1. Bölüm

Ordo Sessizliği işitiyorsun;
Bir düzen kusursuzlaştıkça insanın kusuru daha seçilir hâle gelir; çünkü karanlık çekildiğinde maddenin gölgesi büyümez, yalnızca adı konur.~

Kapıların da hafızası vardır. Bu hikâyenin Aelius Varro’yla başladığı sanılır; oysa ben, Lucius Maro, gerçeğe biraz olsun sadık kalacaksam, ilk cümlenin ona değil, Güney Mahkemesi’nin bronz kapısına ait olduğunu söylemeliyim. Çünkü o sabah konuşan biz değildik ne ben ne Varro ne de mermer avluda biriken kalabalık konuşan şey, gece boyunca üstüne yağan tuzlu rüzgârı, sabahın süt rengi ışığıyla birlikte taşıyan o kapıydı; menteşelerinde, yılların yağından çok kararların ağırlığı vardı. Kapı kentin bütün hüküm günlerinde yaptığı gibi önce derin bir iç geçirdi, sonra açılmadı. Aequora’da kapıların açılmaması, insanların konuşmasından daha mühimdi. Bizim şehrimizde hiçbir şey kendiliğinden bozulmazdı; en azından böyle öğretilirdi. Kaldırımlar, üstüne düşen zeytin yapraklarının nemini ölçen ince kılcal oluklarla örülüydü. Çeşmeler, suyun harcandığı yeri değil suyun geri dönmek istediği yatağı bilirdi. Hastanelerde hastalıklar, bedene saldıran talihsiz tesadüfler gibi değil, toplumun sessizce imzaladığı küçük ihmaller gibi incelenirdi. Çocuklara alfabenin ardından iki şey öğretilirdi: hiçbir hüküm tek başına temiz değildir ve hiçbir ölçüm, ölçeni temize çıkarmaz. Bunları akılda tutarsanız Aequora’yı anlamanız kolaylaşır; ama sevmeniz güçleşir. Ada, haritalarda görülemeyecek kadar küçük değildi; yalnızca haritaları çizenlerin iştahına göre önemsizdi. Doğu Akdeniz’de kireç taşından yumuşak omuzlarıyla suya yaslanmış çam kokusunu laboratuvar alkolünün ince keskinliğiyle karıştıran bir yerdi. Eski krallıkların ve yeni şirketlerin ağzında adı pek geçmezdi; çünkü ne zengin petrol yatakları vardı ne de kutsal sayılacak bir mezar. Aequora’nın zenginliği daha tehlikeli bir şeydi: Düzenin hükümeti üç katlıydı ve bu üç kat, herhangi bir sarayın merdivenleriyle değil, yurttaşın nefesiyle birbirine bağlanırdı. En altta Domus Communis bulunurdu; her mahalle, her lonca, her araştırma hanesi, ayda iki kez toplanır, gündelik hayatı belirleyen kararları burada tartışırdı. Ortada Curia Mensura vardı; ölçenlerin meclisi. Onların işi kanun yapmak değil kanunun temas ettiği şeyleri görünür kılmaktı: tahılın toprağı yormadan ne kadar alınabileceği, çocukların uykusunun okullarla nasıl bozulduğu, yaşlıların yalnızlığının sokak ışıklarından daha pahalıya mal olup olmadığı. En üstte ise Senatus Quietis otururdu; gürültüyü azaltmakla görevli senato. Adı yanıltıcıdır, sessizlik orada susmak değil sözü gereksiz acıdan arındırmaktı. Yargı ise başka türlü kurulmuştu. Bizde mahkemeler suç aramaz, dengenin nerede kırıldığını sorardı bir adam komşusunun bahçesinden incir çaldığında yalnız incirin bedeli değil, incire duyulan arzunun nasıl yoksulluğa dönüştüğü de tartılırdı. Bir hekim yanlış karar verdiğinde, hekimin eli kadar onu aceleye zorlayan takvim de mahkeme önüne çıkarılırdı. Bu yüzden Aequora’da cezalar az, dosyalar çoktu. İnsanlar birbirine bağışlanmaz değil, hesaplanmaz zararlar verirdi; biz de hesaplamayı ahlâk sanacak kadar eğitimliydik.