Şeytanın İksirleri kitap kapağı

5. bölüm / 9

3. Bölüm. — Yolculuk Serüvenleri.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 9Şu an: 3. Bölüm. — Yolculuk Serüvenleri.

3. Bölüm.

Yolculuk Serüvenleri.
Güneşin ilk ışıkları karanlık köknar ormanını yararken kendimi, pürüzsüz çakıl taşlarının üzerinden şırıl şırıl akan, berrak ve aydınlık bir derenin kıyısında buldum. Çalılıkların arasından güçlükle geçirdiğim at yanımda sakince duruyordu. Yapmam gereken en önemli şey, üzerindeki heybeyi incelemekti. — Elime çamaşırlar, giysiler ve altınla dolu bir kese geçti. — Hemen üstümü değiştirmeye karar verdim. Bir takımlığın içinden bulduğum küçük makas ve tarakla sakalımı kestim, saçlarımı da elimden geldiğince düzelttim. Cüppeyi çıkardım; içinde küçük, uğursuz bıçağı, Viktorin’in cüzdanını ve Şeytan iksirinden kalanı içeren sepet biçimli şişeyi buldum. Çok geçmeden başımda yolcu şapkası, üstümde din adamı olmayan birinin giysileriyle dikiliyordum. Dere yüzümü yansıttığında kendimi neredeyse tanıyamadım. Az sonra ormanın çıkışına ulaşmıştım. Uzaklardan yükselen duman ve buraya kadar gelen berrak çan sesleri, yakında bir köy olduğunu düşündürdü. Önümdeki tepeye varır varmaz geniş, güzel bir vadi açıldı; vadide büyük bir köy vardı. Aşağıya doğru kıvrılan geniş yola saptım; yokuşun eğimi azalır azalmaz, bana bütünüyle yabancı olan ata binmeye olabildiğince alışmak için atın sırtına çıktım. — Cüppeyi kovuk bir ağacın içine saklamış, şatodaki bütün düşmanca görüntüleri de onunla birlikte karanlık ormana hapsetmiştim. Çünkü kendimi neşeli ve cesur hissediyordum. Viktorin’in kanlı, korkunç suretini bana yalnızca aşırı uyarılmış hayal gücüm göstermiş gibi geliyordu; peşimdekilere haykırdığım son sözler de yüksek bir coşku anında, farkında olmadan içimden çıkmış ve beni şatoya getiren tesadüfün gizli anlamını, orada başladığım şeyi apaçık dile getirmiş gibiydi. — Yönetici kaderin ta kendisi gibi içeri girmiş; şeytani suçu cezalandırmış, günahkârı kendi sonu içinde arındırmıştım. Yalnız Aurelie’nin güzel sureti eskisi gibi içimde yaşıyordu. Onu düşününce göğsüm daralıyor, içimde kemirici bir acı duyuyordum. — Yine de uzak diyarlarda onunla yeniden karşılaşacakmışım, hatta o da karşı konulmaz bir dürtüyle sürüklenip kopmaz bağlarla bana zincirlenerek benim olacakmış gibi geliyordu. —

Karşılaştığım insanların durup arkamdan şaşkın şaşkın baktıklarını, köyün hancısının bile beni görünce şaşkınlıktan neredeyse konuşamadığını fark ettim; bu beni epey kaygılandırdı. Ben kahvaltımı ederken ve atıma yem verilirken birkaç köylü hanın ortak salonunda toplandı; çekingen bakışlarla bana yan yan bakıp aralarında fısıldaşıyorlardı. — Gittikçe daha çok kişi çevreme üşüştü, beni sıkıca kuşatıp budalaca bir şaşkınlıkla dik dik baktılar. Sakin ve rahat görünmeye çalıştım, hancıyı yüksek sesle çağırıp atımı eyerlemesini, heybesini yüklemesini emrettim. Hancı imalı bir gülümsemeyle dışarı çıktı, az sonra da asık suratlı bir memur edası ve gülünç bir ağırbaşlılıkla üzerime yürüyen uzun boylu bir adamla döndü. Gözlerini dikerek beni süzdü; ayağa kalkıp tam karşısına geçerek bakışına karşılık verdim. Bu onu biraz şaşırttı; çekinerek toplanmış köylülere göz attı. “E, nedir?” diye seslendim. “Bana söylemek istediğiniz bir şey var gibi.” Ciddi adam boğazını temizledi; sesine olabildiğince ağırlık vermeye çalışarak konuştu: “Efendim! Kim olduğunuzu, doğumunuz, sınıfınız ve unvanınızla birlikte; nereden geldiğinizi ve nereye gitmek istediğinizi, yerin konumunu, adını, eyaletini, şehrini ve daha ne varsa bütün ayrıntılarıyla buranın yargıcı olan bize açıkça söylemeden buradan gidemezsiniz. Ayrıca, her kuralına uygun biçimde yazılıp imzalanmış, mühürlenmiş bir pasaportu da bize, yargıca, göstermeniz gerekir!” — Herhangi bir ad almam gerektiği aklımdan bile geçmemişti; görünüşümün tuhaflığı ve yabancılığı yüzünden — keşişçe tavrımın uymadığı giysiler ve berbat kesilmiş sakalımın izleri de buna ekleniyordu — her an kimliğim hakkında sorguya çekilebileceğim hiç aklıma gelmemişti. Bu yüzden köy yargıcının sorusu beni öylesine hazırlıksız yakaladı ki, ona tatmin edici bir yanıt vermek için boşuna düşündüm. Kesin bir küstahlığın işe yarayıp yaramayacağını denemeye karar verip kararlı bir sesle, “Kim olduğumu gizlemek için nedenlerim var; bu yüzden pasaportumu görmeye boşuna uğraşıyorsunuz. Ayrıca, soylu bir kişiyi saçma sapan laf kalabalığınızla bir an bile oyalamaktan sakının,” dedim. “Ho ho!” diye bağırdı köy yargıcı. Kocaman bir enfiye kutusu çıkardı; burnuna enfiye çekerken arkasındaki beş mahkeme üyesi kutuya el uzatıp koca tutamlar aldı. “Ho ho, o kadar sert olmayın, çok muhterem efendim! Ekselansları bize, yargıca, hesap vermek ve pasaportunu göstermek zorunda. Açık konuşayım: Dağlarda bir süredir ormandan ara sıra görünüp sonra şeytan gibi ortadan kaybolan türlü kuşkulu tipler var. Ama bunlar lanet olası hırsızlar, haydutlar; yolcuların önünü kesip cinayet ve kundaklamayla türlü zarar veriyorlar. Siz de, çok muhterem efendim, öyle tuhaf görünüyorsunuz ki, yüce eyalet yönetiminin büyük bir haydut ve baş eşkıya hakkında her ayrıntısıyla yazıp bize, yargıca gönderdiği tasvire tıpatıp uyuyorsunuz. O hâlde uzatmadan, tören sözüne gerek kalmadan pasaportunuzu verin, yoksa zindana!” — Bu adamla böyle bir şey elde edemeyeceğimi anlayınca başka bir yol denemeye koyuldum. “Saygıdeğer yargıç,” dedim, “benimle baş başa konuşma lütfunda bulunursanız bütün kuşkularınızı kolayca giderir, aklınıza bu kadar takılan kılıkla buraya nasıl geldiğimin sırrını, sağduyunuza güvenerek size açarım.” — “Ha ha! Sır açmakmış,” dedi yargıç. “Ne çıkacağını anladım bile. Hadi siz dışarı çıkın; kapıyı, pencereleri gözetleyin, hiç kimse girip çıkmasın!” — Baş başa kalınca söze başladım: “Yargıç efendi, karşınızda, dostlarının yardımıyla sonunda utanç verici bir hapisten ve ömür boyu manastıra kapatılma tehlikesinden kaçmayı başarmış talihsiz bir kaçak görüyorsunuz. Öcünü almak isteyen bir ailenin entrika ve kötülüklerinden örülmüş hikâyemin ayrıntılarını bağışlayın. Düşük sınıftan bir kıza duyduğum aşk, acılarımın sebebiydi. Uzun hapis hayatında sakalım uzadı; gördüğünüz gibi bana tonsür bile yapmışlardı. Hapsedildiğim süre boyunca keşiş cüppesi giymek zorundaydım. Ancak kaçtıktan sonra, ormanda üstümü değiştirmeme izin oldu; yoksa beni yakalayacaklardı. Görünüşümdeki tuhaflığın, beni böyle korkunç biçimde kuşkulu bulmanıza yol açan şeyin nereden geldiğini artık kendiniz de görüyorsunuz. Gördüğünüz gibi pasaport gösteremem; ama söylediklerimin doğru olduğuna inanmanız için, sanırım, geçerli sayacağınız bazı nedenlerim var.” — Bunları söylerken para kesesini çıkardım ve masanın üzerine üç parlak dukalık koydum. Yargıcın ağırbaşlı yüzü muzip bir gülümsemeye dönüştü. “Nedenleriniz, efendim,” dedi, “kuşkusuz yeterince ikna edici. Ama kusuruma bakmayın, efendim; henüz her ayrıntısıyla belli bir ikna edicilikten yoksunlar! Eğriyi doğru kabul etmemi istiyorsanız nedenleriniz de ona göre olmalı.” — Düzenbazı anladım ve bir dukalık daha koydum. “Artık görüyorum,” dedi yargıç, “kuşkulanmakla size haksızlık etmişim. Yolunuza devam edin; ama herhâlde alışık olduğunuz gibi tali yollara sapın, kuşkulu görünüşünüzden bütünüyle kurtulana kadar ana yoldan uzak durun.” — Sonra kapıyı ardına kadar açıp toplanmış kalabalığa seslendi: “İçerideki bey, her ayrıntısıyla, soylu bir efendidir. Bize, yargıca, özel bir görüşmede kim olduğunu açıkladı; gizli kimlikle seyahat ediyor, yani kim olduğunu belli etmeden. Sizin bundan hiçbir şey bilmenize, duymanıza gerek yok, haylazlar! — Haydi, iyi yolculuklar, muhterem efendim!” Ata binerken köylüler saygıyla, sessizce şapkalarını çıkardılar. Kapıdan hızla geçmek istedim ama at şahlanmaya başladı. Bilgisizliğim ve binicilikteki beceriksizliğim onu yerinden oynatacak hiçbir şey yapmama izin vermiyordu; at benimle birlikte daireler çizdi ve sonunda köylülerin, yardıma koşan yargıcın ve hancının kahkahaları arasında beni kollarına bırakıverdi. “Kötü bir at bu!” dedi yargıç, gülmesini bastırarak. “Kötü bir at!” diye tekrarladım, üzerimdeki tozu silkeleyerek. Beni yeniden ata bindirdiler; ama at yine horlayıp soluyarak şahlandı, kapıdan geçmesi mümkün değildi. O sırada yaşlı bir köylü, “A, bakın hele! Kapının yanında o yaygaracı karı, yaşlı Liese oturuyor; efendimiz ona bir metelik vermedi diye yaramazlık olsun diye gitmesine izin vermiyor,” diye seslendi. — Ancak o zaman kapının hemen yanında çömelmiş, eski püskü giysili bir dilenci kadın gözüme çarptı; çılgın bakışlarla bana gülüyordu. “Çekil yolumdan, yaygaracı cadı!” diye bağırdı yargıç. Yaşlı kadınsa ciyakladı: “Kan kardeşi bana metelik vermedi! Önümdeki ölü adamı görmüyor musunuz? Kan kardeşi onun üzerinden atlayamaz; ölü adam doğruluyor. Ama kan kardeşi bana bir metelik verirse onu bastırırım.” Yargıç atı dizgininden tutmuş, yaşlı kadının çılgınca haykırışlarına aldırmadan kapıdan geçirmeye çalışıyordu. Ama bütün çabası boşunaydı; yaşlı kadın korkunç bir sesle araya girip “Kan kardeşi, kan kardeşi, ver bana metelik, ver bana metelik!” diye bağırıyordu. Elimi cebime atıp parayı kucağına fırlattım; yaşlı kadın sevinç çığlıklarıyla havaya sıçradı: “Bakın, kan kardeşinin bana verdiği güzel meteliklere, bakın güzel meteliklere!” Atım yüksek sesle kişnedi ve yargıcın elinden kurtulunca hoplaya zıplaya kapıdan geçti. “Bakın hele, binicilik nasıl da güzel, nasıl da görkemli gidiyor, muhterem efendim, her ayrıntısıyla!” dedi yargıç. Beni kapıya kadar izleyen köylüler, neşeli atın sıçrayışlarıyla bir yukarı bir aşağı savruluşumu görünce bir kez daha kahkahalara boğulup, “Bakın hele, bakın hele, Kapusen rahibi gibi ata biniyor!” diye bağırdılar. —

Köyde yaşananların tümü, özellikle de o çılgın kadının uğursuz sözleri beni epey sarsmıştı. Şimdi almam gereken en önemli önlemler, ilk fırsatta dış görünüşümde göze çarpan her şeyi ortadan kaldırmak ve kalabalığa hiç dikkat çekmeden karışmamı sağlayacak bir ad edinmekti. — Hayat önümde karanlık, anlaşılmaz bir yazgı gibi uzanıyordu. Sürgünümde beni durmadan sürükleyen akıntının dalgalarına kendimi bırakmaktan başka ne yapabilirdim? Beni belli bir yaşama bağlayan bütün ipler kopmuştu; tutunacak hiçbir şey bulamıyordum. Ana yol gittikçe canlanıyordu; uzaktan, yaklaşmakta olduğum zengin ve hareketli ticaret kentinin bütün belirtileri görülüyordu. Birkaç gün sonra kent gözlerimin önündeydi; kimse bana soru sormadan, hatta beni doğru dürüst incelemeden, atımla varoşa girdim. Kapısının üzerinde altın yaldızlı, kanatlı bir aslanın parladığı, aynalı pencereleri ışıl ışıl büyük bir bina gözüme çarptı. İçeri girip çıkan kalabalıklar vardı; arabalar gelip gidiyor, alt kattaki odalardan kahkahalar ve kadeh şıngırtıları yükseliyordu. Kapıda daha yeni durmuşken hizmetkâr koşup geldi, atımın dizginini tuttu ve ben iner inmez onu içeri götürdü. Şık giyimli garson, şıngırdayan anahtar demetiyle çıkageldi ve merdivenlerden önüm sıra yukarı çıktı. İkinci kata vardığımızda bana şöyle bir baktı, sonra bir kat daha çıkarıp orta büyüklükte bir oda açtı. Ardından nazikçe, şimdilik ne istediğimi sordu; saat ikide birinci kattaki 10 numaralı salonda yemek verileceğini ve benzeri şeyleri anlattı. “Bana bir şişe şarap getirin!” Bu, bu insanların işbilir telaşına araya sıkıştırabildiğim ilk sözdü.

