Bölümler 22Şu an: Xıv. Bölüm. — Grilerin Son Direnişi
- 1 Sonsöz166 kelime
- 2 Giriş375 kelime
- 3 Kral Süleyman'ın Madenleri — Birinci Bölüm. — Sır Henry Curtıs'le Tanışıyorum2.373 kelime
- 4 Iı. Bölüm. — Kral Süleyman’ın Madenleri Efsanesi2.402 kelime
- 5 Üçüncü Bölüm. — Umbopa Hizmetimize Giriyor2.833 kelime
- 6 Iv. Bölüm — Fil Avı2.310 kelime
- 7 Bölüm V. — Çöle Doğru Yürüyüşümüz3.282 kelime
- 8 Bölüm Vı. — Su! Su!2.656 kelime
- 9 Vıı. Bölüm — Süleyman’ın Yolu3.867 kelime
- 10 Bölüm Vııı. — Kukuanaland’a Giriyoruz2.031 kelime
- 11 Bölüm Ix. — Kral Twala2.997 kelime
- 12 Bölüm X. — Cadı Avı2.980 kelime
- 13 Xı. Bölüm — Bir İşaret Veriyoruz3.275 kelime
- 14 Xıı. Bölüm — Savaş Öncesi2.423 kelime
- 15 Xııı. Bölüm — Saldırı2.145 kelime
- 16 Xıv. Bölüm. — Grilerin Son Direnişi4.130 kelime · Okuduğun bölüm
- 17 Xv. Bölüm — Good Hastalanıyor2.474 kelime
- 18 Bölüm Xvı. — Ölüm Yeri2.630 kelime
- 19 Bölüm Xvıı. — Süleyman’ın Hazine Odası2.676 kelime
- 20 Bölüm Xvııı. — Umudu Kesiyoruz2.528 kelime
- 21 Xıx. Bölüm. — İgnosi’nin Vedası2.201 kelime
- 22 Xx. Bölüm — Bulunuş1.391 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XIV. BÖLÜM.
GRİLERİN SON DİRENİŞİ
Birkaç dakika içinde kanat manevrasını yapacak alaylar sessizce yola koyuldu; ilerleyişlerini Twala’nın keskin gözlü gözcülerinden gizlemek için yükselen arazinin rüzgâr almayan yamacından dikkatle yürüdüler.
Ordunun boynuzları ya da kanatları yola çıktıktan sonra, gövdesini oluşturan ve savaşın yükünü taşıması beklenen Grilerle onları destekleyen Mandalar alayı hareket etmeden önce yarım saatten fazla beklendi.
Bu iki alay da neredeyse bütünüyle dinçti ve mevcudu tamdı. Sabah yedekte bekleyen Griler, savunma hattını yarmayı başarmış saldırı kolunu geri püskürtürken, onlarla birlikte hücuma geçip sersemlediğim sırada yalnızca az sayıda adam kaybetmişti. Mandalar ise soldaki üçüncü savunma hattını oluşturuyordu. O noktadaki saldırı kuvveti ikinci hattı yaramadığından, Mandalar neredeyse hiç çatışmaya girmemişti.
İhtiyatlı, yaşlı bir general olan İnfadoos, böyle umutsuz bir çarpışmanın arifesinde adamlarının moralini yüksek tutmanın ne kadar önemli olduğunu biliyordu. Bekleme süresini kendi alayı Grilere seslenerek değerlendirdi; onlara şiirli bir dille, savaşın ön saflarına yerleştirilerek ve yıldızlardan gelen büyük beyaz savaşçı saflarında onlarla birlikte savaşacak diye gördükleri onurdan söz etti. Ignosi’nin kuvvetleri başarıya ulaşırsa hayatta kalan herkese bol bol sığır ve terfi vaat etti.
Dalgalanan siyah sorguçların ve altlarındaki sert yüzlerin uzayıp giden sıralarına baktım; bir saat içinde bu görkemli, deneyimli savaşçıların çoğunun, belki de hepsinin tozlar içinde ölü ya da can çekişiyor olacağını düşünerek iç geçirdim. İçlerinde kırk yaşından küçük tek bir adam bile yoktu. Başka türlüsü olamazdı: büyük generallere özgü, insan hayatını bilgece göze alan ve çoğu zaman kuvvetlerini kurtarıp amaçlarına ulaşmalarını sağlayan bir kararla, davalarına ve ordunun geri kalanına başarı şansı tanımak için kesin bir ölüme mahkûm edilmişlerdi. Ölüme yazgılıydılar ve gerçeği biliyorlardı. Görevleri, kanatlar saldırı için elverişli bir fırsat bulana ya da kendileri yok edilene kadar, aşağıdaki dar yeşil şeritte Twala’nın ordusunun alaylarıyla birbiri ardına çarpışmaktı. Yine de hiç tereddüt etmediler; hiçbir savaşçının yüzünde korku belirtisi göremedim. İşte oradaydılar: kesin ölüme gidiyor, gün ışığından sonsuza dek ayrılmak üzereydiler, ama yazgılarına titremeden bakabiliyorlardı. O anda kendi hâlimle onlarınkini karşılaştırmadan edemedim; benim içim hiç rahat değildi, onları kıskanıp hayranlıkla iç geçirdim. Görev düşüncesine böylesine mutlak bir bağlılık ve görevin acı sonuçlarına böylesine kayıtsızlık daha önce hiç görmemiştim.
