Allan Quatermain kitap kapağı

12. bölüm / 27

Xı. Bölüm — Çatık Kaşlı Şehir

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 27Şu an: Xı. Bölüm — Çatık Kaşlı Şehir

XI. BÖLÜM

ÇATIK KAŞLI ŞEHİR
Bir saat kadar, belki daha uzun süre oturup bekledim; bu sırada Umslopogaas da uykuya dalmıştı. Sonunda doğu grileşti ve suyun üzerinde, çoktan unutulmuş şafakların hayaletleri gibi kocaman, sisli şekiller belirdi. Suların yatağından yükselip güneşi selamlamaya gelen buharlardı bunlar. Gri renk önce çuha çiçeği sarısına, ardından kırmızıya döndü. Sonra doğu göğünde görkemli ışık şeritleri belirdi; şafak habercileri ışık okları gibi hızla içlerinden geçip hayaletimsi buharları dağıttı, sırttan sırta, boylamdan boylama uçarak dağları bir öpücükle uyandırdı. Bir an sonra altın kapılar açıldı; güneş, odasından çıkan bir güvey gibi, debdebe ve ihtişam içinde, on milyon mızrağın parıltısını andıran bir ışıkla yükseldi. Geceyi kucaklayıp ışığa boğdu ve gün ağardı.

Şimdilik görebildiğim tek şey tepemizdeki güzel mavi gökyüzüydü; suyun üzerinde, sanki bütün yüzeyi pamuk yünü yığınlarıyla örtülmüş gibi kalın bir sis tabakası vardı. Ama güneş sisleri ağır ağır emip dağıtınca, kıyısını seçemediğim masmavi, görkemli bir suyun üzerinde yüzdüğümüzü gördüm. Bununla birlikte, yaklaşık sekiz on mil arkamızda, göz alabildiğine uzanan sarp tepeler dizisi gölün setini oluşturuyordu. Yeraltı ırmağının açık suya bu tepelerdeki bir geçitten ulaştığına hiç şüphem yoktu. Sonradan bunun doğru olduğunu öğrendim. Gizemli ırmağın akıntısının ne denli güçlü ve doğrudan olduğunu, kano bu kadar uzaktayken bile akıntıya kapılmış olmasından anlayabilirsiniz. Az sonra ben, daha doğrusu tam o sırada uyanan Umslopogaas, başka bir belirti daha keşfetti; hem de pek tatsız bir belirti. Suyun üzerinde beyazımsı bir cisim görüp dikkatimi oraya çekti. Birkaç kürek darbesiyle kanoyu cismin yanına götürdü; gördük ki yüzüstü yüzen bir adam cesediydi. Bu yeterince kötüydü ama Umslopogaas onu kürekle sırtüstü çevirince, çökmüş yüzündeki çizgilerden kimi tanıdığımızı tahmin edin. İki gün önce yeraltı ırmağının sularına kapılıp dibe çekilen zavallı hizmetçimizden başkası değildi. Çok korktum. Onu sonsuza dek geride bıraktığımızı sanıyordum; oysa akıntı onu da taşımış, bizimle birlikte bu korkunç yolculuğun sonuna getirmişti. Görünüşü de dehşet vericiydi. Ateş sütununa değdiği belliydi: kollarından biri bütünüyle büzüşmüştü, saçlarının tamamıysa yanıp dökülmüştü. Söylediğim gibi yüzü çökmüştü ama zavallı adam dibe çekilirken canlı yüzünde gördüğüm o korkunç umutsuzluk ifadesi hâlâ duruyordu. Yaşadıklarımızdan sonra yorgun ve sarsılmıştım; bu manzara gerçekten de sinirlerimi bozdu. Ceset, sanki bir görevle gelmiş ve görevini tamamlayınca çekip gitmeye karar vermiş gibi, ansızın ve hiçbir uyarı olmadan batmaya başlayınca içim rahatladı. Gerçek nedenin, cesedi sırtüstü çevirmemizin gazın serbestçe çıkmasına yol açması olduğu şüphesizdi. Saydam derinliklere doğru indi; kulaç kulaç yolunu izleyebildik, sonunda geçtiği yerde yalnızca parlak hava kabarcıklarından oluşan uzun bir çizgi kaldı. Kabarcıklar hızla birbirini kovalayıp yüzeye çıktı. Sonunda onlar da kayboldu; zavallı hizmetçimizin sonu böyle oldu. Umslopogaas cesedin gözden kayboluşunu düşünceli düşünceli izledi.

