Bölümler 13Şu an: Bölüm IX
- 1 Bölüm I1.669 kelime
- 2 Bölüm II6.297 kelime
- 3 Bölüm III4.278 kelime
- 4 Bölüm IV3.816 kelime
- 5 Bölüm V4.905 kelime
- 6 Bölüm VI6.267 kelime
- 7 Bölüm VII3.533 kelime
- 8 Bölüm VIII6.213 kelime
- 9 Bölüm IX6.215 kelime · Okuduğun bölüm
- 10 Bölüm X3.109 kelime
- 11 Xı. Bölüm7.852 kelime
- 12 Bölüm XII7.267 kelime
- 13 Bölüm XIII2.039 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
BÖLÜM IX
Bay Verloc, on günün sonunda Kıta’dan döndüğünde, yabancı ülkelerde gezmenin harikaları zihnini belli ki tazelememiş, eve dönüş sevinci de yüzünü aydınlatmamıştı. Dükkân zilinin cıngırtıları arasında, karanlık ve huzursuz bir yorgunlukla içeri girdi. Çantası elinde, başı öne eğik hâlde doğruca tezgâhın arkasına yürüdü ve Dover’dan buraya kadar yürümüş gibi kendini sandalyeye bıraktı. Sabah erkendi. Ön vitrinlerde sergilenen çeşitli eşyaların tozunu alan Stevie, derin bir saygı ve hayranlıkla ona bakakaldı.
“Al şunu!” dedi Bay Verloc, yerdeki Gladstone çantasına hafifçe tekme atarak. Stevie kendini çantanın üzerine attı, onu kaptı ve zafer kazanmışçasına bir bağlılıkla götürdü. O kadar çabuk davranmıştı ki Bay Verloc gözle görülür biçimde şaşırdı.
Dükkân zili cıngırdayınca, şömine ızgarasını karartmayla temizleyen Bayan Neale kapıdan bakmıştı bile. Dizlerinin üzerinden doğrulup önlüğü üzerinde, bitmek bilmeyen çalışmadan kir pas içinde, mutfağa gitti ve Bayan Verloc’a “efendinin döndüğünü” haber verdi.
Winnie iç dükkân kapısından öteye gelmedi.
“Kahvaltı etmek istersin,” dedi uzaktan.
Bay Verloc ellerini hafifçe oynattı; sanki akıl almaz bir öneri karşısında ezilmişti. Ama salona çekilip önüne yemek konunca geri çevirmedi. Halka açık bir yerdeymiş gibi, şapkası alnından geriye itilmiş, ağır paltosunun etekleri sandalyenin iki yanında üçgenler hâlinde sarkarken yedi. Kahverengi muşambayla örtülü masanın öteki ucundan karısı Winnie, kocasıyla ölçülü ölçülü konuşuyordu; Penelope’nin gezgin Odysseus’un dönüşünde onunla konuşması gibi, kuşkusuz bu dönüşün koşullarına ustalıkla uyarlanmış bir karı konuşmasıydı bu. Ne var ki Bayan Verloc kocası yokken hiç dokuma yapmamıştı. Üst kattaki odanın tamamını baştan aşağı temizletmiş, biraz mal satmış ve Bay Michaelis’i birkaç kez görmüştü. Son görüşmelerinde, kırsalda bir kulübede yaşamaya gideceğini söylemişti; Londra, Chatham ve Dover demiryolu hattının oralarda bir yerde. Karl Yundt da bir kez gelmişti; “o fena ihtiyar kahyası” koluna girip onu getirmişti. “İğrenç bir ihtiyar”dı. Tezgâhın arkasına siper almış, yüzü taş kesilmiş, bakışları uzaklara dalmış hâlde Yoldaş Ossipon’u tersçe karşılamıştı. Ondan söz etmedi; güçlü yapılı anarşisti aklından geçirdiği, belli belirsiz bir kızarmayla birlikte, kısacık bir duraklamasından anlaşılıyordu. Kardeşi Stevie’yi evdeki gelişmelerin akışına olabildiğince çabuk katarak çocuğun çokça içine kapandığını da söyledi.
“Annem bizi böyle bırakıp gittiği için.”
Bay Verloc ne “Lanet olsun!” dedi ne de “Stevie’nin canı cehenneme!” Bayan Verloc ise düşüncelerinin sırrına vakıf olmadığından, kocasının kendini tutmasının ne kadar cömertçe olduğunu anlayamadı.
“Eskisi gibi çalışmıyor değil,” diye sürdürdü. “Kendini çok işe yarar hâle getirdi. Bizim için yapabileceğinin sonu yok sanırsın.”
Bay Verloc, sağında oturan Stevie’ye kayıtsız ve uykulu bir bakış attı. İnce, solgun yüzlüydü; pembe ağzı boş boş açıktı. Bakış eleştirel değildi; hiçbir amacı yoktu. Bay Verloc bir an karısının kardeşini olağanüstü işe yaramaz bulmuş olsa bile, bu ancak donuk ve kısa süreli bir düşünceydi; bir düşüncenin bazen dünyayı değiştirmesini sağlayan güç ve kalıcılıktan yoksundu. Arkasına yaslanıp şapkasını başından çıkarırken, kolu şapkayı bırakmaya uzanır uzanmaz Stevie üzerine atıldı, şapkayı aldı ve saygıyla mutfağa taşıdı. Bay Verloc bir kez daha şaşırdı.
“Adolf, bu çocukla her şeyi yaptırabilirsin,” dedi Bayan Verloc, en katı sakinlik havasını takınarak. “Senin için ateşe bile atlar. O—”
Mutfak kapısına doğru kulak kabartıp sustu.
Bayan Neale orada yeri ovuyordu. Stevie’yi görünce acınası bir inilti çıkardı; Winnie’nin ara sıra verdiği şilini küçük çocuklarına yardım etsin diye kolayca ondan koparabildiğini fark etmişti. Su birikintilerinin içinde dört ayak üzerine çökmüş, ıslak ve kir pas içindeydi; kül kovalarında ve kirli sularda yaşayan bir tür evcil su hayvanı gibiydi. Her zamanki giriş sözünü söyledi: “Beyefendi gibi oturup hiçbir şey yapmayan sana iyi tabii.” Ardından yoksulların bitmek bilmeyen yakınmasını sıraladı; acıklı biçimde yalanlarla dolu, sefil hâli ucuz rom ve sabunlu suyun korkunç kokusuyla doğrulanıyordu. Durmadan burnunu çekip gevezelik ederek yeri var gücüyle ovdu. Sözlerinde samimiydi. İnce, kızarmış burnunun iki yanındaki buğulu, kan çanağı gözleri yaş içinde yüzüyordu; çünkü sabahları bir çeşit uyarıcı içeceğe gerçekten ihtiyaç duyuyordu.
Salonda Bayan Verloc, ne olup bittiğini bilen biri gibi şöyle dedi:
“Bayan Neale yine küçük çocuklarının yürek parçalayan hikâyelerine başladı. Hepsi onun anlattığı kadar küçük olamaz. Bazıları artık kendi başlarının çaresine bakmak için bir şeyler yapacak kadar büyümüş olmalı. Bu yalnızca Stevie’yi kızdırıyor.”
Bu sözleri, mutfak masasını yumruklamayı andıran bir gümleme doğruladı. Şefkatinin olağan akışı içinde Stevie, cebinde şilin olmadığını fark edince öfkelenmişti. Bayan Neale’in “küçük yavrularının” yoksunluğunu hemen gideremediği için birilerinin bunun bedelini ödemesi gerektiğini düşünüyordu. Bayan Verloc kalkıp “bu saçmalığa son vermek” için mutfağa gitti. Bunu kararlı ama nazikçe yaptı. Bayan Neale’in parasını alır almaz köşeyi dönüp hayatının ıstıraplı yolundaki kaçınılmaz durak olan derbeder, küf kokulu bir meyhanede sert içkiler içmeye gittiğini çok iyi biliyordu. Yüzeyin altını kurcalamaya pek yanaşmayan birinden gelince, bu alışkanlığa dair yorumu beklenmedik ölçüde derindi: “Elbette, ayakta kalmak için ne yapsın? Bayan Neale’in yerinde olsam herhâlde ben de farklı davranmazdım.”
