Âşık Kadınlar kitap kapağı

16. bölüm / 31

Bölüm Xvı. — Erkekten Erkeğe

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 31Şu an: Bölüm Xvı. — Erkekten Erkeğe

BÖLÜM XVI.

ERKEKTEN ERKEĞE
Her şeye bütünüyle karşı koyarcasına, hasta yatağında yatıyor, kımıldamıyordu. Hayatını taşıyan kabın kırılmaya ne kadar yakın olduğunu biliyordu. Ne kadar güçlü ve dayanıklı olduğunu da. Umurunda değildi. İstemediği bir hayatı kabullenmektense ölümle şansını denemek bin kat iyiydi. Ama en iyisi, insan hayattan doyum alana dek sonsuza kadar direnmek, direnmek, direnmekti.

Ursula’nın yeniden kendisine yöneltildiğini biliyordu. Hayatının onun elinde olduğunu biliyordu. Ama onun sunduğu sevgiyi kabul etmektense yaşamamayı yeğlerdi. Eski tarz aşk korkunç bir tutsaklık, bir tür zorunlu askerlik gibi geliyordu. İçinde ne olduğunu bilmiyordu ama aşk, evlilik, çocuklar ve birlikte yaşanan bir hayat düşüncesi; evlilikten doğan doyumun o korkunç mahremiyeti ona itici geliyordu. Daha berrak, daha açık, daha serin bir şey istiyordu. Karı koca arasındaki sıcak, dar yakınlık ona iğrenç geliyordu. Evli insanların kapılarını kapatıp birbirleriyle kurdukları özel ittifaka kapanmaları, aşkta bile, onu tiksindiriyordu. Güvensiz çiftlerden oluşan bir topluluktu bu: özel evlere ya da odalara kapanmış, hep çiftler halinde yaşayan; başka bir hayata, daha dolaysız, çıkarsız ilişkilere yer vermeyen, birbirinden kopuk, ayrılıkçı ve anlamsız evli çiftler kaleydoskopu. Doğru, rastgele cinsel ilişkiden evlilikten bile daha çok nefret ediyordu; bir gönül ilişkisi de yasal evliliğe tepki olarak doğmuş başka bir çiftleşme biçimiydi. Tepki, eylemden daha sıkıcıydı.

Genel olarak seksten nefret ediyordu; çünkü insanı böylesine sınırlıyordu. Erkeği bir çiftin yarım parçasına, kadını da öbür yarısına dönüştüren seksti. Oysa kendisinin kendi içinde tek, kadının da kendi içinde tek olmasını istiyordu. Seksin öteki iştahlar düzeyine dönmesini, bir doyum biçimi olarak değil işlevsel bir süreç olarak görülmesini istiyordu. Cinsel birleşmeye dayalı evliliğe inanıyordu. Ama bunun ötesinde, erkeğin de kadının da kendi varlığına sahip olduğu, her birinin ötekinin özgürlüğünü oluşturduğu, aynı gücün iki kutbu gibi birbirini dengeleyen iki saf varlığın, iki meleğin ya da iki şeytanın daha ileri bir birleşmesini istiyordu.

Özgür olmayı öyle çok istiyordu ki hiçbir birleşme ihtiyacının zorlaması altında kalmasın, karşılanmamış arzularla kıvranmasın. Arzu ve özlem, bunca işkenceye gerek kalmadan nesnesini bulmalıydı; tıpkı suyun bol olduğu bir dünyada basit susuzluğun önemsenmeyecek, neredeyse farkına bile varmadan giderilecek olması gibi. Ursula’nın yanında da kendi başınaymış gibi özgür olmayı; kendi içinde tek, berrak ve serin, ama onunla dengede, onun karşı kutbunda durmayı istiyordu. Aşkın eriyip kaynaşması, birbirine sarılıp karışması artık ona çılgınca iğrenç geliyordu.

Ama ona göre kadın hep böylesine korkunç ve sahipleniciydi; sahip olma hırsı, aşkta kendini önemli görme açgözlülüğü vardı. Kadın sahip olmak, mülk edinmek, denetlemek, egemen olmak istiyordu. Her şeyin yine ona, Kadın’a, her şeyi doğurup sonunda her şeyin kendisine sunulması gereken Büyük Anne’ye bağlanması şarttı.

