Bölümler 15Şu an: Kil
- 1 Kız Kardeşler2.024 kelime
- 2 Bir Karşılaşma2.121 kelime
- 3 Araby1.522 kelime
- 4 Evelıne1.174 kelime
- 5 Yarıştan Sonra1.558 kelime
- 6 İki Çapkin2.592 kelime
- 7 Pansiyon1.838 kelime
- 8 Küçük Bir Bulut3.341 kelime
- 9 Karşılıklar2.723 kelime
- 10 Kil1.726 kelime · Okuduğun bölüm
- 11 Acı Bir Vaka2.463 kelime
- 12 Komite Odasında Sarmaşık Günü3.711 kelime
- 13 Bir Anne3.072 kelime
- 14 Lütuf5.358 kelime
- 15 Ölüler10.893 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
KİL
Kadınlar için akşam çayı bittikten sonra çıkmasına izin veren matron, Maria’ya dışarı çıkabileceğini söylemişti; Maria da akşam gezmesini dört gözle bekliyordu. Mutfak pırıl pırıldı; aşçı, büyük bakır kazanlarda insanın kendini görebileceğini söylüyordu. Ocakta güzel bir ateş yanıyordu; yan masalardan birinin üzerinde dört kocaman barmbrack vardı. Bunlar hiç kesilmemiş gibi görünüyordu ama yakından bakınca, uzun, kalın ve eşit dilimler hâlinde kesilmiş, çayda dağıtılmaya hazır olduklarını görürdünüz. Dilimleri Maria kendi kesmişti.
Maria gerçekten de çok, çok ufak tefek biriydi ama burnu da çenesi de çok uzundu. Biraz genizden konuşur, hep yatıştırıcı bir sesle, “Evet, canım,” ve “Hayır, canım,” derdi. Kadınlar çamaşır teknelerinin başında kavga edince hep onu çağırırlardı; Maria da her seferinde onları barıştırmayı başarırdı. Bir gün matron ona şöyle demişti:
“Maria, sen gerçek bir barış elçisisin!”
Bu iltifatı matronun yardımcısı ile kuruldan iki hanım da duymuştu. Ginger Mooney de, ütülerden sorumlu şu ütücüyle Maria olmasa neler edeceğini hep söylerdi. Herkes Maria’yı çok severdi.
Kadınlar çaylarını saat altıda içecek, Maria da yediden önce çıkabilecekti. Ballsbridge’den Sütun’a yirmi dakika; Sütun’dan Drumcondra’ya yirmi dakika; alışverişe de yirmi dakika. Saat sekizden önce orada olurdu. Gümüş tokalı cüzdanını çıkarıp üzerindeki “Belfast’tan Bir Armağan” yazısını yeniden okudu. Bu cüzdanı çok severdi; beş yıl önce Joe, Alphy’yle birlikte Whit Pazartesisi’nde Belfast’a yaptıkları geziden ona getirmişti. Cüzdanda iki yarım kron ve biraz bozukluk vardı. Tramvay parasını ödedikten sonra elinde beş şilin kalacaktı. Çocukların hep birlikte şarkı söyleyeceği ne güzel bir akşam olacaktı! Yeter ki Joe sarhoş gelmesin. İçki içince bambaşka biri olurdu.
Joe onu sık sık kendileriyle yaşamaya çağırmıştı ama Maria, Joe’nun karısı ona çok iyi davransa da, aralarında yük olacağını düşünürdü; çamaşırhanedeki hayata da alışmıştı. Joe iyi bir adamdı. Joe’ya da Alphy’ye de bakmıştı; Joe sık sık şöyle derdi:
“Anne annedir ama Maria benim asıl annem.”
Evdeki düzen bozulduktan sonra oğlanlar ona Dublin Lamba Işığında Çamaşırhanesi’nde bu işi bulmuştu; Maria da işinden hoşlanıyordu. Eskiden Protestanlar hakkında çok kötü düşünürdü ama artık onların gayet iyi insanlar olduğunu sanıyordu; biraz sessiz ve ciddi, ama yine de birlikte yaşaması çok hoş insanlardı. Serada bitkileri vardı, onlarla ilgilenmekten hoşlanıyordu. Güzel eğreltiotlarıyla mum çiçekleri yetiştiriyordu; biri onu ziyarete geldiğinde serasından bir iki çelik verirdi. Sevmediği tek şey, gezinti yerlerine bırakılan dinî broşürlerdi; gerçi matronla geçinmek çok kolaydı, hanımefendi gibi biriydi.
