Bölümler 22Şu an: Bölüm V. — Çöle Doğru Yürüyüşümüz
- 1 Sonsöz166 kelime
- 2 Giriş375 kelime
- 3 Kral Süleyman'ın Madenleri — Birinci Bölüm. — Sır Henry Curtıs'le Tanışıyorum2.373 kelime
- 4 Iı. Bölüm. — Kral Süleyman’ın Madenleri Efsanesi2.402 kelime
- 5 Üçüncü Bölüm. — Umbopa Hizmetimize Giriyor2.833 kelime
- 6 Iv. Bölüm — Fil Avı2.310 kelime
- 7 Bölüm V. — Çöle Doğru Yürüyüşümüz3.282 kelime · Okuduğun bölüm
- 8 Bölüm Vı. — Su! Su!2.656 kelime
- 9 Vıı. Bölüm — Süleyman’ın Yolu3.867 kelime
- 10 Bölüm Vııı. — Kukuanaland’a Giriyoruz2.031 kelime
- 11 Bölüm Ix. — Kral Twala2.997 kelime
- 12 Bölüm X. — Cadı Avı2.980 kelime
- 13 Xı. Bölüm — Bir İşaret Veriyoruz3.275 kelime
- 14 Xıı. Bölüm — Savaş Öncesi2.423 kelime
- 15 Xııı. Bölüm — Saldırı2.145 kelime
- 16 Xıv. Bölüm. — Grilerin Son Direnişi4.130 kelime
- 17 Xv. Bölüm — Good Hastalanıyor2.474 kelime
- 18 Bölüm Xvı. — Ölüm Yeri2.630 kelime
- 19 Bölüm Xvıı. — Süleyman’ın Hazine Odası2.676 kelime
- 20 Bölüm Xvııı. — Umudu Kesiyoruz2.528 kelime
- 21 Xıx. Bölüm. — İgnosi’nin Vedası2.201 kelime
- 22 Xx. Bölüm — Bulunuş1.391 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM V.
ÇÖLE DOĞRU YÜRÜYÜŞÜMÜZ
Dokuz fil öldürmüştük. Dişlerini kesip çıkarmamız, kampa taşıdıktan sonra da çevrede kilometrelerce öteden görülebilen büyük bir ağacın dibindeki kuma özenle gömmemiz iki günümüzü aldı. Fildişleri gerçekten olağanüstü güzeldi. Tanesinin ağırlığı ortalama kırk ile elli libre arasındaydı; daha iyisini hiç görmemiştim. Zavallı Khiva’yı öldüren koca boğanın dişleri ise tahminimize göre toplam yüz yetmiş libre geliyordu.
Khiva’dan geriye kalanları, öteki dünyaya yolculuğunda kendini korusun diye yanına bir assegay da koyarak bir aardvark yuvasına gömdük. Üçüncü gün yeniden yola çıktık; gömdüğümüz fildişlerini çıkarıp geri dönecek kadar yaşamayı umuyorduk. Uzun ve yorucu bir yürüyüşün, ayrıca anlatmaya yerim olmayan pek çok maceranın ardından, seferimizin asıl başlangıç noktası olan Lukanga Nehri yakınındaki Sitanda’nın kraalına vardık. Oraya varışımızı çok iyi hatırlıyorum. Sağımızda, birkaç taş sığır kraalı ve su kıyısında ekili tarlaları olan dağınık bir yerli yerleşimi vardı. Bu vahşiler, kıt tahıl ihtiyaçlarını orada yetiştiriyorlardı. Yerleşimin ötesinde, uzun otlarla kaplı, dalgalanan geniş veld düzlükleri uzanıyor; küçük av hayvanı sürüleri buralarda dolaşıyordu. Solumuzda ise uçsuz bucaksız çöl yatıyordu. Burası verimli toprakların sınır karakolu gibiydi; toprağın niteliğindeki bu ani değişimin hangi doğal nedenlerden kaynaklandığını söylemek zordu. Ama gerçek buydu.
Kampımızın hemen aşağısından küçük bir dere akıyordu. Öte yanında taşlı bir yamaç vardı; yirmi yıl önce, Süleyman’ın Madenleri’ne ulaşmaya çalıştıktan sonra zavallı Silvestre’nin oradan sürünerek geri gelişini görmüştüm. Yamacın ötesinde, bir tür karoo çalısıyla kaplı susuz çöl başlıyordu.