Magna Mater’in, yani Büyük Ana’nın her şeyin kendisine ait olduğunu, çünkü onu doğurduğunu rahatça varsayması onu neredeyse çılgına çeviriyordu. Magna Mater onu doğurduğu için erkek onundu. Acıların Anası Mater Dolorosa onu doğurmuştu; şimdi Büyük Ana Magna Mater ruhuyla, bedeniyle, cinselliğiyle, anlamıyla, her şeyiyle onu yeniden sahipleniyordu. Magna Mater’den ödü kopuyordu; ondan nefret ediyordu.

Kadın, Büyük Ana, yine yükseklerden bakıyordu. Hermione’de bunu görmemiş miydi? Alçakgönüllü, boyun eğen Hermione, boyun eğişinin ardında, doğururken acı çektiği erkeği geri isteyen; korkunç, sinsi bir küstahlık ve kadın zorbalığıyla kendisininkini geri talep eden Acıların Anası’ndan başka neydi? Çektiği acı ve gösterdiği alçakgönüllülükle oğlunu zincire vuruyor, sonsuza dek tutsağı olarak elinde tutuyordu.

Ursula da aynıydı; ya da tersiydi. O da korkunç, kibirli hayat kraliçesiydi; sanki herkesin varlığına bağlı olduğu bir ana arıydı. Gözlerinde beliren sarı parıltıyı görüyordu; içindeki akıl almaz üstünlük iddiasını biliyordu. Ursula bunun farkında bile değildi. Bir erkeğin önünde başını yere vurmaya fazlasıyla hazırdı. Ama bu, erkeğinden o kadar emin olduğu ve ona bir kadının kendi bebeğine tapması gibi, kusursuz bir sahiplenişle tapabildiği zaman oluyordu.

Kadının elinde böyle sahiplenilmek katlanılmazdı. Erkek hep kadından kopmuş bir parça sayılmalıydı; cinsiyet de bu yırtılmanın hâlâ sızlayan izi olmalıydı. Gerçek bir yeri ya da bütünlüğü olabilmesi için önce erkeğin kadına eklenmesi gerekiyordu.

Peki neden? Kendimizi, kadınları ve erkekleri, tek bir bütünün kopmuş parçaları saymamız neden? Bu doğru değil. Biz tek bir bütünün kopmuş parçaları değiliz. Aslında, birbirine karışmış şeylerin arınıp berrak bir varoluşa doğru tek tek ayrışmasıyız. Cinsiyet, içimizde karışık ve çözümlenmemiş olandan geriye kalandır. Tutku da bu karışımın daha ileri ayrışmasıdır: eril olan erkeğin varlığına geçer, dişil olan kadına; ta ki ikisi de melekler gibi berrak ve bütün olana, cinsiyetin en yüce anlamdaki karışımı aşılana, geriye birlikte bir takımyıldızı oluşturan iki tekil varlık kalana dek.

Cinsiyetin olmadığı eski çağlarda hepimiz karışıktık; her birimiz bir karışımdık. Bireyselliğe ayrışma süreci, cinsiyetlerin büyük kutuplaşmasıyla sonuçlandı. Dişil olan bir yana, eril olan öte yana çekildi. Ama o zaman bile ayrılma kusursuz değildi. Böylece dünya çevrimimiz sona eriyor. Şimdi, her birimizin farklılığında tamamlandığı yeni günün doğması gerekiyor. Erkek saf erkek, kadın saf kadın; birbirlerine kusursuzca kutuplanmış durumdalar. Ama artık aşkın o korkunç eriyip kaynaşması, birbirine karışması ve kendinden vazgeçmesi yok. Yalnızca kutuplaşmanın saf ikiliği var; herkes ötekinin her türlü bulaşmasından özgür. Her birinde birey ilk sırada, cinsiyet ikincil ama kusursuzca kutuplanmış. Her birinin kendine özgü yasaları olan tekil, ayrı bir varlığı var. Erkeğin kendine özgü özgürlüğü, kadının da kendisininki var. Her biri kutuplaşmış cinsiyet çevriminin kusursuzluğunu kabul ediyor. Her biri ötekindeki farklı doğayı tanıyor.

Birkin hastayken bunları düşünüyordu. Bazen yatağa düşecek kadar hastalanmaktan hoşlanırdı. Çünkü o zaman çok çabuk iyileşir, düşünceler zihnine berrak ve kesin biçimde gelirdi.