Yalnız kalır kalmaz kapı çalındı ve içeri, eskiden gördüğüm komik bir maskeye benzeyen bir yüz uzandı. Sivri, kırmızı bir burun, küçük ve pırıl pırıl gözler, uzun bir çene; üstüne bir de pudralanmış, kabartılmış bir peruk vardı. Sonradan fark ettim ki peruk hiç beklenmedik biçimde ensede Titus biçiminde kesilmişti. Büyük bir gömlek fırfırı, altından iki kalın saat zincirinin sarktığı kıpkırmızı bir yelek, pantolon ve bazen dar, bazen de bol gelen bir frak… Kısacası, tutarlı biçimde hiçbir parçası birbirine uymuyordu! — Bu tuhaf kişi, kapıda başladığı reveransını eğri büğrü sürdürerek içeri süzüldü; elinde şapkası, makası ve tarağı vardı. “Bu hanın berberiyim. Hizmetimi, daha doğrusu naçizane hizmetimi saygıyla sunarım,” dedi. — Ufak tefek, kuru, yel esmiş gibi duran adam öyle gülünçtü ki kahkahamı güçlükle bastırdım. Yine de gelişine sevindim; uzun yolculuk ve üstüne bir de kötü bir kesim yüzünden iyice karışmış saçlarımı düzene sokmaya cesaret edip edemeyeceğini sormakta tereddüt etmedim. Başımı sanat eleştirmeni gözüyle süzdü; sağ elini zarifçe büküp parmaklarını açarak sağ göğsüne koydu ve şöyle dedi: “Düzene sokmak mı? — Aman Tanrım! Pietro Belcampo, o adi kıskançların düpedüz Peter Schönfeld dediği sen; tıpkı tanrısal orkestra flütçüsü ve kornocu Giacomo Punto’ya, Jakob Stich demeleri gibi, sen de yanlış tanınıyorsun. Ama ışığını dünyanın önünde parlatmak yerine kendin gölgelemen, kusur sende değil mi? Bu elin yapısı, bu gözden ışıldayan ve burnuna şöyle bir dokunup onu sevimli bir şafağın kızıllığına boyayan deha kıvılcımı, bütün varlığın; sanatın özünü bilen birine, ruhunda ideale yönelen bir ruhun yaşadığını ilk bakışta göstermiyor mu? — Düzene sokmak! — Soğuk bir söz bu, efendim!” —

Berber iş başında

⇒

DAHA BÜYÜK GÖRSEL

Tuhaf, ufak tefek adamdan heyecana kapılmamasını rica ettim; becerisine güvendiğimi söyledim. “Beceri mi?” diye heyecanla sözümü kesti. “Beceri, kutsal sanatın içinden geçtiği Pietro Belcampo’ya yabancıdır. — Sanat, efendim, sanat! — Hayalim, o muhteşem bukle düzeninde, zephyrin soluğunun dalga dalga halkalar halinde kurup bozduğu o ustalıklı örgüde dolaşıyor. — Beni anlıyorsunuz, efendim; düşünceli birine benziyorsunuz. Bunu, sağ tarafta saygıdeğer alnınıza düşen küçük buklenizden çıkarıyorum.” — Onu eksiksiz anladığıma dair güvence verdim. Ufaklığın tümüyle özgün çılgınlığı beni öylesine eğlendiriyordu ki, övündüğü sanatını kullanmaya karar verirken heyecanına ve coşkusuna hiç ara vermemeye özen gösterdim. “Peki,” dedim, “bu karmakarışık saçlarımdan ne çıkarmayı düşünüyorsunuz?” “Ne isterseniz,” diye karşılık verdi ufaklık. “Sanatçı Pietro Belcampo’nun önerisi bir işe yarayacaksa, önce kıymetli başınızı, bütün vücudunuzu, yürüyüşünüzü, yüz ifadelerinizi, jestlerinizi boyuna, enine ve derinlemesine incelememe izin verin. Sonra antik ya da romantik, kahramansı, büyük, yüce, saf, pastoral, alaycı ya da mizahi olana mı yatkınsınız söyleyebilirim. Ardından Caracalla’nın, Titus’un, Şarlman’ın, Dördüncü Heinrich’in, Gustav Adolf’un ya da Vergilius’un, Tasso’nun, Boccaccio’nun ruhlarını çağırırım. — Onların ruhuyla parmaklarım titrer; tok ve cıvıltılı makasımın altında başyapıt ortaya çıkar. Efendim, yaşamdaki karakterinizi tamamlayacak kişi ben olacağım. Ama şimdi odada birkaç kez aşağı yukarı yürümenizi rica ediyorum; gözlemlemek, fark etmek, seyretmek istiyorum, lütfen!”

Tuhaf adama boyun eğmek zorunda kaldım; istediği gibi odada aşağı yukarı yürüdüm. Manastırdan ayrılalı ne kadar zaman geçmiş olursa olsun insanın büsbütün üzerinden atamadığı o belli keşiş edasını gizlemek için de elimden geleni yaptım. Ufaklık beni dikkatle inceledi, sonra çevremde seğirtmeye başladı. İçini çekip inledi, mendilini çıkararak alnındaki ter damlalarını sildi. Sonunda durdu. Saçımı nasıl ele alacağına karar verip vermediğini sordum. İçini çekerek, “Ah, efendim, bu da ne böyle? — Kendinizi doğal halinize bırakmadınız; hareketinizde bir zorlama, çatışan yaradılışların savaşı vardı. Birkaç adım daha, efendim!” dedi. Bir kez daha kendimi ona seyrettirmeyi kesin bir dille reddettim; saçımı kesmeye karar veremiyorsa hizmetinden vazgeçmek zorunda kalacağımı söyledim. “Kendini göm, Pietro!” diye bağırdı ufaklık coşkuyla. “Artık bağlılık ve dürüstlüğün kalmadığı bu dünyada seni yanlış tanıyorlar. Ama derinlere bakan bakışımı hayranlıkla izlemenizi, içimdeki dehaya saygı göstermenizi sağlayacağım, efendim! Bütün varlığınızdaki, hareketlerinizdeki çelişkileri uzun süre boşuna bir araya getirmeye çalıştım. Yürüyüşünüzde din adamına işaret eden bir şey var. ‘Derinliklerden sana seslendim, ey Rab… Dua edelim… Ve sonsuza dek, amin!’” Ufaklık bu sözleri kısık, çatlak sesiyle ezgi gibi söyledi; keşişlerin duruşunu ve jestlerini öyle sahici biçimde taklit ediyordu ki insan hayran kalırdı. Sanki sunağın önündeymiş gibi döndü, diz çöküp yeniden ayağa kalktı; sonra gururlu, meydan okuyan bir tavra büründü, kaşlarını çattı, gözlerini açtı ve şöyle dedi: “Dünya benim! Hepinizden daha zengin, daha akıllı, daha bilgiliyim, köstebekler! Önümde eğilin!” Ufaklık, “Bakın efendim,” dedi, “dış görünüşünüzün başlıca bileşenleri bunlar. İsterseniz yüz hatlarınızı, bedeninizi, yaradılışınızı hesaba katarak Caracalla, Abélard ve Boccaccio’dan bir karışım hazırlayayım; sonra buhar gibi buklelerin ve küçük lülelerin o harika antik-romantik düzenini, biçimi ateşin içinde birbirine bağlayarak kurmaya başlayayım.” — Ufaklığın sözlerinde öyle çok doğruluk payı vardı ki, gerçekten din adamı olduğumu ve şimdi elimden geldiğince gizlemeye çalıştığım tonsürü aldığımı itiraf etmeyi uygun buldum.