Aynı gün öğleden sonra Bay Verloc, salon şöminesinin önünde uzayıp giden kestirmelerin sonuncusundan irkilerek uyanıp yürüyüşe çıkacağını söylediğinde, Winnie dükkândan seslendi:
“Şu çocuğu da yanına alıp dışarı çıkmanı istiyorum, Adolf.”
O gün Bay Verloc üçüncü kez şaşırdı. Karısına aptalca baktı. Winnie sakin tavrını sürdürdü. Çocuk, yapacak bir işi olmadığında evde somurtup duruyordu. Bunun içini huzursuz ettiğini, sinirlerini bozduğunu itiraf etti. Sakin Winnie’nin ağzından çıkınca bu, abartı gibi geliyordu. Oysa Stevie gerçekten de mutsuz bir evcil hayvanı andıran çarpıcı bir biçimde somurtuyordu. Yukarı, karanlık sahanlığa çıkar; uzun saatin dibinde, dizlerini karnına çekip başını ellerinin arasına alarak yere otururdu. Alacakaranlıkta iri gözleri parlayan solgun yüzüyle karşılaşmak insanı huzursuz ederdi; onun orada oturduğunu düşünmek bile rahatsız ediciydi.
Bay Verloc bu şaşırtıcı yeni fikre alıştı. Karısını bir erkeğin karısını sevmesi gerektiği gibi, yani cömertçe seviyordu. Ama aklına önemli bir itiraz geldi ve bunu dile getirdi.
“Belki gözden kaybolur da sokakta yolunu şaşırır,” dedi.
Bayan Verloc kendinden emin bir tavırla başını salladı.
“Şaşırmaz. Onu tanımıyorsun. O çocuk sana tapıyor. Ama olur da gözden kaçırırsan—”
Bayan Verloc bir an duraksadı, ama yalnızca bir an.
“Sen yoluna devam et, yürüyüşünü yap. Merak etme. Ona bir şey olmaz. Çok geçmeden sağ salim buraya döneceği kesin.”
Bu iyimserlik, Bay Verloc’a günün dördüncü şaşkınlığını yaşattı.
“Öyle mi?” diye kuşkuyla homurdandı. Ama belki kayınbiraderi göründüğü kadar aptal değildi. Karısı en iyisini bilirdi. Ağır gözlerini başka yana çevirip boğuk bir sesle, “Peki, gelsin öyleyse,” dedi ve yeniden kara kederin pençesine düştü. Kara keder belki atlıların arkasından yürümeyi tercih ederdi ama at besleyecek kadar varlıklı olmayanların, örneğin Bay Verloc’un, hemen peşinden yürümeyi de bilirdi.
Dükkânın kapısında duran Winnie, Bay Verloc’un yürüyüşlerine eşlik eden bu uğursuz gölgeyi görmedi. İki kişinin yoksul ve sefil sokakta uzaklaşmasını izledi: biri uzun boylu ve iri yapılı, öteki ince, kısa boylu; ince boynunun üstünde, yarı saydam büyük kulaklarının altında omuzları hafifçe kalkıktı. Paltolarının kumaşı aynıydı, şapkaları siyah ve yuvarlaktı. Bayan Verloc, giyim kuşamlarındaki benzerlikten esinlenerek hayal gücünü serbest bıraktı.
“Baba oğul olabilirler,” dedi kendi kendine. Bay Verloc’un, zavallı Stevie’nin hayatında şimdiye dek sahip olduğu ölçüde bir baba olduğunu da düşündü. Bunun kendi eseri olduğunun farkındaydı. Birkaç yıl önce aldığı belli bir karardan ötürü içi huzur ve gururla dolarak kendini kutladı. Bu karar ona biraz zahmete, hatta birkaç gözyaşına mal olmuştu.
Günler geçtikçe Bay Verloc’un Stevie’nin arkadaşlığından hoşlanıyor görünmesini fark edince kendini daha da çok kutladı. Artık Bay Verloc dışarı çıkıp yürüyüşe hazır olduğunda, kuşkusuz ev köpeğini yanına çağıran bir adamın havasıyla, ama elbette başka türlü davranarak, çocuğa sesleniyordu. Evde Bay Verloc’un Stevie’ye sık sık merakla baktığı görülüyordu. Kendi tavrı değişmişti. Hâlâ az konuşuyordu ama artık öyle bezgin değildi. Bayan Verloc, zaman zaman biraz sinirli olduğunu düşünüyordu. Bu bir ilerleme sayılabilirdi. Stevie’ye gelince, artık saatin dibinde somurtmuyordu; onun yerine köşelerde tehditkâr bir sesle kendi kendine mırıldanıyordu. “Ne söylüyorsun, Stevie?” diye sorulduğunda yalnızca ağzını açıp kız kardeşine gözlerini kısarak bakıyordu. Ara sıra görünürde hiçbir neden yokken yumruklarını sıkıyor; yalnız başınayken yakalandığında, daireler çizmesi için kendisine verilmiş kâğıt ve kurşun kalem mutfak masasında boş ve kullanılmadan dururken duvara asık suratla bakıyordu. Bu bir değişiklikti ama iyileşme değildi. Bayan Verloc, bütün bu tuhaflıkları genel olarak “heyecan” diye adlandırıp Stevie’nin kocasının arkadaşlarıyla konuşmalarından gereğinden fazlasını duyduğundan endişelenmeye başladı. Bay Verloc “yürüyüşlerinde” elbette çeşitli insanlarla karşılaşıp konuşuyordu. Başka türlüsü düşünülemezdi. Yürüyüşleri, karısının hiç derinlemesine sorgulamadığı açık hava uğraşlarının ayrılmaz bir parçasıydı. Bayan Verloc durumun hassas olduğunu hissediyordu, ama dükkânın müşterilerini etkileyip hatta şaşırtan, öteki ziyaretçilerin de merakla biraz mesafeli durmasına yol açan o aşılmaz sakinliğiyle bunun üstesinden geliyordu. Hayır! Kocasına, Stevie’nin duymaması gereken şeyler olduğunu söyledi; çünkü zavallı çocuk, elinde olmadan duyduklarından etkileniyordu. Kim olsa etkilenirdi.
Dükkândaydılar. Bay Verloc yorum yapmadı. Karşılık vermedi; oysa söyleyeceği şey apaçıktı. Yine de karısına, Stevie’yi yürüyüşlerine eşlik etmesi için yanına alma fikrinin kendisine değil, ona ait olduğunu hatırlatmaktan kaçındı. O anda tarafsız bir gözlemciye Bay Verloc insanüstü bir yüce gönüllülük sergiliyor gibi görünürdü. Raftan küçük bir karton kutu aldı, içindekilerin yolunda olup olmadığına bakmak için kapağından göz attı ve kutuyu tezgâha usulca koydu. Bunu yaptıktan sonra sessizliği bozup Stevie’yi bir süreliğine şehir dışına göndermenin büyük yarar sağlayacağını, ama karısının onsuz yapamayacağını sandığını söyledi.
“Onsuz yapamazmışım!” diye yavaşça tekrarladı Bayan Verloc. “Onun iyiliği için olsa onsuz yapamazdım! Olacak şey değil! Elbette onsuz da yaparım. Ama gidebileceği hiçbir yer yok.”
Bay Verloc kahverengi kâğıtla bir yumak sicim çıkardı. Bu sırada Michaelis’in kırda küçük bir kulübede yaşadığını mırıldandı. Michaelis, Stevie’ye yatması için bir oda vermeyi dert etmezdi. Orada ne ziyaretçi olurdu ne de sohbet. Michaelis bir kitap yazıyordu.
Bayan Verloc, Michaelis’e duyduğu sevgiyi dile getirdi; Karl Yundt’tan, “iğrenç ihtiyar”dan nefret ettiğini söyledi; Ossipon hakkında ise hiçbir şey demedi. Stevie’ye gelince, bundan çok memnun olacağı açıktı. Bay Michaelis ona karşı hep çok iyi ve nazikti. Çocuğu sever gibi görünüyordu. Zaten çocuk iyi bir çocuktu.
Bir duraksamadan sonra, değişmez bir kesinlikle, “Sen de son zamanlarda ona epey bağlanmış görünüyorsun,” diye ekledi.
