Bölümler 9Şu an: 2. Bölüm. — Dünyaya Adım.
- 1 E. Th. A. Hoffmann703 kelime
- 2 Yayımcının Önsözü447 kelime
- 3 Birinci Kısım. — 1. Bölüm. — Çocukluk Yılları ve Manastır Yaşamı.9.375 kelime
- 4 2. Bölüm. — Dünyaya Adım.9.290 kelime · Okuduğun bölüm
- 5 3. Bölüm. — Yolculuk Serüvenleri.10.825 kelime
- 6 4. Bölüm. — Prens sarayındaki yaşam.8.613 kelime
- 7 İkinci Kısım. — Birinci Bölüm. — Dönüm Noktası.15.539 kelime
- 8 2. Bölüm. — Tövbe.10.082 kelime
- 9 3. Bölüm. — Manastıra Dönüş.12.770 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
2. Bölüm.
Dünyaya Adım.
Mavi bir tülün ardında, aşağıdaki vadide manastır uzanıyordu. Serin sabah yeli esmeye başladı; havayı aşarak kardeşlerin dindar ilahilerini bana taşıdı. İstemeden onlara eşlik ettim. Güneş, alev alev parlayarak şehrin arkasından yükseldi; ışıldayan altını ağaçlarda parladı ve çiy damlaları, sevinçli bir hışırtıyla düşüp vızıldayarak havalanan binbir renkli minicik böceğin üzerine kızgın elmaslar gibi saçıldı. Kuşlar uyandı; ötüp neşeyle şakıyarak, keyifle birbirlerini okşarcasına ormanda uçuştu! Yamaçtan yukarı bir köylü delikanlıları ve bayramlık giysiler içindeki kızlar topluluğu geliyordu. Yanımdan geçerken, «İsa Mesih’e hamdolsun!» diye seslendiler. «Sonsuza dek!» diye karşılık verdim; içimi, binbir güzel görüntüyle dolu yeni bir hayatın, haz ve özgürlükle üzerime geldiği duygusu kapladı! Hiç böyle hissetmemiştim; kendimi başka biri sanıyordum. Yeni uyanmış bir güçle canlanıp coşarak ormanda hızla ilerledim, dağdan aşağı indim. Karşıma çıkan köylüye, yol güzergâhımda ilk durak olarak gösterilen ve gecelemem gereken yeri sordum; o da ana yoldan ayrılan, dağların içinden geçen daha kısa bir patika tarif etti. Issız yolda epeyce ilerlemiştim ki tanımadığım kadını ve onu bulmaya yönelik o hayalî planı yeniden hatırladım. Ama görüntüsü, yabancı ve bilinmez bir güç tarafından silinmiş gibiydi; solgun, çarpılmış yüz hatlarını güçlükle tanıyabiliyordum. Hayalimde o görüntüyü tutmaya ne kadar çabalarsam, sisin içinde o kadar dağılıyordu. Manastırda o esrarengiz olaydan sonra sergilediğim ölçüsüz davranışlar ise hâlâ gözümün önündeydi. Başrahibin bütün bunlara nasıl böyle sabırla katlandığını ve hak ettiğim cezayı vermek yerine beni dünyaya gönderdiğini artık anlayamıyordum. Çok geçmeden, tanımadığım o kadının görüntüsünün yalnızca bir hayal olduğuna, aşırı yorgunluğun sonucu olduğuna inandım. Önceleri yapacağım gibi, o baştan çıkarıcı ve yıkıcı yanılsamayı Hasım’ın sürekli peşimde olmasına bağlamak yerine, bunu yalnızca heyecanla çalkalanan duyularımın aldanmasına yordum; çünkü yabancının tıpkı Aziz Rosalia gibi giyinmiş olması, günah çıkarma yerinden gerçekten de epey uzaktan ve eğik bir açıyla görebildiğim azizenin canlı tasvirinin bunda büyük payı olduğunu kanıtlar gibiydi. Başrahibin bilgeliğine derinden hayran kaldım: iyileşmem için doğru yolu seçmişti. Manastır duvarlarının arasına kapatılmış, hep aynı şeylerle çevrili, sürekli kendi içine kapanıp düşüncelerimle eriyip gitseydim, yalnızlığın daha parlak ve cüretkâr renkler kattığı bu hayal beni deliliğe sürüklerdi. Bunun yalnızca bir rüya olduğuna giderek daha çok inandıkça kendime gülmekten zor kurtuldum. Hatta, huyumda olmayan bir hafiflikle, bir azizenin bana âşık olduğunu sanma düşüncesiyle içimden alay ettim; bir zamanlar Aziz Antonius’un da ben olduğumu düşündüm. —
Birkaç gündür dağlarda, dimdik yükselen ürkütücü kaya kütlelerinin arasında, altlarında azgın orman derelerinin gürlediği dar geçitlerden yürüyordum; yol gittikçe ıssızlaşıyor, gittikçe zorlu bir hâl alıyordu. Öğle vaktiydi; güneş çıplak başımı yakıyor, susuzluktan kavruluyordum. Yakında hiçbir kaynak yoktu; varmam gereken köye de hâlâ ulaşamamıştım. Bitkin düşüp bir kayanın üzerine oturdum ve sepetli şişeden bir yudum almaya karşı koyamadım; o tuhaf içeceği olabildiğince saklamak istiyordum. Damarlarım yeniden güçle doldu; ferahlayıp kuvvetlenmiş hâlde, artık uzak olamayacak hedefime doğru ilerledim. Köknar ormanı gitgide sıklaşıyordu. En kuytu çalılıklardan bir hışırtı geldi; ardından, oraya bağlanmış bir at yüksek sesle kişnedi. Birkaç adım daha attım ve ansızın, dehşet verici, dik bir uçurumun kıyısında olduğumu görünce neredeyse korkudan donakaldım. Sivri, sarp kayaların arasından bir orman deresi tıslayıp çağıldayarak uçuruma dökülüyordu; gümbürtüsünü daha uzaktan duymuştum. Uçurumun hemen kıyısında, derinliğin üzerine uzanan bir kaya çıkıntısında üniformalı genç bir adam oturuyordu. Yüksek sorguçlu şapkası, kılıcı ve evrak çantası yanındaydı. Bütün bedeni uçurumun üzerine sarkmış, uykuya dalmış gibiydi; giderek daha çok öne eğiliyordu. Düşmesi kaçınılmazdı. Yanına sokuldum; elimle onu yakalayıp geriye çekmek isterken yüksek sesle bağırdım: «İsa aşkına, efendim! Uyanın! İsa aşkına!» Ona dokunduğum anda derin uykusundan sıçrayarak uyandı; ama tam o sırada dengesini yitirip uçuruma düştü. Sivri kayalardan kayalara çarpan parçalanmış uzuvları birbirine vurdu; keskin feryadı uçurumun ölçülemez derinliklerinde yankılanıp kayboldu. Önce yalnızca boğuk bir inleme yükseldi; o da sonunda kesildi. Korku ve dehşet içinde cansız gibi dikilip kaldım. Sonunda şapkasını, kılıcını ve evrak çantasını alıp felaket yerinden hızla uzaklaşmak istedim; tam o sırada köknar ormanından avcı kılığında genç biri çıkageldi. Önce yüzüme donuk gözlerle baktı, sonra buz gibi bir ürperti içimi titretecek kadar ölçüsüzce gülmeye başladı.
«E, sayın Kont Hazretleri,» dedi sonunda genç adam, «bu kılık değiştirme gerçekten eksiksiz ve harikulade olmuş. Saygıdeğer Kontes önceden haberdar edilmemiş olsaydı, yemin ederim, gönlünün sevgilisini tanıyamazdı. Ama üniformayı nereye koydunuz, sayın Kont?» — «Uçuruma attım,» diye içimden boğuk ve donuk bir ses yanıt verdi; çünkü bu sözleri söyleyen ben değildim, dudaklarımdan istemsizce dökülmüşlerdi. Kendi içime kapanmış, Kont’un kanlı cesedinin bana tehditkâr biçimde doğrulup doğrulmayacağına bakmak için durmadan uçuruma gözlerimi dikmiş hâlde duruyordum. Sanki onu ben öldürmüştüm; kılıcı, şapkayı ve evrak çantasını hâlâ kasılmış ellerimle tutuyordum. Genç adam sözlerini sürdürdü: «Şimdi, sayın Kont, arabaların geçtiği yoldan aşağı kasabaya ineceğim. Kapının hemen önündeki evin sol tarafında saklanacağım. Siz de herhâlde kaleye doğru inersiniz; sizi bekliyor olmalılar. Şapkayla kılıcı da ben alayım.» İkisini ona uzattım. «Hoşça kalın, Kont Hazretleri! Kalede bol şans!» diye seslendi genç adam; şarkı söyleyip ıslık çalarak çalılıkların arasında gözden kayboldu. Oraya bağlanmış atı çözüp yanında götürdüğünü duydum. Sersemliğim geçip bütün olayı düşündüğümde, beni bir anda en tuhaf durumun içine savuran rastlantının akışına kapıldığımı kabul etmek zorunda kaldım. Yüz hatlarımın ve yapımın talihsiz Kont’unkilere çok benzemesi avcıyı yanıltmış olmalıydı. Kont da yakındaki kalede bir maceraya atılmak için Kapusen rahibi kılığına girmiş olmalıydı. Ölüm ona yetişmiş; tuhaf bir yazgı da aynı anda beni onun yerine koymuştu. İçimdeki karşı konulmaz dürtü, sanki yazgı böyle istiyormuş gibi, Kont’un rolünü sürdürmeye beni itti; her türlü kuşkuyu bastırdı ve beni cinayetle, küstahça bir saygısızlıkla suçlayan iç sesimi susturdu. Yanımda tutmuş olduğum evrak çantasını açtım; elime mektuplar ve yüklü miktarda poliçeler geçti. Kâğıtları tek tek gözden geçirip Kont’un durumunu öğrenmek için mektupları okumak istedim; ama içimdeki huzursuzluk ve kafamdan binlerce düşüncenin uçuşup geçmesi buna izin vermedi.
