Bölümler 15Şu an: Araby
- 1 Kız Kardeşler2.024 kelime
- 2 Bir Karşılaşma2.121 kelime
- 3 Araby1.522 kelime · Okuduğun bölüm
- 4 Evelıne1.174 kelime
- 5 Yarıştan Sonra1.558 kelime
- 6 İki Çapkin2.592 kelime
- 7 Pansiyon1.838 kelime
- 8 Küçük Bir Bulut3.341 kelime
- 9 Karşılıklar2.723 kelime
- 10 Kil1.726 kelime
- 11 Acı Bir Vaka2.463 kelime
- 12 Komite Odasında Sarmaşık Günü3.711 kelime
- 13 Bir Anne3.072 kelime
- 14 Lütuf5.358 kelime
- 15 Ölüler10.893 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
ARABY
Çıkmaz sokak olan North Richmond Sokağı, Christian Brothers Okulu oğlanları salıverdiği saatler dışında sessizdi. Çıkmazın ucunda, komşu evlerden ayrı, genişçe bir arsa içinde iki katlı, boş bir ev duruyordu. Sokağın öteki evleri, içlerinde namuslu hayatlar yaşandığının bilinciyle, kahverengi ve sarsılmaz yüzleriyle birbirlerine bakıyordu.
Evimizin önceki kiracısı olan bir rahip, arka salonda ölmüştü. Uzun süre kapalı kalmaktan küflenmiş hava bütün odalara sinmişti; mutfağın arkasındaki artık eşya odası da eski, işe yaramaz kâğıtlarla doluydu. Aralarında birkaç kapakları kâğıt kaplı kitap buldum; sayfaları kıvrılmış, nemlenmişti: Walter Scott'ın The Abbot'u, The Devout Communicant ve Vidocq'un Anıları. En çok sonuncusunu sevdim, çünkü sayfaları sararmıştı. Evin arkasındaki bakımsız bahçede ortada bir elma ağacı, sağda solda birkaç çalı vardı; çalılardan birinin altında önceki kiracının paslı bisiklet pompasını buldum. Çok hayırsever bir rahipmiş; vasiyetinde parasının tamamını kurumlara, evindeki eşyaları da kız kardeşine bırakmıştı.
Kışın günleri kısalınca, akşam yemeğimizi doğru dürüst yiyemeden hava kararıyordu. Sokakta buluştuğumuzda evler kasvetli bir görünüme bürünmüştü. Üstümüzdeki gökyüzü, durmadan değişen menekşe rengindeydi; sokak lambaları ona doğru cılız fenerlerini kaldırıyordu. Soğuk hava yüzümüzü ısırıyor, biz de bedenimiz alev alev olana kadar oynuyorduk. Çığlıklarımız sessiz sokakta yankılanıyordu. Oyunlarımız bizi evlerin arkasındaki karanlık, çamurlu dar sokaklardan geçiriyor; kulübelerde yaşayan haşarı çocukların arasından sıyrılıp geçiyor, karanlık ve ıslak bahçelerin arka kapılarına, kül çukurlarından kokuların yükseldiği yerlere varıyor, sonra arabacının atı tımar ettiği ya da tokalı koşum takımından müzik çıkardığı karanlık, keskin kokulu ahırlara uğruyordu. Sokağa döndüğümüzde mutfak pencerelerinden yayılan ışıklar kaldırım taşlarını doldurmuştu. Amcam köşeyi dönerken görünürse, güvenle eve girdiğini görene kadar gölgede saklanırdık. Ya da Mangan'ın kız kardeşi, kardeşini çayını içmeye çağırmak için kapı eşiğine çıkarsa, gölgemizden sokağı bir aşağı bir yukarı süzüşünü izlerdik. Kalacak mı gidecek mi diye bekler; kalırsa gölgemizden çıkıp gönülsüzce Manganların basamaklarına yürürdük. Yarı açık kapıdan sızan ışık, orada bekleyen siluetini belirginleştirirdi. Kardeşi sözünü dinlemeden önce hep onunla alay ederdi; ben de parmaklığın yanında durup kıza bakardım. Kımıldadıkça elbisesi salınır, yumuşak bir halat gibi örülmüş saçları iki yana savrulurdu.