Ufaklık tuhaf sıçrayışlar, yüz buruşturmalar ve garip sözler eşliğinde saçlarımı yaptı. Bazen somurtup kasvetli görünüyordu, bazen gülümsüyor, bazen atletik bir duruş alıyor, bazen de parmak uçlarında yükseliyordu. Kısacası, istemeden de olsa zaten güldüğümden daha fazla gülmemek için kendimi zor tutuyordum. — Sonunda işi bitirdi. Daha ağzının ucunda bekleyen sözleri dökülmeye başlamadan ondan yukarıya, aynı onun saçımla ilgilendiği gibi dağınık sakalımla ilgilenecek birini göndermesini rica ettim. Tuhafça gülümsedi, parmak uçlarında odanın kapısına sokulup kapıyı kilitledi. Sonra odanın ortasına kadar usulca seğirtti ve şöyle dedi: “Sakalın ve baş saçlarının erkeği süsleyen gür buklelerle taştığı, sanatçının tatlı kaygısını oluşturduğu altın çağ! — Ama o günler geride kaldı! — Erkek en güzel süsünü bir kenara attı; aşağılık bir sınıf, korkunç aletlerle sakalı kökünden kazımaya koyuldu. Aranızda, o utanç verici sakal yok etme çabasına karşı zamanın dalgaları üzerinden yükselen ne varsa kurtarmaya çalışan Pietrolar var. Haydi Pietro! İçinde nasıl bir ruh yaşadığını, sanat uğruna neleri göze alacağını göster; dayanılmaz sakal kazıma işine kadar in!” Bu sözleri söylerken ufaklık eksiksiz bir berber takımı çıkarmıştı; usta ve hafif eliyle sakalımı kesmeye koyuldu. Gerçekten de ellerinden bambaşka biri olarak çıktım. Tehlikeyi savuşturmak, en azından görünüşümle başıma dert açacak dikkatleri üzerime çekmemek için yalnızca daha sıradan, göze daha az çarpan giysilere ihtiyacım vardı. Ufaklık, yüzünde içten bir memnuniyetle bana bakarak duruyordu. Kentte hiç kimseyi tanımadığımı, yöre âdetine uygun giyinebilmemin yakında benim için iyi olacağını söyledim. Emeğinin karşılığı ve onu komisyoncum yapmaya teşvik etmek için eline bir duka bıraktım. Ufaklık sanki yüzü aydınlanmış gibi oldu; açık avucundaki dukaları gözleriyle süzdü. “Pek değerli koruyucum ve sanat hamim,” diye söze başladı. “Sizde yanılmamışım; elime ruhum yol gösterdi ve favorinizin kartal uçuşunda yüce düşünceleriniz apaçık dile geliyor. Bir dostum, bir Damon’um, bir Orestes’im var; bedende, benim başta başladığım işi aynı derin kavrayış ve aynı dehayla tamamlar. Anladınız, efendim, o bir kostüm sanatçısı; sıradan, bayağı ‘terzi’ sözü yerine ona böyle diyorum.” — Hızla fırlayıp gitti, az sonra ufaklığın dış görünüşü ve bütün yaradılışı bakımından tam tersi olan iri yarı, güçlü kuvvetli, düzgün giyimli bir adamla geri döndü; oysa onu bana az önce Damon’u olarak tanıtmıştı. — Damon gözleriyle beni baştan aşağı ölçtü, sonra da bir delikanlının arkasından taşıdığı paketten, kendisine anlattığım isteklere tam uyan giysileri kendi seçti. Sonradan, ufaklığın gösterişli bir ifadeyle “kostüm sanatçısı” dediği bu adamın ince sezgisini anladım. Kıyafetleri, insan hiç dikkat çekmeden ama tanışınca da saygı uyandırarak, mevkii, mesleği ve benzeri konularda merak uyandırmadan dolaşsın diye seçmişti. Gerçekten de insanın, giysinin genel havası herhangi bir meslek ya da uğraş tahminine yol açmayacak, hatta kimsenin böyle bir şeyi aklından geçirmesine neden olmayacak biçimde giyinmesi zordur. Dünya vatandaşının kostümü galiba ancak ne olmadığından anlaşılır; kabaca, daha çok yapmaktan ziyade yapmamaya dayanan görgülü davranış denilen şeye varır. — Ufaklık türlü tuhaf ve gülünç sözler etmeyi sürdürdü. Belki de onu isteyerek dinleyen pek az kişi olduğundan, ışığını alabildiğine parlatma fırsatını bulmuş gibi mutluluktan uçuyordu. — Ciddi, bana kalırsa aklı başında biri olan Damon birden omzundan tutup sözünü keserek, “Schönfeld! Bugün yine pek coşmuşsun, olmadık saçmalıklar geveliyorsun. İddia ederim, anlattığın zırvalardan efendinin kulakları ağrımaya başlamıştır,” dedi. — Belcampo başını kederle eğdi, ama sonra tozlu şapkasını çabucak kaptı ve kapıdan dışarı fırlarken yüksek sesle, “En iyi dostlarım beni böyle rezil ediyor,” diye bağırdı. — Damon, izin isteyerek, “Bu Schönfeld kendine özgü bir ödlektir! Çok okuduğundan yarı deli oldu; ama iyi yürekli, işinde de becerikli bir adam. Bu yüzden onu severim; insan hiç değilse bir işte çok başarılıysa, başka konularda biraz ipin ucunu kaçırabilir,” dedi. — Yalnız kalınca odadaki büyük aynanın önünde düzgünce yürümek için talime başladım. Ufak berber bana doğru yolu göstermişti. Keşişlerin yürüyüşünde ağır, hantal bir hız vardır; bu, adımları kısıtlayan uzun giysilerden ve ibadetin gerektirdiği gibi çabuk hareket etme çabasından doğar. Geriye yatık bedende ve kolların taşınışında da, keşiş ellerini kavuşturmadığı zaman bol cüppesinin geniş kollarına soktuğundan, dikkatli bir gözün kolayca kaçırmayacağı kadar belirgin bir özellik vardır. Mevkiimin her izini silmek için bunların hepsini üzerimden atmaya çalıştım. Ruhumu yalnız şu düşünce avuttu: Bütün yaşamımı artık tükenmiş, hatta geride kalmış sayıyordum ve şimdi yeni bir varoluşa, sanki yeni biçimime manevi bir ilke can veriyormuş gibi adım atıyordum; önceki varoluşumun anısı bile giderek silikleşip sonunda büsbütün yok olacaktı. İnsan kalabalığı, sokaklarda kaynaşan ticaretin hiç dinmeyen gürültüsü, her şey benim için yeniydi; beni o komik ufaklığın soktuğu neşeli havayı sürdürmeye de çok elverişliydi. Düzgün yeni giysilerimle kalabalık han sofrasına inmeye cesaret ettim. Kimsenin beni fark etmediğini, hatta yanına oturduğum en yakın komşumun bana bakmak için zahmete bile girmediğini görünce bütün çekingenliğim dağıldı. Yabancılar listesinde, başrahibin beni kurtarmış olduğunu düşünerek adımı Leonhard yazdırmış, keyfi için gezen bir özel kişi olduğumu söylemiştim. Kentte böyle yolculuk edenlerden herhalde çok vardı; bu yüzden hakkımda daha fazla soru sorulmadı. — Sokaklarda dolaşıp zengin dükkânların, sergilenmiş resimlerin ve bakır baskıların görüntüsünden zevk almak bana ayrı bir mutluluk veriyordu. Akşamları halka açık gezinti yerlerine gidiyordum; çoğu zaman insan kalabalığının en canlı yerinde yapayalnız oluşum içimi acı bir duyguyla dolduruyordu. — Hiç kimsenin beni tanımaması, kimsenin yüreğinde benim kim olduğuma, beni buraya savuran o olağanüstü, tuhaf rastlantı oyununa, hatta içimde sakladığım onca şeye dair en küçük bir sezgi bile bulunmaması; içinde bulunduğum koşullarda bana ne kadar yararlı olsa da, benim için gerçekten ürkütücüydü. Kendimi, hayattayken dost olduğu herkes çoktan ölmüşken hâlâ yeryüzünde dolaşan, bedenden ayrılmış bir ruh gibi görüyordum. Eskiden ünlü vaizin herkes tarafından dostça ve saygıyla selamlandığını, herkesin sohbetini, hatta ağzından çıkacak birkaç sözü bile özlemle beklediğini düşündükçe içimi acı bir öfke kaplıyordu. — Ama o vaiz, dağların uçurumlarında ölüp gömülmüş olan keşiş Medardus’tu; ben o değildim, çünkü yaşıyordum ve hayat benim için daha yeni başlıyor, hazlarını önüme seriyordu. — Rüyalarım şatodaki olayları yinelediğinde, sanki bunlar benim değil de başka birinin başından geçmiş gibi geliyordu. O başkası yine Kapusen rahibiydi, ama ben kendim değildim. Önceki varoluşumu şimdiki yaşantıma hâlâ bağlayan tek düşünce Aurelien’di. Ama derin, asla iyileşmeyecek bir acı gibi, çoğu zaman içimde yeni uyanan yaşama sevincini öldürüyor; o zaman hayatın beni gittikçe daha sıkı sardığı rengârenk halkalardan ansızın kopuyordum. — İçki içilen, kumar oynanan ve benzeri işlerin yapıldığı birçok umuma açık yere gitmeyi de ihmal etmiyordum. Özellikle kentteki bir oteli sever olmuştum; iyi şarabı yüzünden her akşam kalabalık bir topluluk orada toplanırdı. — Yan odadaki bir masada hep aynı kişileri görüyordum; sohbetleri canlı ve zekiceydi. Kapalı bir çevre oluşturmuş bu adamlara yaklaşmayı başardım: Önce odanın bir köşesinde sessizce, alçakgönüllü biçimde şarabımı içtim; sonra aradıkları ilginç bir edebiyat bilgisini onlarla paylaştım ve böylece masada yer edindim. Bana bu yeri seve seve verdiler; anlattıklarım ve o zamana dek bilmediğim bilim dallarının hepsinde her gün biraz daha ilerleyerek genişlettiğim çeşitli bilgilerim hoşlarına gidiyordu. Böylece bana iyi gelen bir tanışıklık edindim. Dünya yaşamına her geçen gün daha çok alıştıkça ruh halim de daha rahat ve neşeli oldu; önceki yaşantımdan kalan bütün pürüzlü yanlarımı törpüledim. —

Birkaç akşamdır katıldığım toplulukta, kente gelmiş ve tablolarından bir sergi açmış yabancı bir ressamdan çokça söz ediliyordu. Benden başka herkes tabloları görmüş, öyle övmüştü ki ben de gidip görmeye karar verdim. Salona girdiğimde ressam orada değildi; yaşlı bir adam rehberlik ediyor, ressamın kendi eserleriyle birlikte sergilediği eski ustaların tablolarını tanıtıyordu. — Çoğu ünlü ustaların özgün eserleri olan bu harika tabloları görmek beni büyüledi. — Yaşlı adamın büyük fresklerden aceleyle kopyalandığını söylediği bazı resimlere bakarken, ruhumda ilk gençliğimden kalma anılar belirmeye başladı. — Gittikçe daha belirginleşiyor, daha canlı renklerle parlıyorlardı. Bunlar belli ki Kutsal Ihlamur Manastırı’ndan kopyalardı. Bir Kutsal Aile tablosundaki Yusuf’un yüzünde de bana o olağanüstü çocuğu getiren yabancı hacının yüzünü tanıdım. İçimi derin bir keder kapladı; ama gerçek boyutlarda yapılmış bir portreye bakışım ilişince, koruyucu annem olan Prenses’i tanıdım ve yüksek sesle haykırmaktan kendimi alamadım. Van Dyck’in portrelerinde yakaladığı o en yüce anlamdaki benzerlikle, görkemli bir biçimde resmedilmişti; Bernardus Günü alayında rahibelerin önünde yürürken giydiği kıyafetler içindeydi. Ressam, duasını bitirip alayı başlatmak üzere odasından çıkmaya hazırlandığı anı yakalamıştı. Arka planda perspektifle açılan kilisede toplanmış halk, alayı merakla bekliyordu. Görkemli kadının bakışlarında, ruhunun göklere yükseldiğini anlatan bir ifade vardı. Ah, sanki o, annesinin yüreğinden zorla kopup giden küstah, günahkârın bağışlanması için yalvarıyordu; o günahkâr da bendim! Göğsümü çoktan yabancılaşmış duygular kapladı; dile sığmaz bir özlem beni alıp götürdü. Yeniden Sistersiyen manastırının köyündeki iyi papazın yanındaydım; neşeli, tasasız, mutlu bir çocuktum; Bernardus Günü geldiği için sevinçten haykırıyordum. Onu gördüm. — “Franziskus, uslu ve iyi bir çocuk oldun mu?” diye sordu; sevgisi sesinin dolgun tınısını yumuşatmış, sesi bana tatlı ve nazikçe ulaşmıştı. — “Uslu ve iyi bir çocuk oldun mu?” Ah, ona ne cevap verebilirdim? — Günah üstüne günah işledim; yeminimi bozmamın ardından cinayet geldi! — Keder ve pişmanlıkla paramparça, yarı baygın hâlde dizlerimin üstüne çöktüm; gözlerimden yaşlar boşandı. — Yaşlı adam telaşla yanıma koşup sertçe sordu: “Neyiniz var, beyefendi, ne oldu?” — “Başrahibenin portresi, zalimce öldürülen anneme çok benziyor,” dedim boğuk bir sesle. Ayağa kalkarken kendimi toparlamaya çalıştım. “Gelin, beyefendi,” dedi yaşlı adam, “böyle anılar fazla acı verir; onlardan uzak durmak gerekir. Burada efendimin en iyi eseri saydığı başka bir portre daha var. Tablo canlı modelden yapılmış ve kısa süre önce tamamlandı. Güneş, henüz bütünüyle kurumamış boyaları bozmasın diye üzerini örttük.” — Yaşlı adam beni dikkatle uygun ışığa geçirdi, sonra perdeyi hızla çekti. — Aurelie’ydi! — Güçlükle bastırabildiğim bir dehşet sardı içimi. — Ama az önce kurtulduğum dalgalı akıntıya beni zorla geri itip yok etmeye çalışan düşmanın yakınımda olduğunu anladım; gizemli karanlığın içinden üzerime çullanan bu canavara karşı koyma cesareti yeniden içime doldu. —

Aurelie’nin, canlı bir hayatla parlayan tablodan ışıldayan güzelliklerini aç gözlerle içime çektim. — Bu dindar çocuğun masum, yumuşak bakışları, kardeşinin hain katilini suçlar gibiydi; ama içimde filizlenen acımasız, düşmanca alay, her pişmanlık duygusunu söndürdü ve zehirli dikenler gibi beni dost canlısı yaşamdan dışarı sürdü. — Beni yalnızca, şatodaki o uğursuz gecede Aurelie’nin benim olmamış olması kahrediyordu. Hermogen’in ortaya çıkması planımı bozmuştu, ama bunun bedelini canıyla ödedi! — Aurelie yaşıyor; onu elde etme umuduna yer açmak için bu yeter! — Evet, bir gün kesinlikle benim olacak; çünkü kader hükmünü sürdürüyor ve o bundan kaçamaz. Hem bu kaderin ta kendisi ben değil miyim?

Tabloya dik dik bakarken böylece kendimi günaha girmek için yüreklendirdim. Yaşlı adam şaşkın görünüyordu. Çizgi, ton ve renk üzerine bir sürü söz sıraladı; onu dinlemiyordum. Aurelie düşüncesi ve yalnızca ertelenmiş olan o kötü işi tamamlama umudu tüm benliğimi öylesine doldurmuştu ki, yabancı ressamı sormadan oradan hızla ayrıldım. Böylece, bütün hayatıma dair ipuçlarını bir döngü içinde barındıran bu tabloların ne anlama geldiğini belki daha yakından öğrenme fırsatını da kaçırmış oldum. — Aurelie’yi elde etmek için her şeyi göze almıştım. Hatta sanki hayatımın görüntülerinin üstüne çıkmış, onları kavramıştım; bu yüzden hiçbir şeyden korkmam, dolayısıyla hiçbir şeyi göze almam gerekmiyormuş gibi geliyordu. Amacıma yaklaşmak için türlü planlar kurup duruyordum. Özellikle de yabancı ressamdan pek çok şey öğrenebileceğime ve amacım için hazırlık olarak bilmem gereken, benim için yeni olan bazı bağlantıları keşfedebileceğime inanıyordum. Şimdiki yeni görünüşümle şatoya geri dönmekten başka bir şey düşünmüyordum; bu da bana pek öyle gözü pek bir girişim gibi görünmüyordu. — Akşam o topluluğa gittim; zihnimde giderek yükselen gerilimi, coşmuş hayal gücümün dizginsiz çalışmasını sınırlamak istiyordum. —

Yabancı ressamın tablolarından ve özellikle portrelerine vermeyi bildiği ender ifadeden çok söz ediliyordu. Ben de bu övgülere katılabiliyordum; Aurelie’nin dindar, melek yüzlü güzelliğinin üzerine yayılan anlatılmaz çekicilikleri, içimde yakıcı bir ateş gibi yanan alaycı ironinin yansıması olan özel bir ifade parıltısıyla betimliyordum. Biri, başladığı birkaç portreyi tamamlamak için hâlâ kentte kalan ressamı ertesi akşam topluluğa getireceğini söyledi. Ressam, oldukça yaşlanmış olsa da ilginç ve görkemli bir sanatçıymış.