“İşte kralınız!” diye sözünü bitirdi yaşlı İnfadoos ve Ignosi’yi gösterdi. “Yiğit adamlara yaraşır biçimde onun için savaşın, onun için can verin; kralı uğruna ölümden kaçan ya da düşmana sırtını dönen kişinin adı sonsuza dek lanetli ve utanç verici olsun. Şefler, komutanlar, askerler, işte kralınız! Şimdi kutsal Yılan’a bağlılığınızı sunun, sonra da peşimden gelin; İnçubu’yla ben size Twala’nın ordusunun yüreğine giden yolu göstereceğiz.”
Kısa bir sessizlik oldu. Ardından önümüzde sık saflar hâlinde duran falankslardan bir mırıltı yükseldi; altı bin kargının saplarının onları taşıyanların kalkanlarına hafifçe vurmasıyla oluşan, uzaktaki denizin fısıltısını andıran bir sesti bu. Ses yavaş yavaş kabarıp güçlendi; büyüyen uğultu, dağlarda gök gürültüsü gibi yankılanan ve havayı ağır ses dalgalarıyla dolduran bir kükremeye dönüştü. Sonra azaldı, belli belirsiz sönerek yok oldu; birden krallara özgü selam patladı.
Kendi kendime düşündüm: Ignosi o gün pekâlâ gurur duyabilirdi; ölmek üzere olan gladyatörlerden hiçbir Roma imparatoru böyle bir selam almamıştı.
Ignosi bu görkemli bağlılık gösterisini savaş baltasını kaldırarak karşıladı. Ardından Griler, her birinde subaylar dışında yaklaşık bin savaşçı bulunan üç sıra hâlinde ilerledi. Son bölükler beş yüz yard kadar yol alınca Ignosi, benzer biçimde üç sıra düzeninde dizilmiş Mandalar alayının başına geçti, yürüme emrini verdi ve yola koyulduk. Ben de, söylemeye gerek yok, bu serüvenden yara almadan çıkabilmek için içtenlikle dua ediyordum. Kendimi nice tuhaf durumda bulmuştum ama daha önce hiçbirinde bu kadar tatsız bir konuma düşmemiş, sağ salim kurtulma şansımın bu kadar az olduğunu düşünmemiştim.
Biz yaylanın kıyısına ulaştığımızda Griler, dağın kıvrımına doğru sokulan çimenlik dilin ucuna inen yamacın yarısını çoktan katetmişti. Bu dil, at toynağındaki kurbağanın nalın içine uzanmasına benziyordu. Ötedeki ovada, Twala’nın kampında büyük bir telaş vardı. Saldıran kuvvetimiz Loo ovasına çıkmadan önce dil biçimindeki kara çıkıntısının köküne ulaşmak için alaylar birbiri ardına uzun, ritmik adımlarla ileri atılıyordu.
Yaklaşık dört yüz yard derinliğindeki bu yeşil dil, kökünde, yani en geniş yerinde bile altı yüz elli adımdan fazla değildi; ucundaysa eni doksan adımı bile bulmuyordu. Griler tepenin yamacından aşağı inip dilin ucuna doğru ilerlerken kol düzenine girmişti. Dilin yeniden genişlediği yere varınca tekrar üç sıralı düzene geçtiler ve oldukları yerde durdular.
Sonra biz—yani Mandalar—dilin ucundan aşağı inip Grilerin son sırasının yaklaşık yüz yard gerisinde, biraz daha yüksek bir yerde yedek kuvvet olarak mevzilendik. Bu sırada sabahki saldırıdan beri takviye aldığı belli olan Twala’nın bütün kuvvetini gözlemleme fırsatı bulduk. Kayıplarına rağmen sayılarının kırk binden az olamayacağı açıktı; hızla bize doğru ilerliyorlardı. Fakat dilin köküne yaklaşınca duraksadılar. Geçide aynı anda ancak bir alay girebileceğini anlamışlardı; geçidin ağzından yaklaşık yetmiş yard içeride, iki yandaki kayalarla kaplı yüksek zemin yüzünden ancak cepheden saldırılabilecek bir yerde, Kukuana ordusunun gururu ve şanı ünlü Griler alayı, güçleri karşısında yolu tutmaya hazır bekliyordu. Üç Romalı’nın bir zamanlar köprüyü binlerce kişiye karşı tuttuğu gibi.
Tereddüt edip sonunda ilerleyişlerini durdurdular; dimdik ve hazır bekleyen bu üç sert savaşçı sırasıyla kargı tokuşturmaya hevesli değillerdi. Ancak kısa süre sonra, başında alışılmış devekuşu sorguçları bulunan uzun boylu bir general, etrafında şefler ve emir erleriyle ortaya çıktı. Bana kalırsa bu general Twala’nın ta kendisiydi. Bir emir verdi; ilk alay haykırarak Grilere doğru hücuma geçti. Griler, saldıran askerler kırk yard kadar yaklaşana dek kıpırdamadan ve sessizce bekledi; sonra tollalarını, yani fırlatma bıçaklarını safların üzerine şakırtıyla yağdırdılar.
Ardından bir sıçrayış ve kükremeyle mızraklarını kaldırıp ileri atıldılar; iki alay ölümüne çarpıştı. Bir sonraki anda kalkanların çarpışma sesi gök gürültüsü gibi kulaklarımıza ulaştı; ova, ışıldayan kargılardan yansıyan parıltılarla canlanmış gibiydi. Boğuşan, birbirini bıçaklayan insan yığını bir o yana bir bu yana sallandı, ama çok uzun sürmedi. Saldıran saflar birden seyrelmeye başladı; sonra Griler uzun ve ağır bir hamleyle üzerlerinden geçti. Tıpkı büyük bir dalganın kabarıp su altındaki bir sırtı aşması gibi. İş bitmişti; o alay tümüyle yok edilmişti. Ama Grilerin elinde artık yalnızca iki sıra kalmıştı; üçte biri ölmüştü.