Bay Verloc postaya göndermek üzere karton kutuyu sarıp paketlerken düşüncesizce bir çekişle sicimi kopardı ve kendi kendine birkaç küfür mırıldandı. Sonra sesini alışıldık boğuk mırıltısına yükseltip Stevie’yi kır evine kendisinin götürmeye ve Michaelis’in yanına sağ salim bırakmaya razı olduğunu söyledi.
Bu planı ertesi gün uyguladı. Stevie itiraz etmedi. Şaşkınlığa karışmış bir heves içindeymiş gibi görünüyordu. Kız kardeşi ona bakmıyorken, sık sık merakla açık bakışlarını Bay Verloc’un ağır yüzüne çevirdi. İfadesi gururlu, tedirgin ve dikkatliydi; ilk kez bir kibrit kutusu ve kibrit yakma izni verilmiş küçük bir çocuğa benziyordu. Kardeşinin söz dinlemesinden hoşnut olan Bayan Verloc, kırda giysilerini gereksiz yere kirletmemesini öğütledi. Stevie, hayatında ilk kez, kız kardeşine, koruyucusuna ve kollayıcısına çocukça kusursuz bir güven taşımayan bir bakış attı. Bakışında kibirli bir kasvet vardı. Bayan Verloc gülümsedi.
“Aman Tanrım! Gücenmene gerek yok. Fırsat bulduğunda kendini ne kadar pasaklı hâle getirdiğini biliyorsun, Stevie.”
Bay Verloc çoktan sokağın epey aşağısına gitmişti.
Böylece annesinin kahramanca çabaları ve erkek kardeşinin bu kır tatili için evden ayrılması sonucunda Bayan Verloc, dükkânda olduğu kadar evde de her zamankinden daha sık yalnız kaldı. Bay Verloc yürüyüşlerini yapmak zorundaydı. Greenwich Park’taki bombalı saldırı girişiminin yaşandığı gün, Bay Verloc sabah çok erken çıkıp hava neredeyse kararana dek dönmediğinden, her zamankinden daha uzun süre yalnız kaldı. Yalnız olmaktan rahatsızlık duymuyordu. Dışarı çıkmak istemiyordu. Hava fazla kötüydü; dükkân da sokaklardan daha sıcaktı. Tezgâhın arkasında oturup dikiş dikerken Bay Verloc zili sertçe çalarak içeri girdiğinde gözlerini işinden kaldırmadı. Kaldırımda yaklaşan adımlarını tanımıştı.
Gözlerini kaldırmadı. Bay Verloc sessizce, şapkasını alnına iyice bastırmış hâlde doğruca salon kapısına yönelince, sakince şöyle dedi:
“Ne berbat bir gün. Belki Stevie’yi görmeye gitmiştin?”
“Hayır! Gitmedim,” dedi Bay Verloc usulca ve camlı salon kapısını beklenmedik bir enerjiyle çarparak kapattı.
Bayan Verloc bir süre sessizce oturdu; elindeki iş kucağına düşmüştü. Sonunda dikişini tezgâhın altına koyup kalktı ve gaz lambasını yaktı. Ardından mutfağa giderken salona uğradı. Bay Verloc birazdan çay isteyecekti. Cazibesinin gücüne güvenen Winnie, evlilik hayatlarının günlük akışı içinde kocasından hitapta törensel incelik ya da davranışlarında zarafet beklemiyordu; en iyi ihtimalle boş ve modası geçmiş kalıplardı bunlar, muhtemelen geçmişte de pek uygulanmamışlardı; bugün en yüksek çevrelerde bile terk edilmiş, kendi sınıfının ölçülerine de her zaman yabancı kalmışlardı. Kocasından nezaket beklemiyordu. Ama Bay Verloc iyi bir kocaydı; o da kocasının haklarına bağlılıkla saygı duyuyordu.
Bayan Verloc, cazibesinin gücünden emin bir kadının kusursuz dinginliğiyle salondan geçip mutfaktaki ev işlerine koyulabilirdi. Ama hafif, çok hafif ve hızla tekrarlanan bir tıkırtı kulağına gelmeye başladı. Tuhaf ve anlaşılmaz bu ses Bayan Verloc’un dikkatini çekti. Ne sesi olduğunu anlayınca hayret ve kaygıyla olduğu yerde durdu. Elindeki kutuya kibrit çaktı, salon masasının üzerindeki iki gaz brülöründen birini yaktı. Arızalı brülör önce şaşırmış gibi ıslık çaldı, sonra kedi gibi rahatça mırıldanmaya başladı.
Bay Verloc her zamanki alışkanlığının aksine paltosunu çıkarmıştı. Palto kanepede yatıyordu. Çıkarmış olması gereken şapkası da kanepenin kenarının altında ters dönmüştü. Şöminenin önüne bir sandalye çekmiş, ayaklarını şömine parmaklığının içine uzatmış, başını ellerinin arasına almış, közleri parlayan ocağın üzerine doğru eğilmişti. Dişleri dizginlenemez bir şiddetle takırdıyor, koca sırtının tamamı aynı hızla titriyordu. Bayan Verloc irkildi.
“Yağmura yakalanmışsın,” dedi.
“Pek değil,” diye kekeleyebildi Bay Verloc, derin bir sarsıntıyla. Büyük bir çabayla dişlerinin takırdamasını bastırdı.
“Sana bakıp durmam gerekecek şimdi,” dedi, gerçekten endişelenmişti.
“Sanmıyorum,” diye boğuk bir sesle burnunu çekerek karşılık verdi Bay Verloc.
Sabah yediden öğleden sonra beşe dek geçen sürede bir şekilde fena hâlde soğuk algınlığı kaptığı kesindi. Bayan Verloc onun eğik sırtına baktı.
“Bugün nereye gittin?” diye sordu.
“Hiçbir yere,” diye alçak, tıkalı burun sesiyle karşılık verdi Bay Verloc. Duruşu, gücenmiş bir somurtkanlığı ya da şiddetli bir baş ağrısını düşündürüyordu. Yanıtının yetersizliği ve samimiyetsizliği odanın ölü sessizliğinde acı biçimde açığa çıktı. Özür diler gibi burnunu çekti ve ekledi: “Bankaya gittim.”
Bayan Verloc dikkat kesildi.
“Öyle mi?” dedi kayıtsızca. “Ne için?”
Bay Verloc, burnu ocağa dönükken ve isteksizliği apaçık ortadayken mırıldandı.
“Parayı çekmeye!”
“Ne demek istiyorsun? Hepsini mi?”
“Evet. Hepsini.”
Bayan Verloc, seyrek örtülmüş masanın örtüsünü özenle düzeltti, çekmeceden iki bıçakla iki çatal çıkardı; sonra usulüne göre sürdürdüğü bu işlere aniden ara verdi.
“Bunu niye yaptın?”
“Yakında gerekebilir,” diye burnunu çekerek belirsizce mırıldandı Bay Verloc; ölçüp biçerek yaptığı pot kırmaların sonuna geliyordu.
“Ne demek istediğini anlamıyorum,” dedi karısı, sesi son derece sıradan çıkmıştı; ama masayla dolap arasında dimdik duruyordu.
“Bana güvenebileceğini biliyorsun,” dedi Bay Verloc, ocağa doğru boğuk bir duygusallıkla.
Bayan Verloc yavaşça dolaba dönerken tane tane konuştu:
“Evet. Sana güvenebilirim.”
İşlerini usulünce sürdürdü. İki tabak koydu; ekmeği ve tereyağını aldı, evinin huzurlu sessizliği içinde masa ile dolap arasında sessizce gidip geldi. Reçeli çıkaracağı sırada pratik bir düşünceye kapıldı: “Bütün gün dışarıda kaldı; karnı acıkmış olmalı.” Bir kez daha dolaba dönüp soğuk rostoyu aldı. Mırıldayan gaz alevinin altına koydu. Ateşe sarılmış, kımıldamadan duran kocasına şöyle bir göz atıp mutfağa indi; iki basamak inmesi yeterliydi. Yeniden ortaya çıktığında, elinde et bıçağıyla çatalı tutarken ancak o zaman tekrar konuştu.
“Sana güvenmeseydim seninle evlenmezdim.”