Aşçı her şeyin hazır olduğunu söyleyince Maria kadınların odasına girdi ve büyük zili çalmaya başladı. Birkaç dakika içinde kadınlar ikişer üçer içeri doluştu; buharı tüten ellerini eteklerine silip kızarmış, buharlı kollarının üzerine bluzlarının kollarını çektiler. Önlerine konan kocaman kupalara yerleştiler; aşçıyla ütücü, süt ve şekerle büyük teneke kaplarda önceden karıştırılmış sıcak çayı kupalara doldurdu. Maria barmbrack dağıtımını gözetti ve her kadına dört dilim düştüğünden emin oldu. Yemek boyunca bol bol gülünüp şakalaşıldı. Lizzie Fleming, yüzük Maria’ya çıkacak, dedi. Fleming bunu kaç Hallow Arifesi’dir söylüyordu; Maria yine de gülüp yüzük de erkek de istemediğini söylemek zorunda kaldı. Gülerken griye çalan yeşil gözleri, düş kırıklığına uğramış bir çekingenlikle parladı; burnunun ucu neredeyse çenesine değiyordu. Sonra Ginger Mooney çay kupasını kaldırıp Maria’nın sağlığına kadeh kaldırdı; öteki kadınlar da kupalarını masaya takırdatarak ona katıldı. Mooney, bu kadehi içecek bir yudum porter birası bile olmadığına üzüldüğünü söyledi. Maria yeniden güldü; burnunun ucu neredeyse çenesine değene, minicik bedeni neredeyse parçalara ayrılacakmış gibi sarsılana kadar güldü. Mooney’nin iyi niyetli olduğunu biliyordu tabii, gerçi bayağı bir kadın gibi düşünüyordu.
Ama kadınlar çaylarını bitirip aşçıyla ütücü çay takımlarını toplamaya başlayınca Maria ne kadar sevindi! Küçük yatak odasına gidip ertesi sabah ayin sabahı olduğunu hatırladı ve çalar saatin ibresini yediden altıya aldı. Sonra iş eteğini ve ev botlarını çıkarıp en iyi eteğini yatağın üzerine, minicik şık botlarını da yatağın ayak ucuna koydu. Bluzunu da değiştirdi. Aynanın karşısında durunca, genç bir kızken pazar sabahı ayine giderken nasıl giyindiğini düşündü; sık sık süslediği ufak bedenine tuhaf bir şefkatle baktı. Yıllar geçmesine rağmen, bu bedenin derli toplu, hoş bir küçük beden olduğunu düşünüyordu.
Dışarı çıktığında sokaklar yağmurdan parlıyordu; eski kahverengi yağmurluğu olduğuna sevindi. Tramvay tıklım tıklımdı; vagonun ucundaki küçük tabureye oturup bütün yolculara dönük yolculuk etmek zorunda kaldı; ayak parmakları yere zar zor değiyordu. Yapacaklarını kafasında sıraya koydu ve bağımsız olmanın, cebinde kendi parasının bulunmasının ne kadar iyi olduğunu düşündü. Güzel bir akşam geçireceklerinden emindi ama Alphy’yle Joe’nun konuşmuyor oluşuna üzülmeden edemedi. Artık hep kavga ediyorlardı; oysa çocukken en iyi dostlardı: hayat böyleydi işte.
Sütun’da tramvaydan inip kalabalığın arasından hızla sıyrıldı. Downes’ın pastanesine girdi ama dükkân o kadar kalabalıktı ki kendisiyle ilgilenilmesi uzun sürdü. Karışık çeşitlerden bir düzine, her biri bir penilik küçük kek aldı; sonunda koca bir paketle dükkândan çıktı. Sonra başka ne alabileceğini düşündü; gerçekten güzel bir şey almak istiyordu. Elbet evde bol bol elma ve ceviz vardı. Ne alacağına karar vermek zordu; aklına kekten başka bir şey gelmiyordu. Erikli kek almaya karar verdi ama Downes’ın erikli kekinin üzerinde yeterince bademli krema yoktu; bu yüzden Henry Street’teki bir dükkâna gitti. Orada kendine uygun olanı bulması uzun sürdü. Tezgâhın arkasındaki şık genç kadın ondan belli ki biraz rahatsız olmuştu; ona düğün pastası mı almak istediğini sordu. Maria’nın yanakları kızardı; genç kadına gülümseyerek karşılık verdi ama kadın meseleyi çok ciddiye aldı, sonunda kalınca bir dilim erikli kek kesip paketledi ve şöyle dedi:
“İki şilin dört peni, lütfen.”
