Bölümler 53Şu an: XLVIII
- 1 Yazarın Önsözü (1832)5.510 kelime
- 2 Yazarın Önsözü — Bir Trajedi Üzerine Komedi1.762 kelime
- 3 I277 kelime
- 4 II1.118 kelime
- 5 III156 kelime
- 6 IV91 kelime
- 7 V316 kelime
- 8 VI423 kelime
- 9 VII108 kelime
- 10 VIII181 kelime
- 11 IX172 kelime
- 12 X246 kelime
- 13 XI273 kelime
- 14 XII360 kelime
- 15 XIII1.626 kelime
- 16 XIV502 kelime
- 17 XV205 kelime
- 18 XVI520 kelime
- 19 XVII126 kelime
- 20 XVIII50 kelime
- 21 XIX43 kelime
- 22 XX119 kelime
- 23 XXI410 kelime
- 24 XXII1.257 kelime
- 25 XXIII1.240 kelime
- 26 XXIV68 kelime
- 27 XXV71 kelime
- 28 XXVI286 kelime
- 29 XXVII106 kelime
- 30 XXVIII103 kelime
- 31 XXIX49 kelime
- 32 XXX683 kelime
- 33 XXXI152 kelime
- 34 XXXII478 kelime
- 35 XXXIII460 kelime
- 36 XXXIV163 kelime
- 37 XXXV40 kelime
- 38 XXXVI185 kelime
- 39 XXXVII70 kelime
- 40 XXXVIII60 kelime
- 41 XXXIX176 kelime
- 42 XL181 kelime
- 43 XLI331 kelime
- 44 XLII475 kelime
- 45 XLIII511 kelime
- 46 XLIV60 kelime
- 47 XLV75 kelime
- 48 XLVI49 kelime
- 49 XLVII — Hikâyem.30 kelime
- 50 XLVIII1.313 kelime · Okuduğun bölüm
- 51 XLIX148 kelime
- 52 Notlar101 kelime
- 53 Bir Mahkûmun Son Günü’ne Notlar38 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
XLVIII
Belediye Sarayı'ndaki bir odadan.
Belediye Sarayı'ndan!… Demek buradayım. Lanet olası yol bitti. Meydan şurada; pencerenin altında havlayan, beni bekleyen, gülen o korkunç halk.
Kendimi ne kadar toparlamaya, kasmaya çalışsam da yüreğim dayanamadı. Başların üzerinde, rıhtımın iki feneri arasında dikilmiş, uçlarında siyah üçgenler bulunan o iki kırmızı kolu görünce yüreğim dayanamadı. Son bir açıklama yapmama izin verilmesini istedim. Beni buraya bırakıp bir kral savcısı bulmaya gittiler. Onu bekliyorum; hiç değilse bu da kazanç.
İşte.
Saat üçü vuruyordu; vaktin geldiğini haber vermeye geldiler. Altı saattir, altı haftadır, altı aydır başka bir şey düşünmüşüm gibi titredim. Her şey ansızın oluvermiş gibi geldi.
Koridorlarından geçirdiler, merdivenlerinden indirdiler. Zemin kattaki iki gişe arasına, yağmurlu ve sisli gün ışığının zar zor aydınlattığı karanlık, dar, tonozlu bir odaya ittiler beni. Ortada bir sandalye vardı. Oturmamı söylediler; oturdum.
Kapının yanında ve duvarlar boyunca, papazla jandarmaların dışında birkaç kişi ayakta duruyordu; ayrıca üç adam vardı.
İlki, en uzunu, en yaşlısı şişman ve kırmızı yüzlüydü. Redingot giymiş, biçimi bozulmuş üç köşeli bir şapka takmıştı. Cellat oydu.
Cellat, giyotinin uşağı. Öteki ikisi de onun uşaklarıydı.
Oturur oturmaz öteki ikisi kedi gibi arkamdan yaklaştı; sonra birden saçlarımda çeliğin soğuğunu hissettim ve makas kulağımın dibinde gıcırdadı.
Rastgele kesilmiş saçlarım tutam tutam omuzlarıma dökülüyordu; üç köşeli şapkalı adam iri eliyle tutamların tozunu usulca alıyordu.
Etraftakiler alçak sesle konuşuyordu.
Dışarıda, havada dalga dalga yayılan bir titreşim gibi büyük bir uğultu vardı. Önce nehirden geliyor sandım; ama patlayan kahkahalardan kalabalığın sesi olduğunu anladım.
Pencerenin yanında kurşun kalemle bir cüzdanın üzerine yazı yazan genç bir adam, gişe görevlilerinden birine burada yapılan şeye ne dendiğini sordu.
— Mahkûmun hazırlığı, diye yanıtladı öteki.
Bunun yarın gazetede çıkacağını anladım.
Birden uşaklardan biri ceketimi çıkardı; öteki sarkmış iki elimi tutup sırtıma götürdü. Yaklaştırılmış bileklerimin çevresine ipin düğümlerinin yavaşça dolandığını hissettim. Aynı anda öteki kravatımı çözüyor, eski benliğimden geriye kalan tek parça olan batist gömleğim bir an onu duraksatıyordu; sonra yakasını kesmeye başladı.