Bay Verloc şömine üstü rafının altına eğilmiş, başını iki eliyle tutuyordu; uyuyakalmış gibiydi. Winnie çay yaptı, sonra alçak sesle seslendi:
“Adolf.”
Bay Verloc hemen ayağa kalktı, masaya oturmadan önce biraz sendeledi. Karısı et bıçağının keskin ağzını inceleyip tabağın üzerine koydu ve soğuk rostoyu gösterdi. Çenesini göğsüne indirmiş Bay Verloc öneriyi fark etmedi bile.
“Soğuk algınlığında insan bir şeyler yemeli,” dedi Bayan Verloc kesin bir tavırla.
Bay Verloc başını kaldırıp salladı. Gözleri kan çanağına dönmüş, yüzü kızarmıştı. Parmakları saçlarını darmadağın etmişti; perişan bir dağınıklık içindeydi. Genel hâliyle, şiddetli bir sefahatin ardından gelen rahatsızlığı, öfkeyi ve kasveti yansıtan itibar düşürücü bir görünüşü vardı. Ama Bay Verloc sefahat düşkünü değildi. Davranışları saygındı. Görünüşü ateşli bir soğuk algınlığından kaynaklanıyor olabilirdi. Üç fincan çay içti ama ağzına hiç yemek koymadı. Bayan Verloc ısrar edince yemeğe karanlık bir tiksintiyle sırt çevirdi; sonunda karısı şöyle dedi:
“Ayakların ıslak değil mi? Terliklerini giysen iyi olur. Bu akşam bir daha dışarı çıkmayacaksın.”
Bay Verloc asık suratlı homurtularla ve işaretlerle ayaklarının ıslak olmadığını, zaten bunu umursamadığını anlattı. Terlik giyme önerisini dikkate bile almadı. Ama akşam dışarı çıkma meselesi beklenmedik bir yöne gitti. Bay Verloc’un aklında akşam dışarı çıkmak yoktu. Düşünceleri daha geniş bir tasarıyı kapsıyordu. Kasvetli ve yarım yamalak cümlelerinden, göç etmenin uygun olup olmadığını düşündüğü anlaşıldı. Aklında Fransa mı vardı, Kaliforniya mı, pek belli değildi.
Böyle bir olayın bütünüyle beklenmedik, olasılık dışı ve akıl almaz oluşu, bu muğlak açıklamanın bütün etkisini ortadan kaldırdı. Bayan Verloc, kocası ona dünyanın sonuyla tehdit ediyormuşçasına sakin bir tavırla şöyle dedi:
“Olacak şey değil!”
Bay Verloc her şeyden bıktığını, usandığını söyledi; bir de—Karısı sözünü kesti.
“Fena hâlde soğuk almışsın.”
Bay Verloc’un bedenen, hatta zihnen de alışılmış hâlinde olmadığı açıktı. Kasvetli bir kararsızlık onu bir süre susturdu. Sonra zorunluluk temasında birkaç uğursuz genelleme mırıldandı.
“Mecbur kalacağım,” diye tekrarladı Winnie; kocasının karşısında, kollarını kavuşturmuş, sakince geriye yaslanmış oturuyordu. “Seni buna kimin zorlayacağını bilmek isterim. Köle değilsin. Bu ülkede kimsenin köle olması gerekmez; kendini de köle etme.” Biraz durdu, sonra yenilmez bir sakinlik ve açık sözlülükle devam etti: “İşimiz o kadar da kötü değil. Rahat bir yuvan var.”
Salonun köşe dolabından şöminedeki güzel ateşe kadar çevresine göz gezdirdi. Şüpheli malların sergilendiği dükkânın arkasında, loşluğu esrarengiz penceresi ve karanlık, dar sokağa kuşkuyla aralık duran kapısıyla bu yer, ev düzeni ve rahatlığı bakımından her açıdan saygın bir yuvaydı. Özverili sevgisi, Bay Michaelis’in gözetiminde Kent’in ıslak kır yollarında tatsız bir kır tatili geçiren erkek kardeşi Stevie’nin yokluğunu derinden hissediyordu. Koruyucu tutkusunun bütün gücüyle onun yokluğunu derinden hissediyordu. Burası çocuğun da eviydi; çatısı, dolabı, harlı şöminesi vardı. Bayan Verloc bu düşünceyle ayağa kalktı, masanın öteki ucuna yürüdü ve bütün yüreğiyle şöyle dedi:
“Sen de benden bıkmadın.”
Bay Verloc ses çıkarmadı. Winnie arkasından omzuna yaslandı ve dudaklarını alnına bastırdı. Öylece bir süre kaldı. Dış dünyadan tek bir fısıltı bile ulaşmıyordu onlara.
Kaldırımdaki ayak sesleri dükkânın ölçülü loşluğunda silindi. Salonun kasvetli sessizliğinde yalnızca masanın üzerindeki gaz alevi düzenli biçimde mırıldanmaya devam ediyordu.
Beklenmedik ve uzayıp giden bu öpücük sırasında Bay Verloc sandalyenin kenarlarını iki eliyle kavrayıp dinsel törenlerdeki gibi kaskatı durdu. Öpücüğün baskısı kalkınca sandalyeyi bıraktı, ayağa kalktı ve şöminenin önünde durdu. Artık odaya sırtı dönük değildi. Yüzü şişmiş, sanki uyuşturulmuş gibiydi; karısının hareketlerini gözleriyle izledi.
Bayan Verloc ortalığı dinginlikle topladı. Sakin sesi, ortaya atılan bu fikri makul ve ev içi bir tonla yorumladı. Fikir incelemeye dayanmazdı. Her açıdan karşı çıkıyordu. Ama onu asıl kaygılandıran Stevie’nin iyiliğiydi. Bu bakımdan Stevie ona, düşünmeden yurtdışına götürülemeyecek kadar “tuhaf” görünüyordu. Hepsi buydu. Ama bu can alıcı noktayı dolanarak anlatırken sesi neredeyse şiddetli bir hâl aldı. Bu sırada sert hareketlerle bulaşık yıkamak için önlüğünü giydi. Sözünün kesilmeden sürmesinden coşkuya kapılmış gibi, neredeyse ters bir tonla şöyle demeye kadar vardı:
“Yurtdışına gidersen bensiz gitmek zorunda kalırsın.”
“Bunu yapmayacağımı biliyorsun,” dedi Bay Verloc boğuk bir sesle; özel hayatındaki yankısız sesi anlaşılmaz bir duyguyla titriyordu.
Bayan Verloc sözlerinden çoktan pişman olmuştu. Söyledikleri, kastettiğinden daha acımasızca duyulmuştu. Üstelik gereksiz şeyler söylemenin akılsızlığını da taşıyordu. Aslında bunları hiç söylemek istememişti. İnsana şeytani bir terslik esininin telkin ettiği türden bir sözdü bu. Ama söylenmemiş gibi göstermenin bir yolunu biliyordu.
Başını omzunun üzerinden çevirip şöminenin önünde kaskatı dikilen adama iri gözleriyle yarı cilveli, yarı zalimce bir bakış attı. Belgravia’daki konak günlerinin Winnie’si, saygınlığı ve bilgisizliği yüzünden böyle bir bakış atamazdı. Ama artık bu adam onun kocasıydı ve kendisi de artık bilgisiz değildi. Ciddi yüzü maske gibi kımıldamadan, bakışını bir saniye boyunca onun üzerinde tuttu ve şakacı bir tavırla şöyle dedi:
“Yapamazsın. Beni çok özlersin.”
Bay Verloc öne atıldı.
“Aynen öyle,” dedi daha yüksek sesle; kollarını açıp ona doğru bir adım attı. Yüzündeki vahşi ve kararsız ifade, karısını boğazlamak mı yoksa kucaklamak mı istediğini belirsiz kılıyordu. Ama dükkân zilinin şangırtısı, Bayan Verloc’un dikkatini bu manzaradan uzaklaştırdı.
“Dükkâna bak, Adolf. Sen git.”
Durdu, kolları yavaşça yanına indi.
“Sen git,” diye yineledi Bayan Verloc. “Önlüğüm üzerimde.”
