1. Bölüm -Bir Borcun Bedeli

MELİS

Bazı insanların kaderi doğdukları gün yazılırdı. Bazılarınınkiyse bir başkasının yaptığı hatanın bedeli olarak belirlenirdi. Ben hangi gruba ait olduğumu bilmiyordum. Bildiğim tek şey, hayatım boyunca kendi ayaklarımın üzerinde durmaya çalışırken bir sabah uyandığımda kendimi hiç tanımadığım bir adamın ailesine verilmiş bulacağımdı. Üstelik bu defa mesele yalnızca görücü usulü bir evlilik değildi. Benim bilmediğim, babamın yıllardır sakladığı bir borç vardı. Ve o borcun karşılığı olarak benden vazgeçmeye hazırlanıyordu.

O sabah mutfaktan gelen tabak sesleriyle uyandım. Gözlerimi açtığımda odamın perdelerinin arasından süzülen güneş ışığı, açık renkli duvarların üzerinde ince bir çizgi oluşturmuştu. Gece yatarken yarım bıraktığım kitabım yatağımın ayak ucunda duruyor, çalışma masamın üzerindeki dağınık kalemler ve not kâğıtları her zamanki görüntüsünü koruyordu. Telefonumun ekranına uzanıp saate baktım. 09.05.

Yorganı üzerimden atıp doğruldum. Saçlarım gece boyunca dönüp durmaktan birbirine karışmış, birkaç tutam yüzüme düşmüştü. Parmaklarımı saçlarımın arasından geçirerek onları geriye ittim. Evimizin kendine has bir sabah sessizliği vardı. Annemin mutfakta bir şeyler hazırlarken çıkardığı sesler, babamın salonda açtığı televizyonun boğuk uğultusu ve arada bir sokaktan geçen araçların sesi… Her şey tanıdıktı. Her şey olması gerektiği gibiydi.

Ta ki annemin sesini duyana kadar.

— Melis, kalktın mı kızım?

Yatağın kenarına oturup ayaklarımı yere bastım.

— Kalktım anne, geliyorum.

Kapı aralandı. Annem başını içeri uzattı. Üzerinde açık kahverengi hırkası, altında siyah kumaş pantolonu vardı. Saçlarını ensesinde toplamıştı. Her zamanki gibi özenli görünüyordu ama yüzündeki ifade alışık olduğum ifadeden farklıydı. Kaşlarının arasında belli belirsiz bir çizgi oluşmuş, dudakları sanki söyleyeceği bir cümleyi içinde tutuyormuş gibi birbirine bastırılmıştı.

— Güzelce hazırlan da aşağıya in. Misafir gelecek.

Yatağın kenarındaki saç tokasını alırken başımı ona çevirdim.

— Kim geliyor?

— Babanın misafirleri.

— Kimmiş?

Annem kapının kolunu tutan elini gevşetti. Bakışları bir anlığına odanın içine kaydı, ardından yeniden bana döndü.

— Demirhan ailesi.

Elimdeki tokayla oynamayı bıraktım.

— Demirhanlar mı? Ne işleri var bizim evde?

Annemin gözleri kısa bir anlığına yere indi.

— Babanla işleri var kızım.

— E, babamla görüşsünler. Ben niye hazırlanıyorum?

Annem cevap vermedi. Yalnızca derin bir nefes alıp kapıya yöneldi.

— Sen yine de hazırlan.

Kapı kapandığında birkaç saniye boyunca olduğum yerde kaldım. Sonra elimdeki tokayı masaya bıraktım. Demirhan ailesini elbette duymuştum. İstanbul’da bile adları bilinen, asıl güçleri ve toprakları Güneydoğu’da bulunan köklü bir aşiret ailesiydi. Şirketleri, arazileri, büyük evleri ve kalabalık aileleri vardı. Babamın ara sıra haberlerde gördüğüm bu aileden bahsettiğini hatırlıyordum. Ama bizim onlarla ne işimiz olabilirdi?

Biz öyle büyük çevresi olan, milyonluk anlaşmalar yapan bir aile değildik. Babam yıllardır kendi işini büyütmeye çalışıyordu. Bir dönem küçük bir nakliye işi kurmuş, elindeki imkânları değerlendirmek için bazı ortaklıklara girmişti. Fakat işler istediği gibi gitmemişti. Son zamanlarda eve geldiğinde daha sessiz olması, telefon konuşmalarını balkonda yapması ve bazı akşamlar yemek masasında dalıp gitmesi dikkatimi çekmişti. Yine de bunların hepsini iş stresine bağlamıştım.

Meğer insan bazen en büyük felaketin ayak seslerini duyduğu hâlde, onları sıradan bir gürültü sanıyormuş.