Kampımızı kurduğumuzda akşamdı. Güneşin kocaman küresi çöle doğru batıyor, türlü renkte görkemli ışınlarını uçsuz bucaksız alana yayıyordu. Küçük kampımızın düzenini denetlemesi için Good’u bırakıp Sir Henry’yi yanıma aldım; karşıdaki yamacın tepesine yürüyerek çölün ötesine baktık. Hava çok açıktı. Çok uzaklarda, yer yer beyaz karlarla taçlanmış soluk mavi Suliman Dağları siluetlerini seçebiliyordum.
“İşte,” dedim, “Süleyman’ın Madenleri’ni çevreleyen duvar orada; ama ona tırmanıp tırmanamayacağımızı Tanrı bilir.”
“Kardeşim orada olmalı. Oradaysa, bir yolunu bulup ona ulaşacağım,” dedi Sir Henry; sesinde onu tanımlayan o sakin güven vardı.
“Umarım öyledir,” diye karşılık verdim ve kampa dönmek üzere hareket ettim. O sırada yalnız olmadığımızı gördüm. Arkamızda, uzak dağlara dikkatle bakan koca Kafir Umbopa duruyordu.
Beni kendisini fark ederken gören Zulu, bağlandığı kişi olan Sir Henry’ye hitap ederek konuştu.
“Yolculuk etmek istediğin ülke orası mı, İnçubu?” dedi; geniş assegayıyla dağı gösteriyordu. (İnçubu, sanırım fil anlamına gelen yerli bir sözcüktü; Kafirler Sir Henry’ye bu adı vermişti.)
Efendisine bu kadar samimi bir biçimde hitap ederek ne demek istediğini sertçe sordum. Yerlilerin kendi aralarında birbirlerine ad takmaları doğaldı ama beyaz bir adama yüzüne karşı putperestçe adlarıyla seslenmeleri hiç yakışık almazdı. Zulu, beni kızdıran alçak sesli, kısa bir kahkaha attı.
“Hizmet ettiğim İnkosi’nin dengi olmadığımı nereden biliyorsun?” dedi. “Kuşkusuz soylu bir aileden; boyundan ve duruşundan belli. Belki ben de öyleyim. Hiç değilse, ben de büyük bir adamım. Sözcüm ol, ey Macumazahn; sözlerimi efendim İnkosi İnçubu’ya ilet, çünkü onunla ve seninle konuşmak istiyorum.”
Adamın bu konuşma tarzı beni öfkelendirmişti; Kafirlerin benimle böyle konuşmasına alışık değildim. Yine de nedense beni etkilemişti; ayrıca ne diyeceğini merak ediyordum. Bu yüzden söylediklerini çevirdim, bir yandan da onun küstah bir herif olduğunu ve kasıntılı tavrının dayanılmazlığını belirttim.
“Evet, Umbopa,” diye karşılık verdi Sir Henry, “oraya yolculuk edeceğim.”
“Çöl geniştir ve içinde su yoktur; dağlar yüksektir, karla kaplıdır. Güneşin battığı yerin ötesinde ne olduğunu insan bilemez. Oraya nasıl gideceksin, İnçubu; neden gidiyorsun?”
Yine çevirdim.
“Ona,” diye karşılık verdi Sir Henry, “benim kanımdan birinin, kardeşimin, benden önce oraya gittiğine inandığım için gittiğimi söyle. Onu aramaya gidiyorum.”
“Öyle, İnçubu. Yolda karşılaştığım bir Hotanto, iki yıl önce bir beyaz adamın yanında bir hizmetkârı, bir avcıyla birlikte bu dağlara doğru çöle çıktığını söyledi. Bir daha geri dönmediler.”
“Bunun kardeşim olduğunu nereden biliyorsun?” diye sordu Sir Henry.
“Hayır, bilmiyorum. Ama beyaz adamın nasıl göründüğünü sorduğumda Hotanto, senin gözlerine ve siyah sakalına sahip olduğunu söyledi. Yanındaki avcının adının Jim olduğunu da ekledi; Bechuanalı bir avcıymış ve giysi giyermiş.”
“Bunda şüphe yok,” dedim. “Jim’i iyi tanırdım.”
Sir Henry başını salladı. “Eminim,” dedi. “George bir şeye kafayı koydu mu genellikle yapardı. Çocukluğundan beri hep böyleydi. Suliman Dağları’nı aşmaya niyetlendiyse aşmıştır; başına bir kaza gelmediyse tabii. Onu dağın öte yanında aramalıyız.”
