Profesör kitap kapağı

14. bölüm / 26

Bölüm XIII

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 26Şu an: Bölüm XIII

BÖLÜM XIII
Ertesi sabah şafakla birlikte kalktım; giyinip yarım saat boyunca dirseğimi şifonyere dayayarak uykusuzluğun yıprattığı keyfimi nasıl eski hâline getireceğimi düşündüm. Çünkü Mösyö Pelet’yle bir sahne çıkarmaya, onu hainlikle suçlamaya, düelloya çağırmaya ya da benzeri gösterişli işler yapmaya niyetim yoktu. Sonunda, serin sabah havasında yakındaki bir hamama gidip kendimi canlandırıcı bir suya bırakma fikri aklıma geldi. İlaç işe yaradı. Saat yedide dinginleşmiş ve zindeleşmiş hâlde döndüm. Kahvaltıya gelen Mösyö Pelet’yi yüzümde değişmemiş, sakin bir ifadeyle karşılayabildim. Hatta bana elini dostça uzatması ve son zamanlarda özellikle alıştığı o okşayıcı ses tonuyla “mon fils” diye iltifat etmesi bile, bastırılmış olsa da yüreğimde hâlâ yanan duyguları dışa vurmama yol açmadı. İntikam beslediğimden değil—hayır; ama hakarete uğramışlık ve ihanete uğramışlık duygusu, için için tutuşan, şimdilik külleriyle örtülü bir kömür gibi içimde yaşıyordu. Tanrı bilir, doğuştan öç alıcı değilim. Artık güvenemediğim ya da sevemediğim bir adama sırf bu yüzden zarar vermem; ama ne aklım ne de duygularım kararsız yaradılıştadır; izlerin çabucak oluşup bir o kadar çabuk silindiği kum gibi değillerdir. Dostumun yaradılışının benimkiyle bağdaşmadığına bir kez ikna oldum mu, ilkelerime aykırı bazı kusurlarla silinmez biçimde lekelendiğinden emin oldum mu, ilişkiyi keserim. Edward’la böyle yapmıştım. Pelet’ye gelince, bu keşif henüz yeniydi. Ona karşı da böyle davranmalı mıydım? Kahvemi yarım bir pistoletle karıştırırken (bizde hiç kaşık olmazdı) zihnime bu soruyu koydum. Pelet karşıma oturmuştu; solgun yüzü her zamankinden daha uyanık ve bitkin görünüyordu. Mavi gözünü kimi oğlanlara ve yardımcı öğretmenlere sertçe, kimi de bana sevecenlikle çeviriyordu.

“Duruma göre hareket etmeliyim,” dedim. Pelet’nin sahte bakışı ve sokulgan gülümsemesiyle karşılaşınca, dün gece penceremi açıp dolunay ışığında bu hain yüz ifadesinin gerçek anlamını okuduğum için Tanrı’ya şükrettim. Artık kendimi yarı yarıya onun efendisi gibi hissediyordum; çünkü gerçek yaradılışını öğrenmiştim. Gülümsesin, pohpohlasın, gülümsemesinin ardına gizlenen ruhunu görüyordum; her yumuşak sözünde de haince anlamını açığa çıkaran bir ses duyuyordum.

Peki ya Zoraïde Reuter? Elbette onun beni yüzüstü bırakması yüreğime işlemişti? Bu yara öylesine derine inmişti ki felsefenin hiçbir tesellisi acısını dindiremezdi? Hiç de öyle değildi. Gecenin ateşi geçince bu yaraya da merhem aradım ve Gilat’ta bulunandan daha yakın bir yerde buldum. Hekimim akıldı. Önce kaybettiğim ödülün pek değerli olmadığını kanıtlayarak işe başladı. Zoraïde’nin görünüş bakımından bana uygun olabileceğini kabul etti, ama ruhlarımızın uyuşmadığını ve onun zihniyle benimkinin birleşmesinden uyumsuzluk doğacağını ileri sürdü. Ardından bütün yakınmalarımı bastırmamı istedi; bir tuzaktan kurtulduğum için sevinmemi buyurdu. İlacı iyi geldi. Ertesi gün müdireyle karşılaştığımda güçlendirici etkisini hissettim; sinirlerim üzerindeki keskin tesiri titrememe, sendelememe izin vermedi. Onunla kararlılıkla yüzleşmemi, yanından rahatça geçmemi sağladı. Elini uzatmıştı; görmezden gelmeyi seçtim. Bana büyüleyici bir gülümsemeyle selam vermişti; gülümsemesi yüreğime taşın üzerine düşen ışık gibi vurdu. Kürsüye geçtim, o da arkamdan geldi. Yüzüme dikilmiş gözü, değişen ve kayıtsızlaşan tavrımın anlamını her çizgimden okumaya çalışıyordu. “Ona yanıt vereceğim,” diye düşündüm; bakışlarıyla göz göze gelip onları yakalayarak ve sabitleyerek kendi gözlerimden onun gözlerine bir bakış fırlattım. Bu bakışta saygı, sevgi, şefkat, nezaket yoktu; en ince inceleme bile onda yalnızca küçümseme, sertlik ve alay bulabilirdi. O bakışı taşımasını, hissetmesini sağladım. Duruşu bozulmadı, ama yüzüne renk geldi ve büyülenmiş gibi bana yaklaştı. Kürsüye çıkıp yanı başımda durdu; söyleyecek sözü yoktu. Mahcubiyetini hafifletmek istemedim, kitabın sayfalarını umursamazca çevirdim.