Yatağa düştüğü sırada Gerald onu görmeye geldi. İki adam birbirlerine karşı derin, huzursuz bir yakınlık duyuyordu. Gerald’ın gözleri canlı ve huzursuzdu; bütün tavrı gergin, sabırsızdı, sanki bir faaliyete hazır hale getirilmişti. Görgü kurallarına uygun olarak siyahlar giymişti; ciddi, yakışıklı ve kusursuz görünüyordu. Saçları neredeyse beyaz denecek kadar sarı, ışık kıymıkları gibi keskindi; yüzü canlı ve kızılımsı, bedeni kuzeyli bir enerjiyle dolu gibiydi. Gerald, Birkin’i gerçekten seviyordu ama ona hiç de tam anlamıyla inanmıyordu. Birkin fazla gerçekdışıydı; zeki, kaprisli, olağanüstüydü ama yeterince pratik değildi. Gerald kendi kavrayışının çok daha sağlam ve güvenilir olduğunu düşünüyordu. Birkin hoş, harika bir ruhtu ama yine de ciddiye alınacak, erkekler arasında erkek sayılacak biri değildi.

“Yine neden yatağa düştün?” diye şefkatle sordu ve hastanın elini tuttu. Koruyucu olan, fiziksel gücünün sıcak sığınağını sunan hep Gerald’dı.

“Günahlarım yüzünden herhalde,” dedi Birkin, hafifçe alaycı bir gülümsemeyle.

“Günahların yüzünden mi? Evet, muhtemelen öyle. Daha az günah işleyip sağlığına daha iyi bakmalısın, öyle mi?”

“Öğretsene.”

Birkin ona alaycı gözlerle baktı.

“Senin işler nasıl?” diye sordu Birkin.

“Benim mi?” Gerald Birkin’e baktı, ciddi olduğunu gördü; gözlerine sıcak bir ışık geldi.

“Değiştiklerini sanmıyorum. Nasıl değişebilirler ki? Değişecek bir şey yok.”

“Sanırım işi her zamanki gibi başarıyla yürütüyor ve ruhunun taleplerini görmezden geliyorsun.”

“Öyle,” dedi Gerald. “En azından iş konusunda. Ruh için aynı şeyi söyleyemem, eminim.”

“Hayır.”

“Benden böyle bir şey beklemiyorsun herhalde?” diye güldü Gerald.

“Hayır. İş dışında, öteki meselelerin nasıl gidiyor?”

“Öteki meselelerim mi? Onlar da ne? Bilmem ki; neyi kastettiğini anlamıyorum.”

“Biliyorsun,” dedi Birkin. “Keyfin yerinde mi, yoksa kederli misin? Peki Gudrun Brangwen ne durumda?”

“O ne durumda mı?” Gerald’ın yüzüne şaşkın bir ifade yayıldı. “Şey,” diye ekledi, “bilmiyorum. Onu son gördüğümde yüzüme bir tokat attığını söyleyebilirim.”

“Yüzüne tokat mı attı! Neden?”

“Onu da söyleyemem.”

“Gerçekten mi? Peki ne zaman?”

“Parti gecesi, Diana’nın boğulduğu gece. Sığırları tepeye çıkarıyordu, ben de peşinden gittim; hatırlarsın.”

“Evet, hatırlıyorum. Ama bunu yapmasına ne sebep oldu? Herhalde özellikle senden bunu istemedin?”

“Ben mi? Hayır, bildiğim kadarıyla değil. Yalnızca o Highland boğalarını sürmenin tehlikeli olduğunu söyledim; gerçekten de tehlikeli. Birden dönüp ‘Benden ve sığırlarından korktuğumu mu sanıyorsun?’ dedi. Ben de ‘Neden?’ diye sordum; karşılık olarak yüzüme bir şaplak indirdi.”

Birkin, hoşuna gitmiş gibi, kısa bir kahkaha attı. Gerald ona şaşkın şaşkın baktı, sonra o da gülmeye başladı ve şöyle dedi:

“O sırada gülmedim, inan bana. Hayatımda hiç böyle afallamamıştım.”

“Peki öfkeden kudurmadın mı?”

“Kudurmadım mı? Hem de nasıl. Az kalsın onu öldürecektim.”

“Hımm!” diye sesini çıkardı Birkin. “Zavallı Gudrun, kendini böyle ele verdiği için sonradan ne kadar utanmıştır!” Çok eğlenmişti.

“Utanmış mıdır?” diye sordu Gerald; o da artık eğleniyordu.

İki adam da muzipçe ve eğlenerek gülümsedi.

“Sanırım kötü karşılamıştır; ne kadar utangaç olduğunu düşünürsek.”

“Utangaç, öyle mi? Öyleyse bunu yapmasına ne sebep oldu? Çünkü bence bu tamamen yersiz ve kesinlikle gerekçesizdi.”

“Herhalde bir anlık dürtüyle yaptı.”