Omuz omuza verip yeniden sessizce durdular ve yeni saldırıyı beklediler. Sir Henry’nin sarı sakalını görünce sevindim; safları düzenlerken orada burada dolaşıyordu. Demek hâlâ hayattaydı!
Bu sırada biz de çarpışma alanına ilerledik. Yerlerde ölü, can çekişen ve yaralı yaklaşık dört bin insan yatıyordu; zemin baştan başa kana bulanmış, gerçekten kıpkırmızı olmuştu. Ignosi bir emir verdi; saflar boyunca hızla yayılan bu emir, düşmanın yaralılarından hiçbirinin öldürülmemesiydi. Görebildiğimiz kadarıyla bu buyruğa titizlikle uyuldu. Böyle şeyleri düşünmeye vaktimiz olsaydı, manzara insanın içini ürpertirdi.
Ama şimdi, beyaz sorguçları, kiltleri ve kalkanlarıyla ayırt edilen ikinci bir alay, geriye kalan iki bin Grinin üzerine yürüyordu. Griler önceki gibi uğursuz bir sessizlikle bekledi; düşman kırk metre kadar yaklaşınca da karşı konulmaz bir güçle üzerine atıldılar. Kalkanların o korkunç çarpışma sesi bir kez daha yükseldi ve biz, aynı trajedinin tekrarlanışını izledik.
Fakat bu kez sonucun belli olması daha uzun sürdü; hatta bir süre Grilerin yeniden galip gelmesi neredeyse olanaksız görünüyordu. Genç adamlardan oluşan saldırı alayı son derece öfkeli savaşıyordu; başlangıçta sırf ağırlıklarıyla gazileri geriletiyor gibiydiler. Katliam gerçekten korkunçtu; her dakika yüzlerce kişi yere düşüyordu. Savaşçıların haykırışlarıyla ölmekte olanların iniltileri arasından, çarpışan mızrakların ezgisine eşlik eden kesintisiz bir “S’gee, s’gee” ıslığı yükseliyordu. Düşen düşmanının bedenini assegaisiyle tekrar tekrar delen her galip, bu zafer sesini çıkarıyordu.
Ama kusursuz disiplin ve sarsılmayan yiğitlik harikalar yaratabilir; bu olayda da kısa sürede görüldüğü gibi, bir deneyimli asker iki gence bedeldir. Grilerin işinin bittiğini sanıp, yok edilerek yer açar açmaz onların yerine geçmeye hazırlanırken, Sir Henry’nin tok sesini gürültünün içinden duyup sorguçlarının üzerinde havada salladığı savaş baltasını göz ucuyla gördüm. Sonra her şey değişti. Griler artık geri çekilmedi; kaya gibi dimdik durdular. Azgın kargılı dalgalar üzerlerine tekrar tekrar kırılıyor, sonra geri çekiliyordu. Bir süre sonra yeniden ilerlemeye başladılar—bu kez ileri doğru. Ateşli silahları olmadığından duman yoktu; her şeyi görebiliyorduk. Bir dakika daha geçti; saldırının gücü kırılmaya başladı.
“Ah, işte gerçek askerler! Yine kazanacaklar,” diye seslendi yanımda heyecandan dişlerini sıkan Ignosi. “Bak, oldu bile!”
Birden, top ağzından çıkan duman bulutları gibi, saldıran alay dağılıp gruplar hâlinde kaçmaya başladı; beyaz başlıkları rüzgârda arkalarından dalgalanıyordu. Rakiplerini gerçekten galip bırakmışlardı ama ne yazık ki artık ortada bir alay kalmamıştı. Kırk dakika önce üç bin kişiyle savaşa giren yiğit üç sıra hâlindeki birlikten geriye en fazla altı yüz, kana bulanmış adam kalmıştı; diğerleri ayaklar altında ezilmişti. Yine de tezahürat edip mızraklarını zaferle salladılar. Beklediğimiz gibi geri çekilip yanımıza gelmek yerine, kaçan düşman gruplarının peşinden yüz metre kadar ilerlediler, yükselti yapan küçük bir tepeyi ele geçirdiler ve yeniden üç sıra hâlinde dizilip tepenin eteğinde üç katlı bir halka oluşturdular. Şükürler olsun ki, bir dakikalığına tepenin üstünde dururken Sir Henry’yi görünce, görünüşe bakılırsa yara almamıştı; eski dostumuz Infadoos da yanındaydı. Derken Twala’nın alayları, sonlarının geldiği belli olan birliğin üzerine yığıldı ve savaş bir kez daha kızıştı.
Bu tarihi okuyanlar muhtemelen çoktan anlamıştır: Dürüst olmak gerekirse biraz korkağın tekiyim; kavgaya da hiç yatkın değilim. Yine de nedense sık sık tatsız durumlara düşmek ve insan kanı dökmek zorunda kaldım. Ama bundan hep nefret ettim; bazen akıllıca bir kaçışla, kendi kanımı olabildiğince eksiksiz korudum. Ne var ki o an, hayatımda ilk kez göğsümde savaşma arzusu yandığını hissettim. “Ingoldsby Efsaneleri”nden savaşla ilgili dizeler, Eski Ahit’teki bir sürü kanlı mısrayla birlikte, karanlıkta mantar gibi beynimde bitiverdi. O ana dek dehşetten yarı donmuş olan kanım damarlarımda hızla akmaya başladı; içimi vahşi bir öldürme, kimseyi sağ bırakmama isteği kapladı. Arkamızda sık sıra hâlinde dizilmiş savaşçılara göz attım; birden, yüzümün onlarınkine benzer görünüp görünmediğini merak etmeye başladım. Öylece duruyorlardı; elleri seğiriyor, dudakları aralanıyor, yüzleri savaşın açgözlü arzusuyla vahşileşiyordu. Gözlerinde, uzun bir takibin ardından avını gören bir tazının bakışı vardı.