Her sabah ön salonda yere uzanıp onun kapısını gözetlerdim. Perde, pencere kanadının bir parmak üstüne kadar indirilmişti; böylece beni göremezdi. Kapı eşiğine çıktığında yüreğim hoplardı. Holün yolunu tutar, kitaplarımı kaptığım gibi peşine düşerdim. Kahverengi silueti gözümün önünden hiç ayırmaz; yollarımızın ayrıldığı noktaya yaklaşınca adımlarımı hızlandırıp önüne geçerdim. Bu, sabah sabah böyle tekrarlanırdı. Birkaç gelişigüzel söz dışında onunla hiç konuşmamıştım; yine de adı, bütün budalaca duygularımı harekete geçiren bir çağrı gibiydi.
Onun hayali, aşka en düşman yerlerde bile benimleydi. Cumartesi akşamları teyzem alışverişe gittiğinde paketlerin bir kısmını taşımak için ben de onunla gitmek zorundaydım. Sarhoş adamların ve pazarlık eden kadınların itiş kakışı, işçilerin küfürleri, domuz yanaklarının sergilendiği fıçıların başında nöbet tutan dükkân çıraklarının tiz yakarışları, O'Donovan Rossa üzerine bir come-all-you şarkısı ya da ülkemizin dertlerini anlatan bir balad söyleyen sokak şarkıcılarının genizden gelen ezgileri arasında, ışıl ışıl sokaklardan geçerdik. Bu sesler bende tek bir hayat duygusuna dönüşürdü: Düşman kalabalığının arasından kadehimi güvenle taşıdığımı hayal ederdim. Onun adı, anlamını kendimin de kavrayamadığı tuhaf dualar ve övgüler arasında zaman zaman ansızın dudaklarıma gelirdi. Gözlerim sık sık yaşlarla dolardı (nedenini bilmiyordum); bazen de yüreğimden taşan bir sel sanki göğsüme dökülürdü. Gelecek üzerine pek düşünmüyordum. Onunla bir gün konuşup konuşamayacağımı, konuşursam içimdeki karmakarışık hayranlığı ona nasıl anlatacağımı bilmiyordum. Ama bedenim bir arp gibiydi; onun sözleriyle hareketleri de tellerin üzerinde gezinen parmaklar.
Bir akşam, rahibin öldüğü arka salona girdim. Karanlık, yağmurlu bir akşamdı; evde çıt çıkmıyordu. Kırık camlardan birinin ardından yağmurun toprağa vuruşunu, suya doymuş tarhlarda ince, dinmeyen iğneler gibi çakışını duydum. Uzakta bir sokak lambası ya da aydınlık bir pencere parlıyordu. Bu kadar az şey görebildiğime sevindim. Bütün duyularım sanki kendilerini perdelemek istiyordu; onlardan sıyrılıp gidecekmişim gibi hissedince avuçlarım titreyene kadar ellerimi birbirine bastırıp defalarca mırıldandım: “Ah, aşk! Ah, aşk!”
Sonunda benimle konuştu. Bana ilk sözünü söylediğinde öyle şaşırmıştım ki ne cevap vereceğimi bilemedim. Araby'ye gidip gitmeyeceğimi sordu. Evet mi hayır mı dediğimi hatırlamıyorum. Harika bir panayır olacağını, gitmeyi çok istediğini söyledi.
“Peki, neden gidemiyorsun?” diye sordum.
Konuşurken gümüş bileziğini bileğinde durmadan çeviriyordu. Gidemeyeceğini, çünkü o hafta manastırında ruhani inziva olacağını söyledi. Erkek kardeşiyle iki oğlan şapkaları için boğuşuyordu; parmaklığın yanında yalnız başımaydım. Parmaklığın demir uçlarından birini tuttu, başını bana doğru eğdi. Karşı kapımızın önündeki lambanın ışığı boynunun beyaz kıvrımına vurdu, oraya dökülen saçlarını aydınlattı; aşağı kayıp parmaklığa dayalı elini aydınlattı. Işık, elbisesinin bir yanına düştü; rahatça ayakta dururken azıcık görünen kombinezonunun beyaz kenarını yakaladı.
“Senin için ne güzel,” dedi.
