Küçük Prenses kitap kapağı

12. bölüm / 20

11 — Ram Dass

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 20Şu an: 11 — Ram Dass

11
Ram Dass
Meydanda bile bazen güzel gün batımları olurdu. Ama bacaların ve çatıların arasından yalnızca bir kısmı görülebilirdi. Mutfak pencerelerinden hiç görünmezlerdi; ancak tuğlalar bir süre sıcak, hava da pembemsi ya da sarımsı göründüğünde veya bir yerdeki camın üzerinde alev alev bir parıltı belirdiğinde, gökyüzünde bir şeyler olduğunu tahmin etmek mümkündü. Oysa bütün görkemiyle gün batımının görülebildiği tek bir yer vardı: batıdaki kızıl ya da altın rengi bulut yığınları; kenarları göz kamaştırıcı bir parlaklıkla çevrili mor bulutlar; ya da rüzgâr esiyorsa mavi gökyüzünde aceleyle koşturan pembe güvercin sürülerine benzeyen, gül rengine çalan küçük, pamuksu bulutlar. Bütün bunların görülebildiği ve insanın aynı anda daha temiz bir hava soluyormuş gibi hissettiği yer, elbette tavan arası penceresiydi. Meydan isli ağaçlarına ve parmaklıklarına rağmen birden büyülü bir ışıkla parlayıp güzelleşince, Sara gökyüzünde bir şeyler olduğunu anlardı. Mutfaktan kimse fark etmeden ayrılması ya da geri çağrılmadan uzaklaşması mümkün olduğunda, her zaman sessizce sıvışır, merdivenleri tırmanır, eski masanın üzerine çıkar ve başıyla gövdesini pencereden olabildiğince dışarı uzatırdı. Bunu başarınca derin bir nefes alır, çevresine bakardı. Sanki bütün gökyüzü ve dünya ona aitmiş gibi gelirdi. Öteki tavan aralarından kimse hiç dışarı bakmazdı. Genellikle çatı pencereleri kapalı olurdu; hava girsin diye açık bırakıldıklarında bile kimse yanlarına uğramazdı. Sara orada durur, bazen yüzünü dost canlısı, yakın ve güzel bir kubbeli tavan gibi görünen mavi göğe çevirir; bazen de batıya ve orada olup biten harikulade şeylere bakardı: bulutların eriyip dağılışına ya da yumuşacık bir pembeye, kıpkızıl bir renge, kar beyazına, mora veya soluk güvercin grisine dönüşmeyi bekleyişine. Bazen derin turkuaz, sıvı kehribar ya da krizopras yeşili göllerle çevrili adalar veya ulu dağlar oluştururlardı; bazen karanlık burunlar tuhaf, unutulmuş denizlere uzanırdı; bazen de harikulade toprakların ince şeritleri, başka harikulade toprakları birbirine bağlardı. İnsan koşup tırmanabilir, bir yerde durup birazdan ne çıkacağını bekleyebilirmiş gibi görünen yerler vardı; belki de bütün bunlar eriyip giderken insan uzaklara doğru süzülüp gidebilirdi. En azından Sara’ya öyle gelirdi. Masanın üzerinde, bedeninin yarısı çatı penceresinden dışarıdayken gördükleri kadar güzel hiçbir şey yoktu: serçeler arduvaz çatılarda gün batımının yumuşaklığıyla cıvıldardı. Bu mucizeler yaşanırken serçelerin sesi Sara’ya hep bir tür bastırılmış yumuşaklıkla cıvıldıyormuş gibi gelirdi.

Hintli beyefendi yeni evine getirildikten birkaç gün sonra yine böyle bir gün batımı yaşandı. Neyse ki o öğleden sonra mutfaktaki işler bitmiş, kimse Sara’ya bir yere gitmesini ya da bir iş yapmasını söylememişti; bu yüzden yukarı sıvışması her zamankinden kolay oldu.

Masasına çıkıp dışarı bakarak ayakta durdu. Harikulade bir andı. Batı, dünyayı saran görkemli bir gelgit gibi, erimiş altın seline boğulmuştu. Havayı koyu, zengin sarı bir ışık dolduruyor; evlerin damlarının üzerinden uçan kuşlar ışığa karşı simsiyah görünüyordu.