Tuhaf duyguların, bilinmedik sezgilerin kuşatması altında ertesi akşam topluluğa her zamankinden geç gittim. Yabancı, masada bana sırtını dönmüş oturuyordu. Yanına oturup onu gördüğüm anda, Aziz Antonius Günü köşe sütununa yaslanmış duran ve içimi korku ile dehşetle dolduran o korkunç yabancının yüzü karşıma dikildi. — Bana uzun uzun, derin bir ciddiyetle baktı; ama Aurelie’nin portresini gördüğümden beri içinde bulunduğum ruh hâli, bu bakışa dayanmam için bana cesaret ve güç veriyordu. Düşman artık açıkça hayatıma girmişti; onunla ölümüne bir savaşa girişmem gerekiyordu. Saldırmasını beklemeye, sonra da güvenebileceğim silahlarla ona karşılık vermeye karar verdim. Yabancı beni pek önemsemiyor gibiydi; bakışlarını yeniden benden çevirip içeri girdiğimde sürdürmekte olduğu sanat sohbetine devam etti. Söz dönüp dolaşıp tablolarına geldi; özellikle Aurelie’nin portresi övüldü. Biri, ilk bakışta portre olduğu anlaşılan tablonun yine de bir etüt olarak kullanılabileceğini ve herhangi bir azize örnek olabileceğini ileri sürdü. Biraz önce o tabloyu tüm üstünlükleriyle övmüş olduğum için benim fikrimi sordular. Ağzımdan, Aziz Rosalia’yı ancak o meçhul kadının portresine benzer biçimde düşünebildiğim istemeden döküldü. Ressam sözlerimi pek fark etmemiş gibiydi; hemen araya girdi: “Gerçekten de portresini aslına sadık biçimde yaptığım o kadın, mücadele içinde göklere yükselen dindar bir azize. Korkunç kederin pençesindeyken dinde teselli, bulutların üstünde taht kuran ebedî kaderden de yardım umduğu sırada resmettim onu. Yalnızca yeryüzünün üstüne yükselebilen bir ruhun içinde bulunabilecek bu umut ifadesini tabloya vermeye çalıştım.” — Sohbet başka konulara kaydı. Bugün yabancı ressamın şerefine, her zamankinden daha iyi ve daha bol sunulan şarapların etkisiyle herkesin keyfi yerine gelmişti. Herkes anlatacak eğlenceli bir şey buluyordu. Yabancı yalnızca içinden gülüyor, bu gülüş de gözlerine yansıyor gibiydi; yine de çoğu zaman araya sıkıştırdığı birkaç etkili sözle sohbetin havasını canlı tutmayı başarıyordu. — Yabancı bana her baktığında içimi tekinsiz, ürpertici bir duygu kaplıyordu; yine de onu ilk gördüğümde beni saran korkunç ruh hâlini giderek daha çok yeniyordum. Herkesin tanıdığı tuhaf Belcampo’dan söz ettim; onun hayal gücüyle beslenen korkaklığını öyle parlak biçimde anlattım ki karşıma oturmayı âdet edinmiş, neşeli, şişman bir tüccar gülmekten yaşaran gözlerle bunun uzun zamandır geçirdiği en eğlenceli akşam olduğunu söyledi. Kahkahalar sonunda yatışmaya başlayınca yabancı ansızın sordu: “Beyler, hiç şeytanı gördünüz mü?” — Soruyu bir şakanın başlangıcı sandılar ve böyle bir şerefe henüz erişmediklerini hep bir ağızdan söylediler. Yabancı şöyle devam etti: “Az kalsın ben erişiyordum buna; hem de dağlardaki F. Baronu’nun şatosunda.” — İrkilmiştim; ama ötekiler gülerek, “Devam edin, devam edin!” diye seslendiler. “Dağları aşarak yolculuk ettiyseniz,” diye sürdürdü yabancı, “çam ormanının sık ağaçları arasından yüksek kayalıklara çıktığında yolcunun önünde derin, kapkara bir uçurum açılan o ıssız, ürkütücü yeri herhalde hepiniz bilirsiniz. Oraya Şeytan Çukuru derler; yukarıda da Şeytan Koltuğu dedikleri çıkıntılı bir kaya vardır. — Kont Viktorin’in aklında kötü planlarla tam o kayanın üstünde oturduğu sırada şeytanın birden ortaya çıktığı anlatılır. Kontun kendi hoşuna giden planlarını uygulamaya karar veren şeytan, onu uçuruma savurmuştur. Ardından şeytan şatoda Kapusen rahibi kılığına girmiş; Barones’le birlikte olmanın tadını çıkardıktan sonra onu cehenneme yollamıştır. Barones’in delirmiş oğlu, şeytanın kimliğini gizlemesine hiç katlanmayıp onun şeytan olduğunu yüksek sesle ilan edince, şeytan onu da boğmuştur; ama böylece şeytanın sinsi planıyla felakete sürüklenecek dindar bir ruh kurtulmuştur. Sonra Kapusen rahibi anlaşılmaz bir biçimde ortadan kaybolmuş. Viktorin mezarından kanlar içinde çıkınca, onun önünden korkakça kaçtığını söylerler. — Her ne olmuşsa olmuş, Barones’in zehirlenerek öldüğünü, Hermogen’in alçakça katledildiğini, kısa bir süre sonra Baron’un kederden öldüğünü ve o korkunç olaylar yaşandığı sırada şatoda resmettiğim dindar azize Aurelie’nin, terk edilmiş bir yetim olarak uzak bir diyara, babasının dostu olan başrahibenin yaşadığı bir Sistersiyen manastırına sığındığını size kesinlikle söyleyebilirim. Bu görkemli kadının tablosunu galerimde gördünüz.” “Ama bütün bunları şu beyefendi,” diyerek beni gösterdi, “çok daha ayrıntılı ve iyi anlatabilir; çünkü şatodaki olayların tümü sırasında oradaydı.” — Bütün gözler şaşkınlıkla bana çevrildi. Öfkeden deliye dönmüş hâlde ayağa fırladım ve sertçe haykırdım: “Yok artık, beyefendi! Sizin o saçma şeytan hikâyelerinizle, cinayet öykülerinizle ne ilgim var? Beni tanımıyorsunuz, gerçekten de tanımıyorsunuz; lütfen beni bu işe karıştırmayın.” İçimdeki kargaşa yüzünden sözlerime kayıtsız bir hava vermekte yeterince zorlanıyordum. Ressamın gizemli sözlerinin etkisi ve gizlemeye boşuna çalıştığım tutkulu huzursuzluğum fazlasıyla belli oluyordu. Neşeli hava dağıldı; konuklar, tamamen yabancısı olduğum bu topluluğa zamanla nasıl katıldığımı hatırlayıp bana kuşkulu gözlerle bakmaya başladılar.

Yabancı ressam ayağa kalkmış, o zaman Kapusen kilisesinde olduğu gibi donuk, canlı ama ölü gözleriyle beni delip geçiyordu. — Tek kelime etmedi; taş kesilmiş, cansız gibiydi. Ama hayaletimsi görüntüsü saçlarımı diken diken etti, alnımda soğuk ter damlaları belirdi; dehşet beni öylesine sarsmıştı ki bütün sinirlerim titriyordu. — “Defol git!” diye çığlık attım kendimden geçerek. “Sen Şeytan’sın, alçakça işlenen cinayetin ta kendisisin; ama benim üzerimde hiçbir gücün yok!”

Herkes yerinden fırladı. “Bu da ne, bu da ne?” sesleri birbirine karıştı; korkunç sesimden ürken insanlar oyunu bırakıp salona doluştular. Birkaç kişi, “Sarhoş biri, bir deli; götürün şunu, götürün!” diye bağırdı. Yabancı ressam ise kımıldamadan bana bakıyordu. Öfke ve çaresizlikten aklımı yitirerek Hermogen’i öldürdüğüm bıçağı yan cebimden çekip çıkardım; onu hep yanımda taşırdım. Ressama saldırdım, ama bir darbe beni yere serdi. Ressam, korkunç bir alayla odada yankılanan bir kahkaha attı. “Kardeş Medardus, Kardeş Medardus, oyunun hileli! Git, pişmanlık ve utanç içinde çaresizliğe kapıl!” — Konukların beni yakaladığını hissettim. Kendimi toparlayıp kudurmuş bir boğa gibi kalabalığın üstüne yürüdüm, onları ite kaka birkaçını yere düşürdüm ve kapıya ulaşacak bir yol açtım. — Koridordan hızla geçerken küçük bir yan kapı açıldı; insanlar arkamdan koşarak geldiği için direnmeden karanlık bir odaya çekildim. Kalabalık geçince beni bir yan merdivenden avluya, oradan da arka binanın içinden sokağa çıkardılar. Fenerin parlak ışığında kurtarıcımın tuhaf Belcampo olduğunu gördüm. “Anlaşılan,” diye başladı, “yabancı ressamla aranızda bir mesele var. Gürültü başladığında yan odada bir kadeh içiyordum. Evin içini bildiğimden sizi kurtarmaya karar verdim; çünkü bu felakette tek suçlu benim.” “Bu nasıl olabilir?” diye sordum şaşkınlıkla. — “O âna kim hükmedebilir, yüce ruhun esinlerine kim karşı koyabilir!” diye sürdürdü küçük adam, coşkulu bir sesle. “Saçınızı düzenlerken, muhterem beyefendi, her zamanki gibi en yüce fikirler alevlendi içimde. Dizginlenmemiş hayal gücümün taşmasına izin verdim; bu yüzden yalnızca başınızın tepesindeki öfke lülesini yumuşak bir kavisle düzeltmeyi unutmakla kalmadım, alnınızın üstünde yirmi yedi korku ve dehşet kılını da bıraktım. Ressamın, aslında bir geri dönmüş ölü olan o adamın donuk bakışları karşısında dikildiler; iniltilerle öfke lülesine doğru eğildiler. Öfke lülesi de tıslayıp çıtırdayarak iki yana açıldı. Her şeyi gördüm. Siz öfkeyle yanarken, muhterem beyefendi, içinden birkaç kan damlası sızmış bir bıçağı çektiniz; ama yeraltı dünyasına zaten ait olan birini ona yollamak boşuna bir çabaydı. Çünkü bu ressam, ebedî Yahudi Ahasverus’tur; ya Bertram de Bornis’tir, ya Mefistofeles, ya Benvenuto Cellini, ya Aziz Petrus; kısacası adi bir geri dönmüş ölüdür.” Küçük adam benimle sokaklarda koştururken saçmalayıp duruyordu. O anda bu çılgın gevezelik bana korkunç geliyordu; tuhaf sıçrayışlarını ve komik yüzünü arada bir fark edince, kasılmalı bir nöbet geçirir gibi yüksek sesle gülmekten kendimi alamıyordum. Sonunda odama vardık. Belcampo bavulumu hazırlamama yardım etti; çok geçmeden yola çıkmaya hazırdım. Küçük adamın avucuna birkaç düka bastırdım; sevinçten zıplayıp şöyle bağırdı: “Yaşasın! Artık şerefli param var; hepsi yürek kanına batmış, ışıl ışıl altın; parlıyor, kızıl ışınlar saçıyor. İşte bir fikir, hem de neşeli bir fikir, beyefendi; hepsi bu!”