Birkaç adım attıktan sonra yeniden durdum ve bir kaya parçasına oturdum. Daha sakin bir ruh hâline bürünmeye çalışıyor, kendimi hazırlıksız yakalayan yabancı görüntüler dünyasına atılmanın tehlikesini görüyordum. Derken neşeli borazanlar ormanda yankılandı; birkaç kişinin sesi giderek yaklaşarak sevinçle haykırdı. Yüreğim güçlü vuruşlarla çarpıyor, soluğum kesiliyordu. Şimdi önüme yeni bir dünya, yeni bir hayat açılacaktı! — Dik bir yamaçtan aşağı inen dar bir patikaya saptım; çalılıkların arasından çıkınca vadinin dibinde büyük, güzel bir kale gördüm. Kont’un atılmayı düşündüğü maceranın yeri burasıydı; ben de cesaretle oraya doğru yürüdüm. Çok geçmeden kaleyi çevreleyen parkın yollarındaydım. Karanlık, ağaçlı bir yan yolda iki adam gördüm; biri dünya ruhban sınıfından biri gibi giyinmişti. Yaklaştılar ama beni fark etmeden, hararetli bir sohbete dalmış hâlde yanımdan geçtiler. Dünya ruhban sınıfından olan genç bir delikanlıydı; güzel yüzünde, içini kemiren derin bir kederin ölüm solgunluğu vardı. Öteki sade ama düzgün giyinmiş, yaşını almış bir adam gibiydi. Bana sırtlarını dönerek taştan bir sıraya oturdular; konuştukları her sözü duyabiliyordum. «Hermogen!» dedi yaşlı adam. «İnatçı sessizliğinle aileni umutsuzluğa sürüklüyorsun. Kasvetli hüznün her gün artıyor; gençlik gücün kırılmış, çiçeğin solmuş. Ruhban sınıfına girme kararın babanın bütün umutlarını, bütün dileklerini yıkıyor! Ama içinde gerçek bir çağrı, çocukluğundan beri karşı konulmaz bir yalnızlık eğilimi bu kararı doğurmuş olsaydı, baban bu umudundan seve seve vazgeçerdi; Kader’in başına getirdiği şeye karşı koymaya kalkışmazdı. Oysa kişiliğindeki ani değişim, bize inatla sakladığın bir olayın içini korkunç biçimde sarstığını ve şimdi seni yıkmaya devam ettiğini fazlasıyla açıkça gösteriyor. Eskiden neşeli, tasasız, hayat dolu bir delikanlıydın! Seni insanlardan böylesine soğutan, hasta ruhunun tesellisinin bir insanın yüreğinde bulunabileceğine dair umudunu yitirmene yol açan neydi? Susuyorsun? Önüne bakıp kalıyorsun? İç çekiyorsun? Hermogen! Eskiden babanı ender görülen bir içtenlikle severdin. Artık yüreğini ona açamıyorsan, hiç değilse onu, kendisi için korkunç bir karara işaret eden giysini görerek acı çektirme. Sana yalvarıyorum Hermogen! Bu nefret ettiğin giysiyi çıkar. Bana inan, bu dış görünüşte gizemli bir güç var. Söylediklerim hoşuna gitmeyecek şeyler değil; herhâlde beni çok iyi anlayacağına güvenerek, şimdi yabancı gelebilecek bir biçimde oyunculardan söz ediyorum: Çoğu kez kostümlerini giyince, sanki başka bir ruhun etkisi altına girmiş gibi hisseder ve canlandıracakları karakterin içine daha kolay girerler. Bırak, kendi huyuma uygun olarak, bu konuda yakışık alacağından daha neşeli konuşayım. Bu uzun giysi artık yürüyüşünü kasvetli bir ağırbaşlılığa hapsetmese, eskisi gibi yeniden hızlı ve sevinçle yürümeye, hatta koşup sıçramaya başlayacağını düşünmüyor musun? Bir zamanlar omuzlarında parlayan apoletlerin ışıltısı solgun yanaklarına yeniden gençlik ateşi getirecek; şıngırdayan mahmuzların da, sana doğru kişneyen, sevincinden dans edip boynunu sevgili efendisine doğru eğen canlı atına hoş bir müzik gibi gelecek. Haydi Baron! Sana yakışmayan şu siyah giysiyi çıkar! Friedrich üniformanı bulup getirsin mi?»
Yaşlı adam ayağa kalkıp gitmek istedi; delikanlı kollarına atıldı. «Ah, beni üzüyorsunuz, sevgili Reinhold!» dedi yorgun bir sesle. «Beni anlatılamayacak kadar üzüyorsunuz! İçimde eskiden uyumla tınlayan tellere dokunmak için ne kadar uğraşırsanız, Kader’in tunçtan yumruğunun beni yakalayıp ezdiğini o kadar derinden hissediyorum; kırık bir lavtada olduğu gibi, içimde yalnızca uyumsuz sesler kaldı!» — «Size öyle geliyor, sevgili Baron,» diye karşılık verdi yaşlı adam. «Sizi yakalayan korkunç bir kaderden söz ediyor, bunun ne olduğunu ise gizliyorsunuz. Her ne olmuş olursa olsun, sizin gibi iç gücü ve gençlik ateşiyle donanmış bir delikanlı, Kader’in tunçtan yumruğuna karşı koymayı başarmalı. Hatta ilahi bir özle aydınlanmış gibi, yazgısının üstüne çıkmalı; bu yüce varoluşu içinde uyandırıp alevlendirerek zavallı hayatın eziyetlerinin üzerine yükselmeli! Baron, bu güçlü iç iradeyi yok edebilecek nasıl bir yazgı olabilir, doğrusu bilemiyorum.» — Hermogen bir adım geri çekildi. Yaşlı adama, içinde bastırılmış bir öfkenin kor gibi yandığı kasvetli, korkunç bir bakışla bakarak boğuk, içi boş bir sesle bağırdı: «Öyleyse bil ki beni mahveden yazgı benim kendimim. Üzerimde korkunç bir suç, sefalet ve umutsuzluk içinde cezasını çektiğim alçakça bir günah var. Bu yüzden merhamet et de babama yalvar, beni o duvarların arasına göndermesine izin versin!» — «Baron,» diye araya girdi yaşlı adam, «tamamen yıkılmış bir ruhun içinde bulunabileceği bir hâldesiniz. Gitmenize izin verilmeyecek; kesinlikle gitmemelisiniz. Bu günlerde Barones, Aurelien’le birlikte geliyor; onları görmeniz gerek.» Delikanlı, korkunç bir alayla güldü ve içimde yankılanan bir sesle bağırdı: «Gerek mi? Kalmalı mıyım? Evet, gerçekten de haklısın ihtiyar, kalmalıyım; kefaretim burada, o kasvetli duvarların içindekinden daha korkunç olacak.» Bunun üzerine çalılıkların arasından sıçrayıp uzaklaştı ve başı eğik, elini başına dayayarak kendini bütünüyle kederine bırakmış görünen yaşlı adamı orada bıraktı. «İsa Mesih’e hamdolsun!» diyerek yanına yaklaştım. Adam irkilip bana şaşkınlıkla baktı; ama konuşurken görünüşümü önceden tanıdığı bir şeymiş gibi hatırlamaya başladı: «Ah, siz olmalısınız saygıdeğer peder; Barones Hanım, kedere gömülmüş ailemize teselli olmanız için geleceğinizi bir süre önce haber vermişti, değil mi?» Doğruladım. Reinhold’un yüzü kısa sürede, ona özgü olduğu anlaşılan neşeli ifadeye büründü. Güzel parkı dolaştık; sonunda, kaleye çok yakın bir koruluğa vardık. Önümüzde dağlara doğru muhteşem bir manzara açılıyordu. Kale kapısından henüz çıkmış olan uşak, Reinhold’un çağrısıyla yanımıza koştu; çok geçmeden önümüze görkemli bir kahvaltı getirildi. Dolu kadehlerimizi tokuştururken Reinhold’un beni giderek daha dikkatle süzdüğünü, sanki silinmeye yüz tutmuş bir anıyı güçlükle canlandırmaya çalıştığını fark ettim. Sonunda dayanamadı: «Aman Tanrım, saygıdeğer peder, her şey beni yanıltıyor olmalı; siz ..r—’daki Kapusen manastırından Peder Medardus değil misiniz? Ama bu nasıl mümkün olabilir? Yine de… sizsiniz, mutlaka sizsiniz; hadi, konuşun!» Reinhold’un sözleri, açık gökyüzünden çakan bir yıldırım gibi bütün bedenimi titretti. Maskemin düştüğünü, tanındığımı ve cinayetle suçlanacağımı gördüm. Umutsuzluk bana güç verdi; artık ölüm kalım meselesiydi. «Ben gerçekten de ..r—’daki Kapusen manastırından Peder Medardus’um; manastırın görevi ve yetki belgeleriyle Roma’ya gidiyorum,» dedim, ancak zorlukla takınabildiğim bütün sükûnet ve soğukkanlılıkla. «Belki de bu yalnızca bir rastlantıdır,» dedi Reinhold. «Yolculuğunuzda, belki ana yoldan sapıp buraya düşmüşsünüzdür. Peki Barones Hanım’la nasıl tanıştınız, sizi buraya nasıl gönderdi?» Hiç düşünmeden, içimdeki yabancı bir sesin fısıldadığını sandığım sözleri körü körüne tekrarladım: «Yolculuk sırasında Barones’in günah çıkarma papazıyla tanıştım; buradaki görevi yerine getirmemi o önerdi.» «Doğru,» diye atıldı Reinhold, «Barones Hanım mektubunda böyle yazmıştı. Öyleyse, bu evin selameti için sizi buraya yönlendiren göklere şükür; iyilik etmek uğruna yolculuğunuzu ertelemeyi dindar ve dürüst bir adam olarak kabul etmenize de! Birkaç yıl önce rastlantı eseri ..r—’daydım ve kürsüden gerçekten göksel bir coşkuyla verdiğiniz etkileyici vaazları dinledim. Dindarlığınıza, kayıp ruhların selameti için ateşli bir gayretle mücadele etmeye yönelik gerçek çağrınıza, içten coşkunuzdan taşan muhteşem hitabetinize güveniyorum; hepimizin başaramadığını başaracağınıza inanıyorum. Baron’la konuşmadan önce size rastlamama sevindim. Bu fırsatı, ailenin durumunu size anlatmak için kullanacağım; göğün teselli olsun diye gönderdiği anlaşılan kutsal bir adama karşı borcum olduğunu bilerek, size karşı açık sözlü olacağım. Çabalarınızın doğru bir amaca yönelmesi ve gerektiği gibi etkili olması için, hakkında konuşmak istemediğim bazı şeylere dair en azından birkaç ipucu edinmeniz de gerekiyor. Neyse ki her şey pek az sözle anlatılabilir. Baron’la birlikte büyüdüm; ruhlarımızın benzerliği bizi kardeş yaptı ve doğumlarımızın aramıza koyduğu engeli ortadan kaldırdı.» Ondan hiç ayrılmadım; akademik öğrenimimizi tamamlayıp o, burada dağlardaki merhum babasının mülklerini devraldığı anda bu mülklerin yöneticisi oldum. En yakın dostu ve kardeşi olarak kaldım; bu sıfatla evinin en gizli meselelerine vakıftım. Babası, dostu olduğu bir aileyle evlilik yoluyla bağ kurmasını istemişti. Kendisine uygun görülen gelinde doğanın bütün cömertliğiyle donattığı görkemli bir kadın bulup karşı konulmaz biçimde ona çekildiğinden, babasının bu isteğini seve seve yerine getirdi. Babaların dileği, çocukların birbirleri için mümkün olan her bakımdan yazgıyla belirlenmiş olduğu düşüncesiyle herhalde pek az kez bu denli eksiksiz örtüşür. Bu mutlu evlilikten Hermogen ile Aurelie dünyaya geldi. Kışları çoğunlukla yakındaki başkentte geçirirdik; ancak Aurelie’nin doğumundan kısa süre sonra Barones’in sağlığı bozulmaya başlayınca, yetenekli hekimlerin yardımına durmadan ihtiyaç duyduğundan yazları da kentte kalır olduk. Yaklaşan baharda, görünürdeki iyileşmesi Baronu en güzel umutlara sevindirmişken öldü. Taşraya kaçtık; Baronu saran derin, yıkıcı kederi ancak zaman hafifletebildi. Hermogen göz alıcı bir delikanlı oldu, Aurelie annesinin ikizi gibi giderek ona benzedi. Çocukların özenle yetiştirilmesi gündelik işimiz ve sevincimizdi. Hermogen’in askerliğe belirgin bir