Bay Verloc taş kesilmiş gözlerle, tahta gibi ve yüzü kırmızıya boyanmış bir otomat gibi itaat etti. Mekanik bir figüre benzerliği öyle ileri gitmişti ki içinde işleyen düzenekten haberdar bir otomatın gülünç havasına bürünmüştü.
Salonun kapısını kapattı. Bayan Verloc hızlı adımlarla tepsiyi mutfağa taşıdı. İşine ara verip dinlemeden önce fincanları ve birkaç başka şeyi yıkadı. Hiç ses gelmiyordu. Müşteri dükkânda uzun süredir kalmıştı. Müşteriydi; çünkü müşteri olmasaydı Bay Verloc onu içeri alırdı. Önlüğünün bağlarını bir hamlede çözüp sandalyeye attı ve salona doğru yavaşça yürüdü.
Tam o sırada Bay Verloc dükkândan içeri girdi.
Dükkâna yüzü kıpkırmızı girmişti. Geri döndüğünde kâğıt gibi bembeyazdı. Yüzündeki uyuşmuş, ateşli sersemlik dağılmış; kısa sürede şaşkın ve bitkin bir ifade belirmişti. Doğruca kanepeye yürüdü ve orada duran paltosuna dokunmaya korkuyormuş gibi aşağı bakarak dikildi.
“Ne oldu?” diye alçak sesle sordu Bayan Verloc. Aralık kalmış kapıdan müşterinin hâlâ gitmediğini görebiliyordu.
“Bu akşam dışarı çıkmam gerekecek galiba,” dedi Bay Verloc. Dış giysisini almaya yeltenmedi.
Winnie tek kelime etmeden dükkâna yöneldi, kapıyı arkasından kapatıp tezgâhın ardına geçti. Sandalyeye rahatça yerleşene kadar müşteriye açıkça bakmadı. Ama o zamana dek adamın uzun boylu ve ince yapılı olduğunu, bıyıklarını yukarı kıvırdığını fark etmişti. Nitekim adam tam o sırada bıyıklarının sivri uçlarını kıvırdı. Uzun, kemikli yüzü kalkık yakasının üzerinden yükseliyordu. Üstüne biraz sıçramış, biraz da ıslanmıştı. Şakaklarının hafif çöküklüğünün altında elmacık kemiğinin çıkıntısı belirgin, koyu tenli bir adamdı. Tam bir yabancı. Üstelik müşteri de değildi.
Bayan Verloc ona sakince baktı.
Bir süre sonra, “Kıtadan mı geldiniz?” dedi.
Uzun boylu, ince yabancı Bayan Verloc’a doğrudan bakmadan yalnızca silik ve tuhaf bir gülümsemeyle karşılık verdi.
Bayan Verloc’un sakin, meraksız bakışları onun üzerinde durdu.
“İngilizce anlıyorsunuz, değil mi?”
“Evet, anlıyorum.”
Aksanında yabancılık belirtisi yoktu; yalnızca yavaş ve belirgin konuşurken özen gösteriyor gibiydi. Bayan Verloc, çeşit çeşit deneyimlerinden, kimi yabancıların İngilizceyi yerlilerden daha iyi konuşabildiği sonucunu çıkarmıştı. Salonun kapısına gözlerini dikerek şöyle dedi:
“Acaba İngiltere’de kalıcı olarak yaşamayı düşünmüyor musunuz?”
Yabancı bir kez daha sessizce gülümsedi. Ağzı sevecen, gözleri araştırıcıydı. Başını biraz hüzünle salladı; öyle görünüyordu.
“Kocam size gereken yardımı yapar. Bu arada birkaç günlüğüne Bay Giugliani’nin yanında kalmaktan iyisini bulamazsınız. Adı Continental Hotel. Özel bir yerdir. Sessizdir. Kocam sizi oraya götürür.”
“İyi fikir,” dedi bakışları birden sertleşen ince, esmer adam.
“Bay Verloc’u önceden tanıyordunuz, değil mi? Belki Fransa’da?”
“Adını duydum,” diye kabul etti ziyaretçi, yavaş ve özenli konuşuyordu; ama bu özenin altında belli belirsiz bir kestirip atma niyeti vardı.
Bir süre sessizlik oldu. Sonra bu kez çok daha yalın bir şekilde konuştu.
“Kocanız tesadüfen beni sokakta beklemeye gitmiş olmasın?”
“Sokakta mı!” diye şaşkınlıkla yineledi Bayan Verloc. “Olamaz. Evin başka kapısı yok.”
Bir an kımıldamadan oturdu, sonra kalkıp camlı kapıdan içeri göz attı. Birden kapıyı açıp salona geçti.
Bay Verloc yalnızca paltosunu giymişti. Ama sonrasında, başı dönüyor ya da midesi bulanıyormuş gibi iki koluna dayanarak masanın üzerine eğilmiş halde neden kaldığını anlayamadı. “Adolf,” diye yarı sesle seslendi; adam doğrulunca:
“O adamı tanıyor musun?” diye hızla sordu.
“Adını duydum,” diye huzursuzca fısıldadı Bay Verloc ve kapıya vahşi bir bakış fırlattı.
Bayan Verloc’un güzel, meraksız gözlerinde iğrenme parıltısı belirdi.
“Karl Yundt’un arkadaşlarından biri. İhtiyar bir canavar.”
“Hayır! Hayır!” diye itiraz etti Bay Verloc, şapkasını arıyordu. Kanepe altından bulup çıkardığında ise şapkanın ne işe yaradığını bilmiyormuş gibi elinde tuttu.
“Neyse, seni bekliyor,” dedi sonunda Bayan Verloc. “Söylesene Adolf, son zamanlarda başını ağrıtan o elçilik çevresinden biri değil, değil mi?”
“Elçilik çevresi başımı ağrıtıyor,” diye şaşkınlık ve korkuyla irkildi Bay Verloc. “Elçilik çevresinden sana kim söz etti?”
“Kendin.”
“Ben mi! Sana elçilikten mi söz ettim!”
Bay Verloc son derece korkmuş ve şaşkın görünüyordu. Karısı açıkladı:
“Son zamanlarda uykunda biraz konuşuyorsun, Adolf.”
“Ne… ne söyledim? Ne biliyorsun?”
“Pek bir şey değil. Çoğu anlamsız sözlerdi. Bir şeyin seni kaygılandırdığını anlamama yetecek kadarını duydum.”
Bay Verloc şapkasını başına geçirdi. Yüzünü öfkenin kızıl dalgası kapladı.
“Anlamsız, öyle mi? Elçilik çevresi! Hepsinin yüreğini teker teker sökerim. Ama dikkatli olsunlar. Benim de ağzım var.”
Açık paltosunun etekleri köşelere takılırken masayla kanepe arasında bir aşağı bir yukarı yürüyüp öfkeyle köpürdü. Öfkenin kızıllığı çekildi, yüzü titreyen burun delikleriyle bembeyaz kaldı. Bayan Verloc, günlük yaşamın gereği, bu belirtileri soğuğa yordu.
“Neyse,” dedi, “her kimse şu adamı bir an önce başından sav da eve, yanıma dön. Bir iki gün gözetilmeye ihtiyacın var.”
Bay Verloc sakinleşti. Solgun yüzünde kararlılık belirmişti; kapıyı çoktan açmıştı ki karısı fısıltıyla onu geri çağırdı:
“Adolf! Adolf!” Adam irkilerek geri döndü. “Çektiğin o para ne oldu?” diye sordu. “Cebinde mi? Şöyle yapsan daha iyi olmaz mı…”
Bay Verloc, karısının uzattığı avuç içine uzun süre aptalca baktıktan sonra alnına vurdu.
“Para! Evet! Evet! Ne demek istediğini anlamamıştım.”