Bu eklemeyi ona, haykırışına duyduğum şaşkınlık söyletmiş olmalıydı. Öfke lülesine uygun kavisi vermesine, dehşet saçlarını kısaltmasına ve hatıra olarak bir sevgi lülesi almasına izin vermemi rica etti. Bıraktım, en tuhaf el kol hareketleri ve yüz ifadeleriyle hepsini yaptı. — Sonunda masanın üstüne soyunurken bıraktığım bıçağı kaptı ve bir eskrimci duruşu alıp havaya sapladı. “Hasmınızı öldürüyorum!” diye bağırdı. “O yalnızca bir fikir olduğuna göre, bir fikirle öldürülebilmeli; öyleyse benim fikrimle can verecek. Etkiyi artırmak için ona uygun beden hareketlerini eşlik ettiriyorum. Apage Satanas, apage, apage, Ahasverus, allez-vous-en!” — “Tamam, bu da halloldu,” dedi; bıçağı bıraktı, derin bir soluk aldı ve ağır bir işi başarmak için iyice yorulmuş biri gibi alnını sildi. Bıçağı hemen saklamak istedim; hâlâ keşiş cüppesi giyiyormuşum gibi koluma soktum. Küçük adam bunu gördü ve bilmiş bilmiş gülümsedi. O sırada evin önünde posta arabacısı borusunu çaldı. Belcampo birden sesini ve duruşunu değiştirdi; küçük bir mendil çıkarıp gözyaşlarını siliyormuş gibi yaptı, tekrar tekrar saygıyla eğildi, elimi ve ceketimi öptü, yalvardı: “Büyükannem için iki ayin; hazımsızlıktan öldü. Babam için dört ayin; istemeden tuttuğu oruçtan öldü, muhterem efendim! Ben öldüğümde de her hafta bir ayin. — Şimdilik de birçok günahım için af. — Ah, muhterem efendim, içimde rezil, günahkâr bir herif var; konuşup duruyor: ‘Peter Schönfeld, aptallık etme, var olduğuna inan; oysa aslında ben senim, adım Belcampo ve ben dâhiyane bir fikrim. Buna inanmazsan seni sivri, keskin bir düşünceyle yere sererim.’ Belcampo denen bu düşman kişi, muhterem efendim, her türlü günahı işliyor. Sözgelimi, çoğu zaman şimdiki zamanın varlığından kuşku duyuyor, kendini fena hâlde sarhoş ediyor, sağa sola vuruyor ve güzel, bakire düşüncelerle zina ediyor. Bu Belcampo beni, Peter Schönfeld’i öyle şaşkına çevirdi ki sık sık edepsizce sıçrıyorum, şarkı söyleyerek beyaz ipek çoraplarla Dr—’ye oturup masumiyet rengini kirletiyorum. İkisini de bağışlayın: Pietro Belcampo ile Peter Schönfeld’i!” — Önümde diz çöktü, hıçkıra hıçkıra ağlıyormuş gibi yaptı. Bu adamın deliliği canımı sıkmaya başlamıştı. — “Aklınızı başınıza alın artık!” diye seslendim. Bavulumu almaya garson içeri girdi. Belcampo ayağa fırladı, şakacı neşesine geri dönüp durmadan konuşarak, aceleyle istediğim şeyleri garsonun getirmesine yardım etti. “Bu herif tam bir ödlek; onunla fazla düşüp kalkmamak gerek,” dedi garson, arabanın kapısını çarparak kapatırken. Ben anlamlı bir bakışla parmağımı dudaklarıma götürünce Belcampo şapkasını sallayıp, “Son nefesime dek!” diye haykırdı.

Şafak sökmeye başladığında şehir çoktan arkamda kalmıştı; beni araştırılamaz bir sır gibi korkunç biçimde saran o dehşet verici adamın silueti de gözden kaybolmuştu. — Posta müdürünün “Nereye?” sorusu, hayatta artık hiçbir bağım kalmadan, rastlantının kabaran dalgalarına bırakılmış hâlde başıboş dolaştığımı durmadan yeniden yüzüme vuruyordu. Ama içimde yaşayan ruh, kanatlarını bütün gücüyle özgürce açıp çırpsın diye, karşı konulmaz bir kuvvet beni alıştığım her şeyden zorla koparmamış mıydı? — Durmadan bu güzel ülkeyi dolaştım; hiçbir yerde huzur bulamadım, amansızca daha ileri, güneye doğru sürükleniyordum. Farkına bile varmadan, şimdiye dek Leonardus’un bana çizdiği yolun dışına pek az çıkmıştım; beni dünyaya fırlattığı darbe, sanki büyülü bir güçle beni dosdoğru aynı yönde ilerletiyordu. —

Karanlık bir gecede, posta müdürünün söylediğine göre bir sonraki durağı da aşarak uzanacak sık bir ormanın içinden geçiyordum. Bu yüzden sabahı onun yanında beklememi önermişti; ama kendim için bile sır olan bir hedefe bir an önce varmak istediğimden bu öneriyi geri çevirmiştim. Yola çıktığımda uzakta şimşekler çakıyordu; ama çok geçmeden fırtınanın bir araya yığıp önünde kükreyerek sürüklediği bulutlar gittikçe karardı. Gök gürültüsü binlerce sesli yankısıyla korkunç biçimde duyuluyor, kırmızı şimşekler gözün görebildiği ufku baştan başa kesiyordu. Yüksek köknarlar köklerine dek sarsılıp çatırdıyor, yağmur sağanaklar hâlinde boşalıyordu. Her an ağaçların altında kalıp ezilme tehlikesiyle karşı karşıyaydık; şimşeklerin ışığından ürken atlar şahlanıyor, kısa süre sonra ilerlememiz neredeyse imkânsız hâle geliyordu. Sonunda araba öyle sert savruldu ki arka tekerleği kırıldı. Böylece oracıkta kalıp fırtına dinene ve ay bulutların arasından görünene dek beklemek zorunda kaldık. Şimdi posta arabacısı, karanlıkta yoldan bütünüyle çıktığını ve bir orman patikasına saptığını fark etti. Başka çaremiz yoktu; bu patikayı elimizden geldiğince izleyip belki gün ağarırken bir köye varabilirdik. Arabanın altına bir ağaç dalıyla destek koyduk ve adım adım ilerledik. Önde yürüyen ben, uzakta bir ışık parıltısı gördüm ve köpek havlamaları duyduğumu sandım. Yanılmamıştım; birkaç dakika daha yürür yürümez köpeklerin çok net havladığını duydum. Büyük, duvarla çevrili bir avlunun ortasında duran gösterişli bir eve vardık. Posta arabacısı kapıyı çaldı; köpekler havlayıp gürültüyle yanımıza koştu ama evde her şey sessiz ve ölü gibiydi. Posta arabacısı borusunu öttürünce, üst kattaki, ışığını uzaktan gördüğüm pencere açıldı ve derin, boğuk bir ses aşağıya seslendi: “Christian, Christian!” — “Buyurun, efendim,” diye karşılık geldi aşağıdan. “Kapımızda biri vurup boru çalıyor,” diye devam etti yukarıdaki ses, “köpekler de kudurmuş gibi. Feneri ve üçün numaralı tüfeği alsın da ne oluyor bir baksın.” — Az sonra Christian’ın köpekleri uzaklaştırdığını duyduk; sonunda elinde fenerle geldiğini gördük. Posta arabacısı, orman başlar başlamaz dosdoğru gitmek yerine mutlaka yana saptığını, çünkü son duraktan sağa doğru bir saat uzaklıktaki ormancı evinde bulunduğumuzu söyledi. Başımıza gelenleri Christian’a anlatınca kapının iki kanadını da hemen açtı ve arabayı içeri almamıza yardım etti. Sakinleşen köpekler kuyruk sallayıp çevremizde koklaşıyordu. Pencereden ayrılmayan adam durmadan aşağıya sesleniyordu: “Ne var orada? Ne var? Bu ne biçim kervan?” Oysa ne Christian ne de bizden biri ona yanıt vermişti. Sonunda Christian atlarla arabayı yerleştirirken, Christian’ın açtığı eve girdim. Karşıma güneşten yanmış yüzlü, iri yapılı, güçlü kuvvetli bir adam çıktı. Başında yeşil sorguçlu kocaman bir şapka vardı; üstünde yalnızca gömleği, ayaklarında terlikleri, elindeyse kınından çıkmış bir av bıçağı bulunuyordu. Sertçe, “Nereden gelirsiniz? Gece vakti insanları niye rahatsız ediyorsunuz? Burası han değil, posta durağı da değil. Burası bölge ormancısının evi, o da benim! Kapıyı açtığı için Christian tam bir eşek,” diye çıkıştı. Başımıza gelen kazayı, çaresizlikten buraya sığınmak zorunda kaldığımızı mahcup bir hâlde anlattım. Bunun üzerine adamın tavrı yumuşadı. “Doğrusu, fırtına pek şiddetliydi; ama yanlış yola sapıp arabayı kıran da posta arabacısının sersemliği. Böyle bir adam ormanda gözü bağlı araba sürebilmeli; bizim gibi orayı avucunun içi gibi bilmeli,” dedi. Beni yukarı çıkardı; av bıçağını elinden bıraktı, şapkasını çıkardı, ceketini giydi. Sonra sert karşılamasını yanlış anlamamamı rica etti. Böylesine kuytu bir yerde oturduğundan, özellikle de başıboş serseriler sık sık ormanda dolaştığı ve kendisini defalarca öldürmeye kalkışan sözde kaçak avcılarla neredeyse açıkça çatışma hâlinde olduğu için tetikte durması gerekiyormuş. “Ama,” diye sürdürdü, “Tanrı’nın yardımıyla görevimi dürüstçe ve sadakatle yerine getirdiğimden, O’na inanıp güvendiğimden ve sağlam tüfeğime dayandığımdan haydutlar bana bir şey yapamaz; onlara boyun eğmem.” İstemeden, eski alışkanlığımla, Tanrı’ya güvenmenin gücü üzerine birkaç tumturaklı söz ettim; ormancının yüzü gittikçe aydınlandı. İtirazlarıma rağmen karısını uyandırdı. Yaşlı ama canlı, becerikli bir kadındı; uykusundan uyandırılmış olmasına karşın konuğunu içtenlikle karşıladı ve kocasının isteği üzerine hemen akşam yemeği hazırlamaya koyuldu. Ormancı, ceza olarak posta arabacısına kırık arabayla aynı gece geldiği durağa geri dönmesini söylemişti; kendisi de beni ertesi durağa, benim istediğim vakit götürecekti. En azından kısa bir süre dinlenmeye ihtiyacım olduğunu düşündüğümden bunu memnuniyetle kabul ettim. Birkaç gündür aralıksız yolculuk etmenin verdiği yorgunluğu bütünüyle atmak için ertesi gün öğleye dek orada kalmak istediğimi ormancıya söyledim. “Size bir öğüt verecek olsam, efendim,” diye karşılık verdi ormancı, “yarın bütün gün burada kalın, öbür güne kadar bekleyin. O gün, prensin ikamet ettiği yere gönderdiğim en büyük oğlum sizi bizzat bir sonraki durağa götürür.” Ben de razı oldum; buranın yalnızlığını övdüm, beni tuhaf biçimde kendine çektiğini söyledim. “Pekâlâ efendim!” dedi ormancı. “Burası hiç de öyle yalnız sayılmaz. Ormanda bulunan her eve, kentlilerin alışılmış ölçülerine göre yalnız demeniz gerekmezse tabii. Oysa orada kimin yaşadığı da pek çok şeyi değiştirir. Evet, bu eski av köşkünde eskisi gibi suratsız, ihtiyar bir bey otursaydı, dört duvarı arasına kapanıp ormana da ava da ilgi duymasaydı, burası belki yalnız bir yer olurdu. Ama o öldüğünden ve merhametli hükümdar binayı ormancı evi hâline getirdiğinden beri burası epey canlandı. Siz de kentlilerden biri olmalısınız efendim; ormandan, av tutkusundan haberiniz yok. Biz avcıların nasıl harika, neşeli bir hayat sürdüğümüzü düşünemezsiniz. Ben avcı delikanlılarımla tek bir aile gibiyim. Evet, tuhaf bulsanız da akıllı, becerikli köpeklerimi de bu aileden sayarım; beni anlar, sözümü dinler, işaretimi bekler ve ölene dek bana sadık kalırlar. Bakın, Waldmann da benden söz ettiğimi bildiği için bana nasıl anlayışla bakıyor! Efendim, ormanda neredeyse her zaman yapılacak bir iş çıkar. Akşamları hazırlık, düzen derken sabah ağarır ağarmaz yataktan fırlar, dışarı çıkar ve neşeli bir av ezgisini boruma üflerim. Herkes uykudan silkinip kalkar; köpekler havlamaya başlar, cesaret ve av hevesiyle coşarlar. Delikanlılar çabucak giyinir, av çantalarını takıp tüfeklerini omuzlarına alır, karımın avcı kahvaltısını hazırladığı odaya girerler; ardından sevinç ve neşeyle dışarı çıkarız. Avın saklandığı yerlere varınca herkes ötekilerden uzakta, ayrı bir yere geçer. Köpekler başlarını yere eğip sinsice ilerler, koklayıp iz sürer; akıllı, insana benzer gözlerle avcıya bakarlar. Avcıysa neredeyse nefes almadan, horozu kalkmış tüfeğiyle kıpırtısız, kök salmış gibi bekler. Yaban hayvanı çalılıktan fırlayınca, tüfekler patlayıp köpekler peşinden atılınca, ah efendim, insanın yüreği çarpar ve bambaşka biri olur! Ava her çıkış yeni bir şeydir; çünkü her seferinde daha önce görülmemiş, apayrı bir olay yaşanır. Yaban hayvanlarının mevsimlere göre değişmesi, bugün birinin, sonra ötekinin görünmesi bile bu işi öylesine güzel kılar ki yeryüzünde hiç kimse bundan usanamaz. Ama efendim, orman kendi başına da öyle neşeli ve canlıdır ki kendimi asla yalnız hissetmem. Her köşesini, her ağacını bilirim; gözümün önünde büyüyüp şimdi canlı, parlak tepelerini göğe uzatan her ağacın, ona bakıp büyüttüğüm için beni tanıması ve sevmesi gerektiğini gerçekten düşünürüm. Bazen öyle olağanüstü bir hışırtı, fısıltı duyulur ki sanki kendilerine özgü seslerle benimle konuşurlar; bu da aslında Tanrı’ya ve onun kudretine yaraşan gerçek bir övgü, sözle dile getirilemeyecek türden bir duadır. Kısacası, dürüst ve dindar bir avcı pek neşeli, pek güzel bir hayat sürer. İnsanların doğanın içinde yaşadığı eski, güzel özgürlükten hâlâ bir parça kalmıştır ona. Taş duvarlı hapishanelerinde kendilerine eziyet ettikleri o yapmacık davranışları, süslenip püslenmeleri bilmez; böylece Tanrı’nın çevrelerine, onlardan zevk alıp gönüllerini beslesinler diye yarattığı bütün o güzel şeylere de yabancılaşmamış olur. Eskiden doğanın tümüyle sevgi ve dostluk içinde yaşayan özgür insanlar da böyle yapardı; eski hikâyelerde okursunuz.” —

Yaşlı ormancı bütün bunları öyle bir sesle, öyle bir ifadeyle anlattı ki söylediklerini derinden hissettiğine inanmamak mümkün değildi. Gerçekten de onun mutlu hayatını, benimkinden böylesine farklı, içten gelen derin bir huzurla dolu ruh hâlini kıskandım.

