.”

Rahatlamış ve kendine gelmiş hâlde ayağa kalktı, kitabını aldı ve yanıma koyduğum sandalyeyi hemen kabul etti. Klasik eserlerinin bulunduğu raftan Kayıp Cennet’i seçmişti; sanırım kitabın dinî niteliğinin pazar gününe en uygun eser olduğunu düşünmüştü. Başından başlamasını söyledim. Milton’ın “Oreb ya da Sina’nın gizli doruğunda” İbrani çobanına, kaosun bağrında bir dünyanın tasarımının nasıl doğup olgunlaştığını öğreten göksel ilham perisine yakarışını okurken, yakınımda oluşunun, sesinin—kulağıma tatlı ve doyurucu gelen bir sesin—ve arada bir yüzüne bakmanın verdiği üçlü hazzı huzur içinde yaşadım. Bu son ayrıcalıktan en çok tonlamasında, duraklamasında ya da vurgusunda kusur bulduğum zaman yararlanıyordum; ben ahkâm keserken de ona bakabilir, fazla kızarmasına yol açmazdım.

“Yeter,” dedim, yarım düzine kadar sayfa okuduktan sonra. Bu, onun için epey vakit almıştı; yavaş okuyordu, sık sık durup soru soruyor ve yanıt alıyordu. “Yeter; yağmur diniyor, birazdan gitmem gerek.” Gerçekten de o sırada pencereye baktığımda gökyüzünün pırıl pırıl mavi olduğunu gördüm; gök gürültüsü bulutları dağılmış, ağustos güneşi batarken kafesin ardından yakut yansımalarını andıran bir ışık gönderiyordu. Ayağa kalkıp eldivenlerimi giydim.

“Matmazel Reuter’in işten çıkardığı yerdekinin yerine henüz başka bir iş bulamadın mı?”

“Hayır, mösyö; her yere başvurdum ama hepsi referans istiyor. Doğrusunu söylemek gerekirse müdireye başvurmak istemiyorum; çünkü bana ne adil ne de onurlu davrandığını düşünüyorum. Öğrencilerimi bana karşı kışkırtmak için gizli yollara başvurdu; kurumunda çalışırken beni mutsuz etti. Sonunda da maskeli, ikiyüzlü bir düzenle beni işimden etti; bunu iyiliğim için yaptığını ileri sürdü, ama aslında geçimimin başlıca kaynağını elimden aldı. Üstelik o sırada yalnızca benim değil, bir başkasının yaşamı da emeğime bağlıydı. Ondan bir daha asla iyilik istemeyeceğim.”

“Öyleyse nasıl geçineceksin? Şimdi nasıl yaşıyorsun?”

“Dantel onarımı işim hâlâ var; dikkatli davranırsam açlıktan ölmememi sağlar. Çabamla daha iyi bir iş bulacağımdan da kuşkum yok. Aramaya başlayalı yalnızca iki hafta oldu; cesaretim de umudum da henüz tükenmedi.”

“Dilediğini elde edersen sonra ne olacak? Geleceğe ilişkin asıl planların neler?”

“Manş Denizi’ni geçecek kadar para biriktirmek. İngiltere’yi hep Kenan ülkem olarak görürüm.”

“Pekâlâ, pekâlâ… Yakında seni yine ziyaret edeceğim. Şimdilik iyi akşamlar.” Onu epey ani bir biçimde bırakıp gittim. İçimdeki güçlü dürtüye direnmekte çok zorlandım; beni daha sıcak, daha içten bir vedaya çağırıyordu. Onu bir an kollarımın arasına alıp yanağına ya da alnına bir öpücük kondurmak kadar doğal ne olabilirdi? Aşırı bir şey istemiyordum; yalnızca bunu arzuluyordum. Bu kadarı bana yeter, gönül rahatlığıyla gidebilirdim. Ama Akıl bunu bile esirgedi; gözlerimi yüzünden, adımlarımı dairesinden çevirmemi, tıpkı yaşlı Madam Pelet’ten ayrılır gibi kuru ve soğuk biçimde yanından ayrılmamı buyurdu. İtaat ettim, ama bir gün intikamımı alacağıma hınçla ant içtim. “Bu konuda istediğimi yapma hakkını kazanacağım; bunun uğrunda savaşırken ölürsem de öleyim. Artık tek bir amacım var: o Cenevreli kızı kendime eş etmek. Eşim olacak—tabii efendisini onun sevdiği kadar, hatta yarısı kadar seviyorsa. Yoksa talimatlarım altında böyle uysal, gülümseyen, mutlu olur muydu? Ben ders verirken ya da düzeltirken yanımda böyle dingin, memnun, huzurlu bir tavırla oturur muydu?” Odaya girdiğimde yüzü ne kadar kederli ya da sıkıntılı olursa olsun, yakınımda bulunduktan, onunla birkaç söz konuştuktan, birkaç talimat verdikten, belki biraz azarladıktan sonra birden mutluluğun kuytusuna çekildiğini, huzur ve canlılıkla başını kaldırdığını hep fark etmiştim. Azarlamalar en çok hoşuna gidiyordu. Ben çıkışırken o da kalem bıçağıyla bir kalemin ya da kurşun kalemin ucunu yontardı; biraz kıpırdanır, biraz dudak büker, kendini tek heceli sözlerle savunurdu. Hepsini yontup bitirmesinden korkarak kalemi ya da kurşun kalemi elinden alınca, bastırılmış heyecanını biraz daha yükseltmek için tek heceli savunmasını bile yasakladığımda, sonunda gözlerini kaldırıp bana neşeyle yumuşamış, meydan okumayla keskinleşmiş bir bakış atardı. Doğrusunu söylemek gerekirse bu bakış beni şimdiye dek hiçbir şeyin yapmadığı kadar titreştirirdi; üstelik, neyse ki kendisi bilmeden, beni bir bakıma onun tebaası, hatta kölesi hâline getirirdi. Böyle küçük sahnelerden sonra keyfi çoğu zaman saatlerce sürerdi. Daha önce de söylediğim gibi, halasının ölümünden ve işinden çıkarılmasından önce bu durum sağlığına öyle bir güç ve canlılık katmıştı ki neredeyse bütün bedenini baştan yaratmıştı.