“Evet, ama böyle bir dürtüye kapılmasını nasıl açıklıyorsun? Ona hiçbir kötülük etmemiştim.”

Birkin başını salladı.

“Herhalde içindeki Amazon birden ortaya çıktı,” dedi.

“Şey,” diye karşılık verdi Gerald, “keşke Orinoco olsaydı.”

İkisi de bu zavallı şakaya güldü. Gerald, Gudrun’ın son darbeyi de indireceğini söylediğini düşünüyordu. Ama bir çekingenlik onu bunu Birkin’den saklamaya itti.

“Gücüne mi gitti?” diye sordu Birkin.

“Gücüme gitmedi. Hiç umurumda değil.” Bir an sustu, sonra gülerek ekledi: “Hayır, sonuna kadar götüreceğim, hepsi bu. Sonradan pişman görünüyordu.”

“Öyle mi? O geceden beri karşılaşmadınız mı?”

Gerald’ın yüzü bulutlandı.

“Hayır,” dedi. “Kaza olduğundan beri... nasıl olduğunu tahmin edersin.”

“Evet. Ortalık yatışıyor mu?”

“Bilmem. Elbette bir şok. Ama annemin umursadığını sanmıyorum. Gerçekten hiç aldırdığını sanmıyorum. İşin tuhafı, eskiden çocuklardan yana olurdu; çocuklardan başka hiçbir şeyin önemi yoktu, hiçbir şeyin. Şimdiyse hizmetçilerden birine olmuş gibi aldırmıyor. Elbette biraz tuhaf bir durumda. Hepimiz yaşamayı beceremiyoruz. Bir şeyler yapabiliyoruz ama hayatı hiç sürdüremiyoruz. Tuhaf, aileden gelen bir kusur.”

“Öyle mi? Seni çok üzdü mü?”

“Bir şok. Ama doğrusu pek etkilenmiş değilim. Kendimi farklı hissetmiyorum. Hepimiz öleceğiz; zaten ölmüş olmanla olmaman arasında pek büyük bir fark yokmuş gibi geliyor. Hiç keder duyduğumu söyleyemem. Beni duygusuz bırakıyor. Neden böyle olduğunu pek açıklayamıyorum.”

“Ölüp ölmemeyi umursamıyor musun?” diye sordu Birkin.

Gerald ona, silahın mavi lifli çeliği kadar mavi gözlerle baktı. Kendini tuhaf hissediyor ama aldırmıyordu. Oysa gerçekte, büyük bir korkuyla, fena halde umursuyordu.

“Ah,” dedi, “ölmek istemiyorum, neden isteyeyim ki? Ama bunu dert etmiyorum. Bu soru benim için hiç gündemde değil gibi. İlgimi çekmiyor, anlıyor musun?”

“Timor mortis conturbat me,” diye alıntıladı Birkin, ardından ekledi: “Hayır, artık mesele ölüm değil gibi. Tuhaf biçimde insanı ilgilendirmiyor. Sıradan bir yarın gibi.”

Gerald arkadaşına dikkatle baktı. İki adamın gözleri buluştu; aralarında söze dökülmeyen bir anlayış belirdi.

Gerald gözlerini kıstı; Birkin’e kişisel bir ilgiden yoksun, bakışları uzayda bir noktada son bulan bir görüşle bakarken yüzü serin ve vicdansızdı; gözleri tuhaf biçimde keskin ama kördü.

“Ölüm mesele değilse,” dedi tuhaf derecede soyut, soğuk ve ince bir sesle, “mesele nedir?” Sanki foyası ortaya çıkarılmış gibiydi.

“Mesele nedir?” diye yineledi Birkin. Alaycı bir sessizlik çöktü.

“Ölümün özsel noktasını geçtikten sonra, yok olmadan önce gidilecek uzun bir yol var,” dedi Birkin.

“Var,” dedi Gerald. “Ama nasıl bir yol?” Karşısındakinden, kendisinin Birkin’den çok daha iyi bildiği bir şeyi öğrenmek ister gibiydi.

“Çöküşün yamaçlarından aşağı, mistik ve evrensel bir çöküşe doğru. Aşılması gereken saf yozlaşmanın birçok evresi var; çağlar sürüyor. Ölümümüzden sonra da uzun süre yaşamaya devam ederiz; gitgide, ilerleyen bir evrim gerilemesi içinde.”