“Muhteşem bir gün batımı,” diye usulca kendi kendine söyledi Sara. “İçime neredeyse korku salıyor; sanki birazdan tuhaf bir şey olacakmış gibi. Muhteşem gün batımları bende hep böyle bir his uyandırır.”

Yakınından bir ses duyduğu için birden başını çevirdi. Tuhaf, ince bir cıyaklama ve şakıma sesine benziyordu. Yan tavan arasının penceresinden geliyordu. Biri de onun gibi gün batımını seyretmeye gelmişti. Çatı penceresinden bir başla birlikte gövdenin bir kısmı uzanıyordu; ama bu, küçük bir kızın ya da hizmetçi kızın başı gövdesi değildi. Beyaz kumaşlara sarınmış, esmer yüzlü, gözleri parlayan, beyaz türbanlı, resmedilmeye değer bir yerli Hintli hizmetkârdı —“bir lascar,” diye geçirdi hızla içinden Sara—; duyduğu ses ise adamın kollarında, sevgiyle tutar gibi taşıdığı, göğsüne sokulmuş küçük bir maymundan geliyordu.

Sara ona bakınca o da Sara’ya baktı. Sara’nın aklına ilk gelen, esmer yüzünün kederli ve memleket hasretiyle dolu göründüğü oldu. İngiltere’de güneşi o kadar az gördüğü için özlemiş olmalı; onu seyretmeye geldiğinden kesinlikle emindi. Bir saniye ilgiyle ona baktı, sonra arduvaz çatının üzerinden gülümsedi. Bir yabancının gülümsemesinin bile nasıl teselli edebildiğini öğrenmişti.

Gülümsemesinin adamı sevindirdiği belliydi. Yüz ifadesi bütünüyle değişti; o da gülümserken öyle ışıl ışıl, bembeyaz dişlerini gösterdi ki esmer yüzünde bir ışık yanmış gibiydi. İnsanlar yorgun ya da keyifsizken Sara’nın gözlerindeki dostça ifade hep çok etkili olurdu.

Belki de selam verirken maymunu tutuşunu gevşetmişti. Maymun muzipti, maceraya her zaman hazırdı; küçük bir kız görmek de onu heyecanlandırmış olmalıydı. Birden kurtulup arduvaz çatıya sıçradı, şakıyıp koşarak çatıyı geçti ve gerçekten de Sara’nın omzuna atladı; oradan da Sara’nın tavan arasındaki odasına atladı. Bu Sara’yı güldürüp sevindirdi; ama maymunu sahibine geri vermesi gerektiğini biliyordu—lascar onun sahibiyse tabii—ve bunu nasıl yapacağını düşünüyordu. Yakalanmasına izin verir miydi, yoksa yaramazlık edip yakalanmayı reddeder, belki de kaçıp çatılarda koşturarak kaybolur muydu? Böyle bir şey hiç olmazdı. Belki Hintli beyefendinin maymunuydu ve hasta adam ona düşkündü.

Hindustani öğrendiği birkaç sözcüğü babasıyla yaşadığı günlerden hâlâ hatırladığına sevinerek lascar’a döndü. Adamın onu anlayabilmesini sağlayabilirdi. Bildiği dilde konuştu.

“Yakalamama izin verir mi?” diye sordu.

Sara, adamın tanıdık dilde konuştuğunu duyunca yüzünde beliren şaşkınlık ve sevinçten daha büyüğünü hiç görmediğini düşündü. Gerçekten de zavallı adam, tanrılarının araya girdiğini sanmış gibiydi; o nazik küçük ses sanki göğün kendisinden gelmişti. Sara onun Avrupalı çocuklara alışkın olduğunu hemen anladı. Adam saygı dolu teşekkürlerini ardı ardına dile getirdi. Missee Sahib’in hizmetkârıydı. Maymun iyi huyluydu, ısırmazdı; ama ne yazık ki yakalaması zordu. Yıldırım gibi bir yerden ötekine kaçardı. Söz dinlemezdi ama kötü değildi. Ram Dass onu kendi çocuğu gibi tanırdı; bazen Ram Dass’ın sözünü dinler, bazen dinlemezdi. Missee Sahib izin verirse Ram Dass çatıdan onun odasına geçip pencerelerden içeri girerek haylaz küçük hayvanı geri alabilirdi. Ama Sara’nın onun bu kadar ileri gitmesini küstahlık sayıp gelmesine izin vermeyeceğinden belli ki çekiniyordu.