Son cümleleri yazmam birkaç dakikamı aldı; ama Frances’ın odasından inerken geçen kısa süre içinde bunların hepsini düşünmüştüm. Dış kapıyı açarken geri vermediğim yirmi frangı hatırladım. Duraksadım: parayı yanımda götürmem imkânsızdı; asıl sahibine zorla geri vermek de güçtü. Artık onun mütevazı evini görmüş, yoksulluğunun vakarına, düzenin gururuna, küçük evinin tertip ve tasarrufunda açıkça görülen titiz özenine tanık olmuştum. Borç ödemekten kaçınmayacağına emindim; borcunu silme iyiliğini hiçbir elden, belki de en çok benim elimden kabul etmeyeceğinden de emindim. Yine de bu dört adet beş franklık para özsaygıma yük oluyordu; onlardan kurtulmalıydım. Aklıma bir çare geldi—kuşkusuz beceriksizceydi ama bulabildiğim en iyisiydi. Merdivenleri hızla çıktım, kapıyı çalıp aceleyle yeniden içeri girdim:

“Matmazel, eldivenlerimden birini unutmuşum; burada bırakmış olmalıyım.”

Hemen eldiveni aramak için ayağa kalktı. Arkamı döndüğü sırada—ben artık ocağın yanındaydım—porselen süs eşyası takımından, çay fincanları kadar eski tarz küçük bir vazoyu sessizce kaldırdım; parayı altına koydum. Sonra, “İşte eldivenim! Köz siperinin içine düşürmüşüm. İyi akşamlar, matmazel,” deyip ikinci kez çıktım.

Ansızın geri dönüşüm kısa sürmüştü, ama bana içimi sızlatacak bir şey görme fırsatı vermişti: Frances, sevimli küçük ateşinin kızıl közlerini ocaktan çoktan kaldırmıştı. Her kalemi hesaplamak, her ayrıntıdan tasarruf etmek zorundaydı; ben gider gitmez, tek başınayken tadını çıkaramayacağı kadar pahalı bir lüksten vazgeçmişti.

“Henüz kış olmamasına seviniyorum,” diye düşündüm. “Ama iki ay sonra kasımın rüzgârlarıyla yağmurları başlayacak. Keşke o zamana kadar bu ocağa dilediğim kadar kömür küreme hakkını ve gücünü kazanabilsem!”

Kaldırımlar çoktan kurumaya başlamıştı; yıldırımın arındırdığı havada ılık ve taze bir esinti dolaşıyordu. Ardımda, opal gibi bir göğün yayıldığı Batı’ya baktım; kızılın karıştığı gök mavisine… Tir renklerine bürünmüş büyüleyici güneş büyümüş, çoktan ufka batıyordu. Doğuya doğru ilerlerken önümde engin bir bulut yığını, ama aynı zamanda akşam gökkuşağının kemeri vardı; kusursuz bir gökkuşağı: yüksek, geniş, capcanlı. Uzun uzun baktım; gözüm bu manzarayı içine çekti, sanırım zihnim de onu sindirmiş olmalıydı. Çünkü o gece, uzun süre tatlı bir ateş içinde uyanık yatıp hâlâ çekilen bulutların arasında sessizce çakan şimşekleri, yıldızların üzerinde gümüş gibi parlayışlarını seyrettikten sonra sonunda uykuya daldım; düşümde batan güneş, bulut yığını ve görkemli gökkuşağı yeniden belirdi. Sanki bir terastaydım; korkuluklu duvara yaslanmıştım. Aşağıda, derinliğini ölçemediğim bir boşluk vardı; ama dalgaların dinmeyen uğultusunu duyunca oranın deniz olduğuna inandım. Ufka dek uzanan bir deniz; değişken yeşil ve koyu mavi tonlarında bir deniz… Uzakta her şey yumuşak, her şey buğu perdesi ardındaydı. Su ile havanın birleştiği çizgide altın bir kıvılcım parladı; yükseldi, yaklaştı, büyüdü, değişti. Nesne gökkuşağının kemerinin altında, gökle yer arasında asılı kaldı; ardında yumuşak ama karanlık bulutlar yayılıyordu. Kanatları varmış gibi süzülüyordu; inci gibi, yün yumağı gibi ışıldayan hava çevresinden giysi misali akıyordu. Karanfil rengine çalan ışık, yüz ve uzuvlara benzeyen biçimleri renklendiriyordu; bir meleğin alnında iri bir yıldız dingin bir parıltıyla ışıldıyordu. Işık huzmesi gibi parlayan kalkmış bir kol ve el, yukarıdaki gökkuşağını gösteriyordu; yüreğimde bir ses fısıldadı—

“Umut, Çaba’ya gülümser!”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…