Altın Saksı kitap kapağı

1. bölüm / 12

Birinci Nöbet.

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 12Şu an: Birinci Nöbet.

BİRİNCİ NÖBET.
Öğrenci Anselmus’un başına gelen talihsizlikler. Müdür yardımcısı Paulmann’ın şifalı tütünü ve altın yeşili yılanlar.

Yükseliş Günü’nde, saat öğleden sonra üçte, genç bir adam Dresden’in Kara Kapısı’ndan koşarak geçti ve doğruca yaşlı, çirkin bir kadının satışa çıkardığı elma ve çörek sepetine daldı. Ezilmekten kurtulan ne varsa etrafa saçıldı; sokak çocukları da telaşlı beyefendinin önlerine savurduğu ganimeti neşeyle paylaştı. Yaşlı kadın feryadı basınca, çörek ve rakı tezgâhlarının başındaki kadınlar kalkıp genç adamı çepeçevre sardılar; halk ağzıyla, öfkeyle üzerine yürüyüp onu azarladılar. Adam öfke ve utançtan dili tutulmuş hâlde, pek dolu sayılmayan küçük para kesesini uzatmakla yetindi; yaşlı kadın keseyi açgözlülükle kapıp hemen cebine attı. Sıkıca kapanmış halka şimdi açıldı; ama genç adam dışarı fırlarken yaşlı kadın arkasından seslendi: “Evet, koş, koş bakalım, Şeytan dölü; Kristal’de sonun yakındır, Kristal’de!” Kadının tiz, hırıltılı sesinde öyle korkunç bir şey vardı ki gezintiye çıkanlar şaşkınlıkla durakladı; az önce yayılmış olan kahkaha birden kesildi. Öğrenci Anselmus (genç adam başkası değildi), kadının tuhaf sözlerini hiç anlamamış olsa da istemsiz bir ürpertiye kapıldı ve meraklı kalabalığın bakışlarından kurtulmak için adımlarını daha da hızlandırdı. Şık giyimli insanların arasından sıyrılırken her yandan fısıltılar duyuyordu: “Zavallı genç adam… Ah, şu lanet kadın!” Yaşlı kadının gizemli sözleri, gülünç kazaya öyle tuhaf bir trajik hava katmıştı ki az önce kimsenin dikkatini çekmeyen adama şimdi herkes acıyarak bakıyordu. Kadınlar, içindeki öfkenin aleviyle daha da belirginleşen güzel yüzünü, güçlü yapısını, bütün moda kurallarının dışında kalan kılığını bağışladılar. Turna balığı grisi frakının kesimi öyleydi ki, onu diken terzi modern biçimi ancak kulaktan dolma biliyor sanılırdı; iyi korunmuş siyah saten yeleği de görünüşüne belli bir öğretmen havası veriyordu, ama yürüyüşüyle duruşu bu havaya hiç uymuyordu. Öğrenci, Links’in hamamına çıkan yolun sonuna neredeyse varmışken nefesi kesilmek üzereydi. Yavaşlamak zorunda kaldı; ama başını kaldırmaya bile zor cesaret ediyordu, çünkü elmalarla çöreklerin hâlâ çevresinde dans ettiğini görüyor, kızlardan gelen her dostça bakışı Kara Kapı’daki alaycı kahkahaların yankısı sanıyordu. Böylece Links’in hamamının girişine vardı. Bayramlıklarını giymiş insanlar sıra sıra içeri giriyordu. İçeriden nefesli çalgıların müziği duyuluyor, neşeli konukların uğultusu giderek yükseliyordu. Zavallı öğrenci Anselmus’un gözleri neredeyse dolacaktı; çünkü Yükseliş Günü onun için hep özel bir aile bayramı olmuştu ve o da Links’in cennetinin mutluluğuna katılmak istemişti. Hatta yarım porsiyon romlu kahve ve bir şişe Doppelbier içmeyi tasarlamış; gönlünce yiyip içebilmek için de yanında, aslında izin verilenden ve uygun olandan fazla para getirmişti. Oysa elma sepetine attığı o uğursuz tekme, yanında taşıdığı her şeyi alıp götürmüştü. Kahve, Doppelbier, müzik, şık giyimli kızları seyretmek… Kısacası, düşlediği hiçbir zevk artık mümkün değildi. Ağır ağır oradan uzaklaştı ve sonunda Elbe kıyısındaki, o sırada ıssız olan yola saptı. Duvardan fışkırmış bir mürver ağacının altında hoş bir çimenlik buldu; oturup dostu müdür yardımcısı Paulmann’ın armağan ettiği şifalı tütünden piposunu doldurdu. Hemen önünde güzel Elbe’nin altın sarısı dalgaları şırıldayıp çağlıyordu; öte yakada görkemli Dresden, aydınlık kulelerini cesurca ve gururla, aşağıdaki çiçekli çayırlara ve yemyeşil ormanlara inen buğulu göğe doğru yükseltiyordu; derin alacakaranlıktan da sivri dişli dağlar uzak Bohemya’nın haberini veriyordu. Ama öğrenci Anselmus önüne