eğilimi vardı; bu yüzden Baron onu, eski dostu valinin gözetiminde mesleğe başlasın diye başkente göndermek zorunda kaldı. Baron, eski günlerdeki gibi kış mevsimini ilk kez yeniden üç yıl önce Aurelien’le ve benimle başkentte geçirdi; hem oğlunu en azından bir süre yakınında tutmak hem de kendisini durmadan çağıran dostlarını yeniden görmek istiyordu. O sırada, ikametgâhtan başkente gelen valinin yeğeni büyük yankı uyandırdı. Anne babasızdı ve amcasının korumasına sığınmıştı; yine de sarayın ayrı bir kanadında oturuyor, kendi evini çekip çeviriyor ve çevresinde seçkin bir topluluk toplamayı seviyordu. Eufemien’i ayrıntılı anlatmaya gerek duymadan —saygıdeğer peder, onu yakında kendiniz göreceksiniz— yalnızca yaptığı ve söylediği her şeyin tarif edilmez bir zarafetle canlandığını, bunun da olağanüstü bedensel güzelliğinin çekiciliğini karşı konulmaz ölçüde artırdığını söylemekle yetineyim. Göründüğü her yerde yeni ve görkemli bir hayat başlıyor, herkes ona en ateşli coşkuyla saygı sunuyordu. En önemsiz, en cansız insanın bile kendi içine ateş salıyor, sanki esinlenmiş gibi onu kendi yoksulluğunun üzerine çıkarıyor, bilmediği daha yüksek bir hayatın hazlarıyla kendinden geçiriyordu. Doğal olarak, her gün bu tanrıçaya içtenlikle yakaran hayranları eksik değildi. Yine de şunu ya da bunu özellikle kayırdığını kesin olarak söylemek mümkün olmazdı. Tersine, kimseyi incitmeden yalnızca güçlü ve yakıcı bir baharat gibi insanı uyaran, kışkırtan yaramaz bir ironisiyle hepsini çözülmez bir bağla sarar, büyülü çemberinde sıkıca büyülenmiş halde neşeyle, keyifle dönmelerini sağlardı. Bu Kirke Baron üzerinde olağanüstü bir izlenim bırakmıştı. İlk karşılaşmalarında ona, evlatça bir saygıdan kaynaklanıyor gibi görünen bir ilgi gösterdi; her konuşmasında, kadınlarda pek az rastladığı ölçüde incelikli bir zekâ ve derin bir duygu sergiledi. Aurelie’nin dostluğunu tarif edilmez bir zarafetle arayıp buldu; onunla öylesine sıcak biçimde ilgilendi ki giysisinin en küçük ihtiyaçlarıyla ve başka işlerle bile bir anne gibi uğraşmaktan çekinmedi. Deneyimsiz, çekingen kıza parlak toplantılarda öyle ince bir biçimde destek oluyordu ki bu destek fark edilmek yerine Aurelie’nin doğal zekâsını ve derin, sağlam duygularını öne çıkarıyor; kısa sürede ona büyük saygı duyulmasını sağlıyordu. Baron her fırsatta Eufemien’i övgülere boğuyordu; belki de hayatımızda ilk kez bu konuda bütünüyle farklı düşünüyorduk. Topluluklarda genellikle canlı bir sohbete ve yakınlığa hemen katılmaktan çok, sessiz ve dikkatli bir gözlemci olurdum. Eufemien’i de, huyu gereği kimseyi gözden kaçırmadığından, arada bir benimle birkaç dostça söz alışverişi yaparken görmüş; son derece ilginç bir kişilik olarak dikkatle gözlemlemiştim. Konuştuklarının her birinde zekâsının ve duygularının parladığını, kadınların en güzelinin, en görkemlisinin o olduğunu kabul etmek zorundaydım. Yine de açıklayamadığım bir biçimde ondan uzaklaşıyor, hatta bakışları bana değdiği ya da benimle konuşmaya başladığı anda içimi kaplayan tekinsiz bir duyguyu bastıramıyordum. Gözlerinde sık sık kendine özgü bir ateş yanıyor; fark edilmediğini sandığında oradan kıvılcımlar saçılıyordu. İçinde, ancak güçlükle örtbas edilen, zorla dışarı vurmayı başaran yıkıcı bir ateş var gibiydi. Ayrıca, normalde yumuşak çizgili ağzının çevresinde sık sık kötü niyetli bir ironi dolaşıyordu. Bu, kimi zaman öylesine keskin bir alayın ifadesiydi ki içimi titretiyordu. Hermogen’in kendisiyle pek az, hatta hiç ilgilenmediği halde Eufemien’in ona da böyle baktığını görünce, güzel maskenin ardında kimsenin aklına gelmeyecek şeylerin gizli olduğuna emin oldum. Baronun ölçüsüz övgülerine karşı elbette yüz çizgilerine dair gözlemlerimden başka bir şey ileri süremiyordum; o bunları zerre kadar ciddiye almıyor, Eufemien’e duyduğum içten tiksintide yalnızca son derece tuhaf bir kişisel hassasiyet görüyordu. Eufemien’in muhtemelen aileye katılacağını, onu ileride Hermogen’le evlendirmek için elinden geleni yapacağını bana açtı. Meseleyi ciddi ciddi konuştuğumuz ve ben Eufemien hakkındaki düşüncemi haklı çıkarmak için aklıma gelebilecek bütün gerekçeleri sıraladığım sırada Hermogen odaya girdi. Her konuda hızlı ve açık davranmaya alışkın olan Baron, Eufemien’le ilgili planlarını ve dileklerini hemen ona anlattı. Hermogen, Baronun bu konuda ve Eufemien’i övmek için büyük bir coşkuyla söylediklerinin hepsini sakince dinledi. Övgü dolu konuşma bitince, Eufemien’e zerre kadar ilgi duymadığını, onu asla sevemeyeceğini söyledi ve onunla daha yakın bir ilişki kurma planından vazgeçmesi için içtenlikle yalvardı. Baron, gözde planının daha ilk adımda böyle yıkılmasına epey şaşırdı; ama Eufemien’in bu konudaki duygularını bile bilmediğinden Hermogen’i daha fazla sıkıştırmaya da çalışmadı. Kendine özgü neşesi ve içtenliğiyle kısa süre sonra başarısız girişimi üzerine şakalaşıp Hermogen’in belki benimle aynı kişisel hassasiyeti paylaştığını söyledi; güzel, ilgi çekici bir kadında insanı ürküten böyle bir özelliğin nasıl bulunabileceğini anlayamıyordu. Eufemien’le ilişkisi doğal olarak eskisi gibi sürdü; ona öylesine alışmıştı ki onu görmeden bir gün bile geçiremiyordu. Derken bir gün, gayet neşeli ve içten bir havadayken şakayla, çevresindeki insanlar arasında ona âşık olmayan tek kişinin Hermogen olduğunu söyledi. Baronun gönülden arzuladığı bu yakınlaşma planını Hermogen inatla geri çevirmişti.
Eufemien, evlilik konusunda kendisine ne düşündüğünün sorulmasının da önemli olacağını, Baron’la daha yakın bir ilişki kurmayı elbette arzu ettiğini, ama Hermogen’le değil; çünkü onun kendisine fazlasıyla ciddi ve değişken göründüğünü söyledi. Baronun bana hemen anlattığı bu konuşmanın ardından, Eufemien Barona ve Aurelien’e gösterdiği ilgiyi iki katına çıkardı. Hatta bazı ince imalarla, onunla evlenmenin, kendisinin mutlu bir evliliğe dair kurduğu ideale bütünüyle uyduğunu Barona düşündürdü. Yaş farkı ya da başka bir nedenle buna karşı ileri sürülebilecek her şeyi en etkili biçimde çürütmeyi biliyordu. Bütün bunları öylesine sessiz, incelikli ve ustaca, adım adım ilerleyerek yapıyordu ki Baron, Eufemien’in sanki yalnızca içine üflediği bütün düşüncelerin ve arzuların kendi içinde filizlendiğine inanmak zorunda kaldı. Güçlü ve hayat dolu yaradılışıyla Baron da kısa sürede gençlik ateşinin yakıcı tutkusuna kapıldı. Bu çılgın gidişatı artık durduramadım; çok geçti. Çok geçmeden Eufemien, başkenti şaşkınlığa uğratarak Baronun karısı oldu. Uzaktan beni korkutan o tehditkâr, korkunç varlık sanki artık hayatıma girmişti; dostum ve kendim için tetikte olup dikkatle kollamam gerekiyormuş gibi hissediyordum. Hermogen, babasının evliliğini soğuk bir kayıtsızlıkla karşıladı. Sevgili, sezgileri güçlü Aurelie ise gözyaşlarına boğuldu.
Evlilikten kısa süre sonra Eufemien dağlara gitmeyi özledi; buraya geldi. Davranışının büyüleyici güzelliğinin hiç değişmediğini ve istemeden bana hayranlık duyurduğunu itiraf etmeliyim. Böylece iki yıl huzur ve kesintisiz yaşam sevinci içinde geçti. İki kışı da başkentte geçirdik; ancak Barones kocasına öylesine sınırsız bir saygı ve en küçük dileğine öylesine büyük bir özen gösteriyordu ki zehirli kıskançlık susmak zorunda kaldı. Barones’e kur yapmak için çoktan serbest alan bulduklarını hayal eden genç beylerden hiçbiri en ufak bir imada bulunmaya cesaret edemedi. Geçen kış, eski ve güçlükle atlatabildiğim o kişisel hassasiyete yeniden kapılıp kötü bir kuşkuya düşen belki de yine yalnızca bendim.
Baronla evlenmeden önce, Onur Muhafızları’nda binbaşı olan genç ve yakışıklı Kont Viktorin, yalnızca ara sıra başkentte bulunmasına rağmen Eufemien’in en ateşli hayranlarından biriydi; onu çoğu kez ânın etkisine kapılıp adeta kendiliğinden ötekilerden ayırdığı tek kişiydi. Dışarıdan görünenden çok daha yakın bir ilişki içinde olabilecekleri bile konuşulmuştu, ama söylenti doğduğu gibi sessizce kayboldu. Kont Viktorin o kış yine başkentteydi ve doğal olarak Eufemien’in çevresindeydi; ama onunla ilgileniyor gibi görünmüyor, tersine, bilerek ondan kaçınıyordu. Buna rağmen, fark edilmediklerini sandıkları zamanlarda bakışlarının karşılaştığını sık sık görür gibi oluyordum; bu bakışlarda tutkulu bir özlem, haz için yanıp tutuşan şehvet tüketici bir ateş gibi yanıyordu. Bir akşam valinin konağında görkemli bir topluluk toplanmıştı. Pencere girintisinde duruyordum; zengin perdenin sarkan kumaşı beni yarı yarıya gizliyordu. Kont Viktorin benden yalnızca iki üç adım uzaktaydı. Eufemien, her zamankinden daha çekici giyinmiş, bütün güzelliğiyle ışıldayarak onun yanından geçti. Tam benim görebileceğim, başkasının fark edemeyeceği bir anda, tutkuyla kolunu kavradı. Eufemien gözle görülür biçimde ürperdi; tarif edilemez bakışı —haz için susamış şehvetin ta kendisi, aşkın en ateşli hali— ona çevrildi. Anlayamadığım birkaç söz fısıldaştılar. Eufemien beni görmüş olmalıydı; hızla döndü, ama şu sözleri açıkça duydum: «Bizi fark ediyorlar!»
Şaşkınlık, korku ve keder içinde donakaldım! Ah, saygıdeğer peder, duygularımı size nasıl anlatabilirim? Baron’a duyduğum sevgiyi, ona bağlılığımı ve şimdi gerçekleşen kötü kuşkularımı düşünün; çünkü o birkaç söz, Barones’le Kont arasında gizli bir ilişki olduğunu bana apaçık göstermişti. Şimdilik susmam gerekiyordu; ama Barones’i Argus’un gözleriyle gözetleyecek, suçunu kesin olarak öğrendiğimde de zavallı dostumu içine düşürdükleri o alçakça bağlardan kurtaracaktım. Ne var ki şeytani kurnazlığın karşısında kim durabilir? Çabalarım boşunaydı, hem de tümüyle boşuna. Gördüklerimi ve duyduklarımı Barona anlatmam gülünç olurdu; o kurnaz kadın beni saçma sapan bir hayalperest gibi gösterecek yeterince bahane bulurdu.