Genç erkeklerden hiçbiri ona yer vermeyi akıl etmediği için Drumcondra tramvayında ayakta kalacağını sanıyordu ama yaşlı bir beyefendi ona yer açtı. İriyarıydı, başında kahverengi sert bir şapka vardı; yüzü kare biçimli ve kırmızıydı, bıyıkları kırçıldı. Maria onu albay gibi bir beyefendiye benzetti ve önüne dosdoğru bakan gençlerden çok daha nazik olduğunu düşündü. Beyefendi onunla Hallow Arifesi ve yağmurlu hava üzerine sohbet etmeye başladı. Paketin ufaklıklar için güzel şeylerle dolu olduğunu tahmin etti; gençlerin gençken eğlenmesi gerektiğini söyledi. Maria ona hak verdi, çekingen baş sallayışlar ve “hı hı”larla karşılık verdi. Adam ona çok nazik davranmıştı; Canal Bridge’de inerken teşekkür edip reverans yaptı. Adam da ona reverans yaptı, şapkasını kaldırıp dostça gülümsedi. Yağmurdan korunmak için küçücük başını eğerek teras boyunca yürürken, bir yudum içmiş olsa bile beyefendiyi hemen tanımanın ne kolay olduğunu düşündü.
Maria Joe’nun evine gelince herkes, “A, Maria geldi!” dedi. İşten eve dönmüş olan Joe da oradaydı; çocukların hepsi pazar giysilerini giymişti. Yan komşudan iki iri kız gelmişti, oyunlar oynanıyordu. Maria kek paketini bölüştürmesi için en büyük oğlan Alphy’ye verdi. Bayan Donnelly, bunca keki getirmekle ne kadar incelik ettiğini söyledi ve bütün çocuklara şöyle dedirtti:
“Teşekkür ederiz, Maria.”
Ama Maria anneyle babaya, mutlaka hoşlarına gidecek özel bir şey getirdiğini söyledi ve erikli kekini aramaya başladı. Downes’ın paketine baktı, sonra yağmurluğunun ceplerine, sonra da holdeki sehpaya; hiçbir yerde bulamadı. Çocuklara, içlerinden biri yanlışlıkla yemiş mi diye sordu ama çocukların hepsi hayır dedi; hırsızlıkla suçlanacaklarsa kek yemek istemiyorlarmış gibi görünüyorlardı. Herkesin gizem için bir açıklaması vardı. Bayan Donnelly, Maria’nın keki tramvayda unuttuğunun açık olduğunu söyledi. Gri bıyıklı beyefendinin aklını nasıl karıştırdığını hatırlayan Maria utanç, can sıkıntısı ve hayal kırıklığıyla kızardı. Küçük sürprizinin boşa gitmesine, bir de boşuna harcadığı iki şilin dört peniye öyle üzüldü ki neredeyse hüngür hüngür ağlayacaktı.
Ama Joe bunun önemli olmadığını söyledi, onu ateşin yanına oturttu. Maria’ya çok iyi davranıyordu. Ofiste olup bitenleri anlattı; müdüre verdiği nükteli bir cevabı da tekrarladı. Maria Joe’nun bu cevaba neden bu kadar çok güldüğünü anlamadı ama müdürle geçinmenin çok zor olduğunu söyledi. Joe, nasıl idare edeceğini bilince müdürün o kadar da kötü olmadığını; tersine gitmediğin sürece efendi bir adam sayıldığını söyledi. Bayan Donnelly çocuklar için piyano çaldı; onlar da dans edip şarkı söylediler. Sonra yan komşu kızlar cevizleri dağıttı. Fındık kıracağı bulunamayınca Joe neredeyse öfkelenecek oldu; Maria’nın fındık kıracağı olmadan cevizleri nasıl kırmasını beklediklerini sordu. Ama Maria ceviz sevmediğini, onun için uğraşmalarına gerek olmadığını söyledi. Sonra Joe bir şişe koyu bira ister miydi diye sordu; Bayan Donnelly, tercih ederse evde porto şarabı da olduğunu söyledi. Maria kendisine bir şey içmek isteyip istemediğinin sorulmamasını tercih edeceğini söyledi ama Joe ısrar etti.