Kendini görece soğukkanlı tutuşuna bakılırsa, leopar postundan pelerininin altında kalbi görünüşe göre eskisi kadar sakin atan tek kişi Ignosi’ydi; ama o bile hâlâ dişlerini sıkıyordu. Artık dayanamadım.
“Burada kök salana kadar mı duracağız, Umbopa—yani Ignosi—Twala ötedeki kardeşlerimizi yutarken?” diye sordum.
“Hayır, Macumazahn,” diye yanıtladı. “Bak, şimdi tam zamanı; hadi koparıp alalım.”
O konuşurken yeni bir alay tepedeki küçük halkanın yanından hızla geçti, dönüp bu taraftan saldırdı.
Ignosi savaş baltasını kaldırıp ilerleme işareti verdi. Çılgın Kukuan savaş narasını haykıran Mandalar, denizin kabarması gibi bir hücumla saldırıya geçti.
Bundan hemen sonra neler olduğunu anlatmam olanaksız. Hatırlayabildiğim tek şey, yeri sarsar gibi görünen düzensiz ama düzenli bir ilerleyiş; hücumun yöneldiği alayın aniden cephe değiştirip saf tutması; sonra korkunç bir çarpışma, boğuk bir ses uğultusu ve kan kırmızısı bir sisin ardından görünen, durmaksızın parlayan mızraklardı.
Aklım başıma geldiğinde kendimi Grilerin kalıntılarının içinde, tepenin zirvesine yakın bir yerde, Sir Henry’nin hemen arkasında buldum. Oraya nasıl geldiğimi o sırada hiç bilmiyordum; ama Sir Henry sonradan, Mandaların ilk vahşi hücumuyla neredeyse ayağının dibine kadar sürüklendiğimi, sonra onların geri püskürtülmesiyle orada kaldığımı anlattı. Bunun üzerine çemberden fırlayıp beni siperliğe çekmiş.
Ardından gelen çarpışmayı kim anlatabilir ki? Kalabalıklar, giderek daralan çemberimize tekrar tekrar yüklendi; biz de her seferinde onları püskürttük.
“İnatçı mızraklılar hâlâ tutuyordu
Karanlık, geçit vermez koruluğu,
Her biri yoldaşının bastığı yere basarak
O düşer düşmez,”
diye, kim bilir kim, pek güzel söylemiş.
O cesur taburların ölülerinin üzerinden, defalarca saldırıya geçişini görmek görkemliydi. Bazen cesetleri önlerine kaldırıp mızrak darbelerimizi karşılıyor, yalnızca kendi cesetlerinin yükselen yığınları büyütmesine yol açıyorlardı. Yaşlı savaşçı Infadoos’u görmek de yürek kabartıcıydı: Törendeymişçesine soğukkanlı, elinde kalan az sayıdaki adamının moralini diri tutmak için emirler veriyor, alay ediyor, hatta şakalar yapıyordu. Her hücum geldiğinde de çarpışmanın en yoğun olduğu yere ilerleyip geri püskürtmede payına düşeni üstleniyordu. Sir Henry’nin görüntüsü daha da yiğitçeydi. Mızrak darbesi sorguçlarını koparıp almış, uzun sarı saçları rüzgârda arkasından dalgalanıyordu. Orada durmuştu işte; o tam bir Danimarkalıydı, başka bir şey değildi. Elleri, baltası, zırhı kana bulanmıştı; darbesinden sağ çıkabilen yoktu. Kocaman bir savaşçı ona meydan okumaya kalktığında baltasının aşağı indiğini defalarca gördüm. Vururken, Berserker ataları gibi “O-hoy! O-hoy!” diye bağırıyor; darbe kalkanı, mızrağı, başlığı, saçı ve kafatasını gürültüyle yarıp geçiyordu. Sonunda kimse, öldüren ve asla ıskalamayan o iri beyaz “umtagati” büyücünün yanına kendi isteğiyle yaklaşmaya cesaret edemez oldu.
Ama birden “Twala, y’ Twala” diye bir çığlık yükseldi. Kalabalığın arasından, zırh ve kalkan kuşanmış, savaş baltası taşıyan, tek gözlü dev kralın ta kendisi ileri atıldı.
“Neredesin, oğlum Scragga’yı öldüren beyaz adam İnçubu? Hadi, beni de öldürebilecek misin, görelim!” diye haykırdı. Aynı anda Sir Henry’ye bir tolla fırlattı. Neyse ki Sir Henry’nin gözüne ilişti; kalkanıyla karşıladı. Tolla kalkanı delip geçti ve arkasındaki demir levhaya saplanıp kaldı.
Twala bir çığlıkla ileri atılıp doğruca ona saldırdı; savaş baltasını öyle bir kuvvetle kalkanına indirdi ki, Sir Henry ne kadar güçlü olursa olsun, darbenin gücü ve sarsıntısıyla dizlerinin üzerine çöktü.