Geçen ilkbahar buraya yerleştiğimizde dağlarda hâlâ kar vardı. Buna rağmen dağlara doğru sık sık yürüyüşe çıktım; yakındaki köyde yürüyüşünde ve duruşunda tuhaf bir şey olan bir köylüye rastladım. Başını çevirince Kont Viktorin olduğunu anladım, ama aynı anda evlerin ardında kayboldu ve bir daha bulunamadı. Barones’le anlaşması dışında onu kılık değiştirmeye ne zorlamış olabilirdi ki? Şimdi yeniden burada olduğundan eminim; avcısının atla geçip gittiğini gördüm. Barones’i kentte ziyaret etmemiş olması bana akıl almaz geliyor! Üç ay önce vali ağır hastalandı ve Eufemien’i görmek istedi. Eufemien, Aurelien’le hemen yola çıktı; Baronu onlara katılmaktan yalnızca hafif bir rahatsızlık alıkoydu. Derken evimize felaket ve yas çöktü. Eufemien kısa süre sonra Barona mektup yazarak Hermogen’in ansızın, zaman zaman çılgın öfke patlamalarına varan bir melankoliye kapıldığını, yalnız başına dolaşıp kendisine ve yazgısına lanet ettiğini, dostlarıyla hekimlerin bütün çabalarının şimdiye dek boşa çıktığını bildirdi. Bu haberin Baron üzerinde nasıl bir etki yarattığını düşünebilirsiniz, saygıdeğer peder. Oğlunu görmek onu fazlasıyla sarsacağından kente tek başıma gittim. Uygulanan güçlü ilaçlar Hermogen’i en azından çılgınca delilik nöbetlerinden kurtarmıştı; ama hekimlere çaresiz görünen sessiz bir melankoli başlamıştı. Beni görünce derinden etkilendi; şu an içinde bulunduğu durumdan sonsuza dek vazgeçmeye kendisini uğursuz bir yazgının sürüklediğini ve ruhunu ebedî mahkûmiyetten ancak manastır ruhbanından biri olarak kurtarabileceğini söyledi. Onu az önce gördüğünüz gibi giyinmiş halde buldum. Direnmesine rağmen sonunda onu buraya getirmeyi başardım. Sakin, ama bir kez aklına koyduğu bu fikirden vazgeçmiyor. Onu bu hale sokan olayı öğrenmek için gösterilen bütün çabalar sonuçsuz kalıyor; oysa bu sırrın açığa çıkması belki de onu iyileştirecek etkili bir yol bulmanın en kestirme yolu.
Bir süre önce Barones, günah çıkarma papazının önerisi üzerine bir tarikat rahibi göndereceğini yazmıştı. Bu rahibin arkadaşlığı ve teselli edici sözleri, Hermogen üzerinde belki her şeyden daha etkili olabilirdi; çünkü deliliği besbelli bütünüyle dinî bir yön almıştı. Sizi, saygıdeğer peder, başkente mutlu bir rastlantı sonucu getiren seçimin size düşmesine gerçekten sevindim. Çabalarınızı Tanrı’nın kutsayacağı iki amaca yöneltirseniz, keder içindeki bir aileye yitirdiği huzuru geri verebilirsiniz. Hermogen’in korkunç sırrını açığa çıkarın; sırrını, kutsal günah çıkarma sırasında bile olsa, anlattığında yüreği hafifleyecektir. Kilise de onu duvarlar arasına gömmek yerine ait olduğu dünyanın neşeli yaşamına geri verecektir. Ama Barones’e de yaklaşın. Her şeyi biliyorsunuz. Barones’e karşı bir suçlama kurmaya yetmeyecek kadar zayıf olsalar da, gözlemlerimin bir aldanma ya da haksız kuşku ihtimalini neredeyse imkânsız kıldığını kabul ediyorsunuz. Eufemien’i görüp tanıyınca bana tümüyle hak vereceksiniz. Eufemien yaradılışı gereği zaten dindardır. Belki sizin kendinize özgü hitabet yeteneğiniz onun yüreğinin derinliklerine işler, onu sarsıp iyileştirir ve sonsuz kurtuluşuna mal olacak biçimde dostuna ihanet etmekten vazgeçmesini sağlar. Saygıdeğer peder, şunu da söylemeliyim: Bazı anlarda Baronun, sebebini benden sakladığı bir kederi içinde taşıdığını hissediyorum; çünkü Hermogen için kaygılanmasının yanı sıra onu durmadan izleyen bir düşünceyle de gözle görülür biçimde mücadele ediyor. Belki de kötü bir rastlantı, Barones’in lanet olası Kont’la suç teşkil eden ilişkisini ona benimkinden daha açık biçimde gösterdi, diye aklımdan geçti. Yürek dostum Baron’u da ruhani gözetiminize bırakıyorum, saygıdeğer peder.»
Reinhold sözlerini böyle bitirince, anlattıkları beni türlü yönlerden işkenceye uğrattı; içimde en tuhaf çelişkiler birbirine karışıyordu. Kendim, kaprisli bir rastlantının acımasız oyuncağına dönüşmüş, yabancı şekillere dağılarak, üzerime azgın dalgalar gibi saldıran olaylar denizinde tutunaksızca sürükleniyordum. Kendimi yeniden bulamıyordum! Görünüşe bakılırsa, irademi değil elimi yöneten rastlantı Viktorin’i uçuruma sürüklemişti! Onun yerini almıştım; ama Reinhold, ..r—’daki Kapusen manastırında vaaz veren Peder Medardus’u tanıyordu ve ben de onun gözünde gerçekten olduğum kişiydim! Öte yandan Viktorin’in Barones’le ilişkisi benim başıma kalıyordu, çünkü ben Viktorin’in ta kendisiydim. Göründüğüm şeydim, ama olduğum şey görünüşüm değildi; kendim için bile açıklanmaz bir bilmeceydim, kendi benliğimle bölünmüştüm!
İçimdeki fırtınaya rağmen bir din adamına yakışır sükûneti taklit etmeyi başardım ve Baronun karşısına çıktım. Karşımda yaşlı bir adam vardı; yine de solgun yüz hatlarında ender rastlanan bir dolgunluğun ve gücün izleri hâlâ seçiliyordu. Derin çizgileri geniş, açık alnına yaşlılık değil keder işlemiş; saçlarını ağartmıştı. Buna rağmen konuştuğu her şeyde ve bütün tavırlarında, herkesi karşı konulmaz biçimde kendine çeken bir neşe ve içtenlik vardı. Reinhold beni, Barones’in gelişini önceden haber verdiği kişi olarak tanıtınca, Baron delici bir bakışla bana baktı. Reinhold birkaç yıl önce ..r—’daki Kapusen manastırında vaazımı dinlediğini ve olağanüstü hitabet yeteneğime tanık olduğunu anlatınca bu bakış gittikçe dostçalaştı. Baron içtenlikle elimi sıktı ve Reinhold’a dönerek şöyle dedi: «Sevgili Reinhold, saygıdeğer pederin yüz hatları ilk bakışta beni neden böylesine tuhaf biçimde etkiledi bilmiyorum; içimde bir anıyı uyandırdı, ama bu anı belirgin ve canlı hale gelmek için boşuna çabalıyordu.»
Sanki az sonra «Bu Kont Viktorin!» diye haykıracak gibiydi; çünkü artık gerçekten Viktorin olduğuma inanıyor, kanımın daha hızlı aktığını ve yüzüme yükselerek yanaklarımı kızarttığını hissediyordum. Beni Peder Medardus olarak tanıyan Reinhold’a bel bağlamıştım, her ne kadar bu da bana yalan gibi görünse de; içimdeki karmaşayı hiçbir şey çözemiyordu.
Baronun isteği üzerine hemen Hermogen’le tanışmam gerekiyordu, ama onu hiçbir yerde bulamadılar. Dağlara doğru yürürken görülmüştü; daha önce de bu şekilde günlerce ortadan kaybolduğu için kimse kaygılanmadı. Bütün günü Reinhold ve Baronla birlikte geçirdim. Zamanla içimde öyle toparlandım ki akşam olduğunda, beni bekliyor gibi görünen bütün o tuhaf olaylarla cesaret ve güçle yüzleşecek durumdaydım. Gece yalnız kalınca portföyü açtım ve uçurumda paramparça yatanın Kont Viktorin olduğundan iyice emin oldum. Ancak ona gönderilmiş mektuplar önemsiz şeylerden söz ediyordu; hiçbiri, yaşamına dair en küçük bir ayrıntıyı bile bana açıklamıyordu. Bunun üzerinde daha fazla durmadan, Barones gelip beni gördüğünde rastlantı benim için ne hükme bağlamışsa ona boyun eğmeye karar verdim. Ertesi sabah Barones, Aurelien’le birlikte hiç beklenmedik bir anda çıkageldi. İkisinin arabadan inip Baron ve Reinhold tarafından karşılandıktan sonra şatonun girişine yürüdüğünü gördüm. Tuhaf önsezilerin saldırısı altında odada huzursuzca bir aşağı bir yukarı dolaştım. Çok geçmeden beni aşağı çağırdılar. Barones karşıma çıktı: henüz en güzel çağında, güzel ve görkemli bir kadındı. Beni görünce özel bir biçimde heyecanlanmış gibiydi; sesi titriyor, neredeyse konuşamıyordu. Gözle görülür mahcubiyeti bana cesaret verdi. Hiç çekinmeden gözlerinin içine baktım ve manastır âdetince ona takdis verdim. Kadının rengi soldu, oturmak zorunda kaldı. Reinhold bana bütünüyle memnun, sevinçli bir gülümsemeyle bakıyordu. O sırada kapı açıldı; Baron, Aurelien’le birlikte içeri girdi.
Aurelien’i görür görmez göğsüme bir ışık huzmesi saplandı ve en gizli duygularımı, en tatlı özlemi, ateşli aşkın coşkusunu, daha önce içimde yalnızca uzaklardan gelen bir önsezi gibi yankılanmış her şeyi alevlendirdi; yaşamın kendisi bile şimdi ilk kez renkleri ve parıltısıyla gözümde canlandı, çünkü öncesinde her şey arkamda, ıssız bir gecede soğuk ve cansız kalmıştı. O’ydu, günah çıkarma odasındaki o harikulade görüde gördüğüm kadın. Koyu mavi gözünün hüzünlü, çocuksu ve dindar bakışı, yumuşak biçimli dudakları, dua edercesine hafifçe öne eğilmiş boynu, uzun ve ince bedeni… O, Aurelie değil, Aziz Rosalie’nin ta kendisiydi. Aurelie’nin koyu kırmızı elbisesinin üzerine aldığı gök mavisi şal bile, hayal ürünü kıvrımlarıyla, o tablodaki azizenin ve o görüdeki yabancının giydiği giysiye bütünüyle benziyordu. Baronesin gösterişli güzelliği, Aurelie’nin göksel zarafeti yanında neydi ki? Çevremdeki her şey silinip giderken yalnızca onu görüyordum. İçimdeki heyecan çevremdekilerin gözünden kaçamazdı. «Neyiniz var, saygıdeğer efendim?» diye söze başladı Baron. «Çok özel bir biçimde heyecanlanmış görünüyorsunuz.» Bu sözler beni kendime getirdi; evet, o anda içimde insanüstü bir güç filizlendiğini, her şeye dayanmak için daha önce hiç tatmadığım bir cesarete kavuştuğumu hissettim; çünkü savaşın ödülü o olmalıydı.