Göğüs cebinden yeni, domuz derisi bir cüzdan çıkardı. Bayan Verloc tek kelime etmeden onu aldı ve Bay Verloc’la ziyaretçisinin ardından çalan kapı zili susana dek kıpırdamadan bekledi. Ancak o zaman banknotları çıkarıp içindeki paraya baktı. İnceleme bitince düşünceli bir tavırla etrafına göz gezdirdi; evin sessizliğine ve yalnızlığına güvenmiyordu. Evlilik hayatını sürdürdüğü bu ev, ona ormanın ortasında duruyormuş kadar ıssız ve güvensiz göründü. Ağır, sağlam mobilyaların içinde aklına gelen hiçbir saklama yeri, onun zihnindeki ev hırsızına karşı yeterince güvenli ve çekicilikten uzak görünmüyordu. Bu hırsız, yüce yeteneklere ve mucizevi bir kavrayışa sahip, kusursuz bir hayaldi. Kasa hiç düşünülemezdi; hırsızın ilk yöneleceği yer orası olurdu. Bayan Verloc birkaç kopçayı aceleyle çözdü ve cüzdanı elbisesinin korsajının altına soktu. Kocasının parasını böylece güvenceye alınca, yeni birinin geldiğini bildiren kapı zilinin çalmasını hayli memnuniyetle karşıladı. Sıradan müşteriler için ayırdığı dik dik ve utanmazca bakışıyla, yüzünde taş gibi bir ifadeyle tezgâhın ardına geçti.
Dükkânın ortasında duran bir adam, hızlı, sakin ve etraflı bir bakışla içeriyi inceliyordu. Gözleri bir an içinde duvarlarda dolaştı, tavana çıktı, yere indi. Uzun, sarı bıyıklarının uçları çenesinin altına uzanıyordu. Eski ama uzak bir tanıdığın gülümsemesiyle gülümsedi; Bayan Verloc onu daha önce gördüğünü hatırladı. Müşteri değildi. “Müşteri bakışını” yumuşatıp kayıtsız bir ifadeye büründü ve tezgâhın üzerinden karşısına dikildi.
Adam da kendi tarafından, fazla belli etmeden, sırdaşça yaklaştı.
“Kocanız evde mi, Bayan Verloc?” diye rahat ve tok bir sesle sordu.
“Hayır. Dışarı çıktı.”
“Üzüldüm. Ondan özel bir konuda biraz bilgi almak için uğramıştım.”
Bu, tam anlamıyla doğruydu. Başmüfettiş Heat eve kadar gitmiş, hatta terliklerini giymeyi bile düşünmüştü; çünkü kendi kendine söylediğine göre, fiilen o davadan kovulmuştu. Küçümseyici, birkaç da öfkeli düşünceye kapıldı; bu uğraşın öyle tatmin edici olmadığını gördü ki dışarı çıkıp biraz rahatlamaya karar verdi. Bay Verloc’a dostça, öylesine bir uğrayışta bulunmasına engel yoktu. Özel bir vatandaş kimliğiyle, özel olarak dışarı çıkıp her zamanki ulaşım araçlarını kullandı. Gidiş yönü genel olarak Bay Verloc’un eviydi. Başmüfettiş Heat, özel vatandaş kimliğine o kadar bağlı kalmıştı ki Brett Sokağı çevresinde nöbet tutan ve devriye gezen polis memurlarının hepsinden özellikle uzak durmaya özen gösterdi. Bu önlem, onun konumundaki biri için, adı sanı bilinmeyen bir amir yardımcısına kıyasla çok daha gerekliydi. Özel Vatandaş Heat, sokağa girdi; suç sınıfından birinin aynı hareketleri yapması sinsilik diye damgalanırdı. Greenwich’te bulunan kumaş parçası cebindeydi. Gerçi özel vatandaş kimliğiyle onu ortaya çıkarmaya en ufak niyeti yoktu. Tam tersine, Bay Verloc’un kendiliğinden neler söylemeye yatkın olduğunu öğrenmek istiyordu. Bay Verloc’un konuşmasının Michaelis’i suçlayacak nitelikte olmasını umuyordu. Bu umut başlıca mesleki ve vicdanlı bir umuttu, ama ahlaki bir değeri de vardı. Çünkü Başmüfettiş Heat adaletin hizmetkârıydı. Bay Verloc’un evde olmadığını görünce hayal kırıklığına uğradı.
“Çok gecikmeyeceğinden emin olsam biraz beklerdim,” dedi.
Bayan Verloc hiçbir güvence vermedi.
“İhtiyacım olan bilgi tamamen özel,” diye yineledi. “Ne demek istediğimi anlıyorsunuz, değil mi? Acaba nereye gittiğine dair bir fikriniz var mı?”
Bayan Verloc başını salladı.
“Söyleyemem.”
Arkasındaki raflarda birkaç kutuyu düzeltmek için döndü. Başmüfettiş Heat bir süre düşünceli gözlerle ona baktı.
“Kim olduğumu bildiğinizi sanıyorum?” dedi.
Bayan Verloc omzunun üzerinden baktı. Başmüfettiş Heat onun soğukkanlılığına şaşırmıştı.
“Hadi canım! Polisten olduğumu biliyorsunuz,” dedi sertçe.
“Bununla pek uğraşmam,” diye karşılık verdi Bayan Verloc ve kutuları düzeltmeyi sürdürdü.
“Benim adım Heat. Özel Suçlar Bölümü’nden Başmüfettiş Heat.”
Bayan Verloc küçük bir karton kutuyu tam yerine yerleştirdi, sonra dönüp ona ağır gözlerle baktı; elleri boşta yanlarından sarkıyordu. Bir süre sessizlik oldu.
“Demek kocanız çeyrek saat önce çıktı! Ne zaman döneceğini de söylemedi?”
“Yalnız çıkmadı,” diye gelişigüzel belirtti Bayan Verloc.
“Bir arkadaşıyla mı?”
Bayan Verloc saçının arkasına dokundu. Her teli kusursuz yerindeydi.
“Uğrayan bir yabancıyla.”
“Anlıyorum. Bu yabancı nasıl bir adamdı? Söyler misiniz?”
Bayan Verloc’un sakıncası yoktu. Başmüfettiş Heat esmer, ince yapılı, uzun yüzlü ve bıyıkları yukarı kıvrık bir adam olduğunu duyunca huzursuzluk belirtileri gösterdi ve şöyle haykırdı:
“Vay başıma! Ben de öyle sanmıştım! Vakit kaybetmemiş.”
İçten içe, en yakın amirinin gizlice ve resmî olmayan biçimde hareket etmesine şiddetle öfkelenmişti. Ama şövalye ruhlu biri değildi. Bay Verloc’un dönmesini bekleme isteği bütünüyle kayboldu. Ne için dışarı çıktıklarını bilmiyordu, ama birlikte dönebileceklerini düşündü. “Dava gerektiği gibi yürütülmüyor, işe karışılıyor,” diye acı acı düşündü.
“Kocanızı bekleyecek vaktim yok galiba,” dedi.
Bayan Verloc bu sözleri kayıtsızca karşıladı. Soğuk tavrı başmüfettişin başından beri dikkatini çekmişti. Tam o anda merakını kamçıladı. Başmüfettiş Heat, tutkularının etkisiyle, sıradan bir vatandaş kadar kararsız kaldı.
“İsterseniz,” dedi gözlerini ondan ayırmadan, “olan bitene dair bana epey iyi bir fikir verebilirsiniz sanırım.”
Güzel ama donuk gözlerini zorla onunkilere çeviren Bayan Verloc mırıldandı:
“Olan biten mi? Ne oluyor?”
“Hani kocanızla biraz konuşmaya geldiğim mesele.”
O gün Bayan Verloc her zamanki gibi sabah gazetesine göz atmıştı. Ama dışarı adımını atmamıştı. Gazete satıcıları Brett Sokağı’na uğramazdı. Burası onların iş yapacağı türden bir sokak değildi. Kalabalık caddelerden sürüklenip gelen çığlıklarının yankısı, dükkânın eşiğine ulaşamadan kirli tuğla duvarların arasında sönüp giderdi. Kocası eve akşam gazetesi getirmemişti. En azından kendisi görmemişti. Bayan Verloc’un söz konusu mesele hakkında hiçbir bilgisi yoktu. Sakin sesindeki gerçek şaşkınlıkla bunu söyledi.
Başmüfettiş Heat, onun bu denli habersiz olduğuna bir an bile inanmadı. Kestirip atarak, dostça bir tavır takınmadan, yalnızca çıplak gerçeği dile getirdi.
Bayan Verloc gözlerini kaçırdı.
“Bence saçmalık,” dedi ağır ağır. Durakladı. “Burada ezilen köleler değiliz.”
Başmüfettiş tetikte bekledi. Başka bir şey gelmedi.