karanlık karanlık bakarak duman halkalarını havaya üflüyor, sonunda öfkesi dile geliyordu: “İşin aslı, ben her türlü belaya ve sefalete doğmuşum! Fasulye kralı olamayışım, çift mi tek mi diye sorulduğunda hep yanlış bilmem, tereyağlı ekmeğimin hep yağlı yüzünün yere gelmesi… Bu dertlerin hepsini saymayacağım. Ama Şeytan’a inat öğrenci olmayı başarmışken bir kimyon Türkü olup öyle kalmak zorunda olmam, korkunç bir kader değil de nedir? Yeni bir ceket giyip de ilk seferinde üzerine yağ lekesi bulaştırmadan ya da kötü çakılmış bir çiviye takılıp lanet olası bir delik açmadan geçirebilir miyim? Bir saray müşavirini ya da bir hanımı selamlayıp da şapkamı uzağa fırlatmadan, yahut kaygan zeminde ayağım kayıp rezilce yuvarlanmadan yapabilir miyim? Halle’deyken her pazar kurulduğu gün, Lamingelerin yaptığı gibi dümdüz yürümeye kalktım diye, kırdığım çömlekler için üç dört gümüş kuruşu düzenli olarak harcamaz mıydım? Derse ya da çağrıldığım başka bir yere bir kez olsun zamanında vardım mı? Yarım saat önce yola çıkıp kapının önünde, kolu elimde beklemem neye yaradı? Tam zil çalarken kapıyı açacak olsam, Şeytan başıma bir leğen su döker ya da dışarı çıkan biriyle çarpıştırır, beni bin türlü kavgaya bulaştırır; sonunda da her şeyi kaçırırdım. Ah! Ah! Gelecekteki mutluluğa dair o kutlu düşleriniz, nereye gittiniz? Burada belki gizli müşavirliğe kadar yükselebileceğimi gururla sanıyordum! Ama uğursuz yıldızım en iyi hamilerimi bana düşman etmedi mi? Önerildiğim gizli müşavirin kesilmiş saç sevmediğini biliyorum. Berber güç bela enseme küçük bir peruk örgüsü tutturuyor, ama ilk eğilişimde zavallı ip kopuyor; etrafımda koklaşan şen bir mops, sevinçle kuyruğunu sallayarak örgüyü gizli müşavire götürüyor. Korkuyla peşinden atılıp adamın kahvaltı ederken çalıştığı masanın üzerine kapaklanıyorum; fincanlar, tabaklar, hokka ve kumluk şangırdayarak yere düşüyor; çikolata ve mürekkep, henüz yazılmış raporun üzerine sel gibi yayılıyor. “Beyefendi, delirdiniz mi siz?” diye haykırıyor öfkeli gizli müşavir ve beni kapı dışarı ediyor. Müdür yardımcısı Paulmann’ın bana yazıcılık işi için umut vermesi neye yarar? Her yerde peşimde olan uğursuz yıldızım buna izin verir mi? Yalnızca bugün! Sevgili Yükseliş Günü’nü keyifle kutlamak, gönlümce yiyip içmek istemiştim. Links’in hamamındaki herhangi bir konuk gibi gururla garsona, “Bir şişe Doppelbier, ama en iyisinden!” diyebilirdim. Akşam geç vakte kadar oturabilir, üstelik şöyle güzel giyinmiş şu ya da bu kız grubunun hemen yanında bulunabilirdim. Cesaretimin yerine geleceğini, bambaşka biri olacağımı biliyorum; hatta şu ya da bu hanım “Saat kaç oldu acaba?” ya da “Çaldıkları parça ne?” diye sorsa, kadehimi devirmeden, banka takılmadan hafif bir zarafetle ayağa kalkar; öne doğru bir buçuk adım eğilerek, “Müsaade ederseniz size yardımcı olayım matmazel; Tuna Kadını uvertürü bu,” ya da “Saat altı olmak üzere,” derdim. Dünyada kim bundan rahatsız olabilirdi ki? Hayır! Kızlar birbirlerine yaramazca gülümserdi; hani cesaretimi toplayıp hafif dünya sohbetinden anladığımı, hanımlarla nasıl konuşulacağını bildiğimi gösterebildiğimde yaptıkları gibi. Ama Şeytan beni şu lanet elma sepetine sürüklüyor, şimdi de ıssızlıkta şifalı tütünümü içmek zorunda kalıyorum…” Öğrenci Anselmus’un kendi kendine konuşmasını, hemen yanı başındaki çimenlerin arasından yükselip kısa süre sonra başının üzerindeki mürver ağacının dallarına ve yapraklarına doğru süzülen tuhaf bir hışırtı ve çıtırtı böldü. Kimi zaman akşam rüzgârı yaprakları sallıyor, kimi zaman da küçük kuşlar dallarda ötüşüp kanatlarını muzipçe çırpıyormuş gibiydi. Derken fısıltılar, mırıltılar başladı; çiçekler sanki asılı kristal çanlar gibi çınlıyordu. Anselmus kulak kesildi. Nasıl olduğunu kendisi de bilmeden, bu mırıltılar ve çınlamalar hafif, yarı silik sözlere dönüştü:

