Bölümler 19Şu an: 7. Bölüm
- 1 1. Bölüm2.475 kelime
- 2 2. Bölüm2.203 kelime
- 3 3. Bölüm3.054 kelime
- 4 4. Bölüm2.861 kelime
- 5 5. Bölüm4.270 kelime
- 6 6. Bölüm3.764 kelime
- 7 7. Bölüm4.469 kelime · Okuduğun bölüm
- 8 8. Bölüm3.396 kelime
- 9 9. Bölüm4.034 kelime
- 10 10. Bölüm10.772 kelime
- 11 11. Bölüm5.416 kelime
- 12 12. Bölüm3.784 kelime
- 13 13. Bölüm4.617 kelime
- 14 14. Bölüm4.892 kelime
- 15 15. Bölüm4.392 kelime
- 16 16. Bölüm6.117 kelime
- 17 17. Bölüm5.657 kelime
- 18 18. Bölüm4.418 kelime
- 19 19. Bölüm4.165 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
VII. BÖLÜM
Connie yatak odasına çıkınca uzun zamandır yapmadığı bir şeyi yaptı: Bütün giysilerini çıkardı ve kocaman aynada çıplak bedenine baktı. Ne aradığını ya da neye baktığını pek bilmiyordu ama lambayı, ışık doğrudan üzerine düşecek şekilde çevirdi.
Ve sık sık düşündüğü şeyi düşündü... Çıplak insan bedeni ne kadar narin, kolay incinir, zavallı bir şeydi; sanki biraz yarım kalmış, tamamlanmamıştı!
Vaktiyle oldukça güzel bir vücudu olduğu düşünülürdü ama şimdi modası geçmişti: Biraz fazla kadınsı, ergen bir oğlan çocuğuna yeterince benzemiyordu. Pek uzun boylu değildi; biraz İskoç, biraz da kısaydı. Yine de güzelliğe dönüşebilecek, akıcı, aşağı doğru süzülen bir zarafeti vardı. Teni hafifçe esmerdi, uzuvları dingin bir duruşa sahipti; bedeninin dolgun, aşağı doğru süzülen bir zenginliği olmalıydı ama bir şey eksikti.
Bedeninin diri, aşağı doğru uzanan kıvrımları olgunlaşacağına düzleşiyor, biraz sertleşiyordu. Sanki yeterince güneş ve sıcaklık görmemişti; hafifçe grileşmiş, özsuyunu yitirmişti.
Gerçek kadınlığını bulamamış, oğlansı, hafif ve saydam olmayı da başaramamıştı; bunun yerine donuklaşıp opaklaşmıştı.
Göğüsleri küçüktü, armut biçiminde sarkıyordu. Ama hamdılar, biraz buruk, orada öylece asılı duruyor, hiçbir anlam taşımıyorlardı. Karnı da gençken, onu bedensel olarak gerçekten seven Alman delikanlısının günlerinde sahip olduğu taze, yuvarlak ışıltısını yitirmişti. O zaman genç ve beklenti doluydu; kendine özgü gerçek bir görünümü vardı. Şimdi gevşiyor, biraz düzleşiyor, inceliyordu; ama bu, gevşek bir incelikti. Eskiden kadınsı yuvarlaklıkları içinde ne kadar canlı, ne kadar göz alıcı görünen uylukları da sanki düzleşiyor, gevşiyor, anlamsızlaşıyordu.
Bedeni anlamsızlaşıyor, donuklaşıp opaklaşıyor, önemsiz bir madde yığınına dönüşüyordu. Bu, onu derin bir keder ve umutsuzluğa sürükledi. Umut var mıydı? Yirmi yedisinde yaşlanmıştı; etinde ne ışıltı ne de canlılık kalmıştı. İhmal ve yoksunluk yüzünden yaşlanmıştı; evet, yoksunluk. Modaya uygun kadınlar dış görünüşleriyle ilgilenerek bedenlerini narin porselenler gibi canlı tutuyorlardı. Porselenin içinde hiçbir şey yoktu; ama Connie o kadar bile canlı değildi. Zihinsel hayat! Birdenbire ona karşı öfkesi kabardı; bu bir sahtekârlıktı!
Öteki aynadaki yansımasından sırtına, beline, kalçalarına baktı. Zayıflıyordu ama bu ona yakışmıyordu. Geriye doğru eğilip bakarken belinin arkasındaki buruşukluk yorgun görünüyordu; oysa eskiden neşeli bir görünüşü vardı. Kalçalarının ve kaba etlerinin uzun, hafif eğimi ışıltısını ve dolgunluk hissini yitirmişti. Hepsi gitmişti! Onu yalnızca Alman delikanlısı sevmişti; öleli neredeyse on yıl oluyordu. Zaman nasıl da geçiyordu! On yıl önce ölmüştü, Connie ise henüz yirmi yedisindeydi. O zamanlar küçümsediği, sağlıklı, taze ve beceriksizce şehvetli delikanlı! Şimdi bunu nerede bulacaktı? Erkeklerde kalmamıştı. Michaelis gibi zavallı, iki saniyelik nöbetleri vardı ama kanı ısıtan, bütün benliği tazeleyen sağlıklı bir insan duyusallıkları yoktu.
Yine de bedeninin en güzel yerinin, sırtının yuvasından kalçalarına doğru uzanan uzun eğim ve kaba etlerinin uykulu, yuvarlak dinginliği olduğunu düşünüyordu. Arapların dediği gibi kum tepeleri misali: yumuşak, aşağı doğru akan, uzun bir eğimle. Yaşam burada hâlâ umudunu koruyarak sürüyordu. Ama burada da zayıflamış, ham ve buruk bir hâl almıştı.