“Gidersem,” dedim, “sana bir şey getireceğim.”
O akşamdan sonra uyanıkken de uyurken de düşüncelerimi kaç budalaca şey harap etti! Aradaki sıkıcı günleri yok etmek istiyordum. Okul işlerine katlanamıyordum. Geceleri odamda, gündüzleri sınıfta, okumaya çalıştığım sayfayla arama onun hayali giriyordu. Ruhumun kendini kaptırdığı sessizlikte Araby sözcüğünün heceleri beni çağırıyor, üzerime Doğu'nun büyüsünü salıyordu. Cumartesi gecesi panayıra gitmek için izin istedim. Teyzem şaşırdı; işin içinde bir tür mason faaliyeti olmadığını umduğunu söyledi. Sınıfta sorulara pek az cevap verdim. Öğretmenimin yüzünün cana yakınlıktan sertliğe dönüşmesini izledim; aylaklığa başlamadığımdan emin olmak istiyordu. Dağınık düşüncelerimi bir araya getiremiyordum. Hayatın ciddi işleri karşısında sabrım neredeyse kalmamıştı; artık arzumu engelledikleri için bana çirkin, tekdüze bir çocuk oyunu gibi görünüyorlardı.
Cumartesi sabahı amcama akşam panayıra gitmek istediğimi hatırlattım. Holdeki askılığın önünde oyalanıyor, giysi fırçasını arıyordu; ters bir sesle cevap verdi:
“Evet evlat, biliyorum.”
Holde olduğu için ön salona gidip pencerenin önüne uzanamadım. Canım sıkkın halde evden çıkıp okula doğru ağır ağır yürüdüm. Hava acımasızca soğuk ve keskin, içimdeyse şimdiden bir uğursuzluk hissi vardı.
Öğle yemeğine eve geldiğimde amcam hâlâ dönmemişti. Ama daha erkendi. Bir süre saate bakakaldım; tıkırtısı sinirimi bozmaya başlayınca odadan çıktım. Merdivenleri tırmanıp evin üst katına çıktım. Yüksek, soğuk, boş ve kasvetli odalar içimi ferahlattı; odadan odaya geçip şarkı söyledim. Ön pencereden arkadaşlarımın aşağıda sokakta oynadığını gördüm. Sesleri bana zayıflayıp belirsizleşerek ulaşıyordu. Alnımı serin cama dayayıp onun yaşadığı karanlık eve baktım. Belki bir saat orada durmuş, hayalimin yarattığı kahverengi giysili siluetten başka hiçbir şey görmemiştim; lambanın ışığı da belli belirsiz boynunun kıvrımına, parmaklığa dayanan eline ve eteğinin altından görünen kenarına vuruyordu.
Aşağı indiğimde Bayan Mercer'ı ateşin başında otururken buldum. Lafı uzatan yaşlı bir kadındı; rehincinin dul eşiydi ve dindarca bir amaç uğruna kullanılmış pullar biriktiriyordu. Çay sofrasındaki dedikodularına katlanmak zorunda kaldım. Yemek bir saati aşmıştı, amcam hâlâ yoktu. Bayan Mercer gitmek üzere ayağa kalktı: Daha fazla bekleyemediği için üzgündü, ama saat sekizi geçmişti ve gece havasının kendisine iyi gelmediğinden geç vakitte dışarıda kalmak istemiyordu. Gidince yumruklarımı sıkarak odada bir aşağı bir yukarı yürümeye başladım. Teyzem şöyle dedi:
“Korkarım panayırını bu Rab gecesi için erteleyebilirsin.”
Saat dokuzda amcamın dış kapıdaki anahtarını duydum. Kendi kendine konuştuğunu, portmantonun paltosunun ağırlığıyla sallandığını duydum. Bu işaretleri yorumlayabiliyordum. Akşam yemeğinin ortasındayken panayıra gitmek için bana para vermesini istedim. Unutmuştu.
“Millet yattı, ilk uykularına da daldı şimdi,” dedi.
Gülümsemedim. Teyzem ona kararlı bir sesle çıkıştı:
“Parayı verip gitmesine izin versene? Zaten yeterince beklettin.”