Bu korkunç hazırlık ve boynuma değen çeliğin ürpertisiyle dirseklerim irkildi, boğuk bir haykırış kaçırdım ağzımdan. Celladın eli titredi.
— Mösyö, dedi, bağışlayın! Canınızı mı yaktım?
Bu cellatlar çok yumuşak huylu insanlar. Kalabalık dışarıda daha yüksek sesle haykırıyordu. İri, sivilceli yüzlü adam nefes almam için bana sirkeye batırılmış bir mendil uzattı.
— Teşekkür ederim, dedim olabildiğince yüksek sesle; gerek yok, iyiyim.
Sonra içlerinden biri eğilip ayaklarımı, yalnızca küçük adımlar atmama izin veren ince ve gevşek bir iple bağladı. Bu ip, ellerimi bağlayana düğümlendi.
Ardından iri adam ceketi sırtıma attı, kollarını çenemin altında birbirine bağladı. Yapılacak iş bitmişti.
O sırada papaz elinde haçla yanıma yaklaştı.
— Haydi oğlum, dedi.
Uşaklar koltuk altlarımdan tutup kaldırdı. Ayağa kalktım, yürüdüm. Adımlarım yumuşak ve kararsızdı; sanki her bacağımda iki dizim vardı.
Tam o sırada dış kapı iki kanadıyla açıldı. Öfkeli bir çığlık, soğuk hava ve beyaz ışık gölgelerin içine, yanıma kadar doldu. Karanlık gişenin içinden, yağmurun ardından bir anda her şeyi bir arada gördüm: Sarayın büyük merdiveninin rampasına karmakarışık yığılmış, haykıran binlerce baş; sağda, eşikle aynı seviyede, kapısının alçaklığı yüzünden yalnızca ön ayaklarını ve göğüslerini görebildiğim jandarma atlarından bir sıra; tam karşımda savaş düzeninde bir asker müfrezesi; solda bir arabanın arkası ve ona dayalı dik bir merdiven. Hapishane kapısının çerçevelediği korkunç bir tablo.
Cesaretimi işte bu korktuğum an için saklamıştım. Üç adım attım, gişenin eşiğinde göründüm.
— İşte o! İşte o! diye bağırdı kalabalık. Çıkıyor! Nihayet!
En yakınımdakiler el çırpıyordu. Bir kralı ne kadar severseniz sevin, onun için bu kadar coşkulu kutlama yapılmaz.
Sıradan bir arabaydı; önünde cılız bir at, üstünde de Bicêtre çevresindeki sebzecilerinki gibi kırmızı desenli mavi bir önlük giymiş arabacı vardı.
Üç köşeli şapkalı iri adam önce arabaya çıktı.
— Günaydın Mösyö Samson! diye bağırdı demir parmaklıklara asılmış çocuklar.
Uşaklardan biri peşinden çıktı.
— Aferin Mardi! diye yeniden bağırdı çocuklar.
İkisi de öndeki sıraya oturdu.
Sıra bendeydi. Yeterince sağlam adımlarla çıktım.
— Gayet iyi görünüyor! dedi jandarmaların yanındaki bir kadın.
Bu korkunç övgü bana cesaret verdi. Papaz yanıma gelip oturdu. Beni arka sıraya, ata sırtım dönük biçimde oturtmuşlardı. Bu son düşüncelilikle ürperdim.
İnsanlığı da işin içine katıyorlar.
Etrafıma bakmak istedim. Önümde jandarmalar, arkamda jandarmalar; sonra kalabalık, kalabalık, yine kalabalık; meydanda başlardan bir deniz.
Sarayın parmaklıklı kapısında atlı bir jandarma birliği beni bekliyordu.
Subay emir verdi. Araba ve korteji, halkın haykırışları öne itiyormuşçasına harekete geçti.
Parmaklıklı kapıdan geçtik. Araba Pont-au-Change Köprüsü'ne doğru dönerken meydan kaldırımından damlarına dek uğultuyla patladı; köprüler ve rıhtımlar da deprem yaratacakmışçasına yankılandı.
Beklemekte olan birlik o sırada korteje katıldı.
— Şapkalar çıksın! Şapkalar çıksın! diye bağırdı binlerce ağız birden.
Sanki kral içinmiş gibi.
Ben de korkunç bir kahkaha attım ve papaza şöyle dedim:
— Onların şapkaları inecek, benim başım.
Yürüyüş hızında ilerliyorduk.
Quai aux Fleurs mis gibi kokuyordu; pazar kurulmuştu. Çiçekçi kadınlar benim için buketlerini bıraktı.
Tam karşıda, Saray'ın köşesini oluşturan kare kulenin biraz ilerisinde, asma katları güzel yerlerini kapan seyircilerle, özellikle de kadınlarla dolu meyhaneler vardı. Meyhaneciler için iyi bir gün olmalı.
Masa, sandalye, tribün, araba kiralanıyordu. Her yer seyirciyle dolup taşıyordu. İnsan kanı tüccarları avaz avaz bağırıyordu:
— Yer isteyen var mı?