Umbopa İngilizceyi anlıyordu ama nadiren konuşurdu.
“Uzak bir yol, İnçubu,” diye araya girdi; sözlerini çevirdim.
“Evet,” diye karşılık verdi Sir Henry, “uzak. Ama insan yüreğini bir şeye verirse bu dünyada gidemeyeceği yol yoktur. Umbopa, sevgi ona yol gösteriyor ve insan canını elinde tutup onu hiçe sayıyorsa, yukarıdaki Gök’ün buyurduğuna göre ya korumaya ya da yitirmeye hazırsa, aşamayacağı dağ, geçemeyeceği çöl yoktur. Yalnız, bilmekten esirgendiğin bir dağla bir çöl var.”
Çevirdim.
“Büyük sözler, babam,” diye karşılık verdi Zulu —gerçekte Zulu olmadığı hâlde ona hep Zulu derdim—, “bir adamın ağzına sığacak büyük, gösterişli sözler. Haklısın, babam İnçubu. Dinle! Hayat nedir? Bir tüy, bir ot tohumudur; oraya buraya savrulur, kimi zaman çoğalıp tam o sırada ölür, kimi zaman göklere taşınır. Ama tohum iyiyse ve ağırsa, belki istediği yolda biraz ilerleyebilir. İnsanın kendi yolunda yürümeye, havaya karşı savaşmaya çalışması iyidir. İnsan ölecek. En kötü ihtimalle biraz daha erken ölür. Seninle çölü aşıp dağları geçeceğim; yolda yere yığılmazsam tabii, babam.”
Bir süre sustu, sonra Zulu halkının zaman zaman başvurduğu o tuhaf belagat patlamalarından biriyle devam etti. Bana kalırsa boş yere tekrarla dolu olsalar da bu konuşmalar, halkın şiir yeteneğinden ve düşünce gücünden yoksun olmadığını gösteriyordu.
“Hayat nedir? Söyleyin bana, ey bilge beyaz adamlar; dünyanın, yıldızların dünyasının, yıldızların ötesinde ve çevresinde uzanan dünyanın sırlarını bilenler; sözlerinizi ses çıkarmadan uzaklara ulaştıranlar! Söyleyin bana beyaz adamlar, hayatımızın sırrını: Nereye gider, nereden gelir?
“Bana cevap veremezsiniz; bilmiyorsunuz. Dinleyin, ben cevap vereyim. Karanlıktan geldik, karanlığa gidiyoruz. Fırtınanın savurduğu bir kuş gibi, gece vakti Yokyer’den uçup çıkıyoruz; bir an kanatlarımız ateşin ışığında görünüyor, sonra bakmışsın yine Yokyer’e gitmişiz. Hayat hiçtir. Hayat her şeydir. Ölümü uzak tutmak için kullandığımız eldir. Gece parlayan, sabah kararan ateşböceğidir; kışın öküzlerin ağzından çıkan beyaz soluktur; çimenlerin üzerinden koşup gün batımında kaybolan küçücük gölgedir.”
Sözünü bitirince Sir Henry, “Tuhaf bir adamsın,” dedi.
Umbopa güldü. “Bana kalırsa birbirimize çok benziyoruz, İnçubu. Belki ben de dağların ötesinde bir kardeş arıyorum.”
Ona kuşkuyla baktım. “Ne demek istiyorsun?” diye sordum. “Bu dağlar hakkında ne biliyorsun?”
“Biraz; çok az. Ötede tuhaf bir ülke var; büyücülük ve güzel şeylerle dolu bir ülke. Yiğit insanların, ağaçların, derelerin, karlı dorukların ve bembeyaz bir yolun ülkesi. Orayı duydum. Ama konuşmanın ne yararı var? Hava kararıyor. Görmeye yaşayanlar görecek.”
Yine kuşkuyla baktım ona. Adam gereğinden fazla şey biliyordu.
Bakışımı yorumlayarak, “Benden korkmana gerek yok, Macumazahn,” dedi. “Düşesin diye sana çukur kazmıyorum. Hiçbir iş çevirmiyorum. Güneşin ardındaki o dağları bir gün geçersek, bildiklerimi anlatırım. Ama üzerlerinde Ölüm oturuyor. Akıllı ol da geri dön. Gidip fil avlayın efendilerim. Söyleyeceğim bu kadar.”