Ama Sara hemen izin verdi.

“Karşıya geçebilir misin?” diye sordu.

“Bir anda,” diye yanıtladı.

“Öyleyse gel,” dedi. “Korkmuş gibi odanın içinde bir o yana bir bu yana kaçıyor.”

Ram Dass tavan arası penceresinden çıktı ve çatılarda bütün ömrü boyunca yürümüş gibi dengeli ve hafif adımlarla Sara’nın penceresine geçti. Çatı penceresinden içeri süzüldü, sessizce ayaklarının üzerine indi. Sonra Sara’ya dönüp yeniden selam verdi. Maymun onu görüp incecik bir çığlık attı. Ram Dass aceleyle çatı penceresini kapatıp onu kovalamaya koyuldu. Kovalamaca pek uzun sürmedi. Maymun, belli ki sırf eğlencesine, oyunu birkaç dakika uzattı; ama sonunda şakıyıp Ram Dass’ın omzuna sıçradı ve incecik, tuhaf koluyla onun boynuna sarılıp orada oturdu.

Ram Dass Sara’ya içtenlikle teşekkür etti. Sara, onun çabuk kavrayan yerli gözlerinin odanın çıplak, perişan hâlini bir bakışta fark ettiğini görmüştü; ama adam, hiçbir şey görmemiş gibi davranıp onunla bir racanın küçük kızıyla konuşurcasına konuştu. Maymunu yakaladıktan sonra birkaç dakikadan fazla kalmaya kalkışmadı; o birkaç dakikayı da Sara’nın hoşgörüsüne karşılık derin ve minnet dolu reveranslarla geçirdi. Maymunu okşayarak, bu küçük yaramazın göründüğü kadar yaramaz olmadığını söyledi; hasta efendisi de bazen onun sayesinde eğleniyordu. Gözdesi kaçıp kaybolsaydı efendisi üzülürdü. Ardından bir kez daha selam verdi; çatı penceresinden çıkıp arduvaz çatıların üzerinden yine maymunun gösterdiği çeviklikle geçti.

Adam gidince Sara tavan arasının ortasında durup onun yüzünün ve tavrının aklına getirdiği pek çok şeyi düşündü. Yerli giysilerini ve derin saygısını görmek, geçmişe dair bütün anılarını canlandırmıştı. Bir saat önce aşçının hakaret ettiği hizmetçi Sara’nın birkaç yıl önce, Ram Dass’ın kendisine davrandığı gibi davranan insanlarla çevrili olduğunu hatırlamak tuhaftı: Sara yanlarından geçerken ona selam verirler, Sara onlarla konuştuğunda alınları neredeyse yere değer, onun hizmetkârları ve köleleri olurlardı. Bir çeşit rüya gibiydi. Hepsi geride kalmıştı; bir daha asla geri dönemezdi. Hiçbir değişikliğin meydana gelmesi mümkün görünmüyordu. Miss Minchin’in onun geleceği için ne planladığını biliyordu. Düzenli öğretmenlik yapamayacak kadar küçük olduğu sürece ayak işlerine koşturulup hizmetçilik yaptırılacak, yine de öğrendiklerini hatırlaması ve esrarengiz bir biçimde daha fazlasını öğrenmesi beklenecekti. Akşamlarının çoğunu ders çalışarak geçirmesi isteniyor; belli belirsiz aralıklarla sınava çekiliyor ve beklenen ilerlemeyi göstermese ağır biçimde azarlanacağını biliyordu. Gerçekte Miss Minchin, Sara’nın öğrenmeye o kadar hevesli olduğunu ve öğretmene ihtiyacı olmadığını biliyordu. Ona kitap verin, kitapları yalayıp yutar ve sonunda ezberlerdi. Birkaç yıl içinde epey şey öğretebilecek düzeye geleceğine güvenilebilirdi. Olacak olan şuydu: büyüdüğünde, tıpkı şimdi evin çeşitli yerlerinde didindiği gibi okul odasında didinmesi beklenecekti. Ona daha düzgün giysiler vermek zorunda kalacaklardı ama bunların sade ve çirkin olacağı, onu bir hizmetçiye benzeteceği kesindi. Önünde görünen tek gelecek buydu. Sara birkaç dakika boyunca kıpırdamadan durup bunları düşündü.

