Bölümler 15Şu an: Kız Kardeşler
- 1 Kız Kardeşler2.024 kelime · Okuduğun bölüm
- 2 Bir Karşılaşma2.121 kelime
- 3 Araby1.522 kelime
- 4 Evelıne1.174 kelime
- 5 Yarıştan Sonra1.558 kelime
- 6 İki Çapkin2.592 kelime
- 7 Pansiyon1.838 kelime
- 8 Küçük Bir Bulut3.341 kelime
- 9 Karşılıklar2.723 kelime
- 10 Kil1.726 kelime
- 11 Acı Bir Vaka2.463 kelime
- 12 Komite Odasında Sarmaşık Günü3.711 kelime
- 13 Bir Anne3.072 kelime
- 14 Lütuf5.358 kelime
- 15 Ölüler10.893 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
KIZ KARDEŞLER
Bu kez onun için hiç umut yoktu: üçüncü felciydi. Her gece evin önünden geçiyor (tatil zamanıydı) ve ışıklı pencerenin karesine bakıyordum; ışığın her gece aynı biçimde, soluk ve düzenli yandığını görüyordum. Ölmüşse, kararmış storun üzerinde mumların yansımasını göreceğimi düşünüyordum; çünkü bir ölünün başucuna iki mum konması gerektiğini biliyordum. Bana sık sık, “Bu dünyada fazla kalmayacağım,” derdi; sözlerini boş bir laf sanırdım. Şimdi doğru söylediklerini biliyordum. Her gece pencereye bakarken kendi kendime, felç, diye fısıldıyordum. Bu sözcük kulağıma hep tuhaf gelmişti; Öklid’deki gnomon sözcüğü ya da ilmihaldeki simoni sözcüğü gibi. Ama şimdi bana uğursuz ve günahkâr bir varlığın adıymış gibi geliyordu. Beni korkuya boğuyor, yine de ona yaklaşmayı ve ölümcül işini görmeyi istiyordum.
Akşam yemeği için aşağı indiğimde yaşlı Cotter şöminenin başında oturmuş, pipo içiyordu. Teyzem lapamı kâselere koyarken, sanki daha önce söylediği bir şeye geri dönüyormuş gibi konuştu:
“Yok, tam olarak öyleydi diyemem... ama onda tuhaf bir şey vardı... tekin olmayan bir yanı vardı. Size ne düşündüğümü söyleyeyim...”
Piposundan nefes çekmeye başladı; herhalde fikrini kafasında toparlıyordu. Sıkıcı ihtiyar budala! Onu ilk tanıdığımızda, bayılmalardan, kurtlardan söz ettiği için epey ilginç gelirdi; ama içki fabrikasıyla ilgili bitip tükenmez hikâyelerinden kısa sürede bıkmıştım.
“Bu konuda kendime göre bir teorim var,” dedi. “Bence o tuhaf... özel vakalardan biriydi... Ama söylemesi zor...”
Teorisini söylemeden piposundan yeniden nefes çekmeye başladı. Dayım bana baktığımı fark edip şöyle dedi:
“Eh, eski dostunun gittiğini duyunca üzüleceksin.”
“Kim?” dedim.
“Peder Flynn.”
“Öldü mü?”
“Bay Cotter az önce söyledi. Evin önünden geçiyormuş.”
Göz hapsinde olduğumu biliyordum; haber beni ilgilendirmemiş gibi yemeğimi yemeyi sürdürdüm. Dayım, yaşlı Cotter’a açıklama yaptı.
“Bu çocukla o çok yakın arkadaştı. İhtiyar ona epey şey öğretti, unutma; ona çok düşkün olduğunu da söylerler.”
“Tanrı ruhuna merhamet etsin,” dedi teyzem dindarca.
Yaşlı Cotter bir süre bana baktı. Küçük, boncuk gibi siyah gözlerinin beni incelediğini hissediyordum ama tabağımdan başımı kaldırıp onu memnun etmeyecektim. Yeniden piposuna döndü ve sonunda kabaca şömine ızgarasına tükürdü.
“Benim çocuklarımın,” dedi, “öyle biriyle fazla düşüp kalkmasını istemem.”
“Ne demek istiyorsunuz, Bay Cotter?” diye sordu teyzem.