“Umarım bugün kendinizi tamamen toparlamışsınızdır,” dedi sonunda alçak sesle.

“Ben de, matmazel, dün gece bahçede geç saate kadar yürüdüğünüz için üşütmemiş olmanızı umarım.”

Çabuk kavradı, ne demek istediğimi hemen anladı. Yüzü biraz soldu—hem de çok az—ama belirgin hatlarının tek bir kası bile kımıldamadı. Sakin ve soğukkanlı biçimde kürsüden ayrılıp biraz uzağa sessizce oturdu ve bir kese örmeye koyuldu. Derse başladım; konu bir “kompozisyon”du: öğrencilere bazı genel soruları dikte ediyor, kitaplara bakmaları yasak olduğundan yanıtları belleklerinden yazmalarını istiyordum. Matmazel Eulalie, Hortense, Caroline ve ötekiler yönelttiğim, epeyce çetin dilbilgisi sorularını düşünürken yarım saatlik boş vaktimi müdireyi daha yakından gözlemlemek için kullanabiliyordum. Yeşil ipek kese ellerinde hızla ilerliyordu. Gözleri ona eğilmişti; iki adım ötemde oturup örerken duruşu hareketsiz ama temkinliydi. Bütün varlığında aynı açıklıkla hem uyanıklık hem dinginlik görülüyordu—nadir bir birliktelik! Ona bakarken, daha önce sık sık yaptığım gibi, sağduyusuna ve olağanüstü özdenetimine istemsiz bir hayranlık duymaktan kendimi alamadım. Saygımı yitirdiğimi hissetmişti; bakışımda küçümseme ve soğukluk görmüştü. Çevresindeki herkesin takdirini isteyen, herkesçe beğenilmeye susamış biri için bu keşif ağır bir yara olmalıydı. Yanağının bir an solduğunu görmüştüm; o yanak ki renk değiştirmeye alışık değildi. Ama iradesini kullanarak ne çabuk toparlanmıştı! Sağlam ve güçlü aklının desteğiyle şimdi yanı başımda ne kadar sessiz bir vakarla oturuyordu. Biraz uzun, ama zeki üst dudağı titremiyor; sert alnında korkak bir utanç belirmiyordu.

“Burada sağlam bir cevher var,” dedim bakarken. “Keşke ateşi de olsaydı, çeliği kızdıracak canlı bir tutkusu; o zaman onu sevebilirdim.”

Bir süre sonra beni izlediğimi bildiğini anladım; çünkü kımıldamıyor, kurnaz göz kapağını bile kaldırmıyordu. Örgüsünden küçük ayağına bakmıştı; ayağı yumuşak kıvrımları arasından görünüyordu. Sonra gözü, işaret parmağındaki parlak lal taşı yüzük ve bileğindeki ince dantel fırfırla süslü, fildişi beyazlığındaki eline döndü. Fark edilmesi güç bir hareketle başını çevirdi; fındık kahvesi bukleleri zarifçe dalgalandı. Bu küçük işaretlerden, yüreğinin arzusunun, zihninin tasarısının, ürküttüğü avı yeniden tuzağa çekmek olduğunu anladım. Küçük bir olay ona benimle yeniden konuşma fırsatı verdi.

Sınıfta, yalnızca kopya defterlerinin hışırtısı ve kalemlerin sayfalar üzerinde gezinmesiyle bölünen sessizlik sürerken, holdeki büyük katlanır kapının kanatlarından biri açıldı ve içeri bir öğrenci girdi. Aceleyle selam verdikten sonra, geç kalmış olmanın verdiği telaşla boş olduğu anlaşılan kapıya en yakın sıraya yerleşti. Oturunca da hâlâ aceleci ve mahcup bir hâlde çantasını açıp kitaplarını çıkardı. Gözlerini kaldırıp kim olduğunu anlayabilmesi için bekliyordum; çünkü uzağı iyi göremediğimden içeri girerken onu tanıyamamıştım. O sırada Matmazel Reuter sandalyesinden kalkıp kürsüye yaklaştı.