Gerald bütün süre boyunca yüzünde hafif, ince bir gülümsemeyle dinledi; sanki bu konuda, bir yerlerde, Birkin’den çok daha fazlasını biliyordu. Kendi bilgisi doğrudan ve kişiselmiş, Birkin’inki ise gözlem ve çıkarıma dayanıyormuş; tam isabet etmese de yeterince yaklaşmış gibi. Ama kendini ele vermeye niyeti yoktu. Birkin sırlara ulaşabiliyorsa ulaşsın. Gerald ona asla yardım etmeyecekti. Gerald sonuna dek gizemini koruyacaktı.

“Elbette,” dedi, konuyu şaşırtıcı biçimde değiştirerek, “bunu gerçekten hisseden babam. Bu onu yıkacak. Onun için dünya çöküyor. Artık tek derdi Winnie; Winnie’yi kurtarmalı. Onu yatılı okula göndermek gerektiğini söylüyor ama Winnie bunu kabul etmiyor, babam da asla göndermez. Elbette biraz tuhaf bir durumda. Hepimiz yaşamayı beceremiyoruz. Bir şeyler yapabiliyoruz ama hayatı hiç sürdüremiyoruz. Tuhaf; aileden gelen bir kusur.”

“Onu yatılı okula göndermemeliler,” dedi Birkin; yeni bir öneri üzerinde düşünüyordu.

“Göndermemeliler. Neden?”

“O tuhaf bir çocuk; özel bir çocuk, senden bile daha özel. Bence özel çocuklar asla yatılı okula gönderilmemeli. Okula ancak orta karar sıradan çocuklar gönderilmeli; bana öyle geliyor.”

“Ben tam tersini düşünmeye yakınım. Gidip başka çocuklarla kaynaşırsa muhtemelen daha normal olur.”

“Kaynaşmaz ki, görüyorsun. Sen de hiçbir zaman gerçekten kaynaşmadın, değil mi? O, kaynaşırmış gibi yapmaya bile yanaşmaz. Gururlu, yalnız ve doğası gereği herkesten ayrı. Madem kendi başına bir yapısı var, neden onu insan içine karışır hâle getirmek istiyorsun?”

“Hayır, onu herhangi bir şeye dönüştürmek istemiyorum. Ama okulun ona iyi geleceğini düşünüyorum.”

“Sana iyi geldi mi?”

Gerald’ın gözleri çirkin bir ifadeyle kısıldı. Okul onun için işkence olmuştu. Yine de insanın bu işkenceden geçmesi gerekip gerekmediğini sorgulamamıştı. Boyun eğdirme ve eziyet yoluyla eğitime inanıyor gibiydi.

“O zamanlar nefret ediyordum ama gerekli olduğunu şimdi görebiliyorum,” dedi. “Beni biraz hizaya soktu; bir yerde hizaya girmezsen yaşayamazsın.”

“Eh,” dedi Birkin, “ben de insanın ancak çizginin tümüyle dışında kalırsa yaşayabileceğini düşünmeye başladım. Tek dürtün çizgiyi yerle bir etmekken çizgiye ayak uydurmaya çalışmanın anlamı yok. Winnie özel bir yaradılışa sahip; özel yaradılışlılara özel bir dünya vermek gerekir.”

“Evet ama senin özel dünyanın nerede?” dedi Gerald.

“Onu yarat. Dünyaya sığmak için kendini budayacağına, kendine uysun diye dünyayı buda. Aslında iki istisnai insan başka bir dünya yaratır. Sen ve ben, ayrı, başka bir dünya kuruyoruz. Eniştelerininkine benzer bir dünya istemiyorsun. Senin değer verdiğin şey, tam da o özel nitelik. Normal ya da sıradan olmak mı istiyorsun! Bu bir yalan. Özgür ve olağanüstü olmak, özgürlüğün hüküm sürdüğü olağanüstü bir dünyada yaşamak istiyorsun.”

Gerald, bilginin incelikli bakışıyla Birkin’e baktı. Ama hissettiklerini asla açıkça itiraf etmeyecekti. Bir yönden Birkin’den çok daha fazlasını biliyordu; hem de çok daha fazlasını. Bu da öteki adama karşı içten, yumuşak bir sevgi duymasına yol açıyordu; sanki Birkin bir bakıma genç, masum, çocuk gibiydi: akıl almaz ölçüde zeki ama çaresi olmayan bir masum.

“Yine de beni başlıca bir ucube sayacak kadar bayağısın,” dedi Birkin, üstüne basa basa.