“Demek istediğim,” dedi yaşlı Cotter, “çocuklara zararlı. Benim görüşüm şu: Delikanlı, kendi yaşındaki delikanlılarla koşturup oynasın; öyle... değil. Haklı mıyım, Jack?”
“Benim ilkem de bu,” dedi dayım. “Kendi başının çaresine bakmayı öğrensin. Şu Rosicrucian’a hep bunu söylüyorum: Spor yap. Ben ufakken hayatım boyunca her sabah, kış yaz, soğuk suyla yıkanırdım. Bugün hâlâ işime yarıyor. Eğitim elbette çok güzel bir şey...” Teyzeme dönüp, “Bay Cotter şu kuzu budu dilimlerinden birini alsın,” diye ekledi.
“Yok, yok, ben almayayım,” dedi yaşlı Cotter.
Teyzem dolaptan tabağı çıkarıp masaya koydu.
“Ama neden çocuklar için iyi olmadığını düşünüyorsunuz, Bay Cotter?” diye sordu.
“Çocuklara zararlı,” dedi yaşlı Cotter, “çünkü zihinleri çok kolay etkileniyor. Çocuklar böyle şeyler görünce, bilirsiniz, bu onlarda iz bırakır...”
Öfkemi belli etmekten korktuğum için ağzımı lapayla tıka basa doldurdum. Sıkıcı, burnu kızarık moron!
Uykuya dalmam epey geç oldu. Yaşlı Cotter’ın benden çocuk diye söz etmesine kızmıştım; yine de yarım bıraktığı cümlelerin anlamını çözmek için kafamı yoruyordum. Odamın karanlığında felçli adamın ağır, gri yüzünü yeniden gördüğümü hayal ettim. Yorganı başıma çekip Noel’i düşünmeye çalıştım. Ama gri yüz peşimi bırakmıyordu. Mırıldanıyordu; benden bir şey itiraf etmek istediğini anladım. Ruhumun hoş ama günahkâr bir yere çekildiğini hissettim; orada da beni bekliyordu. Mırıldanan bir sesle bana itiraf etmeye başladı. Sürekli gülümsemesine, dudaklarının neden tükürükten bu kadar ıslak olduğuna şaşırıyordum. Sonra felçten öldüğünü hatırladım; ben de simoni günahını işleyeni bağışlarcasına güçsüzce gülümsediğimi hissettim.
Ertesi sabah kahvaltıdan sonra Great Britain Caddesi’ndeki küçük eve bakmaya indim. Gösterişsiz bir dükkândı; belirsiz bir adla, Kumaşçı diye kayıtlıydı. Dükkânda çoğunlukla çocuk patikleri ve şemsiyeler satılırdı; sıradan günlerde vitrinde “Şemsiyeler kaplanır” yazan bir ilan asılı olurdu. Kepenkler kapalı olduğundan şimdi ilan görünmüyordu. Kapı tokmağına kurdeleyle siyah krep çiçekten bir demet bağlanmıştı. İki yoksul kadınla bir telgraf çırağı krepe tutturulmuş kartı okuyordu. Ben de yaklaşıp okudum:
1 Temmuz 1895
Rahip James Flynn (eskiden Meath Caddesi’ndeki Azize Catherine Kilisesi’nden), altmış beş yaşında.
Ruhu şad olsun.
Kartı okumak onun öldüğüne beni ikna etti ve duraksadığımı fark edince huzursuz oldum. Ölmemiş olsaydı, dükkânın arkasındaki küçük karanlık odaya girip şöminenin yanındaki koltuğunda, koca paltosuna bürünmüş, neredeyse boğulacak halde otururken bulurdum onu. Belki teyzem onun için bana bir paket High Toast verirdi; bu hediye de onu sersemlemiş uykusundan uyandırırdı. Paketi her zaman ben boşaltırdım siyah enfiye kutusuna; elleri o kadar titrerdi ki enfinyenin yarısını yere dökmeden bunu yapamazdı. Burnuna kaldırdığı iri, titrek elinin arasından bile paltosunun önüne küçük duman bulutları dökülürdü. Eski rahip giysilerinin soluk yeşil rengini, belki de durmadan yağan bu enfiye zerrecikleri vermişti; yere düşen taneleri silmeye çalıştığı kırmızı mendil, bir haftalık enfiye lekeleriyle kararmış olur, ama hiç işe yaramazdı.