Şimdi fark ettiğim üzere epey geniş olan binanın öteki bölümünde yaşlı adam bana özenle döşenmiş küçük bir oda gösterdi; eşyalarımı oraya çoktan getirmişlerdi. Ev halkının geri kalanından ayrı kaldığım için evde sabah erkenden kopan gürültünün beni uyandırmayacağını, canım ne kadar isterse o kadar dinlenebileceğimi söyledi. Yalnızca aşağıya seslenirsem kahvaltımı getireceklerdi; yaşlı adamıysa ancak öğle yemeğinde görecektim, çünkü sabah erkenden delikanlılarla ormana gidiyor ve öğleden önce eve dönmüyordu. Kendimi yatağa bıraktım; yorgunluktan hemen derin bir uykuya daldım ama korkunç bir kâbus bana işkence etti. — Rüya tuhaf biçimde uykuda olduğumu fark etmemle başladı. Kendi kendime, “İyi oldu, hemen uykuya dalmışım; ne güzel, ne huzurlu uyuyorum, bu yorgunluğumu tamamen alır. Yalnız gözlerimi açmamalıyım,” dedim. Buna rağmen sanki gözlerimi açmaktan kendimi alamayacakmışım gibi geliyordu; ama uykum da bölünmüyordu. O sırada kapı açıldı ve içeri karanlık bir siluet girdi. Dehşetle, sakallı ve tonsürlü Kapusen cüppesi içindeki bu kişinin kendim olduğunu fark ettim. Siluet yatağıma gittikçe yaklaştı; kaskatı kesilmiştim, çıkarmaya çalıştığım her ses beni saran felç içinde boğuluyordu. Sonra siluet yatağıma oturup alaycı bir sırıtışla bana baktı. “Şimdi benimle gelmelisin,” dedi. “Hava horozunun neşeli bir düğün şarkısı çaldığı çatıya, baykuşun düğün yaptığı yere çıkacağız. Orada dövüşeceğiz; birbirimizi çatıdan aşağı iten kral olacak ve kan içebilecek.” Siluetin beni yakalayıp yukarı çektiğini hissettim; umutsuzluk kuvvetimi geri verdi. “Sen ben değilsin, sen şeytansın!” diye bağırdım ve pençelerimle tehditkâr hayaletin yüzüne saldırdım. Ama parmaklarım sanki derin mağaralar gibi gözlerine gömülüyordu. Siluet yeniden, kulak tırmalayan bir sesle kahkaha attı. Tam o sırada ani bir sarsıntıyla yerimden fırlamış gibi uyandım. Ama kahkaha odada sürüyordu. Doğrulup oturdum; sabahın aydınlık ışınları pencereden içeri vuruyordu. Masanın önünde, sırtı bana dönük, Kapusen cüppeli bir siluet gördüm. Korkudan donakaldım; korkunç rüya gerçeğe dönüşmüştü. — Kapusen, masanın üstündeki eşyalarımı karıştırıyordu. Şimdi bana döndü. Dağınık, kara sakalının altındaki yabancı yüzü görünce cesaretim yerine geldi; gözlerinden düşüncesiz bir delilik kahkahası yükseliyordu. Bazı çizgileri Hermogen’i uzaktan andırıyordu. Yabancının ne yapacağını beklemeye, ancak zararlı bir girişimde bulunursa onu engellemeye karar verdim. Hançerim yanımdaydı; buna ve güvenebileceğim bedensel gücüme dayanarak, bir başkasının yardımına ihtiyaç duymadan onunla baş edebilirdim. Eşyalarımla bir çocuk gibi oynuyor gibiydi. Özellikle kırmızı cüzdana bayılmıştı; onu pencereye doğru tutup duruyor, bir yandan da tuhaf biçimde havaya sıçrıyordu. Sonunda gizemli şarabın kalanının bulunduğu hasır şişeyi buldu. Şişeyi açıp kokladı; o anda bütün bedeni titredi ve odada boğuk, korkunç bir yankı bırakan bir çığlık attı. Evdeki çınlak sesli çan saat üçü vurdu. Yabancı, korkunç bir acı içindeymiş gibi uludu; sonra rüyamda duyduğum o keskin kahkahaya yeniden kapıldı. Çılgınca sıçrayıp döndü, şişeden içti ve onu fırlatarak kapıdan dışarı koştu. Hemen kalkıp peşinden gittim; ama gözden çoktan kaybolmuştu. Uzak merdivenlerden aşağı gürültüyle indiğini ve sertçe kapatılan bir kapınınkini andıran boğuk bir çarpma sesi duydum. Bir kez daha içeri girmesini önlemek için odamı kilitledim ve yeniden yatağa uzandım. Bu kez yorgunluktan kısa sürede tekrar uykuya dalmamak elimde değildi; dinlenip güç topladıktan sonra, güneş çoktan odayı aydınlatırken uyandım. — Ormancı söylediği gibi oğulları ve avcı delikanlılarıyla ormana gitmişti. Ormancının küçük kızı, canlı, sevimli bir genç kız, bana kahvaltı getirdi; büyük kızıysa annesiyle mutfakta çalışıyordu. Genç kız burada her gün mutlu ve huzur içinde yaşadıklarını, yalnızca prens av bölgesine ava gelip bazen evde konakladığında kalabalıktan gürültü patırtı çıktığını tatlı bir dille anlattı. Birkaç saat böylece geçti. Öğle olmuştu; neşeli bağrışmalar ve boru sesleri ormancının dört oğluyla —yakışıklı, gürbüz delikanlılardı bunlar; en küçüğü daha on beş yaşında bile olmayabilirdi— ve üç avcı delikanlısıyla eve döndüğünü duyurdu. Ormancı nasıl uyuduğumu, sabah erkenden kopan gürültünün beni vaktinden önce uyandırıp uyandırmadığını sordu. Gece başımdan geçenleri ona anlatmak istemedim; korkunç keşişin canlı görüntüsü rüya sahnesine öylesine sıkı bağlanmıştı ki rüyanın nerede gerçek hayata geçtiğini ayırt edemiyordum. Sofra kurulmuş, çorba tütüyordu. Yaşlı adam dua etmek için takkesini çıkardığı sırada kapı açıldı ve gece gördüğüm Kapusen içeri girdi. Yüzündeki delilik kaybolmuştu ama kasvetli, inatçı bir görünüşü vardı. “Hoş geldiniz, muhterem efendim!” diye seslendi yaşlı adam ona. — “Şükür duasını okuyun, sonra da bizimle yemeğe oturun.” — Bunun üzerine keşiş öfkeyle parlayan gözlerle çevresine baktı ve korkunç bir sesle haykırdı: “Şeytan seni de muhterem efendini de, o lanet olası duanı da paramparça etsin! Beni, on üçüncü kişi olayım ve şu yabancı katile beni öldürtebilesin diye buraya sen çağırmadın mı? — Efendin ve hâkimin olan Kont’u kimse tanımasın diye beni bu keşiş cübbesine sen sokmadın mı? — Ama dikkat et, lanet olası, öfkeme uğrarsın!” — Bunun üzerine keşiş masanın üstündeki ağır bir testiyi kaptı ve yaşlı adama fırlattı. Yaşlı adam ustaca yana çekilerek, başını parçalayacak olan darbeden kurtuldu. Testi duvara çarpıp bin parçaya ayrıldı. Ama tam o sırada avcı delikanlıları öfkeden kudurmuş adamı yakalayıp sıkıca tuttular. “Ne!” diye bağırdı ormancı. “Seni uğursuz, Tanrı’ya söven adam! Buraya yine o çılgınca taşkınlıklarınla, dindar insanların arasına girmeye nasıl cüret edersin? Seni hayvani hâlinden, ebedî mahvoluştan kurtaran benim; yine de canıma kastetmeye nasıl cüret edersin? — Atın bunu kuleye!” — Keşiş dizlerinin üstüne çöktü, feryat ederek merhamet diledi. Ama yaşlı adam, “Seni kör eden Şeytan’dan vazgeçtiğini anlayana kadar kulede kalacaksın; bunu anlayana dek buraya dönmeyeceksin. Yoksa ölmen gerekir,” dedi. Bunun üzerine keşiş, ölümün dehşeti içindeki umutsuz bir kederle çığlık attı. Ama avcı delikanlıları onu götürdüler; geri döndüklerinde, keşişin kule odasına girer girmez sakinleştiğini anlattılar. Onu gözeten Christian, ayrıca keşişin bütün gece evin koridorlarında gürültüyle dolaştığını, özellikle gün ağarırken de, “Şarabından biraz daha ver, kendimi tümüyle sana bırakacağım; biraz daha şarap, biraz daha!” diye bağırdığını söylemiş. Üstelik Christian, keşişin sarhoş gibi yalpaladığını gerçekten görmüş; ama onun nasıl olup da herhangi bir güçlü, sarhoş edici içkiye ulaşabildiğini anlayamamış. — Artık başımdan geçenleri anlatmakta tereddüt etmedim; boşaltılmış hasır şişeden söz etmeyi de unutmadım. “Vah, bu kötü olmuş,” dedi ormancı. “Ama siz cesur ve dindar bir adama benziyorsunuz; bir başkası korkudan ölebilirdi.” Deli keşişin başına gelenleri bana daha ayrıntılı anlatmasını rica ettim. “Ah,” diye karşılık verdi yaşlı adam, “uzun ve olağanüstü bir hikâye bu; yemek yerken anlatılacak şey değil. Tanrı’nın bize bağışladıklarının tadını sevinçle çıkarmak üzereyken o iğrenç adamın küstahça davranıp bizi rahatsız etmesi zaten yeterince kötü; hadi şimdi sofraya geçelim.” Bunun üzerine takkesini çıkardı, huşu ve dindarlıkla şükür duasını okudu; sonra da neşeli, keyifli sohbetler eşliğinde, köy usulü hazırlanmış besleyici ve lezzetli yemeğimizi yedik. Yaşlı adam konuğunun şerefine yukarıdan güzel bir şarap getirtti; ataerkil bir âdetle, güzel bir kadehten bana içirdi. Bu sırada sofra kaldırılmıştı; avcı delikanlıları duvardan birkaç av borusu alıp bir avcı şarkısı çaldılar. — Şarkıyı ikinci kez çaldıklarında kızlar da şarkı söyleyerek onlara katıldı; ormancının oğulları da son kıtayı hep bir ağızdan tekrarladılar. — Göğsüm tuhaf bir biçimde ferahladı: Uzun zamandır, bu sade ve dindar insanların arasında olduğum kadar içten içe iyi hissetmemiştim. Yaşlı adam ayağa kalkıp, “Asil avcılık sanatına saygı duyan bütün yiğit erkekler yaşasın!” diye seslenerek kadehini boşaltana dek, birkaç içten, kulağa hoş gelen şarkı söyledik. Hepimiz ona katıldık; böylece şerefime şarapla ve şarkıyla taçlandırılan neşeli yemek sona erdi.

Yaşlı adam bana şöyle dedi: “Şimdi, efendim, yarım saat kadar uyuyacağım; sonra ormana gider, keşişin evime nasıl geldiğini ve onun hakkında başka neler bildiğimi anlatırım. O zamana kadar hava kararır; sonra da pusuya yatarız, çünkü Franz’ın dediğine göre burada keklik var. Size de iyi bir tüfek vereceğiz, şansınızı denersiniz.” Bu iş benim için yeniydi; ilahiyat öğrencisiyken arada bir hedefe ateş etmiş, ama hiç ava ateş etmemiştim. Bu yüzden ormancının teklifini kabul ettim. Bu kabulümden çok memnun görünen ormancı, planladığı uykudan önce, aceleyle, atıcılığın ilk ve en gerekli ilkelerini bana öğretmeye çalıştı.

Tüfek ve av çantasıyla donatıldım; böylece ormancıyla birlikte ormana doğru yola çıktım. Ormancı, tuhaf keşişin hikâyesini şöyle anlatmaya başladı.