Gardırobumun kapağını açıp kıyafetlerime göz gezdirdim. Bir süre kararsız kaldıktan sonra krem rengi, bel kısmı hafif oturan elbisemi çıkardım. Elbiseyi üzerime geçirip aynanın karşısına geçtim. Kumaşın etekleri dizlerimin biraz altında bitiyordu. Saçlarımı tarayıp omuzlarıma bıraktım. Yüzüme hafifçe kapatıcı sürdüm, dudaklarıma renksiz bir parlatıcı geçtim. Kendime son kez baktığımda sıradan bir misafiri karşılamaya hazırlanan genç bir kızdan başka bir şey görmüyordum.

Aşağı indiğimde salonun kapısının açık olduğunu gördüm. Babamın sesi içeriden geliyordu.

— Ben de elimden geleni yapıyorum Mahir Bey.

Ardından kalın, tok bir erkek sesi duyuldu.

— Biz de elimizden geleni yaptık Mehmet. Ama artık bekleyecek zamanımız kalmadı.

Merdivenlerdeki adımlarımı yavaşlattım. Babamın sesinde alışık olmadığım bir eziklik vardı.

— Biraz daha mühlet istiyorum.

— Sana ne kadar mühlet verdiğimizi ikimiz de biliyoruz.

Son basamakta durdum. Salonun içini görebiliyordum. Babam koltuğun ucuna oturmuş, iki elini dizlerinin üzerinde birleştirmişti. Karşısındaki yaşlı adam ise koltuğa oldukça rahat yerleşmişti. Üzerindeki koyu füme takım elbise kusursuz görünüyordu. Griye çalan saçları geriye taranmış, yüzündeki sert çizgiler yılların alışkanlığıyla yerleşmişti. Yanında oturan genç adam telefonuyla ilgileniyor, diğer adam ise sessizce etrafı inceliyordu.

İçeri girdiğimde babam başını kaldırdı. Beni görünce konuşmasını kesti.

— Gel kızım, otur.

Yanındaki koltuğa geçtim. Elbisemin eteğini dizlerimin üzerinde düzelttikten sonra gözlerimi karşımdaki adamlara çevirdim.

— Günaydın.

Yaşlı adam başını hafifçe salladı.

— Günaydın kızım. Ben Mahir Demirhan.

— Memnun oldum.

— Biz de memnun olduk.

Annem kahveleri getirdi. Tepsiyi sehpanın üzerine bırakırken fincanların birbirine hafifçe çarpmasıyla çıkan ses salonda duyuldu. Kahveleri dağıtırken ellerinin titrediğini fark ettim. Annem normalde en kalabalık misafir ortamında bile telaşlanmazdı. Fakat şimdi fincanı babamın önüne bırakırken parmaklarını dikkatle geri çekti. Babam elini annemin bileğine dokundurup onu durdurdu. İkisi arasında kısa, anlamlı bir bakışma yaşandı.

O bakışmanın içinde benim anlayamadığım bir şey vardı.

Mahir Bey fincanını eline aldı. Bir yudum kahve içtikten sonra tabağına bıraktı.

— Mehmet, artık lafı uzatmayalım. Biz buraya bir mesele için geldik.

Babam boğazını temizledi. Parmaklarını birbirine kenetleyip başını hafifçe salladı.

— Buyurun.

— Borç meselesini biliyorsun. Epeydir konuşuyoruz. Sana verdiğimiz paranın geri dönüşünü bekliyoruz.

Elimdeki kahve fincanını dudaklarıma götürmek üzereyken durdum. Önce Mahir Bey’e, sonra babama baktım.

— Ne borcu?

Babam gözlerini bana çevirmeden cevap verdi.

— Kızım, büyüklerin arasında konuşulan bir mesele.

Fincanı yavaşça sehpaya bıraktım.

— Ben de bu evde yaşıyorum baba. Ne borcu olduğunu soruyorum.

Mahir Bey araya girdi.

— Babanın zamanında bizden aldığı bir para var. İşlerini büyütmek için kullanacaktı. Fakat işler istediği gibi gitmedi.

Başımı babama çevirdim. Yüzündeki çizgiler derinleşmişti. Gözlerini sehpadan kaldırmıyor, başparmağıyla diğer elinin üzerini durmadan ovuşturuyordu.

— Ne kadar?

Babam cevap vermedi.

— Baba, ne kadar borcun var?

— Melis, şimdi sırası değil.

— Ne kadar?

Mahir Bey fincanını tabağına bıraktı. Sesi sakindi ama söylediği şeyin ağırlığını gizlemeye çalışmıyordu.

— Az bir para değil kızım. Faiziyle birlikte oldukça yüksek bir meblağ.