«Şanslısınız, Baron!» diye haykırdım, sanki yüce bir coşkuyla ansızın kaplanmıştım. «Şanslısınız! Bu duvarların arasında bir azize dolaşıyor; çok yakında gök, bereketli bir aydınlıkla açılacak ve kutsal meleklerin çevrelediği Aziz Rosalie’nin kendisi, ona içtenlikle ve imanla yakaran ezilmişlere teselli ve esenlik dağıtacak. Azizeyi özleyen, ezgileriyle onu çağıran arınmış ruhların ilahilerini duyuyorum; ışıl ışıl bulutlardan aşağı süzülüyorlar. Başını göksel aydınlanmanın halesi içinde ışıldarken, bakışlarının önünde yükselmiş azizler korosuna doğru kaldırılmış görüyorum! Sancta Rosalia, ora pro nobis!»
Gözlerimi yukarı dikerek diz çöktüm, ellerimi dua etmek için birleştirdim; herkes beni izledi. Kimse bana başka bir şey sormadı; coşkumun bu ani taşkınlığını bir tür esinlenmeye yordular. Bunun üzerine Baron, şehrin ana kilisesindeki Aziz Rosalie sunağında gerçekten de ayinler okutmaya karar verdi. Böylece kendimi pek güzel bir biçimde mahcubiyetten kurtarmıştım; giderek her şeyi göze almaya daha hazırdım, çünkü uğruna kendi yaşamımı bile vermeye razı olduğum şey Aurelie’ye sahip olmaktı. Barones özel bir ruh halindeydi; bakışları beni izliyordu, ama ona çekinmeden baktığımda gözleri huzursuzca başka yerlere kayıyordu. Aile başka bir odaya geçmişti. Bahçeye indim, yolları arşınladım; şatodaki geleceğim için binbir karar, düşünce ve planla uğraşıp durdum. Akşam olmuştu ki Reinhold çıkageldi ve dindar coşkumdan etkilenen Baronesin odasında benimle görüşmek istediğini söyledi.
Baronesin odasına girdiğimde birkaç adım bana doğru geldi. Kollarımdan tutup gözlerimin içine dik dik baktı ve haykırdı: «Mümkün mü, mümkün mü! Sen misin Medardus, Kapusen keşişi? Ama sesin, görünüşün, gözlerin, saçların! Konuş, yoksa korku ve kuşkudan öleceğim.» «Viktorin!» diye fısıldadım. Kadın dizginlenemez bir şehvetin vahşi coşkusuyla boynuma sarıldı. Damarlarımda ateşten bir sel gürledi, kanım kaynadı; aklımı tarif edilmez bir haz ve çılgın bir vecd içinde yitiriyordum. Ama günah işlerken bütün ruhum yalnızca Aurelie’ye yönelmişti; yeminimi bozarak ruhumun kurtuluşunu o anda yalnızca size feda ettim.
Evet, içimde yalnızca Aurelie yaşıyordu; bütün benliğim ona yönelmişti. Yine de onu yeniden göreceğimi düşündüğümde, oysa bunu daha akşam yemeğinde yapmam gerekecekti, içimi bir ürperti kaplıyordu. Dindar bakışlarıyla beni affedilmez bir günahla suçlayacak, maskem düşüp mahvolarak utanç ve felakete sürüklenecekmişim gibi geliyordu. Baronesi de o anların hemen ardından yeniden görmeye yanaşamıyordum. Bütün bunlar, bir ibadet bahanesiyle odama kapanıp beni sofraya çağırdıklarında gitmemeye karar vermeme yol açtı. Ne var ki bütün çekingenliğimi ve mahcubiyetimi üzerimden atmam yalnızca birkaç gün sürdü. Barones sevimliliğin ta kendisiydi; aramızdaki bağ ne kadar sıkılaşır ve günahkâr hazlarımız ne kadar artarsa, Barona gösterdiği ilgi de o kadar iki katına çıkıyordu. Beni binbir korkuya düşürenin yalnızca başımın tepesindeki tonsür, doğal sakalım ve manastıra özgü yürüyüşüm olduğunu itiraf etti; ama artık yürüyüşümü başlangıçtaki kadar katı biçimde sürdürmüyordum. Aziz Rosalie’yi ansızın, coşkuyla yakarışımda ise neredeyse bir yanılgının ya da düşmanca bir rastlantının Viktorin’le birlikte özenle kurduğu planı bozduğuna ve onun yerine lanet olası gerçek bir Kapusen rahibi getirdiğine inanmıştı. Gerçekten tonsür ettirmemi, sakalımı uzatmamı, yürüyüşümü ve duruşumu rolüme uyacak biçimde öyle iyi çalışmamı takdir ediyordu ki, tuhaf kuşkulara kapılmamak için çoğu zaman gözlerimin içine dikkatle bakmak zorunda kalıyordu.
Viktorin’in avcısı bazen köylü kılığına girip parkın ucunda görünüyordu. Onunla gizlice konuşmayı ve kötü bir rastlantı beni tehlikeye sokarsa benimle kaçabilmek için hazır beklemesini tembihlemeyi ihmal etmiyordum. Baron ve Reinhold benden son derece memnun görünüyordu; derin düşünceli Hermogen’i elimden gelen bütün güçle himayeme almam için ısrar ediyorlardı. Ama onunla henüz tek bir söz bile konuşamamıştım; çünkü benimle yalnız kalabileceği her fırsattan gözle görülür biçimde kaçıyordu. Beni Baron ya da Reinhold’un yanında gördüğünde öyle tuhaf bakıyordu ki, açıkça mahcup duruma düşmemek için gerçekten çaba harcamam gerekiyordu. Sanki ruhumun derinliklerine işliyor, en gizli düşüncelerimi araştırıyordu. Beni görür görmez solgun yüzüne yenilmez bir kasvet, bastırılmış bir kin ve güçlükle dizginlediği bir öfke yerleşiyordu. Bir keresinde parkta gezinirken ansızın karşıma çıktı. Bunu, aramızdaki sıkıntılı durumu sonunda açıklığa kavuşturmak için uygun bir an saydım; kaçmaya yeltenince hemen elinden tuttum. Hitabet yeteneğim sayesinde öyle etkili, öyle içten konuşabildim ki gerçekten dikkat kesilir gibi oldu ve içten duygulanmasını bastıramadı. Şatoya giden yolun sonundaki taş bir sıraya oturmuştuk. Konuştukça coşkum arttı; insanın iç kederiyle tükenirken ezilmişleri ayağa kaldıran Kilise’nin teselli ve yardımını hor görmesinin günah olduğunu, böylece yüksek gücün yaşamında kendisine biçtiği amaçlara düşmanca karşı geldiğini anlattım. Suçlunun bile göğün merhametinden kuşku duymaması gerektiğini söyledim; çünkü bu kuşku, tövbe ve dindarlıkla günahlarından arınıp kazanabileceği esenlikten onu yoksun bırakır. Sonunda hemen oracıkta günahlarını bana itiraf etmesini, içini Tanrı’nın huzurundaymış gibi dökmesini istedim ve işlediği her günah için bağışlanma sözü verdim. Bunun üzerine ayağa kalktı; kaşları çatıldı, gözleri alev alev yandı, ceset gibi solgun yüzünü kor gibi bir kızıllık kapladı. Tuhaf, tiz bir sesle haykırdı: «Günahsız mısın ki en temiz insan, hatta alaya aldığın Tanrı’nın kendisi gibi davranıp göğsümün içine bakmaya cüret ediyorsun? Günahlarımı bağışlayacağını söylemeye nasıl cüret edersin; oysa sen kendin günahlarından arınmak, sana sonsuza dek kapanmış göklerin esenliğine kavuşmak için boşuna çırpınacaksın! Alçak ikiyüzlü, hesaplaşma saati yaklaşıyor. Yere çiğnenmiş, zehirli bir kurt gibi utanç verici ölümün içinde kıvranırken, adlandırılamaz bir azaptan inleyerek boşuna yardım ve kurtuluş arayacaksın; delilik ve umutsuzluk içinde yok olup gideceksin!» Hızla uzaklaştı. Yıkılmış, mahvolmuştum; bütün soğukkanlılığım ve cesaretim uçup gitmişti. Şatodan şapka ve şalını takmış, yürüyüşe çıkacak gibi giyinmiş Euphemie’nin geldiğini gördüm. Teselli ve yardım ancak onda bulunabilirdi. Önüne atıldım. Perişan halimi görünce irkildi, nedenini sordu; ben de az önce çılgın Hermogen’le yaşadığım olayı, korkumu ve Hermogen’in açıklanamaz bir rastlantıyla sırrımızı öğrenmiş olabileceği kaygımı da ekleyerek, olduğu gibi anlattım. Euphemie bunlardan hiç etkilenmiş görünmedi; öyle tuhaf bir biçimde gülümsedi ki içimi ürperti kapladı. «Parkın daha kuytu bir yerine gidelim,» dedi, «çünkü burada bizi fazla gözetliyorlar; saygıdeğer Peder Medardus’un benimle böylesine hararetli konuşması dikkat çekebilir.» Gözden uzak, küçük bir koruluğa girmiştik ki Euphemie tutkulu bir coşkuyla bana sarıldı; sıcak, yakıcı öpücükleri dudaklarımda yandı. «Sakin ol, Viktorin,» dedi Euphemie, «seni bunca korku ve kuşkuya düşüren her şey için sakin olabilirsin. Hermogen’le olanların böyle gelişmesine hatta sevindim; çünkü şimdi seninle uzun zamandır sustuğum bazı şeyleri konuşmam gerek, hatta konuşabilirim. Hayatta çevremdeki her şey üzerinde ender rastlanan bir ruhsal egemenlik kurmayı başardığımı, bunun da siz erkeklerden daha kolay olduğuna inandığımı kabul etmelisin. Elbette bunun için, doğanın kadına verebildiği dış görünüşün o tarifsiz, karşı konulmaz çekiciliğine ek olarak, kadının içinde bu çekiciliği ruhsal güçle birleştirip dilediğince yöneten daha yüce bir ilke bulunmalı. İnsanın kendi benliğinden çıkıp kendini başka bir bakış açısından görmesini sağlayan o eşsiz, olağanüstü şeydir bu. Böylece benlik, daha yüce iradeye boyun eğen ve onun yaşamda ulaşılacak en yüksek amaç olarak belirlediği şeye hizmet eden bir araca dönüşür. Yaşamın içindeki yaşamı, bütün görünüşlerini ve zengin hazlarını, güçlü bir büyüyle, egemenin dilediği gibi avuç içinde tutmaktan daha yüce ne olabilir? Sen, Viktorin, beni bütünüyle anlayan az sayıdaki insandandın; sen de benliğinin üstüne bir bakış açısı yerleştirmiştin. Bu yüzden seni, krallara layık bir eş gibi, yüksek âlemdeki tahtıma çıkarmaktan kaçınmadım. Sırrımız bu birliğin çekiciliğini artırıyordu; görünürdeki ayrılığımız ise, sıradan gündelik yaşamın aşağı düzeydeki ilişkileriyle eğlenircesine oynayan hayalci heveslerimize alan açıyordu. Şimdiki buluşmamız, daha yüce bir ruhla düşünüldüğünde, geleneklerin dar kalıplarındaki acizliği hiçe sayan en gözü pek girişim değil mi?» Giysilerin tek başına yaratmadığı o büsbütün yabancı tabiatında bile, sanki ruhsal olan, onu belirleyen egemen ilkeye boyun eğiyor ve böylece dışarıya olağanüstü bir güçle yansıyordu; bedeni bile başka türlü biçimlendirip şekillendiriyor, ona önceden belirlenmiş amacına bütünüyle uygun bir görünüş veriyordu. Varlığımın derinliklerinden doğan bu dünya görüşüyle bütün geleneksel kısıtlamaları ne denli içtenlikle küçümsediğimi, seninle oynarken nasıl davrandığımı biliyorsun. Baron, benim için, amacım uğruna kullanılmış ve artık durmuş bir çark takımı gibi ölü yatan, dayanılmaz derecede iğrenç bir makine. Reinhold, benim onu dikkate alamayacağım kadar dar görüşlü; Aurelie ise iyi bir çocuk. Bizim yalnızca Hermogen’le işimiz var. Hermogen’i ilk gördüğümde bende olağanüstü bir izlenim bıraktığını sana zaten itiraf etmiştim. Ona açmak istediğim yüce yaşama girebilecek biri olduğunu sanmıştım; ilk kez yanılmışım. İçinde bana düşman bir şey vardı; durmadan karşı koyuyor, bana başkalarını istemeden dolamayı sağlayan büyü bile onu geri püskürtüyordu. Soğuk, karanlık ve kapalı kaldı; kendine özgü olağanüstü bir güçle