“Mösyö Krimsvort,” dedi fısıltıyla. Sınıflar sessizken müdire her zaman kadife patiyle yürür, olabildiğince alçak sesle konuşurdu; düzeni ve sessizliği öğütleri kadar kendi örneğiyle de sağlardı. “Mösyö Krimsvort, az önce içeri giren genç hanım sizinle İngilizce dersleri almak istiyor. Bu okulun öğrencisi değil; aslında bir bakıma öğretmen, çünkü dantel onarımı ve çeşitli süs işlemeleri dersleri veriyor. Daha ileri bir eğitim almak için kendini yetiştirmesi son derece yerinde; İngilizcesini ilerletmek amacıyla derslerinize katılmak için izin istedi. Bu dilde şimdiden biraz ilerleme kaydettiğini sanıyorum. Böylesine övgüye değer bir çabasında ona yardımcı olmak elbette benim de isteğim; öyleyse derslerinizden yararlanmasına izin vereceksiniz, değil mi mösyö?” Matmazel Reuter gözlerini bana kaldırmış, bakışında saflık, iyilik ve yalvarış bir araya gelmişti.

“Elbette,” diye yanıt verdim; kısa, neredeyse ters bir cevaptı.

“Bir söz daha,” dedi yumuşakça. “Matmazel Henri düzenli bir eğitim almamış; belki de doğuştan gelen yetenekleri pek üstün değildir. Ama niyetlerinin iyi olduğuna ve yaradılışının sevecenliğine sizi temin edebilirim. Mösyö, başlangıçta ona anlayış gösterecek, eksiklerini ve kaçınılmaz yetersizliklerini, bir bakıma öğrencisi olan genç hanımların önünde açığa vurmayacaktır, eminim. Mösyö Krimsvort bu ricamı dikkate alır mı?” Başımı salladım. Alçak sesle, içtenlikle devam etti—

“Bağışlayın mösyö, bir şey daha eklememe izin verin: Az önce söylediklerim zavallı kız için önemli. Bu uçarı genç hanımlara otoritesine gereken saygıyı göstermeyi kabul ettirmekte zaten çok zorlanıyor. Yetersizliğine ilişkin yeni şeyler öğrenmeleri bu zorluğu artırırsa, kurumumdaki görevini sürdürmek ona fazla acı verebilir. Buradaki işinden elde ettiği kazancı kaybetmeyi kolayca göze alamayacağı için, böyle bir durum onun adına beni çok üzer.”

Matmazel Reuter olağanüstü bir inceliğe sahipti; ama samimiyetle desteklenmeyen, ne kadar seçkin olursa olsun incelik bazen amacına ulaşamaz. Nitekim bu kez, mürebbiyelik yapan öğrencisine hoşgörülü davranmanın gerekliliği üzerine ne kadar uzun konuşursa, onu dinlerken sabırsızlığım o kadar artıyordu. Sözde niyetinin ağırkanlı ama iyi niyetli Matmazel Henri’ye yardım etmek olduğunu, asıl amacınınsa kendi yüce iyiliği ve şefkatli düşünceliliği hakkında bana fikir vermek olduğunu açıkça görüyordum. Bu yüzden sözlerini bir kez daha başımı aceleyle sallayarak onayladım; ardından keskin bir sesle yazılı ödevleri isteyip kürsüden indim ve onları toplamaya koyuldum. Mürebbiyelik yapan öğrencinin yanından geçerken ona şöyle dedim—

“Bugün ders alabilmek için çok geç geldiniz; bir dahaki sefere daha dakik olmaya çalışın.”

Arkasındaydım; pek nazik olmayan sözlerimin onda nasıl bir etki bıraktığını yüzünden anlayamadım. Tam karşısında olsaydım belki de bunu merak etmezdim; ama kitaplarını hemen yeniden çantasına koymaya başladığını gördüm. Kürsüye dönmüş, bir yığın yazılı ödevi düzenlerken katlanır kapının yeniden açılıp kapandığını duydum. Başımı kaldırınca yerinin boş olduğunu gördüm. İçimden, “İngilizce dersine ilk girişimini başarısızlık sayacak,” diye geçirdim. Küskünlükle mi gittiğini, yoksa sözlerimi aptalca fazla mı harfiyen anladığını, ya da sonunda benim asabi ses tonumun duygularını mı incittiğini merak ettim. Son olasılığı aklıma gelir gelmez hemen bir kenara attım; çünkü Belçika’ya geldiğimden beri hiçbir insan yüzünde duyarlılık belirtisi görmemiş, bu niteliği neredeyse efsanevi saymaya başlamıştım. Yüzünün böyle bir özelliği belli edip etmediğini anlayamazdım; öyle çabuk çıkıp gitmişti ki bunu gözlemlemeye vaktim olmamıştı. Daha önce iki üç kez onu şöyle bir görmüştüm sanırım, bunu daha önce de söylemiş olmalıyım; ama yüzünü ya da bedenini incelemek için hiç durmamış, genel görünüşü hakkında ancak çok belirsiz bir fikir edinmiştim. Yazılı ödevleri rulo yapmayı bitirir bitirmez saat dört zili çaldı. Bu işarete her zamanki çevikliğimle uyarak şapkamı kaptım ve okuldan çıktım.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…