Ama bedeninin ön tarafı onu mutsuz ediyordu. Daha şimdiden gevşemeye, gevşek bir biçimde incelmeye, neredeyse kurumaya başlamıştı; daha gerçekten yaşamadan yaşlanıyordu. Bir şekilde doğurabileceği çocuğu düşündü. Ne olursa olsun, buna uygun muydu?
Geceliğini giyip yatağa gitti ve acı acı ağladı. Acısının içinde Clifford’a, onun yazılarına ve konuşmalarına; bir kadını kendi bedeninden bile yoksun bırakan onun gibilerin tümüne karşı soğuk bir öfke yanıyordu.
Haksızlık! Haksızlık! Derin bir bedensel haksızlık duygusu ruhunun ta içine dek yanıyordu.
Ama ertesi sabah yine de yedide kalkıp aşağı, Clifford’un yanına indi. Yanında erkek hizmetçisi olmadığı, kadın hizmetçi de istemediği için bütün özel işlerinde ona yardım etmesi gerekiyordu. Evin kâhyasının kocası, Clifford’u çocukluğundan beri tanıyordu; ona yardım eder, ağır işleri yapardı. Kişisel işlerini ise Connie üstleniyordu ve bunları isteyerek yapıyordu. Clifford’un ondan beklentisi vardı ama Connie elinden geleni yapmak istemişti.
Bu yüzden Wragby’den hemen hiç ayrılmaz, ev kâhyası Bayan Betts Clifford’la ilgileneceği zaman bile bir iki günden fazla uzakta kalmazdı. Zamanla kaçınılmaz olarak Clifford, kendisine gösterilen bütün hizmeti doğal kabul etmeye başladı. Bunu yapması da doğaldı.
Yine de Connie’nin içinde, derinlerde bir haksızlığa uğrama, elinden bir şey alınmış olma duygusu yanmaya başladı. Bedensel haksızlık duygusu bir kez uyandığında tehlikelidir. Kendini dışa vuramazsa onu uyandıran kişiyi içten içe kemirir. Zavallı Clifford’un suçu yoktu. Asıl büyük talihsizlik onundu. Her şey genel felaketin bir parçasıydı.
Yine de bir bakıma onun suçu yok muydu? Bu sıcaklık eksikliği, bu basit, sıcak bedensel temasın yokluğu; bundan sorumlu değil miydi? Hiçbir zaman gerçekten sıcak, hatta nazik bile değildi; yalnızca düşünceli, anlayışlı, terbiyeli ama soğuk bir tarzda! Oysa bir erkek, bir kadına karşı sıcak olabilir; Connie’nin babasının ona karşı olabildiği gibi. Kendi keyfine bakan ve bunu da sürdürmek isteyen, ama yine de erkeğe özgü sıcaklığından biraz vererek bir kadını teselli edebilen bir adamın sıcaklığıyla.
Ama Clifford böyle değildi. Onun soyundan gelenlerin tümü böyleydi. Hepsi içten içe sert ve mesafeliydi; sıcaklık onlara göre yalnızca zevksizlikti. Onsuz idare etmek ve kendi yerini korumak gerekiyordu. Aynı sınıftan ve aynı soydan olsaydınız bu pekâlâ işe yarardı. O zaman soğuk kalabilir, saygınlığınızı korur, yerinizi sağlamlaştırmanın doyumunu yaşayabilirdiniz. Ama başka bir sınıftan, başka bir soydan olsaydınız bu işe yaramazdı; yalnızca yerinizi korumanın, yönetici sınıfa ait olmanın hiçbir keyfi yoktu. En şık aristokratların bile kendilerine ait, elle tutulur hiçbir şeyi yokken ve yönetimleri yönetim bile değil, bir maskaralıktan ibaretken, bunun ne anlamı vardı? Ne anlamı? Hepsi soğuk bir saçmalıktı.
Connie’nin içinde bir başkaldırı közleniyordu. Bütün bunların ne yararı vardı? Clifford uğruna yaptığı fedakârlığın, hayatını ona adamasının ne yararı vardı? Sonuçta neye hizmet ediyordu? Sıcak insani ilişkilerden yoksun soğuk bir kibir ruhuna; Başarı kaltak tanrıçasına fahişe gibi kulluk etme arzusunda, aşağı tabakadan herhangi bir Yahudi kadar yozlaşmış bir ruha. Clifford’un yönetici sınıfa ait olduğuna dair soğuk, temassız güvencesi bile, bu kaltak tanrıçanın peşinden soluk soluğa koşarken dilinin ağzından sarkmasına engel olmuyordu. Aslında Michaelis bu konuda çok daha vakurdu ve çok ama çok daha başarılıydı. Clifford’a yakından bakınca gerçekten bir soytarıydı; soytarı olmak da bir külhanbeyinden daha aşağılayıcıydı.
İki adam arasında, Connie Michaelis’in işine Clifford’unkinden çok daha fazla yarıyordu. Ona daha da çok ihtiyacı vardı. Sakat bacaklara bakmayı her iyi hemşire becerebilirdi! Kahramanca çabaya gelince, Michaelis kahraman bir fareydi; Clifford ise gösteriş yapan bir kanişe benziyordu.
Evde kalanlar arasında Clifford’un halası Eva, Leydi Bennerley de vardı. Altmış yaşlarında, ince yapılı, burnu kırmızı, dul bir kadındı; hâlâ bir “grande dame” havası taşıyordu. En seçkin ailelerden birine mensuptu ve bu rolün hakkını verecek karaktere sahipti. Connie onu severdi; niyet ettiği ölçüde son derece sade ve açık sözlü, görünüşte de nazikti. İçten içe ise kendi yerini korumakta, başkalarını biraz aşağıda tutmakta ustaydı. Hiç snop değildi; kendinden fazlasıyla emindi. Başkalarının kendisine boyun eğmesini sağlayıp kendi yerini soğukkanlılıkla korumak gibi toplumsal oyunu kusursuz oynardı.