“Bizi neden izledi?” diye sordu. “Bu, seninle benim için kötü bir alamet, Macumazahn.” Sonra güldü.

O tatsız imalardan hoşlanmadığım için öfkeyle ona döndüm. İnsanların böyle düşünceleri varsa, nezaket gereği kendilerine saklamalılar. Kötü şeyler olacağına dair tatsız önsezilerini anlatıp duranlardan nefret ederim; rüyalarında birinin adi bir suçlu gibi asıldığını ya da buna benzer korkunç bir şey gördüklerinde, anlatmak için erkenden kalkmaları gerekse bile kahvaltıda bütün ayrıntıları insanın başına kakarlar.

Tam o sırada ötekiler uyandı. O korkunç ırmaktan çıkıp yeniden mavi gökyüzünün altında olduğumuzu görünce büyük sevinç duydular. Ardından ne yapacağımıza dair bir sürü konuşma ve öneri birbirine karıştı. Sonunda vardığımız karar şuydu: Çok açtık ve yiyecek olarak elimizde, bütün erzakımızın kalanını o korkunç tatlı su yengeçlerine bırakmış olduğumuzdan, yalnızca birkaç parça biltong (kurutulmuş av eti) kalmıştı. Bu yüzden kıyıya yönelmeye karar verdik. Ama yeni bir sorun çıktı: Kıyının nerede olduğunu bilmiyorduk. Yeraltı ırmağının açık suya çıktığı kayalıklar dışında, etrafımızda parıldayan mavi sudan başka bir şey görünmüyordu. Yine de uzun su kuşu sürülerinin sürekli solumuzdan uçarak geldiğini fark ettik; kıyıdaki beslenme alanlarından gölde günü geçirmek üzere geldikleri sonucuna vardık. Bu nedenle tekneyi geldikleri yöne çevirdik ve kürek çekmeye başladık. Çok geçmeden, istediğimiz yöne doğru esen kuvvetli bir rüzgâr çıktı. Battaniye ve sırığı kullanarak bir yelken yaptık; böylece keyifle yol aldık. Ardından biltongumuzun kalanını tatlı göl suyuyla yıkayıp yedik, pipolarımızı yaktık ve karşımıza ne çıkacağını beklemeye koyulduk.

Bir saat kadar yelken açtıktan sonra, ufku dürbünle tarayan Good ansızın sevinçle karayı gördüğünü söyledi ve suyun renginin değişmesinden bir ırmağın ağzına yaklaşmakta olduğumuzu düşündüğünü belirtti. Bir dakika sonra, sabah sislerinin arasından yükselen, St Paul Katedrali’ninkine benzeyen büyük, altın renkli bir kubbe gördük. Bunun ne olabileceğini merak ederken Good, daha da önemli bir keşifte bulunduğunu bildirdi: Bize doğru küçük bir yelkenli geliyordu. Kısa süre sonra kendi gözlerimizle de doğrulayabildiğimiz bu haber bizi epey heyecanlandırdı. Bu bilinmeyen gölün yerlilerinin yelken kullanmayı bilmesi, belli bir uygarlık düzeyine sahip olduklarını düşündürüyordu. Birkaç dakika geçmeden yaklaşan teknedeki kişinin ya da kişilerin bizi fark ettiği anlaşıldı. Tekne bir iki dakika rüzgârda kararsızca asılı kaldı, sonra hızla yön değiştirerek bize doğru gelmeye başladı. On dakika kadar sonra yüz yard yakınımızdaydı. Boyuna göre hayli büyük bir yelkeni olan, özenle yapılmış küçük bir tekne olduğunu gördük; içi oyulmuş bir kano değildi, az çok Avrupa usulünde, tahtalardan yapılmıştı. Ama dikkatimizi kısa sürede tekneden, biri erkek biri kadın olan mürettebatına çevirdik. İkisi de bizim kadar beyaz tenliydi.