İçeri girip ona bakmak istedim ama kapıyı çalmaya cesaret edemedim. Sokağın güneşli tarafından yavaşça yürüyüp giderken dükkân vitrinlerindeki bütün tiyatro ilanlarını okudum. Ne ben ne de gün yas tutuyormuş gibi görünüyordu; üstelik onun ölümüyle bir şeyden kurtulmuşum gibi içimde bir özgürlük duygusu bulunca daha da rahatsız oldum. Buna şaştım, çünkü amcamın önceki gece dediği gibi, bana pek çok şey öğretmişti. Roma’daki İrlanda Koleji’nde okumuş, bana Latinceyi doğru telaffuz etmeyi öğretmişti. Yeraltı mezarlarını ve Napoléon Bonaparte’ı anlatmış, Ayin’in çeşitli törenleriyle rahibin giydiği giysilerin anlamını açıklamıştı. Bazen eğlenmek için bana zor sorular sorar, belirli durumlarda ne yapılması gerektiğini ya da şu veya bu günahın ölümcül günah mı, hafif günah mı, yoksa yalnızca kusur mu olduğunu sorardı. Soruları, hep en basit eylemler sandığım Kilise kurumlarının ne kadar karmaşık ve esrarengiz olduğunu gösteriyordu. Rahibin Efkaristiya’ya ve günah çıkarma sırrına karşı görevleri bana öyle ağır geliyordu ki birinin bunları üstlenmeye nasıl cesaret edebildiğini merak ediyordum. Kilise Babalarının, bütün bu girift soruları açıklığa kavuşturmak için Posta Rehberi kadar kalın, gazetelerdeki hukuk ilanları kadar sık basılmış kitaplar yazdıklarını söylediğinde de şaşırmamıştım. Bunu düşündüğümde çoğu zaman cevap veremiyor ya da ancak çok saçma, kekeler gibi bir cevap verebiliyordum; o da gülümseyip başını iki üç kez sallıyordu. Bazen bana ezberlettiği Ayin karşılıklarını tekrarlatırdı; ben ezberden sayarken düşünceli bir gülümsemeyle başını sallardı, arada bir kocaman tutam enfiye alıp sırayla burun deliklerine iterdi. Gülümsediğinde iri, rengi bozulmuş dişlerini açığa çıkarır, dilini alt dudağının üzerine bırakırdı; onu daha yakından tanımadan önce, tanışıklığımızın başlarında beni huzursuz eden bir alışkanlıktı bu.
Güneşin altında yürürken yaşlı Cotter’ın sözlerini hatırladım ve rüyada sonrasında ne olduğunu anımsamaya çalıştım. Uzun kadife perdelerle eski tarzda sallanan bir lamba gördüğümü hatırladım. Çok uzaklarda, âdetlerin tuhaf olduğu bir diyarda bulunduğumu hissediyordum; Pers’te, diye düşündüm... Ama rüyanın sonunu hatırlayamıyordum.
Akşam teyzem beni yas evini ziyarete götürdü. Güneş batmıştı; ama batıya bakan evlerin camları koca bir bulut yığınının kızıl altın rengini yansıtıyordu. Nannie bizi holde karşıladı; ona seslenmek yakışıksız olacağından teyzem elini sıktı. Yaşlı kadın soru sorar gibi yukarıyı işaret etti; teyzem başını sallayınca, öne düşmüş başı neredeyse trabzan hizasını aşmadan, önümüzdeki dar merdiveni ağır ağır tırmandı. İlk sahanlıkta durup, ölü odasının açık kapısına doğru gelmemiz için yüreklendirerek işaret etti. Teyzem içeri girdi; benim girmekte duraksadığımı gören yaşlı kadın, eliyle tekrar tekrar beni çağırmaya başladı.
Sessizce, parmak uçlarımda içeri girdim. Dantel storun ucundan süzülen loş, altın rengi ışık odayı dolduruyordu; mumlar soluk, ince alevlere benziyordu. Tabuta konmuştu. Nannie önden gitti; üçümüz yatağın ayakucunda diz çöktük. Dua ediyormuş gibi yaptım ama yaşlı kadının mırıltıları dikkatimi dağıttığından düşüncelerimi toparlayamıyordum. Eteğinin arkada ne kadar beceriksizce iliklendiğini, kumaş çizmelerinin topuklarının yana doğru ezildiğini fark ettim. Yaşlı rahibin tabutunda yatarken gülümsediği hayali aklıma geldi.