Connie’ye karşı nazikti ve iyi doğmuş olmanın keskin gözlemlerini bir burgu gibi kullanıp onun kadın ruhunun derinliklerine işlemeye çalışıyordu.
“Bence sen olağanüstüsün,” dedi Connie’ye. “Clifford için harikalar yarattın. Ben onda filizlenen bir deha görmemiştim ama şimdi herkes ondan söz ediyor.” Leydi Bennerley, Clifford’un başarısıyla pek memnun, pek gururluydu. Aile hanesine bir başarı daha! Kitaplarını zerre kadar umursamıyordu ama umursaması mı gerekiyordu?
“Ah, bunun benim yaptığım bir şey olduğunu sanmıyorum,” dedi Connie.
“Öyle olmalı! Başka kim yapmış olabilir ki? Üstelik bana kalırsa sen bunun karşılığında yeterince şey elde etmiyorsun.”
“Nasıl yani?”
“Şu burada nasıl kapalı kaldığına bak. Clifford’a, ‘O çocuk bir gün başkaldırırsa bunun sorumlusu kendin olacaksın!’ dedim.”
“Ama Clifford benden hiçbir şeyi esirgemez,” dedi Connie.
“Bak canım,” dedi Leydi Bennerley ve ince elini Connie’nin koluna koydu. “Bir kadın ya hayatını yaşamalı ya da yaşamamış olmaktan pişmanlık duymalı. Bana inan!” Bir yudum daha konyak aldı; belki de onun pişmanlık biçimi buydu.
“Ama hayatımı yaşıyorum, değil mi?”
“Benim anladığım anlamda değil! Clifford seni Londra’ya götürüp sosyeteye karışmana izin vermeli. Onun türünden arkadaşlar ona uyar ama sana ne faydaları var? Senin yerinde olsam bunu yeterli bulmazdım. Gençliğinin geçip gitmesine izin vereceksin; yaşlılığında, hatta orta yaşında bile buna pişman olacaksın.”
Leydi Hazretleri konyakla yatışıp düşünceli bir sessizliğe gömüldü.
Ama Connie, Londra’ya gidip Leydi Bennerley’nin eliyle şık çevrelere sokulmaya hevesli değildi. Kendini gerçekten şık hissetmiyordu; bu da ilgisini çekmiyordu. Üstelik bütün o şıklığın altında tuhaf, soldurucu bir soğukluk hissediyordu; yüzeyinde neşeli küçük çiçekler açan ama bir karış aşağısı donmuş Labrador toprağı gibi.
Tommy Dukes Wragby’deydi; Harry Winterslow adında bir başka adamla Jack Strangeways ve karısı Olive de oradaydı. Ahbapların tek başına olduğu zamankinden çok daha dağınık konuşuluyordu; hava kötü, yapılacak tek şey bilardo oynamak ve pianolada dans etmek olduğundan herkes biraz sıkılmıştı.
Olive, bebeklerin şişelerde üretileceği, kadınların da “bağışıklaştırılacağı” geleceği anlatan bir kitap okuyordu.
“Çok iyi olur doğrusu!” dedi. “O zaman kadın kendi hayatını yaşayabilir.” Strangeways çocuk istiyordu, o ise istemiyordu.
“Bağışıklaştırılmak hoşuna gider miydi?” diye sordu Winterslow, çirkin bir gülümsemeyle.
“Umarım bağışıklığım vardır; doğal olarak,” dedi. “Her hâlükârda gelecek daha akıllıca olacak, kadınların biyolojik işlevleri yüzünden aşağı çekilmesi gerekmeyecek.”
“Belki de bütünüyle uzaya süzülüp gider,” dedi Dukes.
“Bence yeterince gelişmiş bir uygarlık, bedensel engellerin çoğunu ortadan kaldırmalı,” dedi Clifford. “Aşk mesela, pekâlâ ortadan kalkabilir. Sanırım bebekleri şişelerde üretebilsek öyle de olurdu.”
“Hayır!” diye bağırdı Olive. “O zaman eğlenceye daha çok yer kalabilir.”
“Sanırım,” dedi Leydi Bennerley düşünceli bir tavırla, “aşk ortadan kalkarsa yerini başka bir şey alır. Belki morfin. Havaya biraz morfin karıştırılır. Herkes için harika bir ferahlık olurdu.”
“Hükümet cumartesileri havaya eter salıyor; neşeli bir hafta sonu için!” dedi Jack. “Kulağa hoş geliyor ama çarşamba günü hâlimiz ne olur?”
“Bedenini unutabildiğin sürece mutlusun,” dedi Leydi Bennerley. “Bedeninin farkına vardığın anda mutsuz oluyorsun. Öyleyse uygarlık bir işe yarayacaksa bedenlerimizi unutmamıza yardım etmeli; o zaman zamanın geçtiğini fark etmeden mutlu mesut yaşarız.”
“Bedenlerimizden büsbütün kurtulmamıza yardım etmeli,” dedi Winterslow. “İnsan artık kendi doğasını, özellikle de bedensel yanını geliştirmeye başlamalı.”
“Tütün dumanı gibi havada süzüldüğümüzü düşünsenize,” dedi Connie.
“Olmayacak,” dedi Dukes. “Bizim eski gösterimiz fiyaskoyla sonuçlanacak; uygarlığımız çökecek. Uçuruma, dibi görünmeyen kuyuya yuvarlanacak. İnanın bana, bu uçurumun üzerindeki tek köprü fallus olacak!”
“Ah, General, lütfen yapmayın! Böyle olmayın!” diye bağırdı Olive.
“Uygarlığımızın çökeceğine inanıyorum,” dedi Hala Eva.
“Peki ardından ne gelecek?” diye sordu Clifford.
“En ufak bir fikrim yok ama sanırım bir şeyler gelir,” dedi yaşlı kadın.