“Ucube!” diye haykırdı Gerald, şaşkınlıkla. Yüzü birden, kurnaz tomurcuğundan açılan bir çiçek gibi, aydınlık bir sadelikle açıldı. “Hayır, seni asla ucube saymam.” Öteki adama, Birkin’in anlayamadığı tuhaf gözlerle baktı. “Sende,” diye sürdürdü Gerald, “hep bir belirsizlik payı olduğunu hissediyorum; belki sen de kendinden emin değilsin. Ama senden hiçbir zaman emin olamıyorum. Ruhun yokmuş gibi kolayca çekip gidebilir, değişebilirsin.”

İçine işleyen gözlerle Birkin’e baktı. Birkin şaşkına dönmüştü. Dünyadaki bütün ruha kendisinin sahip olduğunu sanıyordu. Hayretle baktı. Gerald onu seyrederken gözlerinin şaşırtıcı, çekici güzelliğini; öteki adamı sonsuzca kendine çeken, genç ve içten bir iyiliği gördü. Ama bu iyiliğe öylesine güvenmiyordu ki, içi acı bir hınçla doluyordu. Birkin’in onsuz da yapabileceğini, unutup acı çekmeyeceğini biliyordu. Bu düşünce Gerald’ın zihninden hiç çıkmıyor, onu acı bir inançsızlıkla dolduruyordu: genç, hayvansı bir uzak duruşun kendiliğindenliğinin bilinci. Birkin’in böylesine derin ve önemli şeylerden söz etmesi bazen, hatta sık sık, neredeyse ikiyüzlülük ve yalan gibi geliyordu.

Birkin’in aklından ise bambaşka şeyler geçiyordu. Birden başka bir sorunla karşı karşıya olduğunu gördü: iki erkek arasındaki aşk ve ebedî birlik sorunu. Bunun gerekli olduğu açıktı; bütün ömrü boyunca kendi içinde bir gereklilik olmuştu: bir erkeği saf ve bütünüyle sevmek. Elbette başından beri Gerald’ı seviyordu; başından beri de bunu inkâr ediyordu.

Yatakta yatıp düşüncelere daldı; arkadaşı yanında oturmuş, derin düşüncelere gömülmüştü. İkisi de kendi düşüncelerine dalmıştı.

“Eski Alman şövalyelerinin Blutbruderschaft yemini ettiğini bilirsin,” dedi Gerald’a; gözlerinde yepyeni, mutlu bir canlılık vardı.

“Kollarında küçük bir yara açıp birbirlerinin kanını kesiklerine mi sürerlermiş?” dedi Gerald.

“Evet; sonra da bütün ömürleri boyunca birbirlerine sadık kalacaklarına, aynı kandan olduklarına yemin ederlermiş. Bizim de yapmamız gereken bu. Yara yok, o âdetin modası geçti. Ama seninle birbirimizi sevdiğimize, kayıtsız şartsız, kusursuzca ve sonsuza dek, bundan dönme ihtimali olmaksızın yemin etmeliyiz.”

Keşfetmenin verdiği berrak, mutlu gözlerle Gerald’a baktı. Gerald ona aşağıdan, çekimin büyüsüne kapılmış ve derin bir bağlılıkla tutsak olmuşçasına baktı; bu tutsaklığa güvenmiyor, ona içerliyor, çekime direniyordu.

“Bir gün birbirimize yemin edelim, olur mu?” diye yalvardı Birkin. “Birbirimizin yanında duracağımıza, birbirimize sadık kalacağımıza; sonunda, şaşmaz biçimde, içten içe birbirimize ait olacağımıza, bundan geri dönme ihtimali bulunmadığına yemin edelim.”

Birkin kendini anlatmak için çabaladı. Gerald ise pek dinlemiyordu. Yüzü belli belirsiz, ışıklı bir hazla parlıyordu. Hoşuna gitmişti. Ama mesafesini koruyor, kendini tutuyordu.

“Bir gün birbirimize yemin edelim mi?” dedi Birkin, elini Gerald’a uzatarak.

Gerald, uzanan zarif, canlı ele sanki kendini geri çekerek, korkar gibi dokundu.

“Bunu daha iyi anlayana kadar bekleyelim,” dedi, mazeret bildiren bir sesle.

Birkin onu izledi. İçinde hafif, keskin bir düş kırıklığı, belki de bir parça küçümseme belirdi.

“Peki,” dedi. “Sonra ne düşündüğünü bana söylemelisin. Ne demek istediğimi anlıyor musun? Gevşek bir duygusallık değil. İnsanı özgür bırakan kişisel olmayan bir birlik.”