“Kocanız eve geldiğinde size hiçbir şey söylemedi mi?”
Bayan Verloc yalnızca yüzünü sağdan sola çevirerek hayır dedi. Dükkânı bitkin ve insanı şaşırtan bir sessizlik kapladı. Başmüfettiş Heat tahammül sınırının ötesinde kışkırtılmış hissediyordu.
“Bir küçük mesele daha vardı,” diye ilgisiz bir tonla başladı. “Kocanızla konuşmak istediğim. Elimize bir… bir… çalıntı olduğuna inandığımız bir palto geçti.”
Bayan Verloc’un aklı o akşam özellikle hırsızlarla meşguldü; elbisesinin göğsüne hafifçe dokundu.
“Hiç palto kaybetmedik,” dedi sakince.
“İlginç,” diye sürdürdü Sivil Heat. “Burada epeyce işaretleme mürekkebi bulunduruyorsunuz, görüyorum—”
Küçük bir şişe aldı ve dükkânın ortasındaki gaz alevine tutup baktı.
“Mor, değil mi?” diye yorumladı, şişeyi yeniden yerine koyarken. “Dediğim gibi, tuhaf. Çünkü paltonun içine, adresinizin işaretleme mürekkebiyle yazıldığı bir etiket dikilmiş.”
Bayan Verloc, alçak sesle haykırarak tezgâhın üzerine eğildi.
“Öyleyse kardeşimin.”
“Kardeşiniz nerede? Onu görebilir miyim?” diye sordu Başmüfettiş aceleyle. Bayan Verloc tezgâhın üzerine biraz daha eğildi.
“Hayır. Burada değil. O etiketi kendim yazdım.”
“Kardeşiniz şimdi nerede?”
“Kırda bir arkadaşıyla—birlikte yaşamaya gitti.”
“Palto kırdan geliyor. Peki arkadaşının adı ne?”
“Michaelis,” diye itiraf etti Bayan Verloc, korkuyla fısıldayarak.
Başmüfettiş bir ıslık çaldı. Gözleri parladı.
“Demek öyle. Harika. Peki kardeşiniz nasıl biri şimdi—güçlü kuvvetli, esmerce bir delikanlı—öyle mi?”
“Hayır, hiç de değil,” diye içtenlikle haykırdı Bayan Verloc. “Hırsız o olmalı. Stevie ince yapılı ve sarışındır.”
“Güzel,” dedi Başmüfettiş onaylayan bir sesle. Bayan Verloc korkuyla merak arasında gidip gelirken ona bakakaldı; o ise bilgi toplamaya çalışıyordu. Adresi paltonun içine neden böyle dikmişti? Sonra, o sabah büyük bir tiksintiyle incelediği parçalanmış kalıntıların, sinirli, dalgın, tuhaf bir gence ait olduğunu; kendisiyle konuşan kadının da o çocuğa bebekliğinden beri baktığını öğrendi.
“Kolayca heyecanlanır mı?” diye sordu.
“Evet, çok. Ama paltosunu nasıl kaybetmiş—”
Başmüfettiş Heat birden, yarım saat bile olmadan önce satın aldığı pembe bir gazete çıkardı. Atlarla ilgilenirdi. Mesleği onu yurttaşlarına kuşkuyla ve şüpheyle yaklaşmaya zorluyordu; Heat de insanın içine yerleştirilmiş safdillik içgüdüsünü, o akşamki gazetenin at yarışı tahmincilerine sınırsız güvenerek rahatlatıyordu. Olağanüstü ek baskıyı tezgâha bıraktı, cebine yeniden daldı ve mezbahalardan, paçavracı dükkânlarından toplanmışa benzeyen bir yığının içinden kaderin önüne çıkardığı kumaş parçasını çıkarıp incelemesi için Bayan Verloc’a uzattı.
“Sanırım bunu tanıyorsunuz?”
Parçayı mekanik bir hareketle iki eliyle aldı. Baktıkça gözleri büyüyor gibiydi.
“Evet,” diye fısıldadı; sonra başını kaldırıp biraz sendeleyerek geriye çekildi.
“Neden böyle söküp almışlar?”
Başmüfettiş kumaşı ellerinden kapıp tezgâhın üzerinden aldı; Bayan Verloc da kendini ağır ağır sandalyeye bıraktı. Aklından, “Kimlik kesinleşti,” diye geçirdi. O anda bütün şaşırtıcı gerçeği birden kavradı. “Diğer adam” Verloc’tu.
“Bayan Verloc,” dedi, “bu bomba meselesi hakkında sizin bile farkında olduğunuzdan daha fazlasını bildiğiniz anlaşılıyor.”
Bayan Verloc kıpırdamadan oturdu; şaşkınlıktan aklı başından gitmişti. Bunun bağlantısı neydi? Her yanı öyle gerildi ki zilin şangırtısında başını çeviremedi. Zilin sesi, özel dedektif Heat’i topuğu üzerinde hızla döndürmüştü. Bay Verloc kapıyı kapatmıştı; iki adam bir an birbirine baktı.
Bay Verloc, karısına bakmadan Başmüfettiş’e doğru yürüdü. Tek başına döndüğünü görmek Heat’i rahatlatmıştı.
“Siz burada!” diye ağır ağır mırıldandı Bay Verloc. “Kimin peşindesiniz?”
“Kimsenin,” dedi Başmüfettiş Heat alçak sesle. “Bakın, sizinle birkaç kelime konuşmak istiyorum.”
Bay Verloc hâlâ solgundu, ama yanına kararlı bir hava alıp gelmişti. Yine de karısına bakmıyordu. Şöyle dedi:
“Öyleyse içeri gelin.” Önce o yürüyüp oturma odasına geçti.
Kapı daha kapanır kapanmaz Bayan Verloc sandalyeden fırlayıp kapıyı açacakmış gibi ona koştu; ama açmak yerine dizlerinin üstüne çöküp kulağını anahtar deliğine dayadı. İki adam içeri girer girmez durmuş olmalıydı; çünkü Başmüfettiş’in sesini açıkça duyuyordu, ama onun kocasının göğsüne vurgulu biçimde bastırdığı parmağını göremiyordu.
“Diğer adam sizsiniz, Verloc. Parka giren iki kişi görülmüş.”
Bay Verloc’un sesi duyuldu:
“Peki, alın beni şimdi. Sizi ne durduruyor? Hakkınız var.”
“Hayır! Kendinizi kime ele verdiğinizi çok iyi biliyorum. Bu küçük meseleyi kendi başına halletmek zorunda kalacak. Ama yanılmayın; sizi açığa çıkaran benim.”
Sonra yalnızca mırıltılar duydu. Müfettiş Heat, Stevie’nin paltosundan kopan parçayı Bay Verloc’a gösteriyor olmalıydı; çünkü Stevie’nin kız kardeşi, vasisi ve koruyucusu olan kadın kocasının sesini biraz daha yüksek duydu.
“Onun bu numarayı anladığını hiç fark etmemiştim.”
Bayan Verloc bir süre yine yalnızca mırıltılar duydu. Bu gizemli sesler, beyninde biçimlenen korkunç sözlerin uyandırdığı kâbuslardan daha az ürkütücüydü. Sonra kapının öte yanındaki Başmüfettiş Heat sesini yükseltti.
“Deli olmalısınız.”
Bay Verloc’un sesi kasvetli bir öfkeyle karşılık verdi:
“Bir ayı aşkın süredir deliydim ama artık değilim. Her şey bitti. İçimde ne varsa döküp anlatacağım; sonuçları da umurumda değil.”
Bir sessizlik oldu, ardından Sivil Heat mırıldandı:
“Ne dökülecek?”
“Her şey,” diye haykırdı Bay Verloc’un sesi, sonra iyice alçaldı.
Bir süre sonra sesi yeniden yükseldi.
“Beni birkaç yıldır tanıyorsunuz; işinize yaradığım da oldu. Dürüst biri olduğumu biliyorsunuz. Evet, dürüst.”
Eski tanışıklığa yapılan bu başvurunun Başmüfettiş’e son derece itici gelmiş olması gerekirdi.
Sesine uyarıcı bir ton yerleşti.
“Size verilen sözlere fazla güvenmeyin. Ben olsam ortadan kaybolurdum. Peşinize düşeceğimizi sanmıyorum.”