Ama o sırada işler daha ileri gitmedi. Tam o anda çevremizi saran alaylardan dehşet dolu bir haykırış yükseldi; başımı kaldırıp sebebini gördüm.
Ovanın sağında da solunda da hücuma geçen savaşçıların sorguçları her yanı kaplamıştı. Kuşatma kanatlarından gelen birlikler yardımımıza yetişmişti. Zamanlama bundan iyi olamazdı. Ignosi’nin öngördüğü gibi, Twala’nın bütün ordusu Grilerin kalıntılarıyla Mandaların biraz ötede sürdürdüğü kanlı çarpışmaya dikkat kesilmişti. Bu iki alay ordumuzun göğüs kısmını oluşturuyordu. Kanatlarımız onları kıskaca almak üzereyken yaklaştığımızı fark etmemişlerdi; çünkü bu kuvvetlerin ay biçimli tepenin doruğunda gizlenmiş yedek birlikler olduğuna inanıyorlardı. Şimdiyse savunma için doğru dürüst saf bile kuramadan, kuşatma kanatlarından gelen İmpiler tazılar gibi yanlarına atılmıştı.
Savaşın kaderi beş dakikada belli oldu. Her iki kanattan da kuşatılan, Grilerin ve Mandaların kendilerine yaşattığı korkunç kıyımla dehşete kapılan Twala’nın alayları kaçmaya başladı. Çok geçmeden bizimle Loo arasındaki bütün ova, geri çekilmeyi başarmaya çalışan asker gruplarıyla kaplandı. Kısa süre önce bizi ve Mandaları kuşatan kalabalıksa sanki sihirle eriyip gitti; derken denizin çekildiği yerde kalan bir kaya gibi, oracıkta duruyorduk. Ama manzara ne korkunçtu! Çevremizde ölüler ve ölmekte olanlar yığınlar hâlinde yatıyordu. Yiğit Grilerden ayakta kalan yalnızca doksan beş kişiydi. Bu tek alayda üç bin dört yüzden fazlası düşmüştü; çoğu bir daha ayağa kalkmayacaktı.
Infadoos, kolundaki yarayı sarma işinin arasını bulup birliğinden geriye kalanlara göz gezdirirken sakin bir sesle, “Askerler,” dedi, “alayınızın şanını korudunuz. Bugünkü savaşınızı çocuklarınızın çocukları bile övgüyle anacak.” Sonra dönüp Sir Henry Curtis’in elini sıktı. “Sen büyük bir komutansın, İnçubu,” dedi kısaca. “Savaşçılar arasında uzun bir ömür geçirdim, nice yiğit tanıdım; ama senin gibisini hiç görmedim.”
Bu sırada Mandalar, Loo’ya giden yol üzerinde mevzimizin önünden geçmeye başladı. Onlar geçerken Ignosi’den, Infadoos’u, Sir Henry’yi ve beni yanına çağıran bir haber geldi. Geriye kalan doksan Grinin yaralıları toplaması için emir verdikten sonra Ignosi’ye katıldık. Twala’yı ele geçirerek zaferi tamamlamak mümkün olursa diye Loo’ya ilerlediğini söyledi. Daha fazla gitmemiştik ki, bizden yaklaşık yüz adım ötede bir karınca yuvasının üstünde oturan Good’un siluetini fark ettik. Hemen yanında bir Kukuana’nın cesedi yatıyordu.
Sir Henry kaygıyla, “Yaralı olmalı,” dedi. Bunu söyler söylemez kötü bir şey oldu. Kukuana askerinin cesedi—ya da ceset sandığımız şey—birden ayağa fırlayıp Good’u karınca yuvasından tepetaklak aşağı itti ve onu mızraklamaya başladı. Dehşet içinde ileri koştuk. Yaklaştıkça, iri yarı savaşçının yerde yatan Good’a tekrar tekrar mızrak sapladığını gördük; her dürtüşte Good bütün uzuvlarını havaya sıçratıyordu. Bizi görünce Kukuana son, son derece vahşi bir hamle daha yaptı; “Al bakalım, büyücü!” diye bağırıp kaçtı. Good kımıldamıyordu; zavallı yoldaşımızın işinin bittiğine hükmettik. Üzüntüyle yanına vardık. Solgun ve bitkin olmasına rağmen yüzünde huzurlu bir gülümseme olduğunu, gözlüğünün de hâlâ gözüne takılı durduğunu görünce şaşırdık.
Başucunda yüzlerimizin kendisine doğru eğildiğini görünce, “Bu zırh harikaymış,” diye mırıldandı. “Ah, o herif nasıl da kandırılmış olmalı,” dedi ve bayıldı. İnceleyince, kovalamaca sırasında bir tolla ile bacağından ağır biçimde yaralandığını; ama zincir zırhın son saldırganının mızrağını engelleyerek onu yalnızca fena hâlde berelttiğini gördük. Ucuz atlatmıştı. O sırada yapabileceğimiz bir şey olmadığından, yaralıları taşımak için kullanılan hasır kalkanlardan birinin üzerine yatırıp yanımızda götürdük.