İkisi de sessizliğe gömüldü. Birkin durmadan Gerald’a bakıyordu. Şimdi Gerald’da genellikle gördüğü ve çok sevdiği bedensel, hayvani adamı değil; kendisini, bütünüyle, sanki yazgısı önceden belirlenmiş, mahkûm ve sınırlı olan adamı görür gibiydi. Gerald’daki bu tuhaf yazgı duygusu, tek bir varoluş biçimine, tek bir bilgiye ve tek bir uğraşa mahkûmmuş gibi görünmesi; kendisine bütünlük gibi gelen bir tür yazgısal yarımlık, tutkulu yakınlaşma anlarından sonra Birkin’i hep alt eder, onu bir tür küçümseme ya da bıkkınlıkla doldururdu. Birkin’i Gerald’da böylesine bıktıran, onun sınırlılığına bu kadar sıkı sıkıya bağlı kalmasıydı. Gerald gerçek bir kayıtsız neşeyle kendinden sıyrılıp uçamazdı. Ayağına dolanan bir şey, bir tür saplantısı vardı.

Bir süre sessizlik oldu. Sonra Birkin, yakınlığın etkisinin geçmesine izin vererek daha hafif bir sesle konuştu:

“Winifred’e iyi bir mürebbiye bulamaz mısın? İstisnai biri mesela?”

“Hermione Roddice, Gudrun’dan ona resim yapmayı ve kille modellemeyi öğretmesini istememizi önerdi. Bilirsin, Winnie o oyun hamurunda inanılmaz yetenekli. Hermione onun sanatçı olduğunu söylüyor.” Gerald, olağandışı hiçbir şey yaşanmamış gibi, her zamanki canlı, geveze tavrıyla konuştu. Birkin’in tavrındaysa olup biteni hatırlatan bir şey vardı.

“Gerçekten mi! Bunu bilmiyordum. Ee, madem öyle, Gudrun ona ders verse harika olur; daha iyisi olamaz, Winifred sanatçıysa. Çünkü Gudrun da bir bakıma sanatçı. Her gerçek sanatçı, öteki sanatçıların kurtuluşudur.”

“Oysa genellikle pek iyi anlaşmadıklarını sanıyordum.”

“Belki. Ama yaşanmaya değer bir dünyayı birbirlerine yalnızca sanatçılar yaratabilir. Winifred için bunu ayarlayabilirsen, kusursuz olur.”

“Ama onun gelmeyeceğini mi düşünüyorsun?”

“Bilmiyorum. Gudrun kendini fazla beğenmiş sayılır. Hiçbir yere kendini ucuza satmaz. Satsa bile kısa sürede vazgeçer. Bu yüzden özel ders vermeye, hele burada, Beldover’da, tenezzül eder mi, bilmiyorum. Ama tam da gereken şey bu. Winifred özel bir yaradılışa sahip. Kendi kendine yetebilmesinin yolunu açabilirsen, yapılabilecek en iyi şey bu olur. Sıradan hayatla asla baş edemez. Sen bile yeterince zorlanıyorsun; oysa onun derisi senden birkaç kat daha ince. Kendini ifade edecek, bir doyuma ulaşmasını sağlayacak bir yol bulamazsa hayatının nasıl olacağını düşünmek korkunç. Kaderine bırakmanın ne getirdiğini görüyorsun. Evliliğe ne kadar güvenilebileceğini de; kendi annene bak.”

“Annemi anormal mi buluyorsun?”

“Hayır! Bence o yalnızca sıradan hayatın sunduğundan başka ya da daha fazlasını istedi. Elde edemeyince belki de yoldan çıktı.”

“Yoldan çıkmış bir sürü çocuk doğurduktan sonra,” dedi Gerald kasvetle.

“Bizden daha yoldan çıkmış değiller,” diye karşılık verdi Birkin. “En normal görünen insanların yeraltındaki benlikleri en kötüleridir; onları teker teker ele al.”

“Bazen hayatta olmanın bir lanet olduğunu düşünüyorum,” dedi Gerald, ansızın, güçsüz bir öfkeyle.

“Ee,” dedi Birkin, “neden olmasın! Bazen hayatta olmak lanet olsun; başka zamanlarda ise lanet olmaktan çok uzak. Aslında hayata karşı epey bir iştahın var.”

“Sandığından az,” dedi Gerald; öteki adama bakışında tuhaf bir yoksulluk belirmişti.

Sessizlik oldu; ikisi de kendi düşüncelerine dalmıştı.

“Gramer Okulunda ders vermekle Win’e ders vermek arasında nasıl bir fark olduğunu anlamıyorum,” dedi Gerald.