Sonra, yanaklarını kızartan ve gözlerinde bir kıvılcım yakan bir düşünce yeniden aklına geldi. İncecik bedenini doğrultup başını kaldırdı.

“Ne olursa olsun,” dedi, “bir şeyi değiştiremez. Üstüm başım yırtık pırtık olsa da içimde bir prenses olabilirim. Altın kumaşlara bürünmüşsem prenses olmak kolaydır; ama kimse bilmezken her zaman prenses kalmak çok daha büyük bir zaferdir. Marie Antoinette vardı ya, hapisteyken, tahtını kaybetmişken; yalnızca siyah bir elbisesi kalmış, saçları ağarmış, ona hakaret edip Capet’in Dulu diye seslenmişlerdi. O zaman, neşeli ve her şeyin görkemli olduğu günlerdekinden çok daha fazla kraliçeye benziyordu. Ben onu o hâliyle daha çok seviyorum. Uluyan kalabalıklar onu korkutmamıştı. Başını kesseler bile onlardan güçlüydü.”

Bu artık yeni bir düşünce değildi; o zamana kadar epey eskimişti. Sara’yı nice acı gününde teselli etmişti. Sara evin içinde, Miss Minchin’in anlam veremediği, onu çok rahatsız eden bir ifadeyle dolaşırdı; sanki zihninde onu dünyanın geri kalanının üstüne çıkaran bir hayat yaşıyordu. Kendisine söylenen kaba, kırıcı sözleri neredeyse hiç duymuyor gibiydi; duysa bile hiç aldırmıyordu. Miss Minchin bazen sert ve buyurgan bir konuşmanın ortasında, Sara’nın sakin, çocukça olmayan gözlerinin gururlu denebilecek bir gülümsemeyle kendisine dikildiğini görürdü. Böyle zamanlarda Sara’nın içinden şunları söylediğini bilmezdi:

“Bu sözleri bir prensese söylediğini bilmiyorsun; istesem elimi sallayıp idam edilmeni emredebilirim. Seni yalnızca prenses olduğum için bağışlıyorum; sen zavallı, aptal, sevimsiz, kaba saba yaşlı bir şeysin ve daha iyisini bilmiyorsun.”

Bu düşünce başka her şeyden çok ilgisini çekip eğlendiriyordu. Tuhaf ve hayal ürünü olsa da Sara’ya teselli veriyor, ona iyi geliyordu. Bu düşünceye kapıldığında, çevresindekilerin kabalığı ve kötü niyeti onu kaba ve kötü niyetli biri hâline getiremiyordu.

“Bir prenses kibar olmalı,” dedi kendi kendine.

Bu yüzden hizmetçiler, hanımlarının tavrını benimseyip ona küstahça davranarak emirler yağdırdıklarında, Sara başını dik tutar ve onlara öyle tuhaf bir nezaketle karşılık verirdi ki çoğu zaman şaşkın şaşkın bakakalırlardı.

“Bu kız, Buckingham Sarayı’ndan gelmiş gibi havalı, nazlı,” dedi aşçı bazen kıkırdayarak. “Çoğu zaman ona sinirleniyorum ama şunu da söyleyeyim: görgüsünü hiç unutmuyor. ‘Lütfen aşçı’; ‘Aşçı, zahmet olmazsa’; ‘Kusura bakma aşçı’; ‘Seni zahmete sokabilir miyim aşçı?’ Bu sözleri mutfağın her yanına, sanki hiç kıymeti yokmuş gibi saçıyor.”