Yanılmış olabileceğimizi düşünerek şaşkınlıkla birbirimize baktık; ama hayır, ortada kuşku yoktu. Sarışın değillerdi; teknedeki iki kişi, siyah ırktan farklı olarak kesinlikle beyaz ırktandı; örneğin İspanyollar ya da İtalyanlar kadar beyazdılar. Bu apaçık bir gerçekti. Demek sonunda doğruymuş; kendi gücümüzü aşan bir kudretin gizemli yönlendirmesiyle bu olağanüstü halkı keşfetmiştik. Bu işin görkemi ve şaşırtıcılığını düşününce sevinçten haykırabilirdim; onun yerine hepimiz el sıkışıp bu çılgın arayışımızın beklenmedik başarısı için birbirimizi kutladık. Hayatım boyunca bu uçsuz bucaksız kıtanın yüksek bölgelerinde yaşayan beyaz bir ırka dair söylentiler duymuş, bunların doğruluğunu sınamayı özlemiştim; şimdi onu kendi gözlerimle görüyor, şaşkınlıktan dilimi yutuyordum. Sir Henry’nin dediği gibi, eski Romalı şu sözleri yazarken gerçekten haklıymış: “Ex Africa semper aliquid novi”; bana, Afrika’dan her zaman yeni bir şey çıkar, demek olduğunu söyledi.

Teknedeki adam yapılıydı ama özellikle gösterişli sayılmazdı; düz siyah saçları, düzgün, kemerli yüz hatları ve zeki bir yüzü vardı. Kahverengi kumaştan, kolsuz bir yün gömleğe benzeyen bir giysiyle aynı malzemeden yapılmış, kuşku götürmez biçimde bir etek giymişti. Bacakları ve ayakları çıplaktı. Sağ koluyla sol bacağına, altın olduğunu tahmin ettiğim sarı metalden kalın halkalar takmıştı. Kadının iri gözleri ve kıvırcık kahverengi saçları vardı; yüzü hoş, yabanıl ve ürkekti. Elbisesi adamınkine benzer kumaştandı. Sonradan öğrendiğimize göre önce dizine kadar inen keten bir iç giysi giyiyor, sonra yaklaşık dört ayak genişliğinde ve on beş ayak uzunluğunda tek bir kumaş şeridini zarif kıvrımlarla bedenine sarıyor, en sonunda da sol omzunun üzerinden atıyordu. Giysiyi giyenin toplumsal konumuna göre mavi, mor ya da başka bir renge boyanmış ucu önden sarkıyor; sağ kolu ve göğsü ise bütünüyle açıkta kalıyordu. Hele bu örnekteki gibi giyen genç ve güzel olduğunda, insana bundan daha çok yakışacak bir giysi düşünülemez. Böyle şeylere gözü olan Good çok etkilendi; ben de öyle. Giysi hem çok sade hem de son derece etkileyiciydi.

Biz adamla kadının görünüşüne şaşırmışsak, onların bize çok daha fazla şaşırdığı belliydi. Adam korku ve hayret içinde görünüyordu; bir süre kanomuzun çevresinde dolaştı ama yaklaşmadı. Sonunda sesimizi duyurabileceğimiz kadar yakına gelip kulağa yeterince yumuşak ve hoş gelen bir dilde bize seslendi; ne var ki tek kelimesini anlayamadık. Biz de ona İngilizce, Fransızca, Latince, Yunanca, Almanca, Zuluca, Felemenkçe, Sisutu, Kukuanaca ve bildiğim birkaç yerli lehçesinde seslendik. Ziyaretçimiz bu dillerin hiçbirini anlamadı; üstelik hepsi aklını iyice karıştırmış gibiydi. Kadın ise bizi dikkatle süzüyor, Good da gözlüğünün ardından onu uzun uzun inceleyerek bakışlarına karşılık veriyordu; kadın bundan rahatsız olmaktan çok hoşlanmış görünüyordu. Adam bizden bir anlam çıkaramayınca teknesini ansızın döndürüp kıyıya yöneldi; küçük teknesi rüzgârın önünde bir kırlangıç gibi süzülüyordu. Tekne başımızın önünden geçerken adam büyük yelkenle ilgilenmek için döndü. Good da bu fırsatı hemen değerlendirip genç kadına elinden öpücük gönderdi. Bu davranışı hem genel olarak uygunsuz bulduğumdan hem de kadının güceneceğinden korktuğumdan dehşete kapıldım; ama ne mutlu ki kadın gücenmedi. Önce dönüp kocasının, erkek kardeşinin ya da her kimse onun işiyle meşgul olduğunu gördü, sonra o da hemen elinden öpücük göndererek karşılık verdi.

“Ah!” dedim. “Demek sonunda bu ülkenin insanlarının anladığı bir dil bulduk.”

“Öyleyse,” dedi Sir Henry, “Good paha biçilmez bir tercüman olacak.”

