3. Bölüm devam

O gün mahkemeden ayrılırken, güneş kentin üstüne adil görünmeye çalışan bir ışık döküyordu. Aequora’nın beyaz taşları, denize doğru basamak basamak iniyor teras bahçelerinde zeytin ağaçları, köklerinin altında saklanan eski tuzu bilirmiş gibi sessiz duruyordu.
Uzakta, Curia Mensura’nın cam kubbesi parlıyordu. O kubbenin altında insanlar, sayılarla kederi uzlaştırmaya çalışıyorlardı. Domus Communis’in avlularında halk, akşam toplantılarında hangi soruları soracağını şimdiden düşünüyordu. Senatus Quietis’in yüksek ama gösterişsiz binasında, sessizliğin nasıl korunacağı konuşuluyordu oysa sessizlik, o sabah çoktan devredilmişti. Ben eve gitmedim. Ayaklarım beni babamın yıllarca çalıştığı Eski Arşiv’e götürdü. Eski Arşiv, kentin merkezindeki düzenli binalara benzemezdi. Daha alçak, daha serin, daha az inandırıcıydı. Duvarları kalındı; pencereleri, ışığı içeri almakta isteksiz davranırdı. Kapısında hiçbir yüce söz yazmazdı yalnız küçük bir levha vardı: (Memoria non absolvit.) Hafıza aklamaz.*
Bu sözü çocukken anlamazdım. Hafızanın iyi bir şey olduğunu sanırdım; insanın kaybettiğini geri vermese bile adını koruyan bir tür merhamet. Oysa hafıza aklamaz. Hatırlamak, hiçbir şeyi otomatik olarak temizlemiyormuş, yalnızca kirin yerini gösteriyormuş.
Arşiv görevlisi beni tanıdı. Adı Flavia Celsa’ydı; babamın eski öğrencilerindendi. Yüzü, yıllarca tozlu belgeler arasında yaşayan insanlara özgü mat bir dinginlik taşıyordu.
Beni görünce şaşırmadı. Bu da beni daha çok huzursuz etti.
“Sonunda geldiniz” dedi.
“Sonunda mı?”
Flavia, arkasındaki dar koridora baktı. “Siz evlatlar, babalarınızın bıraktığı soruyu ancak başka biri yüksek sesle okuyunca duyuyorsunuz değil mi?”
Bugün düşünüyorum da, Aequora’da herkes gereğinden güzel konuşurdu (Gerçek hayatta kurulamayacak cümleler gibi.)
Belki de felaketimizin bir parçası buydu. Güzel cümleler, bazen çirkin işlerin çevresine dikilmiş selvi ağaçları bazen hasat mevsimi bırakılan nadas toprakları.
Flavia beni bodrum kata indirdi. Basamaklar nemliydi; duvarlarda tuz çiçekleri açmıştı. Bir arşivde tuz görmek, kuzey teraslarındaki felaketle aynı cümlede birleşince içinizi ürpertirdi.
Bilim insanları buna rastlantı diyebilir, edebiyatçılar simge, hukukçular ilgisiz ayrıntı.
Ben o an yalnızca babamın ayakkabılarının bu basamaklarda çıkardığı sesi hayal ettim.
Bodrumun sonunda küçük bir oda vardı. Kapısı kilitli değildi içeride tek bir masa, bir lamba ve gri bir kutu duruyordu. Kutunun üstünde babamın el yazısı vardı; italik, sabırlı, biraz da kendinden utanır gibi.