Bir söz daha etmeden selam verir gibi mızrağını kaldırdı ve kampa döndü. Kısa süre sonra onu, herhangi bir Kafir gibi tüfek temizlerken bulduk.
“Tuhaf bir adam,” dedi Sir Henry.
“Evet,” diye karşılık verdim. “Hem de fazlasıyla tuhaf. Küçük huylarını sevmiyorum. Bir şeyler biliyor ama açıkça konuşmuyor. Yine de onunla tartışmanın yararı yok sanırım. Tuhaf bir yolculuğa çıkıyoruz; gizemli bir Zulu olması da pek bir şeyi değiştirmez.”
Ertesi gün yola çıkmak için hazırlıklarımızı yaptık. Ağır fil tüfeklerimizi ve öteki eşyalarımızı çölün ötesine taşımamız elbette mümkün değildi. Bu yüzden hamallarımızı gönderdik ve yakınlarda kraalı olan yaşlı bir yerliyle, dönene kadar eşyalarımıza göz kulak olması için anlaştık. Şu güzel aletleri, açgözlü gözlerinin üzerlerinde keyifle gezindiğini gördüğüm yaşlı bir hırsız vahşinin insafına bırakmak içime dert olmuştu. Yine de bazı önlemler aldım.
Önce bütün tüfekleri doldurup horozlarını kurdum ve ona dokunursa ateş alacaklarını söyledim. Sekiz kalibre tüfeğimle hemen deneme yaptı; tüfek ateş aldı, o sırada kraala sürülmekte olan öküzlerinden birinin gövdesini boydan boya deldi. Geri tepme de adamı tepe taklak etti. Epeyce sersemlemiş hâlde ayağa kalktı. Öküzünü kaybettiğine hiç memnun değildi; bir de utanmadan parasını ödememi istedi. Ama sonrasında tüfeklere bir daha dokunması için ne yapsam ikna edemezdim.
“Canlı şeytanları yukarıda, saz damın altında gözden uzak bir yere koy,” dedi. “Yoksa hepimizi öldürecekler.”
Sonra, döndüğümüzde o şeylerden biri bile eksik olursa onu ve halkını büyüyle öldüreceğimi söyledim. Biz ölür de tüfekleri çalmaya kalkarsa peşine düşüp musallat olacağımı; sığırlarını kudurtup sütlerini ekşiteceğimi, ömrünü bezginliğe çevireceğimi, tüfeklerdeki şeytanları dışarı çıkarıp hoşlanmayacağı bir biçimde onunla konuşturacağımı anlattım. Böylece ahiretteki yargı hakkında ona epey iyi bir fikir vermiş oldum. Ondan sonra tüfeklere babasının ruhuymuş gibi göz kulak olacağına söz verdi. Çok batıl inançlı, yaşlı bir Kafir ve büyük bir alçağın tekiydi.
Fazla eşyalarımızı böylece geride bıraktıktan sonra, yolculuğa götüreceğimiz malzemeleri düzenledik. Beş kişiydik: Sir Henry, Good, ben, Umbopa ve Hotanto Ventvögel. Yükümüz zaten pek azdı ama ne yapsak da adam başı ağırlığını kırk librenin altına indiremedik. İçindekiler şunlardı:
Üç ekspres tüfek ve iki yüz mermi.
Umbopa ile Ventvögel için iki Winchester tekrarlamalı tüfek ve iki yüz fişek.
Her biri dört pint su alan beş Cochrane matarası.
Beş battaniye.
Yirmi beş libre bilton, yani güneşte kurutulmuş av eti.
Hediye etmek için on libre ağırlığında çeşitli, kaliteli boncuk.
Aralarında bir ons kinin ve bir iki küçük cerrahi aletin de bulunduğu çeşitli ilaçlar.
Bıçaklarımız, pusula, kibrit, cep filtresi, tütün, küçük bir kürek, bir şişe brendi gibi birkaç ufak tefek eşya ve üzerimizdeki giysiler.
Bütün donanımımız bundan ibaretti; böyle bir girişim için gerçekten azdı ama daha fazlasını taşımaya cesaret edemezdik. Üstelik bu yükle kızgın çölü aşmak adam başına ağır bir işti, çünkü böyle yerlerde fazladan her onsun önemi olur. Ama ağırlığı azaltmanın yolunu bulamadık. Mutlaka gerekli olmayan hiçbir şey almamıştık.