Kaşlarımı çattım; Good’un şaklabanlıklarını onaylamadığımı bilirdi. Konuyu daha ciddi meselelere çevirdim. “Bana çok açık geliyor,” dedim, “adam birazdan kalabalık bir grupla geri dönecek. Onları nasıl karşılayacağımıza şimdiden karar versek iyi olur.”

“Asıl soru, onların bizi nasıl karşılayacağı,” dedi Sir Henry.

Good ise bir şey söylemeden, bütün yolculuklarımız boyunca yanımızda taşıdığı küçük, kare bir teneke kutuyu bir yığın eşyanın altından çıkarmaya koyuldu. Bu teneke kutuyu taşımak zahmetli olduğundan Good’a sık sık yakınmış, içindekiler hakkında da hiçbir zaman açık bir açıklama alamamıştık. Ama bir gün çok işe yarayabileceğini gizemli bir tavırla söyleyip kutuyu yanında tutmakta diretmişti.

“Ne yapmaya hazırlanıyorsun, Good?” diye sordu Sir Henry.

“Ne mi yapacağım? Elbette giyineceğim! Yeni bir ülkeye bu kılıkla çıkmamı beklemiyorsunuz, değil mi?” dedi ve kirlenmiş, yıpranmış giysilerini gösterdi. Yine de Good’un bütün eşyaları gibi derli topluydular; her yırtık özenle dikilmişti.

Bir şey söylemeden, nefesimizi tutup yaptıklarını izledik. Önce, bu işlerde çok becerikli olan Alphonse’a saçını ve sakalını en moda biçimde kestirdi. Elinin altında biraz sıcak suyla bir kalıp sabun olsaydı sakalını da tıraş edeceğini sanıyorum; ama yoktu. Ardından kano yelkenini indirip hep birlikte yıkanmamızı önerdi; dediğini yaptık. Bu, ellerini kaldırıp “Şu İngilizler gerçekten olağanüstü bir halk,” diye haykıran Alphonse’ı dehşete düşürüp şaşırttı. Kişisel temizliğine titizlik gösteren, soylu Zulu ailelerinden çoğu kişi gibi tertemiz olan Umslopogaas ise gölde yüzüp durmanın eğlencesini anlamamış, olanları hafif bir alayla izlemişti. Soğuk suda yıkanıp ferahladıktan sonra kanoya döndük ve güneşte kurulanmak için oturduk. Good teneke kutusunu açıp önce Londra’daki bir buharlı çamaşırhaneden yeni çıkmış gibi bembeyaz, tertemiz bir gömlek çıkardı. Ardından önce kahverengi, sonra beyaz, en son da gümüş renkli kâğıda sarılmış giysiler çıkardı. Paketi açışını büyük bir merak ve heyecanla izledik. Good, içlerindeki ihtişamı saklayan donuk kılıfları birer birer çıkarıyor, her kâğıt parçasını özenle katlayıp yerine koyuyordu. Sonunda bütün görkemiyle, altın apoletleri, dantelleri ve düğmeleriyle, elbise kılıcı, sorguçlu şapkası, parlak rugan çizmeleri ve her şeyiyle Kraliyet Donanması’ndan bir komutanın tören üniforması karşımızda duruyordu. Hepimiz hayretle soluk aldık.

“Ne!” dedik. “Ne! Bunları giyecek misin?”

“Elbette,” diye sakin sakin cevap verdi. “İlk izlenim çok şeyi belirler; özellikle de,” diye ekledi, “etrafta hanımlar olduğunu gördüğüme göre. İçimizden en az biri düzgün giyinmeli.”

Bir şey söylemedik; özellikle Good’un kutunun içindekileri bunca aydır nasıl ustalıkla sakladığını düşününce şaşkınlıktan dilimizi yutmuştuk. Yalnızca, zırh gömleğini teninin üzerine giymesini önerdik. Güneşte kırışıklıkları açılsın diye özenle serilmiş ceketinin duruşunu bozacağından korktuğunu söyledi ama sonunda bu önlemi kabul etti. İşin en eğlenceli yanı, yaşlı Umslopogaas’ın şaşkınlığıyla Alphonse’ın Good’un dönüşümüne duyduğu hayreti ve sevinci izlemekti. Good, göğsündeki madalyalara kadar bütün ihtişamıyla ayağa kalktı; kendi gölgesine âşık olan, antik tarihteki adını hatırlayamadığım genç adam gibi, gölün durgun sularında kendini seyretti. Yaşlı Zulu artık duygularını tutamadı.