Loo’nun en yakın kapısının önüne vardığımızda Ignosi’den aldığı emir üzerine kapıyı gözetleyen alaylarımızdan birini bulduk. Diğer alaylar da kasabanın ayrı çıkışlarını aynı şekilde tutuyordu. Bu alayın komutanı Ignosi’yi kral olarak selamladı ve Twala’nın ordusunun kasabaya sığındığını, Twala’nın da oraya kaçtığını anlattı. Ancak düşmanın bütünüyle yılmış olduğunu ve teslim olacağını düşündüğünü söyledi. Bunun üzerine Ignosi, bizimle görüşüp her kapıya haberciler gönderdi. Savunmadakilere kapıları açmalarını emretti; silahlarını bırakan her askere kendi krallık sözüyle canını bağışlayacağını ve onları affedeceğini vadetti. Gece çökmeden teslim olmazlarsa kasabayı ve kapılarının içindeki herkesi mutlaka yakacağını da söyledi. Bu mesaj etkisini gösterdi. Yarım saat sonra Mandaların bağırışları ve sevinç çığlıkları arasında hendek üzerindeki köprü indirildi, karşı taraftaki kapılar ardına kadar açıldı.
Bir ihanete uğramamak için gerekli önlemleri alıp kasabaya girdik. Yol boyunca, başları öne eğik, kalkanlarıyla mızrakları ayaklarının dibinde duran binlerce morali bozuk savaşçı sıralanmıştı. Subaylarının öncülüğünde, yanlarından geçerken Ignosi’yi kral olarak selamlıyorlardı. Doğruca Twala’nın kraalına yürüdük. Bir iki gün önce geçit törenini ve cadı avını gördüğümüz büyük alana vardığımızda, buranın terk edilmiş olduğunu gördük. Hayır, pek de terk edilmiş sayılmazdı: Uzak tarafta, kulübesinin önünde Twala oturuyordu; yanında yalnızca Gagool vardı.
Twala’nın savaş baltasıyla kalkanı yanında, zırhlı göğsüne çenesi dayanmış hâlde oturduğunu görmek iç burkucuydu. Yanında yalnızca yaşlı bir cadı karı vardı. Suçlarına ve kötülüklerine rağmen, böyle “yüce mevkiinden düşmüş” hâlde ona bakarken içimden bir acıma duygusu geçti. Ordusundaki askerlerden hiçbiri, çevresinde sinip duran yüzlerce saraylıdan hiçbiri, hatta tek bir karısı bile kaderini paylaşmak ya da düşüşünün acısını hafifletmek için kalmamıştı. Zavallı vahşi; yeterince uzun yaşayan çoğumuzun öğrendiği dersi öğreniyordu: İnsanların gözleri gözden düşmüş kişiyi görmez, savunmasız kalıp yere düşene pek az dost, pek az merhamet vardır. Doğrusu, bu durumda o da merhameti hak etmiyordu.
Kraalın kapısından sırayla geçip açık alanı aşarak eski kralın oturduğu yere doğru yürüdük. Yaklaşık elli metre kala alay durdu. Küçük bir muhafız birliğiyle birlikte ona doğru ilerledik; Gagool yaklaşırken bize acımasızca hakaretler savuruyordu. Yaklaştığımızda Twala sorguçlu başını ilk kez kaldırdı. Bastırılmış öfkeyle parıldayan tek gözünü, alnına bağladığı koca elmas kadar parlak bir bakışla, galip rakibi Ignosi’ye dikti.
“Selam sana, ey kral!” dedi acı bir alayla. “Ekmeğimden yiyen, şimdi de beyaz adamın büyüsüyle alaylarımı baştan çıkarıp ordumu yenilgiye uğratan sen, selam! Bana nasıl bir kader biçtin, ey kral?”
Sert bir sesle, “Babamın tahtına yıllardır otururken ona yaşattığın kader!” diye yanıtladı.
“Güzel. Sana nasıl öleceğini göstereceğim ki, sıra sana geldiğinde hatırlayasın. Bak, güneş kana bulanmış hâlde batıyor,” dedi ve savaş baltasıyla batmakta olan güneşi işaret etti. “Benim güneşimin de onunla birlikte batması yakışır. Şimdiyse, ey kral, ölmeye hazırım; ama Kukuana kraliyet hanesinin bir ayrıcalığını[9] istiyorum: Dövüşerek ölmek. Bunu reddedemezsin; yoksa bugün kaçan korkaklar bile seni utanç içinde bırakır.”
[9]
Kukuanalar arasında, doğrudan kraliyet soyundan gelen hiç kimse kendi rızası olmadan öldürülemez; ancak bu rıza hiçbir zaman reddedilmez. Kralın onaylaması şartıyla, karşısına çıkacak bir dizi rakip seçmesine izin verilir. Biri onu öldürene kadar bu rakiplerle dövüşür.—A.Q.
“Kabul edildi. Seç; kiminle dövüşeceksin? Ben seninle dövüşemem; kral yalnızca savaşta dövüşür.”
Twala’nın kasvetli gözü saflarımızı baştan aşağı süzdü. Bir an için bana çevrildiğinde, bu durumun yepyeni bir korku yarattığını hissettim. Ya benimle dövüşerek başlamayı seçerse? Altı fit beş inç boyunda, ona göre de geniş yapılı, gözü dönmüş bir vahşiye karşı ne şansım olurdu ki? Kendimi hemen öldürsem daha iyi. Kukuanalar ülkesinden ıslıklanarak kovulmam gerekse bile dövüşmeyi reddetmeye karar verdim. Bence baltayla lime lime edilmektense ıslıklanmak iyidir.
Derken Twala konuştu.
“İnçubu, ne dersin? Bugün başladığımız işi bitirelim mi, yoksa sana ödleğin teki, beyaz adam mı diyeyim—ta ciğerine kadar?”
Ignosi aceleyle araya girdi: “İnçubu’yla dövüşmeyeceksin.”