Her birine iyi bir av bıçağı armağan edeceğime söz verip köyden üç zavallı yerliyi bizimle ilk etapta, yirmi mil boyunca gelmeye ve kişi başına bir galon su alan büyük su kabakları taşımaya güçlükle ikna ettim. Amacım, akşam serinliğinde yola çıkmaya karar verdiğimiz için, ilk gece yürüyüşünden sonra mataralarımızı yeniden doldurabilmemizi sağlamaktı. Yerlilere çölde bolca bulunan devekuşlarını vurmaya gittiğimizi söyledim. Dillerini geveleyip omuz silkerek deli olduğumuzu ve susuzluktan öleceğimizi söylediler; doğrusu bu olası görünüyordu. Ama oralarda neredeyse hiç bulunmayan bıçakları ele geçirmek istediklerinden bizimle gelmeyi kabul ettiler. Herhâlde eninde sonunda yok olup gitmemizin kendilerini ilgilendirmeyeceğini düşünmüşlerdi.
Ertesi gün boyunca dinlenip uyuduk. Gün batımında tıka basa taze sığır eti yedik; Good’un üzülerek belirttiği gibi, uzun süre içebileceğimiz son çayla yemeğimizi yıkadık. Son hazırlıklarımızı tamamlayıp ayın doğmasını beklemek üzere uzandık. Nihayet saat dokuz sularında ay bütün görkemiyle yükseldi; vahşi kırları ışığa boğdu, önümüzdeki inişli çıkışlı çölün yüzüne gümüş bir parlaklık serpti. Çöl, üstümüzde yıldızlarla bezeli gökyüzü gibi, insana yabancı, ağırbaşlı ve sessiz görünüyordu. Ayağa kalktık; birkaç dakika içinde hazırdık. Yine de insanın geri dönülmez bir adımın eşiğinde tereddüt etmesi doğaldır; biz de biraz duraksadık. Üç beyaz adam ayrı duruyorduk. Umbopa, elinde assegayı, omzunda tüfekle birkaç adım önümüzde durmuş, gözünü çölden ayırmadan bakıyordu. Kiralanmış yerliler, su kabaklarıyla birlikte, Ventvögel’in arkasında küçük bir grup hâlinde toplanmıştı.
Biraz sonra Sir Henry kalın sesiyle, “Beyler,” dedi, “bu dünyada çıkılabilecek en tuhaf yolculuklardan birine koyuluyoruz. Başarıya ulaşmamız çok kuşkulu. Ama biz üç kişi, iyi günde kötü günde, sonuna kadar birbirimize sahip çıkacağız. Şimdi yola çıkmadan önce, insanların kaderini şekillendiren ve yollarımızı çağlar önce belirlemiş olan Kudret’e bir an dua edelim; adımlarımızı O’nun iradesine uygun biçimde yönlendirmesi için yalvaralım.”
Şapkasını çıkarıp bir dakika kadar elleriyle yüzünü örttü; Good’la ben de aynısını yaptık.
Çok iyi dua ettiğimi söyleyemem; avcıların pek azı iyi dua eder. Sir Henry’nin de böyle konuştuğunu daha önce hiç duymamıştım; bir kez de sonrasında duydum, gerçi onun yüreğinin derinlerinde çok dindar olduğuna inanırım. Good da dindardır, ama ağzı küfürlüdür. Her neyse, hayatımda yalnızca bir kez, o bir dakika boyunca ettiğimden daha iyi bir dua ettiğimi hatırlamıyorum; nedense dua edince kendimi daha iyi hissettim. Geleceğimiz tümüyle bilinmezdi. Sanırım bilinmeyen ve dehşet verici olan, insanı her zaman Yaradan’a yaklaştırır.
“Şimdi,” dedi Sir Henry, “yola koyulalım!”
Böylece yola çıktık.
Bizi yönlendirecek iki şey vardı: uzaktaki dağlar ve yaşlı José da Silvestra’nın haritası. Ölmek üzere olan, aklı yarı başında bir adamın üç yüzyıl önce bir keten parçasına çizdiği bu harita, doğrusu pek güvenilir bir rehber sayılmazdı. Yine de ne hâlde olursa olsun, başarı umudumuz yalnızca ona bağlıydı. Yaşlı Dom’un çölün ortasında, başlangıç noktamızdan yaklaşık altmış mil uzakta ve dağlara da bir o kadar mesafede gösterdiği kötü sulu göleti bulamazsak, büyük olasılıkla susuzluktan sefilce ölecektik. Ama o uçsuz bucaksız kum ve karoo çalılığı denizinde göleti bulma ihtimalimiz bana neredeyse sıfır görünüyordu. Diyelim ki da Silvestra göleti doğru yere işaretlemişti; güneşin onu kuşaklar önce kurutmuş, av hayvanlarının çiğneyip yok etmiş ya da sürüklenen kumun altına gömmüş olmasını ne önleyebilirdi?