Nefesimi burnumdan yavaşça verdim. Babama bakarken kaşlarımın arasındaki çizgi belirginleşti.

— Bize neden söylemedin?

Babam elini alnına götürüp gözlerini ovuşturdu.

— Seni üzmek istemedim.

— Peki şimdi üzülmeyeceğimi mi düşündün?

Salonda kısa bir sessizlik oluştu. Annem ayakta durduğu yerde ellerini birbirine kenetlemişti. Mahir Bey ise sanki bu konuşmanın kendisi için yeni bir şey olmadığını gösterircesine arkasına yaslandı.

— Mehmet, bizim de sabrımızın bir sınırı var. Bu borcun artık kapanması gerekiyor.

Babam ellerini birbirine daha sıkı kenetledi. Parmaklarının üzerindeki beyazlık dikkatimi çekti.

— Ben size söz verdim. Ne gerekiyorsa yapacağım.

Mahir Bey’in yüzüne ağır bir tebessüm yerleşti.

— Güzel. O zaman biz de teklifimizi konuşalım.

İçimde tuhaf bir his oluştu. Koltuğun kenarına biraz daha yaklaştım. Annem başını kaldırıp bana baktı ama hemen ardından gözlerini kaçırdı.

— Ne teklifi?

Mahir Bey bu kez doğrudan bana baktı.

— Oğlum Efe için seni istiyoruz.

Bir an gözlerimi kırpıştırdım. Söylediği cümle zihnimde yankılanırken yüzümdeki ifade yavaşça değişti. Önce şaşkınlık, ardından ne olduğunu anlamaya çalışan bir sessizlik… Sonra öfke.

— Nasıl yani?

Babam hemen araya girdi.

— Melis, bir dinle.

— Hayır, sen bir sus baba. Ne demek beni istiyorlar?

Mahir Bey sakinliğini bozmadan konuştu.

— Oğlumuz Efe ile evlenmeni istiyoruz. Senin de rahat edeceğin, hiçbir maddi sıkıntı yaşamayacağın bir hayatın olacak.

Dudaklarım aralandı. Birkaç saniye boyunca adama baktım. Sonra başımı babama çevirdim.

— Bu yüzden mi?

Babam gözlerini kaçırdı.

— Melis…

— Bu yüzden mi sabah sabah hazırlan dediniz? Bu yüzden mi annem tek kelime etmedi?

Ayağa kalktım. Elbisemin etekleri dizlerimin etrafında hafifçe hareket etti. Ellerim titriyordu. Parmaklarımı avuçlarımın içine kapatarak bu titremeyi gizlemeye çalıştım.

— Ben bir borcun karşılığı mıyım?

Babam da ayağa kalktı.

— Öyle söyleme kızım.

— Nasıl söyleyeyim? Adam açık açık borcunu kapatmak için beni istiyor!

Mahir Bey’in kaşları hafifçe çatıldı.

— Kimse seni zorla bir yere götürmüyor kızım. Bu, iki ailenin arasında yapılacak hayırlı bir evlilik.

Acı bir gülümseme yüzüme yayıldı.

— İki ailenin arasında mı? Peki benim aramda olduğum aile nerede? Benim fikrimi neden kimse sormuyor?

Babam sesini yükseltti.

— Melis, yeter!

Ona döndüm. Gözlerim dolmuştu ama ağlamamak için çenemi sıktım. Babamın yüzüne baktığımda çocukluğumdan beri bildiğim o tanıdık yüzü gördüm. Beni okulun ilk günü sınıf kapısında bekleyen, hasta olduğumda sabaha kadar başucumdan ayrılmayan, istediğim bir şeyi alabilmek için kendi ihtiyaçlarından vazgeçen adamdı. Şimdi ise karşıma dikilmiş, hayatımı bir borcun karşılığı olarak konuşuyordu.

— Ben senin kızınım baba. Bir borç yüzünden hayatımı nasıl verebilirsin?

Babamın yüzü bir anlığına değişti. Sanki söyleyecek sözü vardı ama onu dile getirmekten korkuyordu. Ardından başını öne eğdi.

— Ben bu borcun altından kalkamıyorum kızım.

Bu defa sesindeki çaresizlik öfkemi bir anlığına durdurdu. Fakat yalnızca bir anlığına.

— O zaman başka bir yol bulacaksın.

— Bulamadım.

— Bulamadın diye beni mi vereceksin?

Annem ağlamaklı bir sesle araya girdi.

— Melis, ne olur…

Başımı anneme çevirdim. Gözlerinden yaşlar süzülüyordu. Bir elini göğsüne bastırmış, diğer eliyle hırkasının ucunu sıkıyordu. Bir an yanına gidip sarılmak istedim ama içimdeki kırgınlık buna izin vermedi.