Twala, “Korkuyorsa dövüşmem,” dedi.
Ne yazık ki Sir Henry bu sözü anlamıştı; yanaklarına kan hücum etti.
“Onunla dövüşeceğim,” dedi. “Korkup korkmadığımı görsün.”
“Ne olur,” diye yalvardım, “gözü dönmüş bir adamla dövüşerek hayatını tehlikeye atma. Bugün seni gören herkes yeterince cesur olduğunu bilir.”
Surat asarak, “Onunla dövüşeceğim,” diye karşılık verdi. “Hiçbir yaşayan bana ödlek diyemez. Şimdi hazırım!” İleri çıkıp baltasını kaldırdı.
Bu akıl almaz Don Kişotça davranış karşısında ellerimi sıkıp durdum; ama bu işe kararlıysa elbette onu durduramazdım.
Ignosi, Sir Henry’nin koluna şefkatle elini koyup, “Dövüşme, beyaz kardeşim,” dedi. “Yeterince dövüştün; onun eliyle sana bir şey olursa yüreğim ikiye bölünür.”
Sir Henry, “Dövüşeceğim, Ignosi,” diye yanıtladı.
“Pekâlâ, İnçubu; cesur bir adamsın. Güzel bir dövüş olacak. Bak Twala, Fil senin için hazır.”
Eski kral vahşice güldü ve Curtis’in karşısına geçmek için ileri çıktı. Bir an öylece durdular; batmakta olan güneşin ışığı iri yapılı bedenlerine vurup ikisini de ateşe bürüdü. Birbirlerine denk iki rakiptiler.
Sonra baltaları kalkık hâlde birbirlerinin çevresinde dönmeye başladılar.
Sir Henry aniden ileri atılıp Twala’ya korkunç bir darbe indirdi; Twala yana çekildi. Darbe öylesine ağırdı ki vuranın dengesi neredeyse bozuldu; rakibi de bu fırsatı hemen değerlendirdi. Koca savaş baltasını başının çevresinde döndürüp büyük bir kuvvetle aşağı indirdi. Yüreğim ağzıma geldi; işin bittiğini sandım. Ama öyle olmadı. Sir Henry sol kolunu hızla yukarı kaldırıp kalkanını kendisiyle balta arasına soktu. Baltanın kalkanın dış kenarını koparıp sıyırarak sol omzuna inmesine rağmen, ciddi bir zarar verecek kadar kuvvetli değildi. Bir an sonra Sir Henry ikinci bir darbe indirdi; Twala bunu da kalkanıyla karşıladı.
Ardından darbeler peş peşe geldi; sırayla kimi kalkanlar karşıladı, kiminden kaçınıldı. Heyecan doruğa çıktı. Çarpışmayı izleyen alay disiplinini unuttu; yaklaşıp her darbede bağırıyor, inliyordu. Tam o sırada, yere yatırdığım Good baygınlığından çıktı ve doğrulup olup biteni gördü. Bir anda ayağa kalktı, koluma yapıştı ve tek ayağının üzerinde zıplayarak oradan oraya sekti; beni de ardından sürükleyip Sir Henry’ye yüreklendirici sözler haykırdı—
“Haydi, ihtiyar!” diye bağırdı. “İyi vurdun! Tam göbeğine indir!” diye devam etti.
Sir Henry kalkanına bir darbe daha aldıktan sonra bütün gücüyle karşılık verdi. Darbe Twala’nın kalkanını ve arkasındaki sağlam zincir zırhı yarıp omzunu kesti. Acı ve öfkeyle haykıran Twala, darbeye misliyle karşılık verdi. Öylesine güçlüydü ki çelik şeritlerle sağlamlaştırılmış rakibinin baltasının gergedan boynuzundan sapını boydan boya biçti ve Curtis’in yüzünü yaraladı.
Kahramanımızın geniş balta ağzı yere düşünce Mandalar dehşetle haykırdı. Twala silahını yeniden kaldırıp bir çığlıkla ona saldırdı. Gözlerimi kapadım. Yeniden açtığımda Sir Henry’nin kalkanının yerde yattığını, kendisinin ise koca kollarını Twala’nın beline doladığını gördüm. Ayılar gibi birbirlerine sarılmış, canları ve ondan da kıymetli onurları için bütün güçleriyle direnerek bir o yana bir bu yana sallanıyorlardı. Twala son bir gayretle İngiliz’i ayaklarını yerden kesecek kadar kaldırdı; ikisi birlikte yere kapaklanıp kireç taşlı döşemenin üzerinde yuvarlandılar. Twala savaş baltasıyla Curtis’in başına vurmaya çalışırken Sir Henry de kuşağından çektiği tollayı Twala’nın zırhına saplamaya uğraşıyordu.
Bu, görülmesi dehşet veren çetin bir boğuşmaydı.
Good, “Baltasını al!” diye bağırdı; belki de şampiyonumuz onu duymuştu.
Her ne olursa olsun, tollayı bırakıp Twala’nın bileğine bir manda derisi kayışla bağlı baltayı kaptı. Hâlâ yuvarlanarak, soluk soluğa, yaban kedileri gibi baltayı ele geçirmek için dövüştüler. Deri kayış birden koptu; Sir Henry büyük bir gayretle kendini kurtardı ve silah elinde kaldı. Bir saniye sonra ayağa kalkmıştı; yüzündeki yaradan kızıl kan akıyordu. Twala da ayağa kalktı. Kuşağındaki ağır tollayı çekip Curtis’e doğru yalpalayarak ilerledi ve göğsüne sapladı. Bıçak tam ve güçlü bir biçimde hedefini bulmuştu; ama o zincir zırhı kim yaptıysa işini biliyordu, çünkü zırh çeliğe dayanmıştı. Twala vahşi bir haykırışla yeniden saldırdı; keskin bıçak yine geri sekti ve Sir Henry sendeleyerek geriye çekildi. Twala bir kez daha üzerine yürüdü. O yaklaşırken ulu İngilizimiz kendini toparladı; koca baltayı iki eliyle başının çevresinde döndürüp bütün gücüyle ona vurdu.