Gece boyunca ağır kumda, gölgeler gibi sessizce yürüdük. Karoo çalıları ayaklarımıza takılıp ilerlememizi yavaşlatıyordu; kum ham deriden ayakkabılarımıza ve Good’un avcı çizmelerine doluyordu. Bu yüzden birkaç milde bir durup ayakkabılarımızı boşaltmamız gerekiyordu. Yine de gece oldukça serin kaldı. Hava yoğun ve ağırdı; adeta krema gibi yoğun hissediliyordu ve yolumuz iyi ilerliyordu. Çöl çok sessiz ve ıssızdı; doğrusu insanın üzerine çöküyordu. Good bunu hissetti ve bir ara “The Girl I Left Behind Me”yi ıslıkla çalmaya başladı. Ama ezgi bu uçsuz bucaksız yerde iç karartıcı duyuldu; o da yarıda kesti.
Kısa süre sonra, o sırada bizi ürküten ama sonradan güldüğümüz küçük bir olay yaşandı. Pusulayı taşıdığı için önde Good gidiyordu; denizci olduğundan pusulayı elbette çok iyi anlardı. Biz de arkasında tek sıra hâlinde güçlükle ilerliyorduk. Birden bir ünlem sesi duyduk ve Good ortadan kayboldu. Bir sonraki an çevremizde homurtular, inlemeler ve çılgınca koşuşturan ayak sesleriyle tuhaf bir gürültü koptu. Soluk ışıkta, kum halkalarının ardında yarı gizlenmiş, dörtnala giden siluetleri de seçebiliyorduk. Yerliler yüklerini bırakıp kaçmaya yeltendiler; ama kaçacak hiçbir yer olmadığını hatırlayınca yere kapandılar ve hayaletler diye ulumaya başladılar. Sir Henry’yle ben şaşkınlıktan olduğumuz yerde kalakaldık. Good’un dağlara doğru dörtnala gidişini, sanki bir atın sırtına binmiş gibi çılgınca bağırışını görünce şaşkınlığımız daha da arttı. Bir an sonra kollarını havaya kaldırdı ve yere güm diye düştüğünü duyduk.
Olanı o zaman anladım: Uyuyan bir zebra sürüsüne rastlamıştık; Good gerçekten de zebralardan birinin sırtına düşmüş, hayvan da doğal olarak ayağa kalkıp onu sırtında götürmüştü. Diğerlerine her şeyin yolunda olduğunu söyleyip Good’a doğru koştum; yaralanmış olmasından çok korkuyordum. Ama onu kumların üzerine oturmuş hâlde bulunca büyük bir rahatlama duydum; gözlüğü hâlâ gözüne sıkıca takılıydı. Epey sarsılmış ve çok korkmuştu ama hiç yaralanmamıştı.
Bundan sonra, saat bire doğru mola verene kadar başka bir aksilik yaşamadan yol aldık. Biraz su içtik; su kıymetli olduğundan fazla değil. Yarım saat dinlendikten sonra yeniden yola koyulduk.
Yürüdük de yürüdük; sonunda doğu, bir kızın yanağı gibi kızarmaya başladı. Ardından soluk çuha çiçeği renginde ışınlar belirdi; bunlar kısa süre sonra altın çubuklara dönüştü ve şafak, aralarından süzülerek çölün üzerine yayıldı. Yıldızlar gittikçe soldu, sonunda tümüyle kayboldu. Altın ayın rengi uçtu; dağ sırtları, solgun yüzünde ölmekte olan bir adamın yanağındaki kemikler gibi belirginleşti. Sonra sınırsız kırın ötesinde ışık mızrakları parladı; sis perdelerini delip tutuşturdular. Çöl titrek bir altın parıltıya büründü ve gün doğdu.