bana direndikçe hassasiyetimi ve sonunda yenileceği bir kavgaya girişme arzumu kışkırttı. Baron, Hermogen’e benimle evlenmesini önerdiğini, ama onun her koşulda reddettiğini söyleyince bu mücadeleye girişmeye karar verdim. O anda içimden tanrısal bir kıvılcım gibi bir düşünce geçti: Baronun kendisiyle evlenip beni çoğu zaman tatsız bir biçimde sıkıştıran bütün o küçük geleneksel kaygıları bir çırpıda ortadan kaldırabilirdim. Ama seninle, Viktorin, bu evlilik hakkında yeterince konuşmuştum; kuşkularını yaptıklarımla çürüttüm. Yaşlı adamı birkaç gün içinde budala, sevecen bir âşığa çevirmeyi başardım; istediğimi, dile getirmeye bile pek cesaret edemediği en içten arzusunun gerçekleşmesi olarak görmesi gerekti. Yine de içimin derinliklerinde Hermogen’den öç alma düşüncesi yatıyordu; artık bu öç daha kolay ve daha doyurucu olacaktı. Darbe, daha isabetli ve öldürücü olsun diye ertelendi. İçini daha az tanısaydım, benim görüşlerimin yüksekliğine erişebileceğini bilmeseydim, olup bitenler hakkında sana daha fazlasını anlatmaya çekinirdim. Hermogen’i iç dünyasında iyice anlamaya çalıştım. Başkentte kasvetli ve içine kapanık göründüm; böylece savaş hizmetinin canlı uğraşları arasında neşeyle ve keyifle hareket eden Hermogen’in karşıtı oldum. Amcamın hastalığı bütün gösterişli toplantıları engelliyordu; yakın çevremdekilerin ziyaretlerinden bile kaçınmayı başardım. Hermogen belki de yalnızca annesine karşı borçlu olduğu görevi yerine getirmek için yanıma geldi. Beni karanlık düşüncelere dalmış halde buldu. Göze çarpan değişimime şaşırıp nedenini ısrarla sorunca, Baronun güçlükle gizlediği sağlıksız durumunun onu yakında kaybetme korkusu yarattığını, bu düşüncenin bana korkunç, hatta dayanılmaz geldiğini gözyaşları içinde itiraf ettim. Sarsılmıştı. Evliliğimin Baronla bana verdiği mutluluğu en derin duygularımla dile getirip kır hayatındaki yaşamımızın en küçük ayrıntılarına ince ince ve canlı bir biçimde girdikçe, Baronun yüce ruhunu ve bütün benliğini tüm parıltısıyla gözler önüne serdikçe, ona ne denli sınırsız hayranlık duyduğum, hatta bütünüyle onda yaşadığım giderek daha açık ortaya çıktıkça, hayranlığı ve şaşkınlığı da artar gibiydi. Gözle görülür biçimde kendi içinde mücadele ediyordu; ama şimdi tıpkı kendi benliğim gibi içinin derinliklerine işlemiş olan güç, daha önce bana direnen düşman ilkeye üstün geldi. Ertesi akşam yeniden geldiğinde zaferimden emindim.
Ertesi gün beni yalnız, dünden de kasvetli ve daha da huzursuz buldu; Baron’dan ve onu yeniden görmeye duyduğum anlatılmaz özlemden söz ettim. Hermogen kısa sürede eski Hermogen olmaktan çıktı; bakışlarıma bağlandı, o tehlikeli ateş içinin derinliklerine düşüp onu tutuşturdu. Elim onun elinde durduğunda eli sık sık kasılarak titriyor, göğsünden derin iç çekişler yükseliyordu. Bu bilinçsiz coşkunluğun en yüksek noktasını doğru hesaplamıştım. Düşeceği akşam, artık ömrünü tüketmiş olsalar da etkilerini tekrar tekrar kanıtlayan o oyunlara başvurmaktan ben de kaçınmadım. Başardım! — Sonuçları düşündüğümden de korkunçtu; yine de gücümü görkemli biçimde kanıtladıkları için zaferimi büyüttüler. — İçinde tuhaf sezgiler halinde kendini gösteren düşman ilkeye karşı kullandığım şiddet, onun ruhunu kırmıştı; bildiğin gibi deliliğe kapıldı, ama asıl nedenini şimdiye dek bilmiyordun. — Tuhaf olan şu ki deliler, sanki ruhla daha yakın bir ilişki içindelermiş ve kendi içlerinde yabancı bir ruhsal ilkenin etkisiyle, bilinçsizce de olsa, daha kolay harekete geçiyorlarmış gibi, çoğu zaman içimizde saklı olanı görüp anlar ve tuhaf yankılar halinde dile getirirler. Böylece ikinci bir benliğin korkunç sesi çoğu kez içimizi ürpertir. Bu yüzden, hele senin, Hermogen’in ve benim aramızdaki özel ilişki düşünüldüğünde, onun seni gizemli bir biçimde çözmüş olması mümkündür; bu nedenle sana düşmanca davranıyor olabilir, ama bundan ötürü hiçbir tehlike altında değiliz. Düşün: Sana düşmanlığını açıkça ortaya koysa, ‘Kılık değiştirmiş rahibe güvenmeyin,’ diye haykırsa bile, Reinhold seni Peder Medardus olarak tanıyacak kadar iyi olduğuna göre, bunu deliliğin doğurduğu bir düşünceden başka ne sanırlardı? — Şurası kesin: Artık Hermogen üzerinde, benim istediğim ve tasarladığım biçimde etkili olamazsın. Öcüm alındı; Hermogen de artık benim için işe yaramaz, bir kenara atılmış oyuncak gibi. Üstelik, beni görmekle muhtemelen bir kefaret yerine getirdiğini sandığından, canlı ölü gözlerini üzerimden ayırmadan peşimde dolaşması onu daha da çekilmez kılıyor. Gitmeli. Ben de onu manastıra girme düşüncesinde güçlendirmen için seni kullanabileceğime, aynı zamanda en acil telkinlerle Baron’u ve akıl veren dostu Reinhold’u, Hermogen’in ruhunun kurtuluşu için manastıra ihtiyaç duyduğuna ikna edip yumuşatabileceğine inanmıştım; böylece kararına razı olurlardı. — Hermogen gerçekten de bana son derece itici geliyor; onu görmek çoğu zaman içimi sarsıyor. Gitmeli! — Ona bambaşka görünen tek kişi, dindar, çocuksu Aurelie. Hermogen’i yalnızca onun aracılığıyla etkileyebilirsin; senin onunla daha yakın bir ilişki kurmanı sağlayacağım. Koşullar uygun biçimde gelişirse Reinhold’a ya da Baron’a, Hermogen’in sana ağır bir suçunu itiraf ettiğini, doğal olarak görevin gereği bunu gizli tutman gerektiğini de söyleyebilirsin. — Ama bunu sonra konuşuruz! — Artık her şeyi biliyorsun, Viktorin; harekete geç ve benim ol. Çevremizde dönüp duran bu gülünç kukla dünyasına benimle birlikte hükmet. Hayat, bizi kendi dar kalıplarına hapsetmeden en görkemli hazlarını bize sunmalı.” — Baron’u uzaktan gördük ve kutsal bir sohbet içindeymişiz gibi ona doğru yürüdük. —
Belki de Euphemie’nin hayatının amacına ilişkin açıklaması, daha o anda içimi besleyen üstün ilkelerin taşması gibi duyduğum baskın gücü hissetmeme yetmişti. Varlığıma insanüstü bir şey girmiş, beni birden her şeyin eskisinden farklı bir ilişki ve renkte göründüğü bir noktaya yükseltmişti. Euphemie’nin övündüğü ruh gücü ve hayat üzerindeki egemenliği, en acı alayı hak ediyordu. O zavallı, hayatın en tehlikeli bağlarıyla düşüncesizce oynadığını sanırken, elimi yönlendiren rastlantıya ya da kötü kadere teslim olmuştu. Onu, yanılsama içinde, yalnızca yıkımına yol açmak için o dostun dış görünüşünü tesadüfen taşıyan ve düşman gücün kendisi gibi onu pençesine alan beni dostu ve silah arkadaşı sanmaya zorlayabilecek tek şey, gizemli güçlerle alevlenmiş kendi kuvvetimdi; artık özgür kalması olanaksızdı. Euphemie, kibirli ve bencil yanılgısı yüzünden gözümde küçüldü; Aurelie içimde yaşadığı ve işlediğim günahların yükünü yalnızca o taşıdığı için, Euphemie’yle ilişkim daha da tiksindirici oldu; şu an bana dünyevi hazların en yüce doruğu gibi görünen şeyi hâlâ günah sayıyor olsaydım. İçimdeki gücü sonuna dek kullanmaya, çevremdeki bütün görünümlerin zevkime göre devineceği çemberleri çizmek için büyülü değneği elime almaya karar verdim. Baron ile Reinhold, şatoda hayatımı güzelleştirmek için birbirleriyle yarışıyordu. Euphemie’yle ilişkimden en ufak bir kuşku duymuyorlardı; tersine Baron sık sık, sanki istemeden içini dökercesine, Euphemie’nin kendisine ancak benim sayemde bütünüyle geri verildiğini söylüyordu. Bu da Reinhold’un, bir rastlantının Barona Euphemie’nin yasak ilişkilerinin izini göstermiş olabileceği yönündeki tahmininin doğruluğunu bana açıkça düşündürüyordu. Hermogen’i seyrek görüyordum; gözle görülür bir korku ve sıkıntıyla benden kaçıyordu. Baron ile Reinhold bunu benim kutsal, dindar kişiliğimden ve altüst olmuş ruhu gören manevi gücümden duyduğu çekingenliğe yoruyorlardı. Aurelie de bakışlarımdan bilerek kaçıyor gibiydi; benden uzak duruyor, onunla konuştuğumda Hermogen gibi korkulu ve sıkıntılı davranıyordu. Deli Hermogen’in içimi titreten o korkunç sezgileri Aurelie’ye de söylemiş olduğundan neredeyse emindim, ama kötü etkisini yenebileceğimi sanıyordum. Muhtemelen Aurelien’le daha yakın bir ilişki kurmamı, onun aracılığıyla Hermogen’i etkilememi isteyen Barones’in teşvikiyle Baron benden Aurelien’e dinin yüce sırlarını öğretmemi istedi. Böylece Euphemie, ateşli hayal gücümün binbir şehvetli görüntüyle gözümün önüne serdiği en görkemli şeye erişmem için gereken araçları kendi eliyle sağladı. Kilisedeki o görüntü, içimde kudurmuşçasına esen, beni azgın dalgalar gibi oradan oraya savuran fırtınanın ancak ona sahip olmakla yatışabileceğini vaat eden, üzerimde etkili yüksek gücün sözü değil miydi? Aurelie’yi görmek, yakınında olmak, hatta giysisine dokunmak beni alevlere atıyordu. Kanımın ateşli akışı, düşüncenin gizemli atölyesine duyulur biçimde yükseliyor; ben de dinin harikulade sırlarını, derin anlamı en yakıcı, en özlem dolu aşkın şehvetli çılgınlığı olan ateşli imgelerle anlatıyordum. Böylece sözlerimin ateşi, elektrik çarpmaları gibi Aurelie’nin içini saracak, o da buna boşuna karşı koymaya çalışacaktı. Ruhuna atılan imgeler, kendisinin haberi olmadan, içinde harikulade biçimde gelişip derin anlamlarıyla daha da parlak ve alevli biçimde ortaya çıkacak; ardından göğsünü bilinmeyen hazzın sezgileriyle dolduracak, ta ki anlatılmaz bir özlemle işkence çekip paramparça olarak kendini kollarıma atana dek. Aurelien’e vereceğim sözde derslere özenle hazırlanıyor, sözlerimin etkisini artırmayı biliyordum. Dindar çocuk, ellerini kavuşturup gözlerini yere indirerek beni huşu içinde dinliyordu; ama sözlerimin daha derin bir etki yarattığını tek bir hareketi, hafif bir iç çekişi bile ele vermiyordu. — Çabalarım sonuç vermedi; Aurelie’de onu baştan çıkarmaya bırakacak yıkıcı ateşi tutuşturacağıma, içimde yanan ateş yalnızca daha eziyet verici ve tüketici hale geldi. — Acı ve şehvet içinde çılgına dönmüş halde, Aurelie’nin yıkımı için planlar kuruyordum. Euphemie’ye mutluluk ve haz duyuyormuş gibi davranırken ruhumda alevli bir nefret