“Ah, Bougwan!” dedi. “Ah, Bougwan! Seni hep çirkin, küçük ve şişman bir adam sanırdım; buzağılama vakti inekler kadar şişman. Şimdiyse kuyruğunu açmış mavi bir alakargaya benziyorsun. Gerçekten de sana bakmak gözlerimi acıtıyor, Bougwan.”

Good, şişmanlığına yapılan bu göndermeden pek hoşlanmadı. Gerçeği söylemek gerekirse bu pek de hak edilmiş bir söz değildi; zorlu egzersizler onu üç inç inceltmişti. Yine de genel olarak Umslopogaas’ın hayranlığından memnundu. Alphonse ise sevinçten uçuyordu.

“Ah, Monsieur, ama ne güzel bir havası var; tam bir savaşçı havası. Karaya çıktığımızda hanımlar da öyle diyecek. Monsieur kusursuz; bana kahraman dedemi hatırlatıyor—”

Burada Alphonse’ı susturduk.

Good’un ortaya çıkardığı güzelliklere bakınca içimizi bir özenme duygusu kapladı; biz de elimizden geldiğince kuşanmak için işe koyulduk. Yapabildiğimiz en fazla şey, yedek av giysilerimizi giymek oldu; hepimizin bunlardan birkaç takımı vardı. Dünyanın bütün şık giysileri bizi derli toplu ve gösterişli göstermekten yine de uzaktı. Ama Sir Henry, neredeyse yeni tüvit takımı, tozlukları ve çizmeleriyle gerçekten olduğu gibi, heybetli bir adam görünüyordu. Alphonse da kocaman bıyıklarını bir kez daha burarak kendine çeki düzen verdi. Vücudunu süslemeye pek meraklı olmayan yaşlı Umslopogaas bile fenerden biraz yağ ve bir parça kıtık alıp baş halkasını, Good’un rugan çizmeleri gibi parlayana kadar cilaladı. Sonra Sir Henry’nin verdiği zırh gömleğini ve “moocha”sını giydi; İnkosi-kaas’ı da biraz temizleyip bütün ihtişamıyla karşımıza çıktı.

Biz yıkanmayı bitirir bitirmez yelkeni yeniden çekmiş, karaya, daha doğrusu büyük bir ırmağın ağzına doğru düzenli biçimde ilerliyorduk. Derken, küçük teknenin yanımızdan ayrılmasından yaklaşık bir buçuk saat sonra, ırmaktan ya da limandan çıkan çok sayıda tekne gördük. Bunların yük kapasitesi on ila on iki tona kadar çıkıyordu. Birini yirmi dört kürekçi çekiyor, ötekilerin çoğu yelkenle ilerliyordu. Dürbünden baktığımızda, kürekli teknenin resmî bir tekne olduğunu hemen anladık: Mürettebatının tümü bir çeşit üniforma giymişti. Ön güvertede ise heybetli görünüşlü yaşlı bir adam duruyordu; uzun, bembeyaz sakalı vardı ve yanına bir kılıç bağlamıştı. Teknenin komutanı olduğu belliydi. Öteki teknelerde merak edip gelen insanlar varmış gibiydi; ellerinden geldiğince hızla kürek çekiyor ya da yelken açıp bize yaklaşıyorlardı.

“İşte şimdi başlıyor,” dedim. “Bahse girelim: Dostça mı davranacaklar, yoksa işimizi mi bitirecekler?”

Kimse bu soruya cevap veremedi. Yaşlı adamın savaşçı görünüşüyle kılıcından hoşlanmadığımız için biraz kaygılandık.