“Önümüzdeki sonbaharda, adamlarımın ormanda sık sık korkunç bir uluma duydukları günden bu yana tam iki yıl geçmiş olacak. Uluma insan sesine hiç benzemese de, yakın zamanda yanıma çırak olarak aldığım Franz bunun bir insandan geliyor olabileceğini düşünüyordu. Uluyan canavarın Franz’la uğraşması yazılmış olmalıydı; çünkü Franz pusuda beklemeye gittiğinde, hemen yakınında işitilen uluma hayvanları kaçırıyor, o da sonunda bir hayvana nişan almak isterken çalılıklardan fırlayan kıllı, tanınmaz bir yaratık görüp atış yapamıyordu. Franz’ın aklı, babası olan yaşlı avcının anlattığı bütün o hayaletli avcı efsaneleriyle doluydu. Yaratığın, avcılığı ona sevdirmekten vazgeçirmek ya da başka türlü ayartmak isteyen Şeytan’ın ta kendisi olduğuna inanmaya yatkındı. Öteki adamlar, hatta oğullarım bile yaratıkla karşılaşınca sonunda Franz’a hak verdiler. Ben de işin izini sürmeye daha çok heves ettim; çünkü bunun, avcılarımı pusudan korkutup kaçırmak isteyen kaçak avcıların bir oyunu olduğunu düşünüyordum. — Bu yüzden oğullarıma ve adamlara, yaratık yeniden görünürse seslenmelerini; durmaz ya da cevap vermezse avcı töresine göre hiç tereddüt etmeden ateş etmelerini emrettim. — Pusuda beklerken yaratıkla ilk karşılaşan kişi yine Franz oldu. Tüfeğini doğrultup ona seslendi; yaratık çalılıklara daldı. Franz ardından ateş etmek istedi ama tüfek patlamadı. Bunun üzerine korku ve dehşet içinde, uzakta duran ötekilerin yanına koştu. Ona inat olsun diye avı kaçıran ve tüfeğini büyüleyen şeyin Şeytan olduğuna emindi; çünkü yaratık peşine düştüğünden beri, eskiden ne kadar iyi ateş etse de tek bir hayvan vuramamıştı. Ormandaki hayalet söylentisi yayıldı; köyde Şeytan’ın Franz’ın yoluna çıkıp ona büyülü kurşunlar ve daha nice çılgınca şey teklif ettiği anlatılır oldu. — Bu işe son vermeye ve kendimin henüz hiç karşılaşmadığım yaratığı, görünmeye alışık olduğu yerlerde izlemeye karar verdim. Uzun süre başaramadım; sonunda, sisli bir kasım akşamı, Franz’ın yaratığı ilk gördüğü yerde pusuda beklerken çalılıklar hemen yakınımda hışırdadı. Bir hayvan sanıp tüfeğimi sessizce doğrulttum; ama üzeri paçavralarla kaplı, gözleri kıpkırmızı parlayan, saçları kara ve kıllı, korkunç bir yaratık fırlayıp çıktı. Canavar bana dik dik bakarken korkunç ulumalar çıkarıyordu. Efendim, en cesur insanı bile korkutabilecek bir manzaraydı bu. Gerçekten Şeytan karşımdaymış gibi geldi; korku terinin boşandığını hissettim. Ama gür bir sesle ettiğim güçlü dua beni bütünüyle yüreklendirdi. Dua edip İsa Mesih’in adını andıkça canavar daha öfkeli uludu; sonunda Tanrı’ya söven korkunç lanetler savurmaya başladı. Ben de, ‘Seni lanet olası haydut, Tanrı’ya söven sözlerini kes ve teslim ol, yoksa seni vururum!’ diye bağırdım. Keşiş inleyerek yere yığıldı ve merhamet diledi. Adamlarım yanıma geldiler; adamı yakalayıp eve götürdük ve yan binadaki kuleye kapattım. Ertesi sabah olayı yetkililere bildirecektim. Kuleye girer girmez bayılmıştı. Ertesi sabah yanına gittiğimde, onun için hazırlattığım saman döşeğin üzerinde oturuyor, hıçkıra hıçkıra ağlıyordu. Ayaklarıma kapandı ve kendisine merhamet etmem için yalvardı. Birkaç haftadır ormanda yaşıyor, otlardan ve yabani meyvelerden başka bir şey yemiyormuş. Uzaklarda bir manastırdan gelen zavallı bir Kapusen rahibiymiş; aklını yitirdiği için kapatıldığı hapishaneden kaçmış. Gerçekten de zavallı bir hâlde olan bu adama acıdım; güç toplaması için yiyecek ve şarap verdim, gözle görülür biçimde toparlandı. Evde birkaç gün kalmasına izin vermem ve ona yeni bir tarikat giysisi vermem için içtenlikle yalvardı; sonra kendi başına manastırına dönecekmiş. İsteğini yerine getirdim; nöbetleri daha hafif ve daha seyrek olmaya başladığından, deliliği gerçekten yatışıyor gibiydi. Öfke nöbetlerinde korkunç sözler söylüyordu. Bu yüzden onu sertçe azarlayıp ölümle tehdit ettiğimde, içten bir pişmanlığa kapılıyor, kendine eziyet ediyor, hatta cehennem azabından kurtulması için Tanrı’ya ve azizlere yalvarıyordu. Deliliği tuttuğunda kendini Aziz Antonius sanıyor gibiydi. O zaman durmadan Kont ve hükmeden efendi olduğunu, hizmetkârları gelince hepimizi öldürteceğini söylüyordu. Aklının başında olduğu aralarda, onu kovmamam için Tanrı aşkına yalvarıyor; yalnızca benim yanımda kalarak iyileşebileceğini hissettiğini söylüyordu. Onunla yalnızca bir kez daha ciddi bir sorun yaşadık; o da Prens’in tam burada, av bölgesinde ava çıkıp benim evimde konakladığı sırada oldu. Keşiş, Prens’i parlak maiyetiyle birlikte gördükten sonra büsbütün değişti. İnatçı ve içine kapanık oldu; dua ettiğimiz zaman hızla uzaklaşıyor, huşu dolu bir söz işitse bütün bedeni titriyordu. Üstelik kızım Anna’ya öyle şehvetli bakışlarla bakıyordu ki türlü taşkınlıkları önlemek için onu buradan götürmeye karar verdim. Planımı ertesi sabah uygulayacaktım; ondan önceki gece, koridordan gelen tiz bir çığlıkla uyandım. Yataktan fırladım, yanan ışığı alıp kızlarımın uyuduğu odaya hızla koştum. Keşiş, her gece kilitlediğim kuleden kaçmış; hayvani bir şehvetle kızlarımın odasına koşmuş, kapısını tekmeyle kırmıştı. Neyse ki, dayanılmaz bir susuzluk Franz’ı adamların uyuduğu odadan dışarı çıkarmıştı. Tam su almak için mutfağa gidecekti ki koridorda keşişin gürültüyle koştuğunu duydu. Hemen oraya koşup keşişi, kapıyı kırdığı sırada arkadan yakaladı; ama deliyi zapt etmeye delikanlının gücü yetmedi. Uyanan kızların çığlıkları arasında kapının önünde boğuştular. Tam o sırada ben yetiştim; keşiş delikanlıyı yere sermiş, haince boğazına sarılmıştı. Hiç düşünmeden keşişi yakalayıp Franz’dan çekerek ayırdım; ama birden, nasıl olduğunu hâlâ bilmiyorum, keşişin yumruğunda bir bıçak parladı. Bana saplamaya çalıştı; kendini toparlayan Franz koluna sarıldı. Ben de, güçlü kuvvetli bir adam olduğumdan, deliyi kısa sürede duvara öyle sıkı bastırdım ki neredeyse nefessiz kalacaktı. Gürültüyü duyan adamların hepsi uyanıp koşarak gelmişti. Keşişi bağlayıp kuleye attık. Ben de kırbacımı getirip benzer suçları bir daha işlemesin diye ona birkaç sağlam darbe indirdim; zavallı adam acıyla inleyip durdu. Ama ona şöyle dedim: ‘Seni alçak, kızımı baştan çıkarmaya kalkışman ve canıma kastetmen için bu ceza bile çok hafif; aslında ölmelisin.’ — Korku ve dehşet içinde uludu; ölüm korkusu onu büsbütün perişan etmiş gibiydi. Ertesi sabah onu götürmek mümkün olmadı; bitkinlikten ölüyü andırır hâlde yatıyordu, ona gerçekten acıdım. Daha iyi bir odada ona güzel bir yatak hazırlattım. Karım ona baktı; güçlendirici çorbalar pişiriyor, evdeki ecza dolabımızdan iyi geleceğini düşündüğü şeyleri veriyordu. Karımın güzel bir alışkanlığı vardır: Yalnız kaldığında sık sık huşu dolu bir ilahiye başlar; ama içi iyice ferahlayacaksa Anne’min duru sesiyle o ilahiyi ona söylemesi gerekir. — Bu kez ilahiyi hastanın yatağının başında da söylediler. — Keşiş sık sık derin derin iç çekiyor, karımla Anne’ye gerçekten kederli gözlerle bakıyordu; gözlerinden yanaklarına sık sık yaşlar süzülüyordu. Bazen haç çıkarmak ister gibi elini ve parmaklarını oynatıyor, ama başaramayıp elini güçsüzce bırakıyordu; bazen de şarkıya katılmak istercesine hafif sesler çıkarıyordu. Sonunda gözle görülür biçimde iyileşmeye başladı; artık sık sık keşişlerin âdetine göre haç çıkarıyor ve alçak sesle dua ediyordu. Ama bir defasında hiç beklenmedik biçimde Latince ilahiler söylemeye başladı. Karım ve Anne sözleri anlamasalar da hastanın olağanüstü, kutsal ezgileri içlerine işliyordu; ilahilerin kendilerine ne kadar iyi geldiğini anlatmaya doyamıyorlardı. Keşiş artık ayağa kalkıp evin içinde dolaşabilecek kadar iyileşmişti; ama görünüşü ve tavrı bütünüyle değişmişti. Eskiden gözlerinde kötü bir ateş parıldarken şimdi gözleri yumuşak bakıyordu. Manastır âdetlerine uygun biçimde ellerini kavuşturmuş, sessiz ve huşu içinde dolaşıyordu; deliliğinden eser kalmamıştı. Sebze, ekmek ve sudan başka bir şey yemiyordu. Son zamanlarda onu soframa oturtup yemeklerden biraz yemeye, bir yudum şarap içmeye pek seyrek razı edebiliyordum. O zaman şükür duasını okuyup bizi, sözlerini kolay kolay kimsenin onun kadar güzel seçemeyeceği konuşmalarıyla hoşnut ediyordu. Sık sık ormanda tek başına dolaşırdı. Bir gün ona rastladım; pek de düşünmeden yakında manastırına dönüp dönmeyeceğini sordum. Çok duygulandı, elimi tuttu ve şöyle dedi: ‘Dostum, ruhumun kurtuluşunu sana borçluyum. Beni ebedî mahvoluştan sen kurtardın; henüz senden ayrılamam, yanında kalmama izin ver. Ah, Şeytan’ın ayarttığı ve korku dolu saatlerinde yakardığı Aziz onu delilik içinde bu ormana getirmeseydi geri dönülmez biçimde mahvolacak olan bana acı. — Beni bulduğunuzda,’ diye sürdürdü keşiş, bir süre sustuktan sonra, ‘gerçekten insanlıktan çıkmış bir hâldeydim. Oysa herhalde şimdi bile bir zamanlar doğanın bütün nimetlerini cömertçe bahşettiği bir delikanlı olduğumu bilmiyorsunuz. Beni manastıra götüren, yalnızca inzivaya ve en derin düşünce çalışmalarına duyduğum coşkun eğilimdi. Kardeşlerimin hepsi beni çok severdi; manastırda yaşanabilecek kadar mutlu yaşardım. Dindarlığım ve kusursuz davranışlarımla yükseldim; geleceğin başrahibini bende görüyorlardı. Bir gün kardeşlerden biri uzak yolculuklarından döndü ve yol boyunca edinmeyi başardığı çeşitli kutsal emanetleri manastıra getirdi. Bunların arasında kapalı bir şişe de vardı. Söylendiğine göre Aziz Antonius, içinde baştan çıkarıcı bir iksir saklayan Şeytan’dan bu şişeyi almıştı. Gerçek kutsal emanetlerin vermesi gereken huşu duygusuna tümüyle aykırı ve ayrıca saçma görünmesine rağmen, bu emanet de özenle saklandı. Ama şişenin içinde aslında ne olduğunu araştırma isteği tarifsiz bir şehvetle içimi kapladı. Şişeyi gizlice almayı başardım; açınca içinde güzel kokulu, tatlı lezzetli, sert bir içki buldum ve son damlasına kadar içtim. “— Sonra düşüncelerimin nasıl değiştiğini, dünyanın zevklerine karşı nasıl yakıcı bir susuzluk duyduğumu, günahın baştan çıkarıcı biçimde yaşamın en yüce amacı gibi göründüğünü anlatmayacağım. Kısacası, hayatım utanç verici suçlarla dolu bir diziye dönüştü; şeytani kurnazlığıma rağmen sonunda ihbar edilince başrahip beni ömür boyu hapse mahkûm etti. Kasvetli, nemli zindanda birkaç hafta geçirdikten sonra kendime ve varoluşuma lanet ettim; Tanrı’ya ve azizlere sövdüm. O sırada, kıpkızıl bir ışığın içinde Şeytan karşıma çıktı ve ruhumu tümüyle Yüce Olan’dan çevirip ona hizmet edersem beni kurtaracağını söyledi. Uluyarak dizlerimin üstüne çöktüm ve, ‘Hizmet ettiğim Tanrı yok; efendim sensin ve yaşamın zevki senin ateşlerinden fışkırıyor,’ diye haykırdım. — Hava, fırtına gibi uğuldamaya başladı; duvarlar depremle sarsılırcasına gürledi. Zindanda tiz ve keskin bir ses ıslık çaldı; pencerenin demir parmaklıkları ufalanıp yere düştü ve görünmez bir güç beni dışarı savurarak manastır avlusuna çıkardı. Ay bulutların arasından parlakça ışıyordu; ışınlarında avlunun ortasında, bir fıskiyenin yanında dikili Aziz Antonius heykeli parlıyordu. — Tarif edilemez bir korku yüreğimi parçaladı. Pişmanlık içinde azizin önüne kapandım, Kötü’den vazgeçtiğime yemin edip merhamet diledim. Ama o sırada kara bulutlar yükseldi; kasırga yeniden havayı dövdü. Bilincimi yitirdim ve kendimi ancak ormanda buldum; açlıktan ve umutsuzluktan delirmiş hâlde orada başıboş dolaşıyordum. Siz de beni oradan kurtardınız.” — Keşiş böyle anlattı. Hikâyesi bende öyle derin bir iz bıraktı ki, yıllar sonra bile bugün olduğu gibi her şeyi sözcüğü sözcüğüne tekrarlayabileceğim. O günden beri keşiş öylesine dindar ve iyi yürekli davrandı ki hepimiz onu sevdik. Bu yüzden deliliğinin geçen gece nasıl yeniden ortaya çıkabildiğini aklım almıyor.”