Bu halka karşı içimi öfke kapladı. Onlara şöyle haykırmak istedim:
— Benim yerimi isteyen var mı?
Araba ilerliyordu. Attığı her adımda kalabalık arkasında dağılır, şaşkın gözlerimle onun yolumun ilerisindeki başka noktalarda yeniden toplandığını görürdüm.
Pont-au-Change Köprüsü'ne girerken tesadüfen sağ arkama baktım. Bakışım karşı kıyıda, evlerin üstünde, tek başına duran, yontmalarla kaplı kara bir kuleye takıldı; tepesinde yandan oturmuş iki taş canavar görüyordum. Neden bilmiyorum, papaza bu kulenin ne olduğunu sordum.
— Saint-Jacques-la-Boucherie, diye yanıtladı cellat.
Bunun nasıl olduğunu bilmiyorum; sisin içinde, havayı örümcek ağı gibi çizgileyen ince beyaz yağmura rağmen çevremde olup biten hiçbir şey gözümden kaçmadı. Her ayrıntı bana ayrı bir işkenceydi. Duygulara kelimeler yetmez.
Pont-au-Change Köprüsü'nün ortalarına doğru, öyle geniş ve kalabalıktı ki güçlükle ilerliyorduk, dehşet birden beni sardı. Bayılmaktan korktum; bu da son bir gurur gösterisiydi! Bunun üzerine papaz dışında her şeye sağır, her şeye kör olmak için kendimi uyuşturdum; onun da uğultular arasında kesik kesik duyulan sözlerini zar zor işitiyordum.
Haçı aldım ve öptüm.
— Bana acı, ey Tanrım! dedim. Sonra zihnimi bu düşünceye gömmeye çalıştım.
Ama sert arabanın her sarsıntısı beni silkelerken, birden içimi büyük bir soğuk kapladı. Yağmur giysilerimi delip geçmiş, kesilmiş kısa saçlarımın arasından başımın derisini ıslatmıştı.
— Soğuktan mı titriyorsunuz oğlum? diye sordu papaz.
— Evet, dedim.
Ah! Yalnızca soğuktan değil.
Köprünün dönüşünde kadınlar ne kadar genç olduğum için bana acıdı.
Kaderimdeki rıhtıma saptık. Artık ne görür ne de işitir oluyordum. Bütün bu sesler; pencerelerde, kapılarda, dükkân parmaklıklarında, fener direklerinde beliren bütün bu başlar; açgözlü, zalim seyirciler; herkesin beni tanıdığı, benimse kimseyi tanımadığım bu kalabalık; insan yüzleriyle döşenip duvar gibi örülmüş bu yol… Sarhoş, sersem, aklımı yitirmiştim. Üzerinizde gezinen bunca bakışın ağırlığı dayanılmaz.
Artık sıranın üzerinde sendeleyip duruyordum; papaza ve haça bile dikkat etmiyordum.
Beni saran gürültü patırtı içinde acıma çığlıklarını sevinç çığlıklarından, kahkahaları yakınmalardan, sesleri gürültüden ayırt edemez olmuştum; hepsi, kafamda bakırdan bir yankı gibi çınlayan tek bir uğultuya dönüşmüştü.
Gözlerim, dükkân tabelalarını dalgın dalgın okuyordu.
Bir kez, tuhaf bir merakla başımı çevirip nereye doğru ilerlediğime bakmak istedim. Zekâmın son bir başkaldırısıydı bu. Ama bedenim izin vermedi; ensem felç olmuş, daha şimdiden ölmüş gibiydi.
Yalnızca, sol yanımda, nehrin ötesinde, Notre-Dame’ın kulesini yandan görebildim; buradan bakınca öteki kuleyi gizliyordu. Bayrağın olduğu kule oydu. Orada çok insan vardı; herhalde iyi görüyorlardı.
Araba ilerliyordu, ilerliyordu; dükkânlar geçiyor, yazılı, boyalı, yaldızlı tabelalar birbiri ardına sıralanıyordu; ayaktakımı çamurun içinde gülüp tepiniyordu, ben de uyuyanların düşlerine kendilerini bırakması gibi kendimi akışa bırakıyordum.
Birden gözlerimi oyalayan dükkânlar dizisi bir meydanın köşesinde kesildi; kalabalığın sesi daha gür, daha çığlıklı, daha da neşeli bir hâl aldı; araba ansızın durdu, ben de yüzüstü tahtaların üzerine düşeyazdım. Papaz beni tuttu. — Cesaret! diye fısıldadı. Sonra arabanın arkasına bir merdiven getirdiler; koluma girdi, indim, bir adım attım, sonra bir adım daha atmak için döndüm ama yapamadım. Rıhtımın iki feneri arasında korkunç bir şey görmüştüm.
Ah, gerçekti bu!
Darbe çoktan yemiş gibi sendeleyerek durakladım.
— Son bir açıklama yapmam gerekiyor! diye güçsüzce haykırdım.
Beni buraya çıkardılar.
Son arzularımı yazmama izin vermelerini istedim. Ellerimi çözdüler ama ip burada, hazır bekliyor; gerisi aşağıda.
Bölüm etkileşimi