Bay Verloc’un hafifçe güldüğü duyuldu.
“Evet; ötekilerin beni sizin yerinize ortadan kaldırmasını umuyorsunuz, değil mi? Hayır, hayır; artık beni başınızdan savamazsınız. O insanlara da uzun süre dürüst davrandım; şimdi her şey ortaya dökülmeli.”
“Öyleyse dökülsün,” diye kayıtsızca karşılık verdi Başmüfettiş Heat. “Ama şimdi söyleyin, nasıl kaçıp kurtuldunuz?”
“Chesterfield Walk’a doğru gidiyordum,” diye duydu Bayan Verloc kocasının sesini, “patlamayı duyduğumda. O zaman koşmaya başladım. Sis vardı. George Street’in sonunu geçene kadar kimseyi görmedim. O zamana kadar kimseyle karşılaştığımı sanmayın.”
“Bu kadar kolay mı!” diye hayret etti Başmüfettiş Heat’in sesi. “Patlama sizi irkiltti, öyle mi?”
“Evet; vakitsiz oldu,” diye itiraf etti Bay Verloc’un kasvetli, boğuk sesi.
Bayan Verloc kulağını anahtar deliğine dayadı; dudakları mosmor, elleri buz gibiydi. İki gözünün iki kara delik gibi göründüğü solgun yüzü alevler içindeymiş gibi yanıyordu.
Kapının öte yanında sesler iyice alçaldı. Kimi zaman kocasının sesiyle, kimi zaman Başmüfettiş’in yumuşak tonlarıyla arada bir sözcük yakalayabiliyordu. Başmüfettiş’in şöyle dediğini duydu:
“Bir ağacın köküne takılıp düştüğüne mi inanıyoruz?”
Bir süre boğuk ve hızlı bir mırıltı sürdü; sonra Başmüfettiş, bir soruyu yanıtlar gibi vurgulu bir sesle konuştu.
“Elbette. Parçalarına ayrılmış: uzuvlar, çakıl taşları, giysiler, kemikler, kıymıklar—hepsi birbirine karışmış. Söylüyorum, onu toplamak için kürek getirmek zorunda kaldılar.”
Bayan Verloc çömelmiş hâlinden birden fırladı. Kulaklarını kapatıp sendeleyerek tezgâhla duvardaki raflar arasında, sandalyeye doğru ilerledi. Çılgın bakışları Başmüfettiş’in bıraktığı at yarışı gazetesini gördü. Tezgâha çarpınca gazeteyi kaptı, sandalyeye çöktü; pembe, iyimser sayfayı açmaya çalışırken boydan boya yırttı, sonra yere fırlattı. Kapının öte yanında Başmüfettiş Heat, gizli ajan Bay Verloc’a şöyle diyordu:
“Öyleyse savunmanız neredeyse baştan sona bir itiraf mı olacak?”
“Evet. Bütün hikâyeyi anlatacağım.”
“Anlatacaklarınıza düşündüğünüz kadar inanmayacaklar.”
Başmüfettiş düşüncelere dalmıştı. İşlerin bu noktaya varması birçok şeyin açığa çıkması demekti: yetenekli bir adamın işleyip hem birey hem toplum için değerli hâle getirdiği bilgi alanları yerle bir olacaktı. Ne berbat, ne berbat bir müdahaleydi. Michaelis’e dokunulmayacak; Profesör’ün evindeki işi gün yüzüne çıkarılacak; bütün gözetim sistemi altüst olacak; gazetelerde kıyamet kopacaktı. O açıdan bakınca, ansızın aydınlanmış gibi, gazetelerin her zaman aptallar tarafından yazılıp budalalarca okunduğu ona apaçık görünüyordu. Sonunda Bay Verloc’un son sözüne zihninde katıldı.
“Belki inanmazlar. Ama birçok şeyi altüst edecek. Dürüst davrandım ve bu konuda da dürüst kalacağım—”
“İzin verirlerse,” dedi Başmüfettiş alaycı bir sesle. “Sizi tutuklayıp mahkemeye çıkarmadan önce, kuşkusuz size nasihat edecekler. Sonunda da sizi şaşırtacak bir ceza alabilirsiniz. Sizinle konuşan beyefendiye fazla güvenmezdim.”
Bay Verloc kaşlarını çatarak dinledi.
“Size öğüdüm, fırsatınız varken ortadan kaybolmanız. Emir almadım. İçlerinden bazıları,” dedi Başmüfettiş Heat, “bazıları” sözcüğünü özellikle vurgulayarak, “sizi çoktan ölmüş sayıyor.”
“Öyle mi!” Bay Verloc bunu söylemeden edemedi. Greenwich’ten döndüğünden beri vaktinin çoğunu adı sanı bilinmeyen küçük bir birahanenin meyhane bölümünde oturarak geçirmiş olsa da, böylesine iyi bir haber beklemesi pek mümkün değildi.
“Sizinle ilgili izlenimleri bu.” Başmüfettiş ona başını salladı. “Kaybolun. Uzaklaşın.”
“Nereye?” diye hırladı Bay Verloc. Başını kaldırıp oturma odasının kapalı kapısına bakarken duygulu bir sesle mırıldandı: “Keşke bu gece beni götürseniz. Sessizce gelirdim.”
“Öyle yapacağınızı tahmin ederim,” diye alayla karşılık verdi Başmüfettiş, onun bakışlarını izleyerek.
Bay Verloc’un alnında hafifçe ter belirdi. Kıpırtısız Başmüfettiş’in önünde boğuk sesini gizlice alçalttı.
“Çocuk yarım akıllıydı, yaptıklarından sorumlu değildi. Her mahkeme bunu hemen anlardı. Yalnızca tımarhaneye kapatılmaya uygundu. Eğer—başına gelebilecek en kötü şey de bu olurdu.”
Başmüfettiş eli kapı kolundayken Bay Verloc’un yüzüne doğru fısıldadı.
“Yarım akıllı olabilir ama siz deli olmalıydınız. Sizi böyle çileden çıkaran neydi?”
Bay Verloc, Bay Vladimir’i düşünerek sözcük seçmekte tereddüt etmedi.
“Hiperborealı bir domuz,” diye dişlerinin arasından öfkeyle tısladı. “Hani şu—bir tür beyefendi denen şey.”
Başmüfettiş gözlerini ondan ayırmadan kısa bir anlayış başıyla selam verdi ve kapıyı açtı. Tezgâhın arkasındaki Bayan Verloc onun çıkışını belki duydu ama göremedi; çıkışa zilin saldırgan şangırtısı eşlik etti. Görev yerinde, tezgâhın arkasında oturuyordu. Sandalyede dimdik ve kaskatı kesilmişti; ayaklarının dibinde iki kirli pembe kâğıt parçası yayılıyordu. Avuçlarını yüzüne kasılarak bastırmış, parmak uçlarını alnına doğru büzmüştü; sanki derisi, şiddetle yırtıp atmaya hazır olduğu bir maskeydi. Duruşundaki mutlak hareketsizlik, öfke ve umutsuzluğun kargaşasını, trajik tutkuların saklı şiddetini; çığlıklarla ya da aklını yitirmiş birinin başını duvarlara vurmasıyla sergilenecek yüzeysel bir gösteriden daha iyi anlatıyordu. Başmüfettiş Heat, telaşlı, sallanarak yürüyüşüyle dükkânı geçti ve ona şöyle bir baktı. Çatlak zil, kıvrık çelik şeridinin üzerinde titremeyi kesince Bayan Verloc’un yakınında hiçbir şey kıpırdamadı; sanki duruşu büyülü bir kilit gibi her şeyi dondurmuştu. Asılı T biçimli askının uçlarına yerleşmiş kelebek biçimli gaz alevleri bile titremeden yanıyordu. Cilâsız kahverengiye boyanmış, ışığın parıltısını yutuyor gibi duran kalas rafların döşendiği, kuşkulu mallarla dolu dükkânda, Bayan Verloc’un sol elindeki alyansın altın halkası; bir çöp tenekesine düşmüş görkemli bir mücevher hazinesinden çıkmış parça gibi, lekesiz ışıltısıyla olağanüstü parlıyordu.
Bölüm etkileşimi