“Connie duman püskülleri gibi insanlardan, Olive bağışıklaştırılmış kadınlarla şişelerdeki bebeklerden, Dukes ise fallusun bir sonraki aşamaya geçiş köprüsü olduğundan söz ediyor. Acaba gerçekte ne olacak?” dedi Clifford.
“Ah, boş verin! Bugünü yaşamaya bakalım,” dedi Olive. “Yeter ki o üretim şişesini çabuk bulun da biz zavallı kadınları bu işten kurtarın.”
“Bir sonraki aşamada gerçek erkekler bile olabilir,” dedi Tommy. “Gerçek, akıllı, sağlıklı erkekler ve sağlıklı, hoş kadınlar! Ne büyük değişiklik olurdu, bizden ne büyük fark! Biz erkek değiliz, kadınlar da kadın değil. Biz yalnızca aklıyla iş gören derme çatma varlıklarız; mekanik ve zihinsel deneyleriz. Belki de bizim, zekâ bakımından yedi yaşındaki çocuklar düzeyinde kalan küçük zeki geçinen tayfamızın yerine sahici erkeklerin ve kadınların uygarlığı gelir. Bu, duman adamlardan ya da şişelerdeki bebeklerden bile daha şaşırtıcı olurdu.”
“Ah, insanlar gerçek kadınlardan söz etmeye başlayınca ben pes ediyorum,” dedi Olive.
“İçimizdeki ruhtan başka hiçbir şeye sahip olmaya değmez,” dedi Winterslow.
“Ruhlar!” dedi Jack, viskili sodasını içerken.
“Öyle mi düşünüyorsun? Bana bedenin yeniden dirilişini verin!” dedi Dukes. “Ama bir gün olacak; zihinsel taşları, parayı ve geri kalanını biraz olsun kenara ittiğimizde. O zaman para kesesinin demokrasisi yerine dokunma demokrasisi gelecek.”
Connie’nin içinde bir şey yankılandı: “Bana dokunma demokrasisini, bedenin yeniden dirilişini verin!” Ne demek olduğunu hiç bilmiyordu ama anlamsız şeylerin bazen yaptığı gibi bu da onu avutmuştu.
Her hâlükârda her şey korkunç derecede saçmaydı; Clifford’dan, Hala Eva’dan, Olive ve Jack’ten, Winterslow’dan, hatta Dukes’tan bile usanmıştı. Konuşma, konuşma, durmadan konuşma! Bu sürekli gevezelik ne cehennemdi!
Sonra, herkes gidince de hiçbir şey düzelmedi. Ağır aksak ilerlemeyi sürdürdü ama öfkesiyle huzursuzluğu alt bedenini ele geçirmişti; bundan kaçamıyordu. Günler tuhaf, acı verici bir yavaşlıkla geçip gidiyor, yine de hiçbir şey olmuyordu. Yalnızca zayıflıyordu; kahya kadın bile bunu fark edip kendini nasıl hissettiğini sordu. Her şey yolunda olduğunu söylemesine karşın Tommy Dukes bile iyi olmadığında ısrar etti. Yalnız, Tevershall kilisesinin altında, yamaca dikilmiş o korkunç beyaz mezar taşlarından, Carrara mermerinin o kendine özgü iğrenç beyazlığından korkmaya başlamıştı; takma dişler kadar tiksindiriciydiler ve parktan onları apaçık görüyordu. Tepedeki mezar taşlarının çirkin takma dişleri gibi sıra sıra yükselişi onda ürpertici bir dehşet uyandırıyordu. Pek yakında oraya gömüleceğini, bu pis Midlands'ta mezar taşlarının ve anıtların altındaki o korkunç kalabalığa katılacağını hissediyordu.
Yardıma ihtiyacı olduğunu biliyordu; bu yüzden kız kardeşi Hilda'ya yürekten gelen kısa bir mektup yazdı. “Son zamanlarda iyi değilim, neler oluyor bilmiyorum.”
Hilda, yerleştiği İskoçya'dan yola çıkıp geldi. Mart ayında, çevik iki kişilik arabasını kendi kullanarak çıkageldi. Eğimli yolda korna çalarak araba yolundan ilerledi, sonra evin önündeki düzlükte, iki büyük yabani kayın ağacının durduğu çimenli oval alanın çevresinden döndü.
Connie basamaklara koşmuştu. Hilda arabasını durdurdu, indi ve kız kardeşini öptü.
“Ama Connie!” dedi. “Neyin var?”
“Hiçbir şey!” dedi Connie, biraz mahcup bir tavırla; ama Hilda'yla karşılaştırınca ne çok acı çektiğini biliyordu. İki kız kardeşin de teni aynı altın sarısı, ışıl ışıl renkteydi; saçları yumuşak kahverengi, bedenleri doğal olarak güçlü ve sıcaktı. Ama şimdi Connie zayıflamış, rengi toprağı andıran bir hâl almıştı; kazağının yakasından sıska, sarımsı boynu çıkıyordu.
“Ama hastasın yavrum!” dedi Hilda, iki kız kardeşin de paylaştığı yumuşak, biraz soluk soluğa sesiyle. Hilda, Connie'den neredeyse iki yaş büyüktü; aralarında iki yıl bile yoktu.
“Hayır, hasta değilim. Belki canım sıkılıyordur,” dedi Connie, biraz acıklı bir hâlde.
Hilda'nın yüzünde savaşma isteği parladı. Yumuşak ve sakin görünüşüne rağmen, erkeklere uyum sağlamak için yaratılmamış, eski Amazon kadınlarından biriydi.
“Şu berbat yer!” dedi usulca, zavallı yaşlı, hantal Wragby'ye gerçek bir nefretle bakarak. Kendisi olgun bir armut gibi yumuşak ve dolgun görünüyordu; eski kuşaktan gerçek bir Amazon kadınıydı.