Aradan — araya, dalların, kabaran çiçeklerin arasından
salınır, süzülür, dolanırız — küçük kız kardeşim, küçük kız kardeşim,
sen de parıltıda salın — çabuk, çabuk yukarı — aşağı —
akşam güneşi ışınlarını savurur, akşam yeli fısıldar — akşam yeli
hışırdar — çiy hışırdar — çiçekler şarkı söyler — dilcikler gibi
kıpırdar; çiçeklerle, dallarla biz de şarkı söyleriz — yıldızlar
az sonra parlar — aşağı inmeli — aradan, içinden dolanır, sarılır,
salınırız, küçük kız kardeşim. —

Kafa karıştıran sözler böyle sürüp gitti. Öğrenci Anselmus, “Bu olsa olsa bugün anlaşılır sözlerle fısıldayan akşam rüzgârıdır,” diye düşündü. Tam o sırada başının üzerinde parlak kristal çanlardan bir üçlü akor yükseldi. Başını kaldırıp dallara dolanmış, yeşil altın gibi parlayan üç küçük yılan gördü; başlarını akşam güneşine doğru uzatıyorlardı. O sözler yeniden fısıldanıp mırıldandı; yılanlar yapraklarla dalların arasında aşağı yukarı kıvrılıp oynaştı. Böyle hızla kımıldadıklarında, mürver ağacı sanki karanlık yapraklarının arasından binlerce ışıldayan zümrüt saçıyordu. “Akşam güneşi mürver ağacında böyle oynuyor,” diye düşündü öğrenci Anselmus. Ama çanlar yeniden çınladı ve yılanlardan birinin başını kendisine doğru uzattığını gördü. Bütün bedeninden elektrik çarpmış gibi bir ürperti geçti; içinin en derininde titredi. Gözlerini yukarı dikti: Görkemli bir çift koyu mavi göz ona tarifsiz bir özlemle bakıyordu. Daha önce hiç bilmediği en yüksek mutlulukla en derin acının karışımı göğsünü parçalayacak gibiydi. O güzel gözlere ateşli bir arzuyla bakmayı sürdürürken kristal çanlar tatlı akorlarla daha güçlü çınladı; ışıldayan zümrütler üzerine döküldü, çevresini sardı, etrafında binlerce küçük alev gibi titreşip parlayan altın ipliklerle oynadı. Mürver ağacı kımıldayıp şöyle dedi: “Gölgemde yatıyordun, kokum seni sarmıştı; ama beni anlamadın. Aşkın tutuşturduğu zaman koku benim dilimdir.” Akşam yeli esip geçti ve şöyle dedi: “Şakaklarının çevresinde dolaştım, ama beni anlamadın. Aşkın tutuşturduğu zaman nefes benim dilimdir.” Güneş ışınları bulutları yarıp geçti; parıltıları sözler gibi alev aldı: “Seni kızgın altınla yıkadım, ama beni anlamadın. Aşkın tutuşturduğu zaman kor benim dilimdir.”

Görkemli göz çiftinin bakışına gittikçe daha derin dalarken özlemi kızıştı, arzusu alevlendi. Her şey, neşeli bir yaşama uyanır gibi kıpırdanıp canlandı. Çiçekler çevresinde güzel kokular yayıyordu; kokuları binlerce flütün görkemli ezgisi gibiydi. Söylediklerini yankıyla taşıyan altın akşam bulutları uzak diyarlara doğru süzülüp gitti. Ama güneşin son ışını hızla dağların ardında kaybolup alacakaranlık yöreye örtüsünü serince, uzaklardan gelen boğuk, derin bir ses haykırdı:

Hey, hey! Öte yanda ne fısıldaşıp duruyorsunuz? Hey, hey! Dağların ardındaki ışınımı kim arıyor? Yeterince güneşlendiniz, yeterince şarkı söylediniz. Hey, hey! Çalılığın, çimenin içinden — çimenin, ırmağın içinden! Hey, hey! Aşağı — aşağı inin! Aşağı — aşağı!

Ses, uzak bir gök gürültüsünün uğultusu gibi kayboldu; kristal çanlar ise kulak tırmalayan uyumsuz bir sesle çatladı. Her şey sustu. Anselmus, üç yılanın parıltılar saçarak çimlerin arasından ırmağa doğru kaydığını gördü. Hışırdayıp çıtırdayarak Elbe’ye daldılar; kayboldukları yerde dalgaların üzerinden yeşil bir ateş yükseldi ve kentin yönüne eğikçe uzanıp ışık saçarak buharlaştı.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…