— Sen de biliyordun, değil mi anne?

Annem başını eğdi.

— Baban çok zor durumda kızım.

— Ben de şu an çok zor durumdayım anne. Ama kimse benim ne hissettiğimi umursamıyor.

Mahir Bey ayağa kalktı. Ceketinin önünü düzeltti, kolundaki saati hafifçe yukarı çekti. Hareketlerinde acele yoktu. Sanki bir insanın hayatı hakkında konuşmamış, yalnızca sıradan bir iş görüşmesini tamamlamıştı.

— Mehmet, biz cevabımızı aldık sayılır. Efe’yle de konuşup günü belirleriz.

Başımı hızla ona çevirdim.

— Hayır! Siz hiçbir cevap almadınız. Ben evlenmiyorum!

Mahir Bey birkaç saniye yüzüme baktı. Bakışlarında öfkeden çok, karşısında alışık olmadığı bir itirazla karşılaşmış bir adamın şaşkınlığı vardı. Ardından babama döndü.

— Kızını sakinleştir. Bu işin uzamasını istemiyorum.

Salondaki diğer iki adam da ayağa kalktı. Kapıya doğru ilerlerken Mahir Bey son kez babama seslendi.

— Unutma Mehmet, borcun karşılığında yalnızca bir söz vermedin. Biz de sana güvenerek bekledik. Artık geri dönüşü yok.

Kapı kapandığında evin içindeki sessizlik ağırlaştı. Biraz önce kahve kokusuyla dolu olan salonun havası şimdi boğucu geliyordu. Sehpanın üzerinde yarım kalmış kahveler, fincanların yanında duran küçük su bardakları ve misafirlerin oturduğu koltukların üzerinde bıraktıkları hafif çöküntüler vardı. Her şey birkaç dakika öncesinin izlerini taşıyordu. Sanki az önce burada oturup benim hayatımı konuşan insanlar birazdan yeniden gelecekmiş gibi…

Babam olduğu yerde kalmıştı. Annem elini ağzına götürmüş, gözyaşlarını tutmaya çalışıyordu. Ben ise salonun ortasında, ellerim iki yanımda sıkılı hâlde duruyordum.

— Baba…

Babam başını kaldırdı.

— Bu evlilik olmayacak.

Yüzünde yorgun bir ifade belirdi.

— Melis, başka çarem yok.

— Benim var. Ben kabul etmiyorum.

— Kızım, bu iş öyle kolay değil.

— Benim hayatım da sizin için bu kadar kolay olmamalıydı!

Babam bir adım atacak gibi oldu ama durdu. Gözlerimin içine bakamıyordu. Onun bu hâli beni bağırmaktan daha çok yaralıyordu. Çünkü karşımda duran adamın beni anlamasını bekliyordum. En azından bir kez, yalnızca bir kez, benim tarafımda durmasını…

Ama o da susmayı seçmişti.

Arkamı dönüp merdivenlere yöneldim. Basamakları çıkarken gözlerim doldu. Odamın kapısını açıp içeri girdim ve kapıyı arkamdan kapattım. Birkaç saniye kapıya yaslanarak öylece durdum. Göğsümün ortasında büyüyen sıkışmayı bastırmak istercesine derin bir nefes aldım ama nefesim yarıda kaldı.

Yatağın kenarına oturdum. Ellerimi yüzüme kapattım. Ağlamaya başladığımda sesimi bastırmak için avuçlarımı dudaklarıma bastırdım.

Babamın borcunu bilmiyordum. Ne kadar olduğunu, nasıl bir iş yaptığını, Demirhan ailesinin neden bu kadar büyük bir meblağı ona verdiğini bilmiyordum. Ama bildiğim bir şey vardı: Benim hayatım, babamın ödeyemediği bir borcun teminatı olmayacaktı.

Bir süre sonra başımı kaldırıp aynaya baktım. Az önce hazırlanırken özenle taradığım saçlarım dağılmış, gözlerimin çevresi kızarmıştı. Üzerimde hâlâ o krem rengi elbise vardı. Birkaç saat önce sıradan bir misafiri karşılamak için giydiğim bu elbise, şimdi bana hayatımın en kötü gününü hatırlatıyordu.

Yatağın üzerinde duran telefonumu elime aldım. Ekranında hiçbir şey değişmemişti. Dışarıda hayat devam ediyordu. İnsanlar kahvaltı yapıyor, işe yetişiyor, arkadaşlarıyla buluşuyor, gelecekleri hakkında planlar kuruyordu.

Bense birkaç dakika içinde bir adamın borcuna karşılık evlendirilmeye karar verilmiş bir kızdım.

Ve henüz o adamın yüzünü bile görmemiştim.