Amcam unuttuğu için çok üzgün olduğunu söyledi. Eski söze inandığını da ekledi: “İşten başka şey bilmeyen Jack'in aklı kıt olur.” Nereye gittiğimi sordu; ikinci kez söyleyince The Arab's Farewell to his Steed'i bilip bilmediğimi sordu. Mutfaktan çıktığımda teyzeme şiirin ilk dizelerini okumaya hazırlanıyordu.
Buckingham Sokağı'ndan istasyona doğru hızla yürürken elimdeki florini sıkı sıkı tutuyordum. Alışverişe çıkan kalabalıkla dolup gaz lambalarının ışığında parlayan sokakları görünce yolculuğumun amacı aklıma geldi. Terk edilmiş bir trenin üçüncü mevki vagonunda yerime oturdum. Dayanılmaz bir gecikmeden sonra tren istasyondan yavaşça hareket etti. Harap evlerin arasından, pırıldayan nehrin üzerinden ağır ağır ilerledi. Westland Row İstasyonu'nda bir kalabalık vagon kapılarına yığıldı; ama hamallar, bunun panayıra giden özel tren olduğunu söyleyerek onları geri itti. Çıplak vagonun içinde yalnız kaldım. Birkaç dakika sonra tren, alelacele kurulmuş ahşap bir peronun yanında durdu. Yola çıktım; aydınlık saat kadranından onu ona on kala olduğunu gördüm. Karşımda, üzerinde büyülü adı sergileyen büyük bir bina vardı.
Altı penilik giriş bulamadım; panayır kapanacak diye korkup turnikeden hızla geçtim ve yorgun görünümlü bir adama bir şilin uzattım. Yüksekliğinin yarısında bir galeriyle çevrelenmiş büyük bir salondaydım. Tezgâhların neredeyse hepsi kapanmış, salonun büyük bölümü karanlığa gömülmüştü. Bir ayinden sonra kiliseye çöken sessizliği andıran bir sessizlik vardı. Ürkekçe panayırın ortasına yürüdüm. Açık kalan tezgâhların çevresinde birkaç kişi toplanmıştı. Üzerine renkli lambalarla Café Chantant yazılmış bir perdenin önünde iki adam bir tepside para sayıyordu. Madeni paraların düşüşünü dinledim.
Buraya neden geldiğimi güçlükle hatırlayarak tezgâhlardan birine yaklaştım; porselen vazoları ve çiçek desenli çay takımlarını inceledim. Tezgâhın kapısında genç bir kadın iki genç adamla konuşup gülüyordu. İngiliz aksanlarını fark ettim; konuşmalarını dalgın dalgın dinledim.
“Aa, ben öyle bir şey söylemedim ki!”
“Ama söyledin!”
“Hayır, söylemedim!”
“Öyle dedi, değil mi?”
“Evet. Duydum.”
“Aa, işte bu bir... yalan!”
Beni fark eden genç kadın yanıma gelip bir şey satın almak isteyip istemediğimi sordu. Ses tonu hiç de iç açıcı değildi; benimle yalnızca görev icabı konuşmuş gibiydi. Tezgâhın karanlık girişinin iki yanında Doğulu muhafızlar gibi duran büyük küplere alçakgönüllülükle bakıp mırıldandım:
“Hayır, teşekkür ederim.”
Genç kadın vazolardan birinin yerini değiştirdi, sonra iki genç adamın yanına döndü. Aynı konuda konuşmayı sürdürdüler. Genç kadın bir ya da iki kez omzunun üzerinden bana baktı.
Orada kalmamın yararsız olduğunu bildiğim halde, mallarıyla gerçekten ilgileniyormuşum gibi görünmek için tezgâhının önünde oyalanmaya devam ettim. Sonra ağır ağır dönüp panayırın ortasından yürüdüm. Cebimdeki iki peninin altı penilik paraya çarpıp düşmesine izin verdim. Galerinin bir ucundan bir ses ışığın söndüğünü duyurdu. Salonun üst tarafı artık tümüyle karanlıktı.
Karanlığa bakarken kendimi kibrinin peşinden sürüklenen, onun alayına maruz kalan biri olarak gördüm; gözlerim acı ve öfkeyle yanıyordu.
Bölüm etkileşimi