Artık mola vermeyi çok istesek de durmadık; çünkü güneş tam yükseldiğinde yol almanın neredeyse imkânsız olacağını biliyorduk. Nihayet, yaklaşık bir saat sonra, düzlükten yükselen küçük bir kaya yığını gördük ve kendimizi oraya zor attık. Şansımıza, altında düzgün kumların serildiği, dışarı taşan bir kaya levhası bulduk; sıcaktan korunmak için pek iyi bir sığınaktı. Altına sokulduk; her birimiz biraz su içip bir parça bilton yedikten sonra uzandık ve kısa sürede derin bir uykuya daldık.
Uyandığımızda saat öğleden sonra üçtü; hamallarımız dönmeye hazırlanıyordu. Çölü görmüşler, artık yeterince korkmuşlardı; hiçbir sayıda bıçak onları bir adım daha ileri gitmeye razı edemezdi. Biz de doyasıya su içtik, mataralarımızı boşaltıp yanlarında getirdikleri su kabaklarından yeniden doldurduk ve yirmi millik dönüş yoluna çıkan hamallarımızı seyrettik.
Saat dört buçukta biz de yola çıktık. Yalnız ve kasvetli bir yolculuktu; birkaç devekuşu dışında uçsuz bucaksız kumlu düzlükte tek bir canlı yoktu. Belli ki av hayvanları için fazla kuruydu. Ölümcül görünen bir iki kobradan başka sürüngen de görmedik. Ama bir böcek bolca vardı: sıradan ev sineği. Geliyorlardı; sanırım Eski Ahit’in[6] bir yerinde dendiği gibi, “tek tek casuslar olarak değil, taburlar hâlinde.” Ev sineği olağanüstü bir böcek. Nereye giderseniz gidin onu bulursunuz; demek ki hep böyle olmuş. Yarım milyon yaşında olduğu söylenen kehribarın içinde, bugünkü soyundan farksız görünen bir sinek gördüm. Son insan yeryüzünde can çekişirken —bu olay yazın yaşanırsa— onun burnuna konma fırsatını kollayarak çevresinde vızıldayacağından hiç kuşkum yok.
[6]
Okurlar, kimi kişilerin yaptığı gibi, Bay Quatermain’in göndermelerini doğru kabul etmemeye dikkat etmelidir. Görünüşe göre okudukları sınırlıydı; üstelik okudukları zihninde birbirine karışmıştı. Örneğin Eski Ahit’le Shakespeare’i birbirinin yerine geçebilecek kaynaklar sayıyordu.—Editör.
Gün batımında ayın doğmasını beklemek üzere durduk. Sonunda ay, her zamanki gibi güzel ve sakin bir hâlde yükseldi. Gece boyunca yorgun argın yürüdük; sabaha karşı saat iki dolaylarında bir kez mola verdik. Nihayet güneş doğup uğraşımıza son verdi. Biraz su içtik, kendimizi kuma bıraktık; bitkin düşmüştük ve kısa süre sonra hepimiz uykuya daldık. Nöbet tutmaya gerek yoktu; bu ıssız düzlükte kimseden ya da hiçbir şeyden korkmamıza lüzum yoktu. Tek düşmanlarımız sıcak, susuzluk ve sineklerdi; ama doğrusu insan ya da hayvandan gelecek her türlü tehlikeyle yüzleşmeyi bu korkunç üçlüye tercih ederdim. Bu kez bizi güneşin kavurucu ışınlarından koruyacak bir kaya bulamamıştık. Sonuçta saat yediye doğru, ızgaradaki bifteğin hissedeceği şeyin aynısını yaşayarak uyandık. Kelimenin tam anlamıyla baştan ayağa pişiyorduk. Yakıcı güneş sanki kanımızı emiyordu. Doğrulup soluk soluğa kaldık.
“Of!” dedim, başımın çevresinde keyifle vızıldayan sinek hâlesine elimi sallayarak. Sıcak onları etkilemiyordu.
“Vay canına!” dedi Sir Henry.
“Fena sıcak!” diye yineledi Good.
Gerçekten de sıcaktı ve sığınacak bir karış yer yoktu. Nereye baksak kaya ya da ağaç göremiyorduk; yalnızca, kızgın sobanın üzerinde dans eder gibi çöl yüzeyinde titreşen sıcak havanın gözleri kamaştırdığı sonsuz bir parıltı vardı.
“Ne yapacağız?” diye sordu Sir Henry. “Buna uzun süre dayanamayız.”
Birbirimize boş boş baktık.
“Buldum,” dedi Good. “Bir çukur kazıp içine girmeli, üzerimizi karoo çalılarıyla örtmeliyiz.”