Sessizce Clifford'un yanına gitti. Clifford, Hilda'nın ne kadar güzel göründüğünü düşündü ama ondan da çekindi. Karısının ailesinin onunki gibi görgü kuralları, onunki gibi nezaket anlayışı yoktu. Onları kendi çevresinden olmayan kişiler olarak görüyordu; ama bir kez içeri girdiler mi ona istediklerini yaptırırlardı.
Sandalyede dimdik ve bakımlı oturuyordu; saçları düzgün, sarı ve parlaktı, yüzü canlı, mavi gözleri soluk ve biraz dışa çıkıktı. İfadesi anlaşılmaz ama terbiyeliydi. Hilda'ya ise suratsız ve budalaca geldi; Hilda'nın ne diyeceğini bekledi. Kendinden emin bir havası vardı ama Hilda onun havasını umursamıyordu; öfkeyle ayaklanmıştı. Papa ya da imparator olsaydı da fark etmezdi.
“Connie hiç iyi görünmüyor,” dedi yumuşak sesiyle, güzel, öfkeli gri gözlerini ona dikerek. Connie de Hilda da öyle genç kız gibi görünüyordu; ama Clifford, alttaki İskoç inatçılığının taş gibi sağlam olduğunu iyi biliyordu.
“Biraz zayıflamış,” dedi.
“Bunun için hiçbir şey yapmadın mı?”
“Sence gerek var mı?” diye sordu, İngilizlere özgü en nazik soğukluğuyla; bu iki özellik çoğu zaman bir arada bulunurdu.
Hilda cevap vermeden ona yalnızca öfkeyle baktı. Laf yetiştirmek ne onun ne de Connie'nin becerisiydi; bu yüzden bakmakla yetindi ve Clifford, bir şeyler söyleseydi olacağından çok daha fazla huzursuz oldu.
“Onu doktora götüreceğim,” dedi Hilda sonunda. “Buralarda iyi bir doktor önerebilir misin?”
“Korkarım öneremem.”
“Öyleyse güvendiğimiz bir doktorun olduğu Londra'ya götürürüm.”
Clifford öfkeden kaynıyordu ama hiçbir şey söylemedi.
“Sanırım bu gece burada kalayım,” dedi Hilda eldivenlerini çıkarırken. “Yarın da onu şehre götürürüm.”
Clifford öfkeden sararıp solmuştu; akşam olduğunda gözlerinin akı bile biraz sararmıştı. Karaciğeri zayıftı. Hilda ise baştan sona mütevazı ve genç kızlara özgü bir tavır içindeydi.
“Sana şahsen bakacak bir hemşire ya da başka biri olmalı. Gerçekten de bir erkek hizmetkârın olmalı,” dedi Hilda, akşam yemeğinden sonra kahve içerlerken görünüşte sakin bir sesle. Yumuşak, görünüşte nazik bir tavırla konuşuyordu ama Clifford, kafasına sopayla vurduğunu hissediyordu.
“Öyle mi düşünüyorsun?” dedi soğukça.
“Eminim! Gerekli. Ya bu ya da babamla ben Connie'yi birkaç aylığına yanımıza alacağız. Böyle devam edemez.”
“Ne böyle devam edemez?”
“Şu çocuğa hiç bakmadın mı?” diye sordu Hilda, gözlerini dikip ona bakarak. O sırada Clifford kocaman, haşlanmış bir kerevite benziyordu; en azından Hilda öyle düşünüyordu.
“Connie'yle bunu konuşacağız,” dedi.
“Ben onunla çoktan konuştum,” dedi Hilda.
Clifford hemşirelerin elinde yeterince uzun süre kalmıştı; ona gerçek bir mahremiyet bırakmadıkları için onlardan nefret ediyordu. Bir de erkek hizmetkâr! ... Etrafında bir erkeğin dolanmasına katlanamazdı. Neredeyse herhangi bir kadın daha iyiydi. Ama neden Connie olmasın?
İki kız kardeş sabah yola çıktı. Direksiyondaki Hilda'nın yanında Connie, Paskalya kuzusu gibi, biraz ufak görünüyordu. Sir Malcolm evde değildi ama Kensington'daki ev açıktı.
Doktor Connie'yi dikkatle muayene etti ve hayatını baştan sona sordu. “Resimli gazetelerde bazen sizinle Sir Clifford'un fotoğrafını görüyorum. Neredeyse ünlü sayılırsınız, değil mi? Sessiz sakin kızlar da böyle büyüyor işte; resimli gazetelere çıkmanıza rağmen hâlâ sessiz sakin küçük bir kızsınız. Hayır, hayır! Organlarınızda bir sorun yok ama böyle olmaz! Olmaz! Sir Clifford'a sizi şehre getirmesi ya da yurt dışına götürüp eğlendirmesi gerektiğini söyleyin. Eğlenmeniz şart, kesinlikle! Canlılığınız çok düşük; hiç yedek gücünüz yok, hiç. Kalp sinirleriniz de şimdiden biraz tuhaf; evet, öyle! Hepsi sinirden ibaret. Cannes'a ya da Biarritz'e bir aylığına götürsem sizi iyileştiririm. Ama böyle devam etmemeli, duydunuz mu, etmemeli; yoksa olacaklardan ben sorumlu tutulamam. Hayatınızı kendinizi yenilemeden tüketiyorsunuz. Eğlenmeniz gerek; gerektiği gibi, sağlıklı biçimde eğlenmeniz. Canlılığınızı yenilemeden harcıyorsunuz. Böyle devam edemez, anlıyor musunuz? Bunalım! Bunalımdan kaçının!”
Hilda çenesini sıktı; bu bir şeyler ifade ediyordu.