Tam o sırada Good, yaklaşık iki yüz yard ötemizde suda bir su aygırı sürüsü gördü. Mümkünse birkaçını vurarak yerlilere gücümüzü göstermenin iyi olacağını öne sürdü. Ne yazık ki bu bize de iyi bir fikir gibi göründü. Hemen, hâlâ birkaç fişeğimiz bulunan sekiz kalibrelik tüfeklerimizi çıkardık ve ateş etmeye hazırlandık. Dört hayvan vardı: iri bir erkek, bir dişi ve ikisi yavru; yavrulardan biri yetişkin boyunun dörtte üçüne ulaşmıştı. Onlara zorluk çekmeden yaklaştık. İri hayvanlar yalnızca suya batıp birkaç yard ötede yeniden yüzeye çıkıyordu; doğrusu, bu kadar uysal olmaları bana tuhaf geldi. Yaklaşan tekneler yaklaşık beş yüz yard uzaktayken Sir Henry, yetişkin boyunun dörtte üçüne ulaşmış yavruya ateş ederek çatışmayı başlattı. Ağır kurşun tam iki gözünün arasına isabet etti, kafatasını parçalayarak onu öldürdü; hayvan gerisinde uzun bir kan izi bırakarak battı. Aynı anda ben dişiye, Good da yaşlı erkeğe ateş etti. Benim atışım isabet etti ama öldürücü olmadı. Su aygırı büyük bir su sıçratısıyla dibe indi; az sonra yeniden yüzeye çıktı, öfkeyle soluyup homurdanıyor, çevresindeki suyu kıpkırmızıya boyuyordu. Sol namluyla ateş edip onu öldürdüm. Berbat bir nişancı olan Good ise erkeğin kafasını tümüyle ıskaladı; kurşun geçerken yalnızca yüzünün yanını sıyırdı. İkinci atışımı yaptıktan sonra başımı kaldırıp baktığımda, düştüğümüz bu yerdeki insanların ateşli silahların nasıl çalıştığını bilmediği belliydi; silah seslerinin ve hayvanlar üzerindeki etkisinin yarattığı dehşet muazzamdı. Teknelerdeki bazı kişiler korkuyla bağırmaya başladı, başkaları dönüp olabildiğince hızlı uzaklaştı. Kılıçlı yaşlı adam bile şaşkın ve kaygılı görünerek büyük kürekli teknesini durdurdu. Ancak olup biteni gözlemleyecek pek vaktimiz yoktu. Az sonra yarasından çılgına dönen yaşlı erkek su aygırı, kırk yard kadar yakınımızda öfkeyle gözlerini dikmiş halde yeniden yüzeye çıktı. Hepimiz ateş ettik, çeşitli yerlerinden vurduk ve hayvan ağır yaralı olarak dibe indi. Seyredenlerin merakı artık korkularını bastırmaya başlamıştı; içlerinden bazıları tekneleriyle bize kadar yaklaştı. Birkaç saat kadar önce gördüğümüz kadınla erkek de bunların arasındaydı; tekneleri hemen hemen yanımıza yanaştı. Tam o sırada dev hayvan yeniden, onların teknesinin yaklaşık on yard ötesinde yüzeye çıktı ve öfkeyle kükreyip ağzı açık halde tekneye saldırdı. Kadın çığlık attı; adam tekneyi uzaklaştırmaya çalıştı ama başaramadı. Bir saniye sonra iri, kırmızı çenelerin ve parıldayan dişlerin tekneye bir gürültüyle kapandığını gördüm. Hayvan teknenin yanından kocaman bir parça ısırıp kopardı ve tekneyi alabora etti. Tekne battı; içindekiler suda çırpınmaya başladı. Ardından, onları kurtarmak için bir şey yapamadan, dev ve öfkeli yaratık yeniden yüzeye çıkıp suda çırpınan zavallı kıza ağzı açık halde saldırdı. Öğütücü çeneler kapanmak üzereyken tüfeğimi kaldırıp kızın başının üzerinden, su aygırının boğazının derinliklerine ateş ettim. Hayvan devrildi, dönüp durmaya başladı; burun deliklerinden horlayarak, soluyarak kan fışkırtıyordu. Kendine gelemeye fırsat bulamadan ikinci namluyla boğazının yanına da ateş ettim; işini bu bitirdi. Artık hiç kıpırdamadı, çırpınmadı ve hemen battı. Sonraki çabamız, başka bir tekneye doğru yüzmüş olan adamı değil, kızı kurtarmaya yöneldi. Neyse ki bunu başardık; seyircilerin bağırışları arasında kızı kanoya çektik. Oldukça bitkin ve korkmuştu ama yaralanmamıştı.