filizlendi; tuhaf bir çelişkiyle, Barones’e karşı davranışlarıma öyle vahşi, öyle korkunç bir şey katıyordu ki kadın bile ürperiyordu. — Yanında olmadığım zaman, göğsümde saklı sırrın izinden eser yoktu; ama üzerimde kurmaya başladığım egemenliğe o da ister istemez boyun eğmek zorunda kalıyordu. — Çoğu zaman, Aurelie’yi alt edecek iyi hesaplanmış bir zor kullanma hamlesiyle azabıma son vermek aklımdan geçiyordu; ama Aurelien’i görür görmez, yanında onu koruyup kollayan ve düşmanın gücüne meydan okuyan bir melek varmış gibi geliyordu. O zaman içimden bir ürperti geçiyor, kötü niyetim soğuyup sönüyordu. Sonunda onunla dua etmeyi düşündüm; çünkü duada ibadetin ateşi daha hararetle akar, en gizli duygular uyanıp coşkun dalgalar üzerinde yükselir ve göğsü parçalayan o anlatılmaz özlemi dindirmesi beklenen bilinmeyeni yakalamak için polip kollarını uzatır. O zaman dünyevi olan, kendini gökselmiş gibi ilan ederek coşkun ruhun karşısına küstahça çıkabilir ve daha bu dünyadayken en yüce hazla olağanüstü olanın gerçekleşmesini vaat edebilir; bilinçsiz tutku aldanır, kutsal ve dünyaötesi olana yönelen çaba ise dünyevi arzunun adı konmamış, daha önce hiç bilinmemiş coşkusunda kırılıp yok olur. — Kendi yazdığım duaları ona tekrarlatmanın bile haince niyetlerime yarayacağını sanıyordum. — Öyle de oldu! — Yanımda diz çökmüş, bakışlarını göğe kaldırıp dualarımı tekrarlarken yanakları gittikçe kızarıyor, göğsü inip kalkıyordu. — Dua eder gibi yaparak ellerini tuttum ve göğsüme bastırdım. Ona bedeninin sıcaklığını hissedecek kadar yakındım; çözülmüş bukleleri omzuma dökülmüştü. Çılgınca arzudan kendimi kaybetmiştim; onu vahşi bir tutkuyla kucakladım. Öpücüklerim ağzında, göğsünde yanmaya başlamıştı ki delici bir çığlıkla kollarımdan sıyrıldı; onu tutacak gücüm kalmamıştı. Beni paramparça eden bir yıldırım düşmüş gibiydi! — Hızla yan odaya kaçtı; kapı açıldı ve Hermogen orada belirdi. Durup deliliğinin vahşi, korkunç bakışlarıyla bana dik dik baktı. Bütün gücümü topladım, cesaretle üzerine yürüyüp meydan okuyan, buyurgan bir sesle haykırdım: ‘Burada ne istiyorsun? Defol, deli!’ Ama Hermogen sağ elini bana uzatıp boğuk ve ürpertici bir sesle konuştu: ‘Seninle dövüşmek istiyordum, ama kılıcım yok. Katil sensin; gözlerinden kan damlaları fışkırıyor, sakalına yapışıyor!’ —
Kapıyı şiddetle çarpıp gözden kayboldu ve beni yalnız bıraktı. O anın gücüne kapılıp kendime hâkim olamadığım için öfkeden dişlerimi sıkıyordum; artık ihanetim başıma bela olabilirdi. Kimse görünmedi. Kendimi toparlamak için yeterince zamanım vardı; içimdeki ruh da kötü başlangıcın her türlü kötü sonucundan kaçınmam için gereken fikirleri kısa sürede verdi.
Fırsat bulur bulmaz Euphemie’ye koştum ve Aurelien’le yaşananları küstahça, umursamazca anlattım. Euphemie, meseleyi umduğum kadar hafife alacak gibi görünmüyordu. Övündüğü ruh gücüne ve olaylara yüksekten bakışına rağmen içinde küçük hesaplı bir kıskançlık bulunabileceğini; ayrıca Aurelie’nin benden yakınması halinde kutsal kişiliğimin halesinin söneceğinden ve sırrımızın tehlikeye gireceğinden korkabileceğini anlamam zor olmadı. Kendime bile açıklayamadığım bir çekingenlikle Hermogen’in gelişini ve içime işleyen korkunç sözlerini ona söylemedim.
Euphemie birkaç dakika sustu. Bana tuhaf tuhaf bakarak derin düşüncelere dalmış gibiydi. —
‘Viktorin,’ dedi sonunda, ‘ruhuma yaraşır görkemli düşüncelerin içimden geçtiğini tahmin edemiyor musun? — Edemezsin; ama başlayacağım o cüretkâr uçuşa eşlik edebilmek için kanatlarını iyice çırp. Hayatın bütün görünümleri üzerinde tam egemenlikle yükselmen gerekirken, şöyle böyle güzel bir kızın yanında ona sarılıp öpmeden diz çökebilmeni şaşırtıcı buluyorum; içinden yükselen arzuyu da hiç yadırgamıyorum. Aurelien’i tanıdığım kadarıyla, bu olaydan utandığı için susacak, en fazla bir bahaneyle aşırı tutkulu derslerinden kaçınacaktır. Bu yüzden hafifliğinin ve dizginlenmemiş arzunun doğurabileceği can sıkıcı sonuçlardan hiç korkmuyorum. — Aurelie’den nefret etmiyorum; ama gösterişsiz hali, ardında katlanılmaz bir gurur gizlenen o sessiz dindarlığı beni kızdırıyor. Onunla oynasam da güvenini hiçbir zaman kazanamadım; çekingen ve kapalı kaldı. Bana yanaşmaması, hatta gururla benden kaçması içimde en tatsız duyguları uyandırıyor. — Parlak renkleriyle böbürlenen çiçeğin kırılıp solduğunu görmek ne ince bir düşünce! — Bu ince düşünceyi hayata geçirmeni sana bırakıyorum; amaca kolayca ve kesinlikle ulaşmak için gereken araçlar eksik olmayacak. — Suç Hermogen’in üzerine yıkılacak ve onu mahvedecek!’ Ephemie planını anlatmayı sürdürdü; her sözüyle bana daha da tiksindirici geliyordu, çünkü onda yalnızca bayağı, suçlu bir kadın görüyordum. Göğsümü parçalayan çılgın aşkın sınırsız azabından kurtulmayı umabilmek için Aurelie’nin yıkımını ne kadar istesem de Euphemie’nin yardımı gözümde aşağılıktı. Bu nedenle, içimde Euphemie’nin yardımını zorla kabul ettirmek istediği işi kendi gücümle gerçekleştirmeye kesin kararlı olduğum halde, onun planını geri çevirdim; bu da onu hayli şaşırttı.
Barones’in tahmin ettiği gibi Aurelie, rahatsız olduğunu söyleyerek odasında kaldı ve böylece birkaç gün boyunca derslerimden kaçındı. Hermogen, alışkanlığının aksine, artık Reinhold ile Baron’un yanında çok vakit geçiriyordu; daha az içine kapanık, ama daha vahşi ve öfkeli görünüyordu. Sık sık yüksek sesle ve vurgulu biçimde konuştuğunu duyuyordum. Rastlantı onu yoluma çıkardığında, bana bastırılmış bir öfkeyle baktığını fark ediyordum. Baron ile Reinhold’un tavrı birkaç gün içinde tuhaf biçimde değişti. Bana karşı eskiden gösterdikleri ilgi ve saygıdan dışarıdan bakıldığında zerre kadar eksiltmeseler de, önsezi gibi tuhaf bir duygunun ağırlığı altında, sohbetimize eskiden canlılık veren içten tonu bulamıyor gibiydiler. Benimle konuştukları her şey öylesine zorlama ve soğuktu ki türlü kuşkulara kapılmış halde en azından kaygısız görünmek için ciddi çaba harcamam gerekiyordu. —
Her zaman doğru yorumlamayı bildiğim Euphemie’nin bakışları, kendisini özellikle huzursuz eden bir şeyler olduğunu söylüyordu; ama bütün gün kimseye görünmeden konuşmamız olanaksızdı. —
O gece herkes çoktan uykuya dalmışken odamda, daha önce fark etmediğim duvar kâğıdıyla kaplı gizli bir kapı açıldı ve Euphemie içeri girdi. Onu daha önce hiç böyle perişan görmemiştim. ‘Viktorin,’ dedi, ‘ihanete uğramak üzereyiz. Bunu yapan, tuhaf sezgilerin izini sürdüğü deli Hermogen. Sanki üzerimizde hüküm süren karanlık bir gücün ürpertici, korkunç kehanetleri gibi tınlayan türlü imalarla Baron’un içine bir kuşku salmış; bunu açıkça dile getirmese de o kuşku bana eziyet ediyor. Kutsal giysinin altında Kont Viktorin’in gizlendiği, senin kim olduğun Hermogen’in gözünden bütünüyle kaçmış. Buna karşılık başımıza çökecek ihanetin, hilenin ve felaketin kaynağının sen olduğunu ileri sürüyor; sanki Hasım’ın ta kendisiymiş gibi, şeytani bir güçle dolup lanetli bir ihanet tasarlayan keşiş bu eve girmiş. — Böyle devam edemez. Beni bu çocukça yaşlı adamın dayattığı baskıdan kurtulmak istiyorum; şimdi de hasta kıskançlığıyla adımlarımı kaygıyla gözetleyecek gibi. Sıkıcı hale gelen bu oyuncağı bir kenara atacağım. Sen de, Viktorin, arzuma daha istekle boyun eğeceksin; çünkü böylece sonunda suçüstü yakalanma tehlikesinden kurtulacak, ruhumuzun tasarladığı o eşsiz ilişkiyi sıradan, yıpranmış bir maskaralığa, tatsız bir evlilik hikâyesine dönüşmekten koruyacaksın. Bu bunak herif ortadan kalkmalı. Bunu en iyi nasıl yapacağımızı birlikte düşünelim; ama önce benim fikrimi dinle. Baron’un her sabah, Reinhold meşgulken, alışkanlığı üzere manzaraya bakıp keyiflenmek için dağlara tek başına çıktığını biliyorsun. — Sen daha erken çıkıp parkın çıkışında onunla buluş. Buradan çok uzakta olmayan yerde vahşi, ürkütücü bir kayalık kümesi var. Tırmandıktan sonra yolcunun bir yanında kara, dipsiz bir uçurum ağzını açar; uçurumun üstüne doğru uzanan kayalığa Şeytan Koltuğu derler. Aşağıda ne saklı olduğunu araştırmak için küstahça bakanları sersemleten, sonra da kurtuluşsuz biçimde ölüme çeken zehirli buharların uçurumdan yükseldiği anlatılır. Bu masala gülen Baron, orada açılan manzaranın tadını çıkarmak için uçurumun üstündeki o kaya çıkıntısına sık sık çıkmıştır. Onu tehlikeli yere götürmeye ikna etmen kolay olacak. Oraya çıkıp çevreyi seyrederken, yumruğundan indireceğin güçlü bir darbe, o aciz budaladan bizi sonsuza dek kurtarır.’ ‘Hayır, asla!’ diye haykırdım öfkeyle. ‘O korkunç uçurumu, Şeytan Koltuğu’nu biliyorum. Asla! Defol git, bu suç da senin olsun!’ Euphemie yerinden fırladı; bakışları vahşi bir ateşle parladı, yüzü içinde kaynayan öfkeli tutkunun etkisiyle çarpıldı. ‘Sefil korkak,’ diye bağırdı, ‘karar verdiğim şeye için için korkarak karşı koymaya mı kalkıyorsun? Benimle hüküm sürmek yerine alçaltıcı boyunduruğa mı boyun eğeceksin? Ama elimdesin; ayaklarımın dibinde seni bağlayan güçten boşuna kurtulmaya çalışıyorsun! — Buyruğumu yerine getireceksin. Bana eziyet eden adam yarın yaşamayacak!’ —
Euphemie bunları söylerken onun zavallı böbürlenmesine karşı içimi derin bir küçümseme kapladı; acı bir alayla tiz bir kahkaha attım. Euphemie ürperdi; korku ve dehşetin ölüm solgunluğu yüzünü kapladı. — ‘Deli kadın,’ diye haykırdım, ‘hayata hükmettiğini, onun görünümleriyle oynadığını sanıyorsun; dikkat et, bu oyuncak elinde seni öldüren keskin bir silaha dönüşmesin! Bil ki zavallı kadın, güçsüz bir yanılgıyla egemenliğim altında olduğunu sandığın seni, ben kaderin kendisi gibi gücümün zincirine vurmuş bulunuyorum. Suçlu oyunun, kafesteki yırtıcı hayvanın çırpınarak debelenmesinden ibaret! — Bil ki zavallı kadın, âşığın o uçurumun dibinde paramparça yatıyor; sen de onun yerine İntikam’ın ta kendisine sarıldın! — Git ve umutsuzluğa kapıl!’