Michaelis onların şehirde olduğunu duyup güllerle koşarak geldi. “Tanrım, ne oldu?” diye bağırdı. “Kendinin gölgesi gibi olmuşsun. Hayatımda böyle bir değişim görmedim! Neden haber vermedin? Benimle Nice'e gel! Sicilya'ya gidelim! Hadi, benimle Sicilya'ya gel, oralar şimdi harika. Güneşe ihtiyacın var! Hayata ihtiyacın var! Göz göre göre eriyip gidiyorsun! Benimle gel! Afrika'ya gidelim! Ah, Sir Clifford'u boş ver! Onu bırak, benimle gel. Boşanır boşanmaz seninle evlenirim. Gel de hayatın tadını çıkar! Tanrı aşkına! Wragby denen yer herkesi öldürür. Berbat yer! Pislik yuvası! Herkesi öldürür! Benimle güneşe gel! Elbette ihtiyacın olan şey güneş ve biraz normal hayat.”
Ama Connie, Clifford'u öylece bırakma düşüncesiyle yüreğinin durduğunu hissetti. Yapamazdı. Hayır ... hayır! Yapamazdı. Wragby'ye geri dönmesi gerekiyordu.
Michaelis tiksinmişti. Hilda, Michaelis'ten hoşlanmıyordu ama onu neredeyse Clifford'a tercih ediyordu. Kız kardeşler Midlands'a döndü.
Hilda, döndüklerinde gözlerinin akı hâlâ sarı olan Clifford'la konuştu. O da kendi hâlinde çok gergindi; yine de Hilda'nın, doktorun söylediklerinin hepsini dinlemek zorunda kaldı. Elbette Michaelis'in söylediklerini değil. Hilda ültimatomunu verirken o sessizce oturdu.
“Geçen ay ölene kadar doktorun hastalarından birinin yanında çalışmış, iyi bir erkek hizmetkârın adresi burada. Gerçekten iyi biri ve gelmesi de büyük olasılık.”
“Ama ben hasta değilim, erkek hizmetkâr da istemiyorum,” dedi zavallı Clifford.
“Şu da iki kadının adresi; birini gördüm, gayet uygun olur. Elli yaşlarında, sessiz, güçlü, iyi yürekli ve kendi çapında kültürlü bir kadın...”
Clifford yalnızca somurttu, cevap vermedi.
“Peki Clifford. Yarına kadar bir çözüm bulamazsak babama telgraf çekeceğim ve Connie'yi yanımıza alacağız.”
“Connie gelir mi?” diye sordu Clifford.
“İstemiyor ama gelmesi gerektiğini biliyor. Annemiz kanserden öldü; hastalığı dertlenmekten olmuştu. Hiç risk almayacağız.”
Ertesi gün Clifford, Tevershall cemaat hemşiresi Bayan Bolton'ı önerdi. Görünüşe bakılırsa onu Bayan Betts düşünmüştü. Bayan Bolton, cemaatteki görevinden ayrılmak üzereydi ve özel hasta bakıcılığı işleri alacaktı. Clifford kendini bir yabancının eline bırakmaktan tuhaf bir korku duyuyordu ama bu Bayan Bolton onu bir zamanlar kızıl hastalığı sırasında tedavi etmişti; onu tanıyordu.
İki kız kardeş hemen, Tevershall ölçülerine göre epey seçkin sayılabilecek, sıra sıra evlerin bulunduğu yeni sayılabilecek bir evde oturan Bayan Bolton'ı ziyaret etti. Küçük, eşyayla dolu bir oturma odasında, beyaz yakalı ve önlüklü hemşire üniforması içinde, kendine çay hazırlayan, kırkını biraz geçmiş, oldukça hoş görünümlü bir kadın buldular.
Bayan Bolton son derece ilgili ve nazikti; gayet hoş biri gibiydi. Biraz yayvan ve peltekçe konuşuyor ama İngilizceyi son derece düzgün kullanıyordu. Yıllarca hasta madencileri çekip çevirdiğinden kendisi hakkında iyi bir kanaati ve azımsanmayacak bir özgüveni vardı. Kısacası, kendi küçük çapında köyün yöneten sınıfından biriydi ve ona büyük saygı duyuluyordu.
“Evet, Leydi Chatterley hiç iyi görünmüyor! Eskiden ne kadar da sağlıklı, güzel bir kadındı, değil mi? Ama bütün kış kötüleşip durdu! Ah, ne zor. Zavallı Sir Clifford! Savaş denen şeyin hesabı çok ağır oldu.”
Doktor Shardlow izin verirse Bayan Bolton hemen Wragby'ye gelecekti. Aslında cemaatte iki hafta daha hemşirelik yapması gerekiyordu ama yerine birini bulabilirlerdi, bilirsiniz.
Hilda, Doktor Shardlow'un yanına gitti. Ertesi pazar Bayan Bolton, Leiver'ın taksisiyle, iki bavulunu da alıp Wragby'ye geldi. Hilda onunla sohbet etti; Bayan Bolton her an konuşmaya hazırdı. Öyle genç görünüyordu ki! Tutkunun soluk yanağını kızartma biçimi... Kırk yedi yaşındaydı.
Kocası Ted Bolton, yirmi iki yıl önce, geçen Noel'de yirmi iki yıl olmuştu, tam Noel zamanı madende ölmüştü; geride kucakta bir bebek olmak üzere iki çocuk bırakmıştı. Ah, bebek şimdi evliydi: Edith, Sheffield'da Boots Eczanesi'nde çalışan genç bir adamla evlenmişti. Öteki çocuk Chesterfield'da öğretmendi; bir yere davet edilmediği hafta sonlarında eve gelirdi. Gençler artık hayatın tadını çıkarıyordu; onun, Ivy Bolton'ın genç olduğu zamanlardaki gibi değildi.