Bu sırada tekneler uzakta bir araya toplanmıştı; içindekilerin, besbelli çok korkmuş halde, ne yapacaklarını konuştuklarını görebiliyorduk. Daha fazla düşünmelerine fırsat vermeden —bunun bizim aleyhimize sonuçlanabileceğini düşündük— küreklerimize sarılıp onlara doğru ilerledik. Good baş tarafta duruyor, nazikçe her yöne şapkasını çıkarıyor; sevimli yüzünü yumuşak ama zeki bir gülümseme aydınlatıyordu. Biz ilerledikçe teknelerin çoğu geri çekildi, ancak birkaçı yerinde kaldı; büyük kürekli tekne ise bizi karşılamaya geldi. Az sonra yan yana gelmiştik. Görünüşümüzün —özellikle de Good ile Umslopogaas’ın görünüşünün— saygıdeğer komutanı şaşkınlığa, hatta biraz da dehşete düşürdüğünü görebiliyordum. İlk karşılaştığımız adamla aynı biçimde giyinmişti; yalnız gömleği kahverengi kumaştan değil, kenarları morla çevrili bembeyaz ketendendi. Ancak kiltinin aynısıydı; kolundaki ve sol dizinin altındaki kalın altın halkalar da öyle. Kürekçiler yalnızca kilt giymiş, bellerinden yukarısı çıplaktı. Good yaşlı beye abartılı bir selamla şapkasını çıkardı ve kusursuz İngilizcesiyle hatırını sordu. Adam, sağ elinin ilk iki parmağını yatay biçimde dudaklarına koyup bir an öyle tutarak karşılık verdi; bunu selamlaşma biçimi olarak yorumladık. Ardından, ilk konuştuğumuz kişinin yumuşak tonlarıyla bize bir şeyler söyledi. Başlarımızı sallayıp omuzlarımızı silkerek anlamadığımızı belirtmek zorunda kaldık. Bu tür davranışlara doğuştan alışkın olan Alphonse, bunu kusursuzca ve kimsenin gücenmeyeceği kadar nazikçe yaptı. Sonra durduk. Çok acıkmış olduğumdan, bunu onlara anlatmamın iyi olacağını düşündüm. Önce ağzımı açıp içini gösterdim, ardından karnımı ovuşturdum. Yaşlı bey işaretleri açıkça anladı; başını hızla sallayıp limanı gösterdi. Aynı anda teknesindeki adamlardan biri bize bir halat attı ve onu bağlamamızı işaret etti; biz de öyle yaptık. Büyük kürekli tekne bizi yedeğine alıp diğer tekneler eşliğinde nehrin ağzına doğru hızla ilerledi. Yaklaşık yirmi dakika sonra liman girişine ulaştık. Burası bizi görmeye çıkmış insanlarla dolu teknelerle tıklım tıklımdı. İçindekilerin hepsi aşağı yukarı aynı tipteydi, ama bazılarının teni daha açıktı. Tenleri göz alıcı bir beyazlıkta olan bazı hanımlar da gördük. Gördüğümüz en koyu ten rengi, esmer sayılabilecek bir İspanyol’unkine yakındı. Az sonra geniş nehir bir kıvrım çizdi; o anda, sonradan Milosis, yani Çatık Kaşlı Şehir (mi öneki ‘şehir’, losis ise ‘çatık kaş’ demektir) diye tanıyacağımız yeri ilk kez görünce dudaklarımızdan hayranlık ve şaşkınlık dolu bir ünlem yükseldi.

Nehir kıyısından yaklaşık beş yüz yard uzakta, iki yüz ayak kadar yükselen dimdik bir granit uçurum vardı. Kuşkusuz bir zamanlar nehrin kıyısı burasıydı; şimdi rıhtım ve yollar olarak kullanılan aradaki arazi, kurutma çalışmalarıyla ve nehir yatağının derinleştirilip setlerle çevrilmesiyle kazanılmıştı.