“Hiç bilmiyor musunuz,” diye sözünü kestim ormancının, “bu zavallının hangi Kapusen manastırından kaçtığını?” — “Bana söylemedi,” diye karşılık verdi ormancı, “üstelik sormaya da pek gönlüm yok; çünkü bunun, yakınlarda sarayın gündemine gelen zavallının ta kendisi olduğuna neredeyse eminim. Oysa kimse onun yakınlarda bulunduğundan kuşkulanmamıştı. Ayrıca keşişin iyiliği için, tahminimi sarayda açıkça dile getirmek istemem.” — “Ama ben öğrenebilirim herhâlde,” dedim, “çünkü yabancıyım; üstelik ağzımı sıkı tutacağıma el basarak söz vermeye hazırım.” — “Şunu bilmelisiniz,” diye sürdürdü ormancı, “prensesimizin kız kardeşi, ***’daki Sistersiyen manastırının başrahibesidir. Kocasıyla sarayımız arasında birtakım gizemli ilişkiler bulunduğu söylenen yoksul bir kadının oğlunu yanına alıp büyütmüş. Dini bir eğilimle Kapusen olmuş, vaiz olarak da dört bir yanda ün kazanmış. Başrahibe, himayesindeki genç hakkında kız kardeşine sık sık yazarmış; bir süre önce de onu kaybetmenin acısını derinden yaşamış. Söylendiğine göre bir kutsal emaneti kötüye kullanarak ağır bir günah işlemiş ve uzun süre manastırın süsü olan o yerden kovulmuş. Bütün bunları, bir süre önce tesadüfen kulak misafiri olduğum, prensin özel doktoruyla saraydan başka bir beyefendi arasındaki konuşmadan öğrendim. Çok ilginç bazı koşullardan söz ettiler ama bütün hikâyeleri en başından bilmediğim için bunları anlayamadım; sonra da aklımdan çıktı. Keşiş manastır zindanından kurtuluşunu başka türlü anlatıyor, bunun Şeytan’ın yardımıyla olduğunu söylüyorsa da, ben bunu deliliğinden kalma bir kuruntu sayıyorum. Bence keşiş, başrahibenin ruhban sınıfına girmesi için yetiştirdiği ve Tanrı’nın yargısı onu hayvani bir çılgınlıkla cezalandırana dek Şeytan’ın türlü günahlara sürüklediği Kardeş Medardus’tan başkası değil.”

Ormancı Medardus’un adını anınca içimi bir ürperti kapladı; bütün bu anlatı, en derinime saplanan ölümcül darbeler gibi beni acıyla sarsmıştı. — Keşişin doğruyu söylediğine fazlasıyla emindim; çünkü açgözlülükle içtiği cehennem içkisi onu yeniden azgın, dine küfreden bir deliliğe sürüklemişti. — Ama ben de beni çözümsüz bağlarla sarıp sarmalayan o kötü, gizemli gücün elinde zavallı bir oyuncağa dönüşmüştüm; özgür olduğumu sanırken çaresizce içine kapatıldığım kafesin içinde dönüp duruyordum. — Dindar Cyrillus’un önemsemediğim öğütleri, Kont’un ve düşüncesiz mürebbisinin hayali, hepsi aklıma geldi. — İçimdeki ani kaynaşmanın, ruh hâlimdeki değişimin nereden kaynaklandığını artık biliyordum; günahkâr girişimimden utandım. O anda bu utanç, gerçek bir tövbeyle duymam gereken derin pişmanlık ve nedamet yerine geçti. Derin düşüncelere dalmıştım; yeniden avcılığa dönen ve kötü kaçak avcılarla girdiği nice çatışmayı anlatan yaşlı adamı neredeyse dinlemiyordum. Alacakaranlık çökmüştü. Tavukların tüneyip saklandığı söylenen çalılığın önünde duruyorduk. Ormancı beni yerime yerleştirip konuşmamamı, fazla kıpırdamamamı, tüfeğimi kurup dikkatle dinlememi tembihledi. Avcılar sessizce yerlerine süzüldüler; ben de giderek koyulaşan karanlıkta tek başıma kaldım. — O sırada karanlık ormanda hayatımdan siluetler belirdi. Başrahibe olan annemi gördüm; bana cezalandırıcı bakışlarla bakıyordu. — Euphemie ölüm gibi solgun yüzüyle üzerime doğru hızla geldi; kara, kor gibi gözlerini bana dikti. Kanlı ellerini tehdit edercesine kaldırdı. Ah, o kan damlaları Hermogen’in ölümcül yarasından akmıştı; haykırdım! — Tepemde kanatların güçlü çırpınışıyla bir şey vızıldadı; ben de körlemesine havaya ateş ettim ve vurulan iki keklik yere düştü. Yakınımda duran avcı uşağı, üçüncüsünü de vururken “Aferin!” diye seslendi. — Şimdi çevremizde silah sesleri patlıyordu. Avcılar, her biri avını taşıyarak bir araya geldi. Avcı uşağı, bana kurnazca yan yan bakarak, keklikler tam başımın üzerinden geçerken nasıl bağıra çağıra çığlık attığımı anlattı; çok korkmuş olmalıymışım. Ardından tüfeği düzgünce nişanlamadan, körlemesine aşağıya doğru ateş etmiş, yine de iki keklik vurmuşum. Hatta karanlıkta tüfeği bambaşka bir yöne tuttuğumu sanmış ama kuşlar yine de düşmüş. Yaşlı ormancı, kekliklerden böylesine korkup onlara aşağıya ateş ederek karşı koymama kahkahalarla güldü. — “Bu arada beyefendi,” diye sürdürdü, “dürüst, dindar bir avcı olduğunuzu umarım; kötüyle iş tutan, istediği yere ateş edip vurmayı niyet ettiği şeyi asla ıskalamayan bir kaçak avcı değilsinizdir.” — Yaşlı adamın kuşkusuz kötü niyet taşımayan şakası en derinime işledi. O gergin, korkunç ruh hâlinde, yalnızca rastlantının yol açtığı o isabetli atışım bile beni dehşete düşürdü. Kendimle her zamankinden fazla çatışmaya düşmüştüm; kendime karşı kuşkuya kapıldım, içimdeki korku benliğimi yıkıcı bir güçle kuşattı.

Eve dönünce Christian, keşişin kulede çok sakin davrandığını, tek bir söz söylemediğini ve hiçbir şey yemediğini haber verdi. “Artık onu daha fazla yanımda tutamam,” dedi ormancı. “Görünüşe göre iyileşmez olan deliliğinin uzun bir zaman sonra yeniden ortaya çıkmayacağının ve burada, evde korkunç bir felakete yol açmayacağının güvencesini kim verebilir? Yarın erkenden Christian ve Franz’la birlikte şehre götürülmeli. Olan bitenle ilgili raporum çoktan hazır; onu akıl hastanesine götürürler.”

Odamda yalnız kalınca Hermogen’in silueti gözlerimin önünde belirdi; ona daha dikkatle bakmaya çalıştıkça şekil değiştirip deli keşişe dönüştü. Zihnimde ikisi birbirine karışarak, uçurumun hemen kenarında olduğumu duyuran yüce gücün uyarısına dönüştü. Yerde hâlâ duran hasır şişeye çarptım. Keşiş içindekini son damlasına kadar içmişti; böylece yeniden içme ayartısından kurtulmuştum. Ama içinden hâlâ keskin, sarhoş edici bir koku yayılan şişeyi de açık pencereden, avlu duvarının üzerinden uzağa fırlattım; böylece uğursuz iksirin yaratabileceği her türlü etkiyi yok etmek istedim. — Yavaş yavaş sakinleştim. Hatta şu düşünce bana cesaret verdi: Her hâlükârda ruhsal açıdan, benimkine benzer bir içkinin vahşi bir deliliğe sürüklediği o keşişten üstün olmalıydım. Bu korkunç yazgının yanımdan geçip gittiğini hissettim. Yaşlı ormancının keşişi, talihsiz Medardus, yani ben sanması da beni perişanlığa sürüklenmekten hâlâ korumak isteyen yüce, kutsal gücün bir işaretiydi. — Her yerde karşıma çıkan delilik, içimi okuyabilen ve beni kötü ruha karşı giderek daha ısrarla uyaran tek şey değil miydi? O kötü ruh, bana öyle gelmişti ki, tehditkâr, hayaletimsi ressamın suretinde apaçık görünmüştü. —

Karşı konulmaz bir çekimle başkente doğru yola koyuldum. Koruyucu annemin kız kardeşi, hatırladığım kadarıyla, suretini sık sık gördüğüm başrahibeye tıpatıp benziyordu. Eskiden içimde filizlenen o dindar, günahsız yaşama beni yeniden döndürecekti; çünkü şu anki ruh hâlimde onun görünüşünü görmem ve bunun uyandıracağı anılar bana yetecekti. Beni onun yakınına götürmesini rastlantıya bırakacaktım.

Gün ağarır ağarmaz avludan ormancının sesini duydum; oğluyla erkenden yola çıkmam gerekiyordu, bu yüzden hemen giyindim. Aşağı indiğimde evin önünde saman döşeli oturma yerleri olan bir yük arabası yola çıkmaya hazır bekliyordu. Ölüm gibi solgun ve şaşkın yüzlü keşiş, kendisini sabırla götürmelerine izin veriyordu. Hiçbir soruya cevap vermiyor, hiçbir şey yemek istemiyor, çevresindeki insanları fark ediyor gibi bile görünmüyordu. Durumu gerçekten kaygı verici olduğundan ve bastırılmış öfkesinin birden patlayacağından emin olunamadığından, onu arabaya kaldırıp iplerle bağladılar. Kollarını sıkıca bağlarken yüzü kasıldı ve hafifçe inledi. Hâli yüreğimi delip geçti; bana yakınlaşmıştı, belki de kurtuluşumu yalnız onun mahvolmasına borçluydum. Christian ile bir avcı uşağı yanına, arabaya oturdu. Araba hareket ettikten sonra bakışları ilk kez üzerime çevrildi; birden derin bir şaşkınlığa kapıldı. Araba uzaklaşırken — onu duvarın önüne kadar izlemiştik — başı hâlâ dönüktü ve gözlerini benden ayırmıyordu. “Bakın,” dedi yaşlı ormancı, “sizi nasıl da dikkatle süzüyor. Sanırım yemek odasında, varlığınızdan habersiz olduğu sırada bulunmanız onun öfkeli saldırısına epey katkıda bulundu. İyileştiği dönemde bile son derece ürkekti; bir yabancının gelip onu öldüreceğinden hep kuşkulanırdı. Ölümden ölçüsüzce korkar. Onu hemen vurdurtmakla tehdit ederek öfke nöbetlerine çoğu kez engel oldum.”

Kendi benliğimi çarpılmış, korkunç çizgilerle yansıtan keşişin gönderilmiş olmasından içim rahatlamış, hafiflemişti. Başkente gitmeyi dört gözle bekliyordum; sanki beni ezen ağır, karanlık yazgının yükü orada üzerimden alınacak, yeniden güçlenip hayatımı esir alan kötü gücün pençesinden kurtulabilecektim. Kahvaltı bitince ormancının hızlı atlarla koşulmuş, temiz seyahat arabası kapıya geldi. — Kendisine beni konuk ettiği için biraz para vermeyi, iki güzel kızına da yanımda tesadüfen bulunan birkaç süs eşyası sunmayı güçlükle başarabildim. Bütün aile, sanki evlerinde çoktandır tanıdıkları biriymişim gibi içtenlikle vedalaştı; yaşlı adam avcılık yeteneğimle ilgili şakalar yapmayı da sürdürdü. Neşeyle, sevinç içinde oradan ayrıldım.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…