Pek umut verici görünmüyordu ama hiç yoktan iyiydi. İşe koyulduk; yanımızda getirdiğimiz mala ve ellerimizin yardımıyla yaklaşık bir saatte, on ayak uzunluğunda, on iki ayak genişliğinde ve iki ayak derinliğinde bir çukur açmayı başardık. Sonra av bıçaklarımızla bir yığın alçak çalı kesip çukura girdik ve sıcaktan pek etkilenmeyen Hotantolu Ventvögel dışında hepimizin üzerini bunlarla kapattık. Böylece güneşin yakıcı ışınlarından az da olsa korunduk; ama bu amatör mezarın içindeki havayı tarif etmektense hayal etmek daha kolay. Kalküta’nın Kara Deliği bunun yanında çocuk oyuncağı kalırdı; hâlâ o günü nasıl atlattığımızı bilmiyorum. Orada soluk soluğa yatıyor, arada bir kısıtlı suyumuzdan dudaklarımızı ıslatıyorduk. İçimizden geldiği gibi davransaydık ilk iki saatte bütün suyumuzu bitirirdik; ama suyumuz tükenirse çok geçmeden sefilce öleceğimizi bildiğimizden son derece dikkatli olmak zorundaydık.
Yeterince uzun yaşarsanız her şeyin bir sonu gelir; o sefil gün de bir şekilde akşama doğru ilerledi. Öğleden sonra üçe doğru artık dayanamayacağımıza karar verdik. Bu korkunç çukurda sıcak ve susuzluktan yavaş yavaş ölmektense yürürken ölmek daha iyiydi. Azalan suyumuzdan her birimiz biraz içtik; su artık insan kanıyla hemen hemen aynı sıcaklıktaydı. Sonra sendeleyerek yola koyulduk.
O zamana kadar yaklaşık elli mil çölü aşmıştık. Okur yaşlı da Silvestra’nın haritasının kaba kopyasına ve çevirisine bakarsa çölün kırk fersah genişliğinde gösterildiğini, “kötü sulu gölet”in de yaklaşık ortasına işaretlendiğini görür. Kırk fersah yüz yirmi mil eder; dolayısıyla gerçekten su varsa en fazla on iki ya da on beş mil uzağında olmamız gerekirdi.
Öğleden sonra ağır ağır ve acıyla ilerledik; saatte bir buçuk milden fazla yol alamıyorduk. Gün batımında ayı beklemek üzere yeniden dinlendik. Biraz su içip uyumayı başardık.
Yatmadan önce Umbopa, düzlüğün yüzeyinde, yaklaşık sekiz mil ötede belirsiz, alçak bir tepecik gösterdi. Uzaktan karınca yuvasına benziyordu. Uykuya dalarken ne olabileceğini düşünmeye başladım.
Ay doğunca yeniden yürüdük; korkunç derecede bitkin, susuzluktan ve isilikten işkence çeker hâldeydik. Böyle bir şey yaşamayan, neler çektiğimizi bilemez. Artık yürümüyor, sendeleyerek ilerliyorduk; ara sıra yorgunluktan düşüyor, aşağı yukarı her saat başı mola vermek zorunda kalıyorduk. Konuşacak hâlimiz bile kalmamıştı. O zamana kadar neşeli bir adam olan Good sohbet edip şakalaşmıştı; şimdi tek bir şakası bile yoktu.
Nihayet saat iki dolaylarında, bedenimiz de zihnimiz de tükenmiş hâlde tuhaf tepenin, yani kum koppisinin eteğine vardık. İlk bakışta yüz ayak yüksekliğinde devasa bir karınca yuvasına benziyordu; tabanında neredeyse iki dönümlük bir alanı kaplıyordu.
Burada mola verdik ve dayanılmaz susuzluğun zoruyla son damla suyumuzu içtik. Kişi başına yarım pintimiz kalmıştı; her birimiz bir galon içebilirdi.
Sonra uzandık. Uykuya dalmak üzereyken Umbopa’nın Zulu dilinde kendi kendine şöyle dediğini duydum:
“Su bulamazsak yarın ay doğmadan hepimiz ölmüş oluruz.”
Sıcak havaya rağmen ürperdim. Böylesine korkunç bir ölümün yakın olması hoş değildi; ama bunu düşünmek bile uyumama engel olamadı.
Bölüm etkileşimi