Ram Dass ve maymunuyla karşılaşmasının ertesi sabahı Sara küçük öğrencileriyle sınıftaydı. Onlara derslerini bitirmiş, Fransızca alıştırma defterlerini üst üste koyarken kılık değiştirerek yaşamak zorunda kalan kraliyet mensuplarının neler yaptığını düşünüyordu: Örneğin Büyük Alfred’in kekleri yakmasını, sonra da sığır çobanının karısından kulaklarının payını almasını. Ne yaptığını öğrendiğinde kadıncağız nasıl da korkmuş olmalıydı! Miss Minchin, Sara’nın—çizmelerinin burunları neredeyse delik olan Sara’nın—bir prenses, hem de gerçek bir prenses olduğunu öğrense, acaba ne olurdu? Gözlerindeki ifade, Miss Minchin’in en çok hoşlanmadığı ifadeydi. Buna katlanamazdı; Sara’nın yanı başındaydı ve öyle öfkelenmişti ki gerçekten üzerine atılıp onun da kulağına bir tokat indirdi—tıpkı sığır çobanının karısının Kral Alfred’in kulağına vurduğu gibi. Sara irkildi. Darbenin şokuyla düşünden uyandı ve nefesini tutup bir an öylece kaldı. Sonra, bunu yapacağını bilmeden, küçük bir kahkaha attı.

“Neye gülüyorsun, küstah, arsız çocuk?” diye bağırdı Miss Minchin.

Sara’nın kendini toparlayıp prenses olduğunu hatırlaması birkaç saniye sürdü. Tokatların yüzünden yanakları kızarmış, sızlıyordu.

“Düşünüyordum,” diye karşılık verdi.

“Hemen özür dile benden,” dedi Miss Minchin.

Sara cevap vermeden önce bir an duraksadı.

“Eğer kabalık ettiysem güldüğüm için özür dilerim,” dedi sonra, “ama düşündüğüm için özür dilemem.”

“Ne düşünüyordun?” diye çıkıştı Miss Minchin. “Nasıl düşünmeye cüret edersin? Ne düşünüyordun?”

Jessie kıkırdadı; Lavinia’yla aynı anda birbirlerini dürttüler. Bütün kızlar dinlemek için kitaplarından başlarını kaldırdı. Miss Minchin’in Sara’ya çıkışması onları hep biraz eğlendirirdi. Sara her zaman tuhaf bir şey söyler, hiç korkmuş gibi görünmezdi. Şimdi de hiç korkmuyordu; üstelik tokat yemiş yanakları kıpkırmızı, gözleri yıldızlar gibi parlıyordu.

“Şunu düşünüyordum,” diye ağırbaşlı ve kibarca karşılık verdi, “ne yaptığınızın farkında olmadığınızı.”

“Ne yaptığımın farkında değil miydim?” Miss Minchin şaşkınlıktan neredeyse nefesi kesilerek konuştu.

“Evet,” dedi Sara, “prenses olsaydım ve siz kulağıma tokat atsaydınız ne olacağını, size ne yapacağımı düşünüyordum. Bir prenses olsaydım, ne söylersem söyleyeyim, ne yaparsam yapayım buna asla cüret edemeyeceğinizi düşünüyordum. Birdenbire gerçeği öğrenseniz ne kadar şaşırıp korkacağınızı da düşünüyordum—”

Hayalindeki gelecek gözlerinin önünde öylesine canlıydı ki, öyle bir tavırla konuştu ki Miss Minchin bile bundan etkilendi. Dar görüşlü, hayal gücünden yoksun zihnine bir an için, bu açık sözlü cüretkârlığın ardında gerçek bir güç saklı olmalıymış gibi geldi.

“Ne?” diye haykırdı. “Neyi öğrenecekmişim?”

“Gerçekten bir prenses olduğumu,” dedi Sara, “ve canım ne isterse, her şeyi yapabileceğimi.”

Odadaki herkesin gözleri sonuna kadar açıldı. Lavinia oturduğu yerde öne eğilip ona baktı.

“Odana git!” diye soluk soluğa bağırdı Miss Minchin. “Hemen! Sınıftan çık! Hanımlar, derslerinize dönün!”

Sara hafifçe reverans yaptı.

“Kaba olduysa güldüğüm için beni bağışlayın,” dedi ve odadan çıktı; Miss Minchin öfkesini bastırmaya çalışırken kızlar kitaplarının üzerine eğilip fısıldaşıyordu.

“Gördünüz mü? Ne tuhaf göründüğünü gördünüz mü?” diye atıldı Jessie. “Bir şey çıkarsa hiç şaşırmam. Ya gerçekten öyleyse!”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…