Ted Bolton öldüğünde yirmi sekiz yaşındaydı; madenin derinliklerinde bir patlamada ölmüştü. Öndeki adam hepsine hemen yere yatmalarını bağırmıştı; dört kişiydiler. Hepsi zamanında yatmıştı, yalnız Ted yatamamıştı; patlama onu öldürmüştü. Soruşturmada patronların tarafı Ted'in korktuğunu, kaçmaya çalıştığını ve emirlere uymadığını söylemişti; yani suç sanki ondaymış. Bu yüzden tazminat yalnızca üç yüz sterlindi. Üstelik bunun yasal tazminattan çok bir bağış olduğunu ileri sürmüşlerdi; çünkü aslında adamın kendi hatasıymış. Parayı topluca almasına da izin vermemişlerdi; küçük bir dükkân açmak istiyordu. Ama parayı herhâlde çarçur edeceğini, belki içkiye yatıracağını söylemişlerdi!! Haftada otuz şilin çekmek zorunda kalmıştı. Evet, neredeyse dört yıl boyunca her pazartesi sabahı bürolara gitmiş, sırasını bekleyerek orada birkaç saat dikilmişti. İki küçük çocukla ne yapabilirdi ki? Ama Ted'in annesi ona çok iyi davranmıştı. Bebek emekleyip yürümeye başlayınca gün boyunca iki çocuğa da o bakmış; Ivy Bolton ise Sheffield'a gidip ilk yardım derslerine katılmıştı. Dördüncü yıl hemşirelik kursuna bile yazılıp yeterlilik kazanmıştı. Bağımsız olup çocuklarına bakmaya kararlıydı. Bir süre Uthwaite hastanesinde, küçücük bir yerde, yardımcı olarak çalıştı. Ama şirket, yani Tevershall Maden Şirketi, aslında Sir Geoffrey, kendi başına ilerleyebildiğini görünce ona çok iyi davrandı; cemaat hemşireliği görevini verdiler ve onu desteklediler. Onlar için bunu da söylerdi. O günden beri bu işi yapmıştı; artık kendisine biraz ağır gelmeye başlamıştı, daha hafif bir iş istiyordu. Bölge hemşiresi olunca insanın oradan oraya gitmesi pek yorucuydu.
“Evet, şirket bana çok iyi davrandı, bunu hep söylerim. Ama Ted hakkında söylediklerini asla unutamam; kafese binmiş en sağlam, en korkusuz adamlardan biriydi. Ona korkak damgası vurmakla aynı şeydi bu. Ama ne yaparsın, ölmüştü; hiçbirine tek kelime edemezdi.”
Kadının konuşurken gösterdiği duygular tuhaf bir karışımdı. Uzun yıllar baktığı madencileri severdi ama kendini onlardan çok üstün görürdü. Neredeyse üst sınıftan biri olduğunu hissederdi; aynı zamanda yöneten sınıfa karşı içinde bir öfke için için yanardı. Patronlara! Patronlarla işçiler arasında bir anlaşmazlık çıkınca hep işçilerin yanında olurdu. Ama ortada bir mücadele yokken üstün olmayı, üst sınıftan biri olmayı özlerdi. Üst sınıflar onu büyülerdi; İngilizlere özgü o kendini üstün görme tutkusuna hitap ederlerdi. Wragby'ye gelmek onu heyecanlandırmıştı; Leydi Chatterley'yle konuşmak da. Tanrım, sıradan madenci karılarından ne kadar farklıydı! Bunu açık açık söylemişti. Yine de içinden Chatterley'lere karşı bir kin başını uzatıyordu; patronlara karşı duyduğu o kin.
“Elbette, Leydi Chatterley'yi tüketirdi bu! Yardımına koşacak bir kız kardeşi olması ne büyük şans. Erkekler, ister yüksek sınıftan ister aşağıdan olsun, hiç düşünmüyor; kadınların onlar için yaptıklarını doğal karşılıyorlar. Ah, madencilere bu konuda kaç kez çıkıştım. Ama Sir Clifford için de çok zor, bilirsiniz; böyle sakat kalmışken. Hep mağrur, biraz mesafeli bir aileydiler; öyle olmaya da hakları vardı. Ama sonra böyle düşkün hâle gelmek! Leydi Chatterley için de çok zor; belki ona daha da zor. Nelerden yoksun kalıyor! Ted'le yalnızca üç yıl geçirdim ama, aman Tanrım, yanımdayken asla unutamayacağım bir kocam vardı. Eşi bulunmaz bir adamdı, neşesi de hiç eksik olmazdı. Öleceğini kim düşünürdü? Bugüne kadar aklım bir türlü almıyor, hiç inanmadım; onu kendi ellerimle yıkamış olsam da. Ama benim için hiç ölmedi, asla. Bir türlü kabullenemedim.”
Wragby'de duyulan bu ses yeniydi; Connie'nin kulağı için de bambaşkaydı. İçinde yeni bir işitme duyusu uyandırdı.
Ne var ki Bayan Bolton, Wragby'deki ilk bir hafta kadar çok sessiz kaldı; kendinden emin, buyurgan tavrı kaybolmuş, sinirli bir hâle gelmişti. Clifford'un yanında çekingen, neredeyse korkmuş gibiydi ve sessiz kalıyordu. Clifford bundan hoşlandı ve kısa sürede kendine geldi; kadın onun için bir şeyler yaparken onu fark etmiyormuş gibi davrandı.
“İşe yarar, silik bir kadın!” dedi. Connie şaşkınlıkla gözlerini açtı ama ona karşı çıkmadı. İki ayrı insanda izlenimlerin ne kadar farklı olabildiğini görüyorsunuz!
Hemşireye karşı kısa sürede kibirli, biraz efendi tavırlı oldu. Kadın bunu az çok beklemişti; Clifford da farkında olmadan bu tavrı pekiştirdi. İnsanlar, kendilerinden beklenene ne kadar kolay uyuyor! Madenciler çocuklar gibiydi; yaralarını sararken ya da onlarla ilgilenirken ona dertlerini, nerelerinin acıdığını anlatırlardı. Bu çocukça güvenleri, onlara baktığı sırada kadına kendini hep çok önemli, neredeyse insanüstü hissettirirdi. Şimdi Clifford onun kendini küçük ve hizmetçi gibi hissetmesine yol açıyordu; kadın sesini çıkarmadan bunu kabullenip üst sınıflara göre kendini ayarladı.