Euphemie sendeledi; kasılmalarla sarsılıp yere yığılmak üzereydi. Onu yakaladım ve duvar kâğıdıyla kaplı gizli kapıdan koridora doğru ittim. — Onu öldürme düşüncesi aklımdan geçti; bunun farkında olmadan vazgeçtim, çünkü gizli kapıyı kapattığım ilk anda işi bitirdiğime inanmıştım! — Keskin bir çığlık duydum, ardından kapılar çarpıldı.
Artık kendimi sıradan insanların yaptıklarından bütünüyle uzak bir konuma yerleştirmiştim; artık darbeler peş peşe inecek, kendimi İntikam’ın kötü ruhu ilan ederek korkunç işi gerçekleştirecektim. — Eufemien’in yıkımı kararlaştırılmıştı; en yakıcı nefret, aşktan doğan en büyük tutkuyla birleşerek, artık ancak içimdeki insanüstü ruha yaraşır bir haz verecekti bana. — Eufemien yıkıma uğradığı anda Aurelie benim olacaktı.
Eufemien’in içindeki güce şaştım; bu güç ertesi gün hiçbir şey olmamış gibi rahat ve neşeli görünmesini sağlıyordu. Önceki gece bir tür uyurgezerlik hâline girdiğini, ardından da şiddetli kramplar geçirdiğini kendisi anlattı. Baron çok ilgili görünüyordu; Reinhold’un bakışlarıysa kuşkulu ve güvensizdi. Aurelie odasından çıkmıyordu; onu görmeyi başaramadıkça içimdeki öfke daha da kuduruyordu. Eufemien, şatoda herkes yatıştıktan sonra bildiğimiz yoldan odasına gizlice gelmemi istedi. — Bunu büyük bir sevinçle karşıladım; çünkü kötü kaderinin gerçekleşeceği an gelmişti. — Çocukluğumdan beri yanımda taşıdığım, tahtaya ustalıkla şekil vermekte kullandığım küçük, sivri bir bıçağı cüppemin içine sakladım; cinayeti işlemeye kararlı hâlde onun yanına gittim. “Sanırım,” diye başladı, “ikimiz de dün gece korkunç kâbuslar gördük; rüyalarımızda uçurumlar vardı. Ama artık geçti!” — Sonra her zamanki gibi kendini benim ahlaksız okşamalarıma bıraktı. Kendi sefilliğini kötüye kullanmanın bende uyandırdığı haz dışında hiçbir şey hissetmiyordum; içim korkunç, şeytani bir alayla doluydu. Kollarımda yatarken bıçak elimden düştü; ölüm korkusuna kapılmış gibi ürperdi. Cinayeti erteleyerek bıçağı hemen yerden aldım; bu erteleme kendi ellerime başka silahlar vermişti. — Eufemien masanın üzerine İtalyan şarabı ve şekerlenmiş meyveler bırakmıştı. — Ne kadar kaba, ne kadar bayağı, diye düşündüm; kadehleri ustalıkla değiştirdim ve bana ikram ettiği meyvelerden yalnızca görünüşte yedim, onları geniş kolumun içine düşürdüm. Şaraptan iki üç kadeh içtim; ama Eufemien’in kendisi için ayırdığı kadehten. Şatoda bir ses duyduğunu söyleyip benden hemen ayrılmamı istedi. — Niyetine göre odama gidip orada ölmeliydim! Uzun, loş koridorlardan gizlice geçtim; Aurelie’nin odasının önünden geçerken sanki olduğum yere çivilenmiş gibi durakladım. — Onu gördüm; sanki havada süzülüyordu. O eski görüntüdeki gibi bana sevgiyle bakıyor, peşinden gelmem için işaret ediyordu. — Elimi bastırınca kapı açıldı; kendimi odada buldum. Küçük odanın kapısı yalnızca aralıktı. Bunaltıcı bir hava üzerime dalga dalga yayıldı; aşk ateşimi daha da körükleyip başımı döndürdü, neredeyse nefes alamıyordum. — Belki de ihanet ve cinayet düşleri gören kadının derin, korkulu iç çekişleri küçük odadan yükseliyordu; uykusunda dua ettiğini duydum! — “Harekete geç, harekete geç; ne duraksıyorsun, an kaçıyor,” diye içimdeki bilinmez güç beni dürtüyordu. — Küçük odaya bir adım atmıştım ki arkamdan bir ses haykırdı: “Lanet olası katil! Artık benimsin!” Ardından dev bir güçle arkadan yakalandığımı hissettim. — Hermogen’di. Çırpındım; bütün gücümü toplayıp sonunda elinden kurtuldum ve kendimi çekip çıkarmaya çalıştım. Ama yeniden arkadan yakaladı, öfkeyle ensemi dişleyip parçaladı! — Acı ve öfkeden aklımı yitirerek uzun süre boşuna boğuştum onunla. Sonunda güçlü bir itişimle beni bırakmaya zorladım; yeniden üzerime atılınca bıçağımı çektim. İki kez sapladım; boğuk bir hırıltıyla yere yığıldı, koridorda yankılandı sesi. — Çaresizce boğuşurken odanın dışına kadar itişip çıkmıştık! —
Hermogen yere düşer düşmez çılgınca bir öfkeyle merdivenlerden aşağı koştum. Bütün şatoda tiz sesler yankılanıyordu: “Cinayet! Cinayet!” — Işıklar oradan oraya dolaşıyordu; yardıma koşanların ayak sesleri uzun koridorlarda çınlıyordu. Korkudan aklım karışmış, uzak bir yan merdivene sapmıştım. — Şatoda gürültü gittikçe yükseliyor, ortalık gittikçe aydınlanıyordu; korkunç “Cinayet! Cinayet!” sesleri gitgide yaklaşıyordu. Baron’un ve Reinhold’un hizmetkârlarla hararetle konuştuklarını ayırt ettim. — Nereye kaçmalı, nereye saklanmalıydım? — Birkaç dakika önce, delirmiş Hermogen’i öldürdüğüm bıçakla Eufemien’i de öldürmeye kalkışacağım sırada, kanlı cinayet aletini elimde tutup gücüme güvenerek pervasızca ortaya çıkabileceğimi sanmıştım; korkuyla kaçanlardan hiçbiri beni durdurmaya cesaret edemezdi. Şimdiyse ölümcül bir korkuya kapılmıştım. Sonunda ana merdivene ulaştım; gürültü baronesin odalarına doğru kaymış, ortalık yatışmaya başlamıştı. Üç büyük sıçrayışta merdivenlerden indim; ana kapıya birkaç adım kalmıştı. O sırada koridorlarda geçen gece duyduğuma benzeyen tiz bir çığlık yankılandı. — Benim için hazırladığı zehir onu öldürdü, diye içimden boğuk bir sesle geçirdim. Ama bu kez Eufemien’in odaları yeniden aydınlandı. Aurelie korkuyla yardım diye bağırıyordu. Korkunç “Cinayet! Cinayet!” sesleri tekrar yükseldi. — Hermogen’in cesedini getiriyorlardı! — “Katilin peşine düşün!” diye bağırdığını duydum Reinhold’un. Bunun üzerine öyle acımasızca güldüm ki sesim salonda, koridorlarda yankılandı; korkunç bir sesle haykırdım: “Deliler! Azgın günahkârları yargılayan kaderi mi yakalamak istiyorsunuz?” — Sesimi duyup kulak kabarttılar; topluluk merdivenlerde olduğu yere çakılmış gibi kaldı. — Artık kaçmak istemiyordum; hayır, onlara doğru yürümek, Tanrı’nın günahkârların üstüne saldığı öç alıcı gücü gürleyen sözlerle ilan etmek istiyordum. Ama — ah, o korkunç manzara! — karşımda — karşımda Viktorin’in kanlı sureti duruyordu; sözleri ben değil, o söylemişti. Dehşetten saçlarım diken diken oldu; çılgın bir korkuyla parka doğru fırladım! — Çok geçmeden açık havadaydım. Arkamdan at nalı sesleri geldi; izimi kaybettirmek için son gücümü toplarken bir ağaç köküne takılıp yere kapaklandım. Atlar kısa süre sonra yanıma geldi. Viktorin’in avcısıydı. “İsa aşkına, efendim,” diye söze başladı, “şatoda ne oldu? Cinayet diye bağırıyorlar! Köy çoktan ayağa kalktı. — Neyse, ne olmuş olursa olsun, iyi bir ruh bana eşyalarımı toplayıp kasabadan buraya at sürmemi ilham etti. Efendim, her şey atınızın heybesinde. Şimdilik yollarımızı ayırmamız gerekecek herhâlde; belli ki korkunç bir şey oldu, değil mi?” — Kendimi toparladım, ata atladım ve avcıya kasabaya dönüp emirlerimi orada beklemesini söyledim. Karanlıkta gözden kaybolur kaybolmaz attan indim; önümüzde uzanan sık köknar ormanının içine dikkatle ilerlettim onu.
Bölüm etkileşimi