Maria onun dediğini yaptı; ateşin yanında oturup eski günlerden söz ettiler. Maria, Alphy’yi savunmak için güzel bir söz söylemeyi düşündü. Ama Joe, kardeşiyle bir daha tek kelime konuşursa Tanrı canını alsın diye yemin etti. Maria konuyu açtığına üzüldüğünü söyledi. Bayan Donnelly, kocasına kendi kanından olan biri hakkında böyle konuşmasının büyük ayıp olduğunu söyledi; Joe ise Alphy’nin kardeşi olmadığını söyleyince neredeyse kavga çıkıyordu. Ama Joe, gecenin hatırına öfkesine yenilmeyeceğini söyledi ve karısından biraz daha koyu bira açmasını istedi. Yan komşu kızlar birkaç Hallow Arifesi oyunu hazırlamıştı; çok geçmeden ortam yeniden neşelendi. Maria, çocukların bu kadar eğlenmesine, Joe’yla karısının da keyifli olmasına sevindi. Yan komşu kızlar masaya birkaç tabak koyup çocukları gözleri bağlı olarak sırayla masaya getirdi. Çocuklardan biri dua kitabını, öteki üçü suyu seçti. Yan komşu kızlardan biri yüzüğü alınca Bayan Donnelly kızaran kıza parmağını salladı; sanki “A, her şeyi biliyorum!” der gibiydi. Sonra Maria’nın da gözlerini bağlayıp masaya götürmekte ısrar ettiler; ne çıkacağını göreceklerdi. Gözlerini bağlarken Maria burnunun ucu neredeyse çenesine değene kadar kahkahayla güldü.
Gülüp şakalaşarak onu masaya götürdüler; söylendiği gibi elini havaya uzattı. Elini havada şöyle böyle gezdirip tabaklardan birine indirdi. Parmaklarının altında yumuşak, ıslak bir şeye dokundu. Kimsenin bir şey söylememesine, göz bağının çıkarılmamasına şaşırdı. Birkaç saniye sessizlik oldu; ardından bir sürtüşme ve fısıldaşma başladı. Biri bahçeden söz etti; sonunda Bayan Donnelly yan komşu kızlardan birine çok kızgın bir sesle bir şeyler söyledi ve bunun oyun olmadığını, onu hemen dışarı atmasını söyledi. Maria o sefer yanlış bir şey çıktığını anladı; yeniden denemesi gerekiyordu. Bu kez dua kitabını buldu.
Bundan sonra Bayan Donnelly çocuklar için Miss McCloud’un Reeli’ni çaldı; Joe da Maria’ya bir kadeh şarap içirdi. Çok geçmeden herkesin keyfi yine yerine geldi. Bayan Donnelly, dua kitabını seçtiğine göre Maria’nın yıl bitmeden manastıra gireceğini söyledi. Joe o gece Maria’ya hiç olmadığı kadar iyi davranmıştı; neşeli sohbetler ediyor, eski günleri anıyordu. Maria, hepsinin kendisine çok iyi davrandığını söyledi.
Sonunda çocuklar yorulup uykulu hâle geldi. Joe, Maria’ya gitmeden önce eski şarkılardan birini söyleyip söylemeyeceğini sordu. Bayan Donnelly, “Söyle, lütfen Maria!” dedi; Maria da kalkıp piyanonun yanında durmak zorunda kaldı. Bayan Donnelly çocuklara sessiz olmalarını, Maria’yı dinlemelerini söyledi. Ardından giriş ezgisini çalıp, “Şimdi, Maria!” dedi. Maria çok kızararak incecik, titrek bir sesle şarkı söylemeye başladı. “Yaşadığımı Düşledim”i söyledi; ikinci kıtaya gelince yeniden söyledi:
Mermer salonlarda yaşadığımı düşledim
Yanımda vasallar, serfler vardı
O duvarların içinde toplanan herkes arasında
Umut ve gurur bendim.
Sayılamayacak kadar büyük servetim vardı, övünebilirdim
Soylu bir atadan gelen adımla,
Ama beni en çok sevindiren düşüm şuydu:
Sen beni hâlâ aynı şekilde seviyordun.
Ama kimse ona yanlışını göstermeye kalkışmadı; şarkısını bitirince Joe çok duygulandı. Eskiden güzeli yoktur, dedi; başkaları ne derse desin, onun için zavallı ihtiyar Balfe’ın müziğinin üstüne müzik de yoktu. Gözleri öyle yaşarmıştı ki aradığını bulamadı; sonunda tirbuşonun nerede olduğunu karısına sormak zorunda kaldı.
Bölüm etkileşimi