“Kamu hizmetiyle özel hizmet arasındaki fark. Bugün tek soylu, kral ve aristokrat olan kamu, yalnızca kamudur. Sen kamuya hizmet etmeye pekâlâ razısın; ama özel öğretmen olmaya gelince…”

“İkisine de hizmet etmek istemiyorum…”

“Hayır! Gudrun da muhtemelen aynı şeyi düşünecektir.”

Gerald birkaç dakika düşündü. Sonra şöyle dedi:

“Her hâlükârda babam ona özel bir hizmetçi gibi davranmaz. Yeterince nazik ve minnettar olur.”

“Olması gereken de bu. Hepiniz öyle olmalısınız. Gudrun Brangwen gibi bir kadını parayla tutabileceğinizi mi sanıyorsunuz? Her bakımdan sizin denginiz; muhtemelen üstününüz bile.”

“Öyle mi?” dedi Gerald.

“Evet. Bunu anlayacak cesaretin yoksa, umarım Gudrun seni kendi hâline bırakır.”

“Yine de,” dedi Gerald, “dengimse öğretmen olmasını istemezdim; çünkü öğretmenlerin genellikle benim dengim olmadığını düşünüyorum.”

“Ben de düşünmüyorum, lanet olasılar. Ama öğrettiğim için mi öğretmenim, vaaz verdiğim için mi papazım?”

Gerald güldü. Bu konuda her zaman huzursuzdu. Toplumsal üstünlük iddiasında bulunmak istemiyor, ama kendi özünden gelen kişisel bir üstünlük de ileri sürmüyordu; çünkü değer ölçüsünü saf varlığa dayandırmayı hiçbir zaman kabul etmezdi. Böylece toplumsal mevkiye dair dile getirilmemiş bir varsayıma tutunup bocalıyordu. Hayır, Birkin onun insanlar arasındaki özsel farklılık gerçeğini kabul etmesini istiyordu; Gerald ise bunu kabul etmeye niyetli değildi. Bu, toplumsal onuruna ve ilkesine aykırıydı. Kalkıp gitmek üzere ayağa kalktı.

“Bunca zamandır işimi ihmal ediyorum,” dedi gülümseyerek.

“Daha önce hatırlatmalıydım,” diye karşılık verdi Birkin; gülerek, alay ederek.

“Böyle bir şey söyleyeceğini biliyordum,” dedi Gerald, biraz huzursuzca gülerek.

“Öyle mi?”

“Evet Rupert. Hepimiz senin gibi olsak olmazdı; yakında başımız derde girerdi. Dünyanın üzerine çıktığımda bütün işleri umursamayacağım.”

“Elbette, şu an o kadar da kötü durumda değiliz,” dedi Birkin alaycı bir sesle.

“Senin anlattığın kadar da değil. Her hâlükârda yiyecek içecek kadarımız var…”

“Bir de memnun olup yetinmeye,” diye ekledi Birkin.

Gerald yatağa yaklaşıp boğazı açıkta kalan Birkin’e baktı; dağınık saçları, sıcak alnına ve alaycı yüzündeki meydan okumaz, durgun gözlerinin üzerine çekici biçimde dökülmüştü. Güç dolu, gürbüz bedeniyle Gerald gitmek istemeden öylece duruyordu; öteki adamın varlığı onu tutmuştu. Uzaklaşacak gücü yoktu.

“Öyleyse,” dedi Birkin. “Hoşça kal.” Hafifçe ışıldayan bir bakışla gülümseyerek elini yorganın altından uzattı.

“Hoşça kal,” dedi Gerald; arkadaşının sıcak elini sıkıca kavrayarak. “Yine geleceğim. Değirmende seni özlüyorum.”

“Birkaç güne orada olurum,” dedi Birkin.

İki adamın gözleri yeniden buluştu. Şimşek kadar keskin olan Gerald’ın gözleri şimdi sıcak bir ışıkla, itiraf edilmemiş bir sevgiyle dolmuştu. Birkin ona karanlıkların içinden, dibi görünmeyen, bilinmeyen bir yerden bakıyordu; ama bakışındaki bir tür sıcaklık, bereketli bir uyku gibi Gerald’ın zihnine yayılıyordu.

“Öyleyse hoşça kal. Senin için yapabileceğim bir şey yok mu?”

“Yok, teşekkürler.”

Birkin, öteki adamın siyahlar içindeki siluetinin kapıdan çıkışını izledi. Parlak baş gözden kaybolunca uyumak için öteki yanına döndü.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…