Binlerce boğazdan heyecanlı bir çığlık yükseldi ve işte! Twala’nın başı sanki omuzlarından fırladı; sonra yere düştü, yuvarlanıp sıçrayarak Ignosi’ye doğru ilerledi ve tam ayaklarının dibinde durdu. Ceset bir an dikildi; ardından tok bir gürültüyle yere yığıldı, boynundaki altın boyun halkası da döşemenin öte yanına yuvarlandı. Tam o sırada Sir Henry, bitkinlik ve kan kaybına yenik düşerek ölü kralın bedeninin üzerine ağır bir biçimde devrildi.
Bir anda onu kaldırdılar; telaşlı eller yüzüne su serpiyordu. Bir dakika sonra gri gözleri kocaman açıldı.
Ölmemişti.
Sonra, güneş batarken Twala’nın başının toz içinde yattığı yere gidip ölü alnındaki elması çözdüm ve Ignosi’ye uzattım.
“Al,” dedim, “Kukuanaların meşru kralı; doğuştan ve zaferle kral.”
Ignosi tacı alnına bağladı. Sonra ilerleyip başsız düşmanının geniş göğsüne ayağını bastı ve bir ezgiye, daha doğrusu öylesine güzel ama bir o kadar da vahşi bir zafer ilahisine başladı ki sözlerini hakkıyla aktarabileceğimden umudumu kestim. Bir zamanlar gür sesli bir bilginin Yunan şairi Homeros’u yüksek sesle okuduğunu dinlemiştim; yuvarlanan dizelerin sesi kanımı dondurmuştu. Ignosi’nin ezgisi de eski Yunanca kadar güzel ve ahenkli bir dilde söyleniyordu; yorgunluktan ve yaşadığım nice duygudan bitap düşmüş olmama rağmen bende aynı etkiyi yarattı.
“Şimdi,” diye başladı, “şimdi isyanımız zaferle yutuldu, kötülüğümüz güçle haklı çıktı.
“Sabah olunca zalimler kalkıp gerindi; zırhlarını kuşanıp savaşa hazırlandılar.
“Ayağa kalkıp mızraklarını savurdular. Askerler kaptanlarına, ‘Gelin, bize önderlik edin,’ diye seslendi; kaptanlar da krala, ‘Savaşı sen yönet,’ diye haykırdı.
“Kibirleriyle güldüler: yirmi bin kişi, bir yirmi bin daha.
“Tüyleri vadileri kapladı; tıpkı bir kuşun tüylerinin yuvasını örtmesi gibi. Kalkanlarını sallayıp bağırdılar; evet, güneş ışığında kalkanlarını salladılar. Savaşa susamışlardı ve sevinç içindeydiler.
“Üzerime geldiler; güçlüleri beni öldürmek için hızla koştu. ‘Ha! Ha! O çoktan ölmüş bir adam gibi,’ diye bağırdılar.
“Sonra üzerlerine soludum; soluğum bir rüzgâr soluğu gibiydi ve bakın, yok oluverdiler.
“Şimşeklerim onları delip geçti; mızraklarımın şimşeğiyle güçlerini söküp aldım, haykırışlarımın gök gürültüsüyle onları yere serdim.
“Bozguna uğradılar—dağıldılar—sabah sisi gibi yok oldular.
“Çaylaklara ve tilkilere yem oldular; savaş alanı kanlarıyla besleniyor.
“Sabahleyin ayağa kalkan o güçlüler nerede?
“Mızraklarını savurup ‘O çoktan ölmüş bir adam gibi,’ diye haykıran o kibirliler nerede?
“Başlarını eğerler, ama uykuda değiller; uzanmışlardır, ama uykuda değiller.
“Unutuldular; karanlığa gittiler; ölü ayların içinde yaşıyorlar. Evet, başkaları karılarını alıp götürecek, çocukları da onları artık hatırlamayacak.
“Bense—kral—bir kartal gibi yuvamı buldum.
“Bakın! Gece vakti uzaklara uçtum, ama gün doğarken yavrularıma döndüm.
“Ey halkım, kanatlarımın gölgesine sığının; sizi teselli edeceğim, korkmayacaksınız.
“Şimdi güzel günler başladı; ganimet zamanı.
“Dağlardaki sığırlar benimdir, kraallardaki bakireler benimdir.
“Fırtınalı kış geçti; çiçekli yaz geldi.
“Şimdi Kötülük yüzünü örtecek; Merhamet ve Sevinç bu diyarda yaşayacak.
“Sevinin, sevinin ey halkım!
“Bu zulüm ayaklar altına alındı, kral ben oldum diye bütün yıldızlar sevinsin.”
Ignosi şarkısını bitirdi. Toplanan karanlığın içinden derin bir yanıt yükseldi—
“Kral sensin!”
Böylece haberciye söylediğim kehanet gerçekleşti; kırk sekiz saat geçmeden Twala’nın başsız cesedi Twala’nın kapısında katılaşmaya başladı.
Bölüm etkileşimi