Ama hayır. Ayağa kalkıp yatağın başucuna gittiğimizde gülümsemediğini gördüm. Orada yatıyordu; ağırbaşlı, heybetli, sunak başında ayin yapacakmış gibi giyinmiş, iri elleriyle kadehi gevşekçe tutuyordu. Yüzü sert, gri ve kütleliydi; kara, oyuk burun deliklerinin çevresinde seyrek beyaz kıllar vardı. Odayı ağır bir koku kaplamıştı: çiçekler.
Haç çıkardık ve aşağı indik. Alt kattaki küçük odada Eliza’yı, onun koltuğunda ağırbaşlı bir halde otururken bulduk. Köşedeki her zamanki sandalyeme doğru el yordamıyla ilerledim; Nannie büfeye gidip bir sürahi şeriyle birkaç kadeh çıkardı. Bunları masaya koyup bize birer küçük kadeh şarap içmemizi önerdi. Sonra kız kardeşinin isteğiyle şeriyi kadehlere doldurup bize uzattı. Cream cracker türü krakerlerden de almam için ısrar etti ama yerken fazla ses çıkaracağımı düşündüğümden reddettim. Reddedişime biraz üzülmüş gibiydi; sessizce divana gidip kız kardeşinin arkasına oturdu. Kimse konuşmadı: hepimiz boş şömineye baktık.
Teyzem, Eliza iç çekene kadar bekledi; sonra şöyle dedi:
“Ah, neyse, artık daha iyi bir dünyaya gitti.”
Eliza yeniden iç çekip onaylarcasına başını eğdi. Teyzem biraz yudum almadan önce şarap kadehinin sapını parmakları arasında çevirdi.
“... Huzur içinde mi?” diye sordu.
“Ah, hem de nasıl, hanımefendi,” dedi Eliza. “Son nefesini verdiğini anlamazdınız bile. Çok güzel öldü, Tanrı’ya şükür.”
“Peki ya her şey...?”
“Peder O’Rourke salı günü yanına geldi, yağ sürdü, son hazırlıklarını yaptı, her şeyi...”
“O sırada biliyor muydu?”
“Her şeyi tevekkülle karşılıyordu.”
“Oldukça tevekküllü görünüyor,” dedi teyzem.
“Onu yıkamak için çağırdığımız kadın da öyle söyledi. Sanki uyuyormuş gibi görünüyordu; o kadar huzurlu, o kadar tevekküllüymüş ki. Böylesine güzel bir ceset olacağını kimse düşünmezdi.”
“Evet, gerçekten,” dedi teyzem.
Kadehinden biraz daha yudum aldı ve şöyle dedi:
“Her şeye rağmen, Bayan Flynn, onun için elinizden geleni yaptığınızı bilmek size büyük teselli olmalı. İkiniz de ona çok iyi baktınız, bunu söylemeliyim.”
Eliza eteğini dizlerinin üzerinden düzeltti.
“Ah, zavallı James!” dedi. “Bize pek zahmeti dokunmadı. Biz yoksul olsak da, o hayattayken hiçbir şeyden yoksun kalmasına göz yummazdık; elimizden geleni yaptık, Tanrı biliyor.”
Nannie başını divanın yastığına yaslamış, uyuyakalmak üzere gibi görünüyordu.
“Zavallı Nannie’ye bakın,” dedi Eliza, ona bakarak. “Yorgunluktan bitkin düştü. Onu yıkayacak kadını bulmamız, sonra onu yıkayıp naaşını hazırlamamız, tabut, şapeldeki ayini ayarlamamız... Nannie’yle benim üstümüzde ne çok iş vardı. Peder O’Rourke olmasa ne yapardık bilmem. Şapelden çiçekleri ve şu iki şamdanı bize o getirdi, Freeman’s General’a ilanı o yazdı; mezarlıkla ilgili bütün evrakları ve zavallı James’in sigortasını da o halletti.”
“Ne iyi etmiş, değil mi?” dedi teyzem.
Eliza gözlerini kapatıp başını yavaşça salladı.
“Ah, eski dost gibisi yok,” dedi. “Her şey bir yana, insanın güvenebileceği dostlar onlar.”
“Doğru,” dedi teyzem. “Eminim şimdi sonsuz ödülüne kavuştuğuna göre, sizi ve ona yaptığınız iyilikleri unutmayacaktır.”