Kadın, uzun ve yakışıklı yüzü, öne eğik gözleriyle sessizce yanına gelip onunla ilgilenirdi. Büyük bir alçakgönüllülükle, “Bunu şimdi yapayım mı, Sir Clifford? Şunu yapayım mı?” diye sorardı.
“Hayır, şimdilik bırak. Sonra yaptırırım.”
“Peki, Sir Clifford.”
“Yarım saat sonra yine gel.”
“Peki, Sir Clifford.”
“Şu eski kâğıtları da çıkarıver, olur mu?”
“Peki, Sir Clifford.”
Yumuşak adımlarla çıktı, yarım saat sonra yine usulca geldi. Clifford ona eziyet ediyordu ama kadın aldırmıyordu. Üst sınıfları deneyimliyordu. Clifford'a içerlemiyor, ondan hoşlanmamazlık etmiyordu; Clifford, şimdiye dek tanımadığı ama artık tanıyacağı yüksek sınıftan insanlara özgü bir olgunun parçasıydı. Kendini Leydi Chatterley'nin yanında daha rahat hissediyordu; zaten en önemlisi evin hanımıydı.
Bayan Bolton geceleri Clifford'un yatağa girmesine yardım eder, odasının karşısında uyur, gece onu çağırınca yanına gelirdi. Sabahları da ona yardım eder, kısa sürede giyinip kuşanmasını tamamen üstlenirdi; yumuşak, çekingen kadınsı tavrıyla onu tıraş bile ederdi. Çok becerikli ve işini iyi bilen biriydi; kısa sürede Clifford'u nasıl avucuna alacağını öğrendi. Çenesine sabun sürüp kılını usulca ovalayınca onun da madencilerden pek farkı olmadığını gördü. Soğukluğu ve içten davranmayışı kadını rahatsız etmiyordu; yeni bir deneyim yaşıyordu.
Ne var ki Clifford, Connie'nin kişisel bakımını yabancı, ücretli bir kadına bırakmasını içinde hiçbir zaman tam olarak affetmedi. Ona göre bu, aralarındaki yakınlığın gerçek çiçeğini soldurmuştu. Connie ise aldırmıyordu. Yakınlıklarının o zarif çiçeği, onun gözünde, hayat ağacına asalak gibi tutunup oldukça gösterişsiz bir çiçek açan orkideyi andırıyordu.
Artık kendine daha çok vakit ayırabildiğinden odasında usulca piyano çalabiliyor, şarkı söyleyebiliyordu: “Isırgan otuna dokunma... çünkü aşk bağlarını çözmek zordur.” Aşk bağlarını çözmenin ne kadar zor olduğunu ancak yakın zamanda anlamıştı. Ama Tanrı’ya şükür, onları çözmüştü! Yalnız olmaktan, onunla durmadan konuşmak zorunda kalmamaktan öyle mutluydu ki. Clifford yalnızken daktilosunun başında sonsuza dek takır takır yazardı. Ama “çalışmıyorken” ve Connie yanındayken hep konuşurdu; insanlar ve güdüleri, sonuçlar, karakterler ve kişilikler üzerine bitmek bilmeyen küçük çözümlemeler yapardı. Artık bunlardan usanmıştı. Yıllarca bu konuşmaları sevmişti; ta ki usanıp birdenbire bunların fazlasıyla üstüne geldiğini fark edene kadar. Yalnız kaldığı için minnettardı.
Sanki ikisinin içinde, binlerce küçük bilinç kökü ve ipliği büyüyüp birbirine dolanmış, artık daha fazla sıkışamaz hale gelince de bitki can çekişmeye başlamıştı. Şimdiyse Connie, onun bilinciyle kendisininkinin düğümünü sessizce, ustalıkla çözüyor; kurtulabilmek için sabırla ve sabırsızlıkla, iplikleri birer birer nazikçe koparıyordu. Ama böylesi bir aşkın bağlarını çözmek, çoğu bağdan daha zordu; Bayan Bolton’ın gelişi büyük yardım etmiş olsa da.
Clifford yine de Connie’yle eskisi gibi baş başa geçirip konuşmak ya da ona yüksek sesle kitap okumak istediği akşamları özlüyordu. Ama Connie, Bayan Bolton’ı saat onda yanlarına gelip onları rahatsız etmesi için ayarlayabiliyordu. Saat onda yukarı çıkıp yalnız kalabiliyordu. Clifford, Bayan Bolton’ın emin ellerindeydi.
Herkes uygun gördüğünden Bayan Bolton, Bayan Betts’le birlikte kahya odasında yemek yiyordu. Uşakların kaldığı bölümün ne kadar yakına gelmiş gibi görünmesi tuhaftı; eskiden çok uzaktayken şimdi Clifford’un çalışma odasının kapısına kadar sokulmuştu. Bayan Betts bazen Bayan Bolton’ın odasında oturuyordu; Connie de onların alçak sesli konuşmalarını duyuyor, Clifford’la baş başayken çalışan insanların güçlü, bambaşka titreşiminin oturma odasını bir şekilde istila ettiğini hissediyordu. Bayan Bolton’ın gelişi Wragby’yi böyle değiştirmişti işte.
Connie kendini özgürleşmiş, başka bir dünyaya geçmiş gibi hissetti; nefes alışının bile değiştiğini fark etti. Yine de köklerinin ne kadarının, belki ölümcül olanlarının, Clifford’unkilere dolanmış olduğundan korkuyordu. Ama artık daha rahat nefes alıyordu; hayatında yeni bir dönem başlayacaktı.
Bölüm etkileşimi