Uçurumun tepesinde, uçurumu oluşturan granitten yapılmış büyük bir yapı duruyordu. Kare biçimindeki yapının üç yanı kapalı, dördüncü yanı açıktı; ancak tabanında küçük bir kapı bulunan bir tür mazgallı siperlik bu açıklığı kapatıyordu. Sonradan bu heybetli yerin kraliçelerin, daha doğrusu kraliçelerin sarayı olduğunu öğrendik. Sarayın arkasında kasaba, daha önce gördüğümüz altın kubbeyle taçlanmış, ışıl ışıl beyaz mermer bir yapıya doğru hafifçe yükseliyordu. Şehir, bu yapı dışında tümüyle kırmızı granitten inşa edilmişti; düzenli mahalle bloklarına ayrılmış, aralarına görkemli yollar açılmıştı. Görebildiğimiz kadarıyla evlerin hepsi tek katlı ve birbirinden ayrıydı; çevrelerindeki bahçeler, gözün kırmızı granit manzarasından yorulmasına bir nebze engel oluyordu. Sarayın arkasından, yaklaşık bir buçuk mil boyunca tepeye uzanan olağanüstü genişlikte bir yol gidiyor, tepenin zirvesindeki ışıl ışıl yapıyı çevreleyen açık bir alanda sona eriyor gibiydi. Ama tam önümüzde duran, Milosis’in hayreti ve görkemi, sarayın nefesimizi kesen büyük merdiveniydi. Okur gözünde canlandırabilirse, korkuluklar arasında altmış beş ayak genişliğinde görkemli bir merdiven düşünün: Her biri sekiz inç yüksekliğinde ve üç ayak genişliğinde yüz yirmi beş basamaktan oluşan iki dev kol, altmış ayak uzunluğunda düz bir sahanlıkla birbirine bağlanıyordu. Merdiven, uçurumun kenarındaki saray duvarından aşağı iniyor ve nehirden ayağına kadar açılmış bir su yoluna ya da kanala ulaşıyordu. Bu olağanüstü merdiven, tepesini oluşturan ve iki kolu birbirine bağlayan açık sahanlığın üzerine oturduğu tek bir dev granit kemerle desteklenmişti. Bu kemerden, tali bir uçan kemer yükseliyordu; daha doğrusu, biçimi uçan kemeri andırıyordu. Hiçbirimiz başka bir ülkede benzerini görmemiştik; güzelliği ve hayranlık uyandıran görünüşü, hayal edebildiğimiz her şeyi aşıyordu. Bir uçtan ötekine üç yüz ayak, kavis boyunca ise tam beş yüz elli ayak uzunluğundaydı bu yarım yay. Desteklediği köprüye yalnızca elli ayaklık bir bölümde değiyor; bir ucu ana kemere dayanıp onun içine gömülüyor, öteki ucuysa uçurumun yan yüzündeki yekpare granite oturuyordu.

Destekleriyle birlikte bu merdiven, büyüklüğü ve eşsiz güzelliği bakımından yaşayan her insanın gurur duyabileceği bir eserdi. Sonradan öğrendiğimize göre, çok eski çağlarda başlanan inşaat dört kez başarısız olmuş; yarım kaldığında da üç yüzyıl boyunca terk edilmişti. Sonunda Rademas adında genç bir mühendis ortaya çıktı ve işi başarıyla tamamlayacağını söyleyerek hayatını ortaya koydu. Başaramazsa aşmayı üstlendiği uçurumdan aşağı atılacak, başarırsa kralın kızıyla evlenerek ödüllendirilecekti. İşi bitirmesi için ona beş yıl ve sınırsız miktarda iş gücüyle malzeme verilmişti. Kemer üç kez çöktü. Son çöküşten sonra başarısızlığın kaçınılmaz olduğunu gören Rademas, ertesi gün intihar etmeye karar verdi. Ancak o gece rüyasında güzel bir kadın yanına geldi ve alnına dokundu. Birden tamamlanmış yapıyı gördü; taş örgünün içini de, uçan kemerle ilgili olup şimdiye dek dehasını çıkmaza sokan zorlukların nasıl aşılacağını da gördü. Uyandığında işe yeniden koyuldu, ama bu kez başka bir planla. Ve bakın, başardı! Beşinci yılın son günü prensesi gelini olarak merdivenlerden çıkarıp saraya götürdü. Zamanı gelince karısının hakkıyla kral oldu ve bugün de “Merdiven Hanedanı” diye anılan Zu-Vendi hanedanını kurdu. Böylece enerjiyle yeteneğin yüceliğe çıkan doğal basamaklar olduğunu bir kez daha kanıtladı. Zaferini anmak için, rüyasındaki kendisinin ve alnına dokunan güzel kadının bir heykelini yaptı; onu sarayın büyük salonuna yerleştirdi. Heykel bugün hâlâ orada duruyor.

Milosis’in büyük merdiveni ve ötesindeki şehir işte böyleydi. Ona “Çatık Kaşlı Şehir” demelerine şaşmamalı; yekpare granitten yükselen o dev eserler, kasvetli görkemleriyle sanki küçüklüğümüze yukarıdan çatık kaşla bakıyordu. Güneşli havada bile böyleydi; ama fırtına bulutları imparatorluk tacını andıran tepesinde toplandığında Milosis, ölümlü bir şehirden çok doğaüstü bir yerleşime ya da bir şairin hayaline benziyordu. Oysa Milosis, kuşakların sabırlı dehasıyla dağın kızıl sessizliğinden yontulmuş, ölümlülerin şehriydi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…