“Ah, zavallı James!” dedi Eliza. “Bize hiç zahmeti dokunmadı. Evde, şimdi olduğundan daha fazla sesini duymazdınız. Yine de gitti işte, her şey de...”
“Asıl her şey bittikten sonra yokluğunu hissedeceksiniz,” dedi teyzem.
“Biliyorum,” dedi Eliza. “Artık ona et suyu götüremeyeceğim; siz de ona enfiye göndermeyeceksiniz, hanımefendi. Ah, zavallı James!”
Geçmişi düşünüyormuş gibi sustu, sonra kurnazca bir ifadeyle şöyle dedi:
“Yalnız, son zamanlarda başına tuhaf bir şey geldiğini fark etmiştim. Ne zaman ona çorbasını götürsem, dua kitabını yere düşürmüş, sandalyede arkaya yaslanmış, ağzı açık halde buluyordum.”
Burnuna parmağını götürüp kaşlarını çattı; sonra sözlerini sürdürdü:
“Ama yine de yaz bitmeden güzel bir gün dışarı çıkıp bir gezinti yapacağını, hepimizin Irishtown’da doğduğu eski evi yeniden göreceğini, beni de Nannie’yi de yanına alacağını söyleyip duruyordu. Peder O’Rourke’un sözünü ettiği, tekerlekleri romatizmalı olan şu yeni sessiz arabacıklardan birini o günlüğüne ucuza bulabilsek; karşıdaki Johnny Rush’ta varmış. Bir pazar akşamı üçümüz birlikte çıkıp gezerdik. Aklına koymuştu bir kere... Zavallı James!”
“Rab ruhuna merhamet etsin!” dedi teyzem.
Eliza mendilini çıkarıp gözlerini sildi. Sonra mendili yeniden cebine koydu ve bir süre konuşmadan boş şömine ızgarasına baktı.
“Her zaman fazla titizdi,” dedi. “Rahiplik görevleri ona çok ağır geldi. Bir de hayatı, diyebilirsiniz ki, ters gitti.”
“Evet,” dedi teyzem. “Hayal kırıklığına uğramış bir adamdı. Bunu görebiliyordunuz.”
Küçük odaya sessizlik çöktü; ben de bu sessizlikten yararlanıp masaya yaklaştım, şerimin tadına baktım ve sessizce köşedeki sandalyeme döndüm. Eliza derin düşüncelere dalmış gibiydi. Sessizliği bozmasını saygıyla bekledik; uzun bir aradan sonra yavaşça konuştu:
“Kırdığı o kadehti... Her şey onunla başladı. Elbette, bir şey içermediğini, yani her şeyin yolunda olduğunu söylüyorlar. Ama yine de... Oğlanın hatasıymış, diyorlar. Zavallı James o kadar gergindi ki; Tanrı ona merhamet etsin!”
“Yani sebebi bu muydu?” dedi teyzem. “Bir şeyler duymuştum...”
Eliza başını salladı.
“Aklını bu etkiledi,” dedi. “Ondan sonra kendi içine kapandı; kimseyle konuşmaz, tek başına dolaşıp dururdu. Bir gece bir çağrıya gitmesi gerekti, ama hiçbir yerde bulamadılar onu. Her yerde aradılar; yine de izine rastlayamadılar. Sonunda kilisede aramayı kâtip önerdi. Anahtarları alıp kiliseyi açtılar; kâtip, Peder O’Rourke ve orada bulunan başka bir rahip onu aramak için içeriye bir lamba getirdiler... Bir bilseniz ne oldu: karanlıkta, günah çıkarma kabininde tek başına oturmuş, gözleri faltaşı gibi açık, kendi kendine kıs kıs gülüyordu!”
Birden, sanki bir şey dinliyormuş gibi sustu. Ben de kulak kesildim; ama evde çıt yoktu. Yaşlı rahibin gördüğümüz gibi tabutunda hareketsiz yattığını biliyordum; ölümünde ağırbaşlı ve sertti, göğsünde kullanılmadan duran bir kadeh vardı.
Eliza sözünü sürdürdü:
“Gözleri faltaşı gibi açık, kendi kendine gülüyormuş... Elbette, bunu görünce onda bir şeylerin ters gittiğini düşünmüşler...”
Bölüm etkileşimi
