Yaz kitap kapağı

2. bölüm / 18

II

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 18Şu an: II

II
Hatchard Anıt Kütüphanesi'nin çalışma saatleri üçten beşe kadardı; Charity Royall'ın görev duygusu da genellikle onu dörde buçuk olana kadar masasının başında tutardı.

Ama bunun North Dormer'a da kendisine de pratikte bir yarar sağladığını hiç görmemişti. İşine geldiğinde kütüphaneyi bir saat erken kapatmaya vicdanı elverirdi. Bay Harney gittikten birkaç dakika sonra kararını verdi, dantelini kaldırdı, kepenkleri kapattı ve bilgi tapınağının kapısını kilitledi.

Çıktığı sokak hâlâ boştu. Sağına soluna baktıktan sonra evine doğru yürümeye başladı. Ama eve girmek yerine yoluna devam etti, bir tarla patikasına saptı ve yamaçtaki çayıra tırmandı. Kapının sürgülerini indirip çayırın yıkılmakta olan duvarı boyunca uzanan patikadan ilerledi; rüzgârda taze püsküllerini sallayan bir karaçam kümesinin bulunduğu tepeciğe ulaştı. Orada yamaçtaki çimenlere uzandı, şapkasını çıkarıp yüzünü otlara gömdü.

Pek çok şeye karşı kör ve duyarsızdı; bunun belli belirsiz farkındaydı. Ama ışığa ve havaya, kokuya ve renge, kanındaki her damla karşılık veriyordu. Avuçlarının altında kuru dağ otlarının pütürlerini, yüzünü ezdiği kekiklerin kokusunu, rüzgârın saçlarında ve pamuklu bluzunun içinden dolaşmasını, karaçamların rüzgârda sallanırken çıkardığı gıcırtıyı seviyordu.

Rüzgârı hissetmenin, yanaklarını çimlere sürmenin verdiği sırf haz için sık sık tepeye tırmanıp orada yalnız başına yatardı. Genellikle o anlarda hiçbir şey düşünmez, dile gelmeyen bir iyilik haline gömülürdü. Bugün bu huzur, kütüphaneden kaçmış olmanın sevinciyle daha da artmıştı. Görev başındayken bir arkadaşının uğrayıp onunla sohbet etmesine pekâlâ razıydı ama kitaplarla ilgili darlanmaktan nefret ederdi. Kitapların yerini nasıl hatırlasın ki, zaten o kadar seyrek isteniyorlardı? Orma Fry ara sıra roman alırdı; erkek kardeşi Ben de kendi deyişiyle “jografi” kitaplarını ve ticaretle muhasebe üzerine olanları severdi. Başka kimse bir şey istemezdi; arada bir yalnızca “Tom Amca'nın Kulübesi”, “Bir Kestane Kabuğunun Açılışı” ya da Longfellow'un eserleri istenirdi. Bu kitaplar elinin altındaydı, karanlıkta bile bulabilirdi; ama beklenmedik istekler öylesine seyrek gelirdi ki ona haksızlığa uğramış gibi öfke verirdi...

Genç adamın görünüşünü, miyop gözlerini ve tuhaf konuşma biçimini sevmişti: sözü kısa kesiyor ama yumuşak konuşuyordu; elleri güneşte yanmış, sinirli damarları belirgin olduğu hâlde tırnakları bir kadın eli gibi düzgün ve pürüzsüzdü. Saçları da güneşte yanmış gibiydi; daha doğrusu, kırağı vurmuş eğrelti otlarının rengindeydi. Gözleri griydi; miyopların bakışındaki o insana dokunan ifade vardı. Gülümsemesi çekingen ama kendinden emindi; sanki onun hayal bile etmediği birçok şeyi biliyor, yine de üstünlüğünü ona hissettirmek istemiyordu. Oysa Charity bunu hissediyor ve bu duygudan hoşlanıyordu; çünkü bu onun için yeniydi. Yoksul ve bilgisizdi; bunu kendisi de biliyordu. Dağ’dan gelmiş olmakla en büyük utancın sayıldığı North Dormer’da bile en aşağı tabakadan biriydi. Yine de daracık dünyasında hep hüküm sürmüştü. Elbette bunda, Avukat Royall’ın “North Dormer’ın en büyük adamı” olmasının da payı vardı; hatta o kadar büyüktü ki, onu tanımayan yabancılar kasabanın onu nasıl barındırabildiğine şaşardı. Her şeye, hatta Bayan Hatchard’a rağmen North Dormer’da Avukat Royall hüküm sürüyordu; Avukat Royall’ın evinde ise Charity. Bunu kendi kendine hiç bu sözlerle ifade etmemişti ama gücünün farkındaydı; bu gücün neden kaynaklandığını biliyor ve ondan nefret ediyordu. Kütüphanedeki genç adam, belirsiz bir biçimde, ona ilk kez birine dayanmanın nasıl tatlı olabileceğini hissettirmişti.

Doğrulup saçındaki ot parçalarını silkeledi ve hüküm sürdüğü eve baktı. Hemen aşağısında duran ev kasvetli ve bakımsızdı. Solmuş kırmızı cephesi yoldan, kenarlarına bektaşi üzümü çalıları dikilmiş bir patikanın uzandığı bir “avlu”, yabanasmasıyla kaplanmış taş bir kuyu ve bir zamanlar Bay Royall’ın onu sevindirmek için Hepburn’den getirip yelpaze biçimli bir desteğe bağladığı cılız bir Crimson Rambler ile ayrılıyordu. Evin arkasında, çamaşır iplerinin gerildiği engebeli bir toprak parçası kuru taş duvara kadar uzanıyor; duvarın ötesinde bir mısır tarlasıyla birkaç sıra patates, kayalık ve eğrelti otlarıyla kaplı ıssız alana gelişigüzelce taşıyordu.

Charity evi ilk gördüğü anı hatırlayamıyordu. Dağ’dan aşağı getirildiğinde ateşli bir hastalığa yakalandığını söylemişlerdi. Hatırlayabildiği tek şey, bir gün Bayan Royall’ın yatağının ayak ucundaki karyolada uyanıp sonradan kendi odası olacak odanın soğuk ve derli toplu görünümüne gözlerini açmasıydı.

Bayan Royall yedi ya da sekiz yıl sonra öldü; o zamana kadar Charity çevresindeki çoğu şeyin ne olduğunu anlamıştı. Bayan Royall’ın üzgün, ürkek ve güçsüz olduğunu; Avukat Royall’ın sert ve öfkeli, ama ondan da güçsüz olduğunu biliyordu. Dağ’dan “aşağı getirilmesindeki” çıkar gözetmezliğini anmak ve onda bağımlılığını yakışır biçimde hissetmesini sağlamak için köyün öbür ucundaki beyaz kilisede Charity adıyla vaftiz edildiğini biliyordu. Bay Royall’ın vasisi olduğunu ama onu yasal olarak evlat edinmediğini de biliyordu; yine de herkes ona Charity Royall diyordu. Ayrıca hukuk mesleğine Nettleton’da başladıktan sonra neden orada çalışmak yerine North Dormer’a dönüp yaşamaya başladığını da biliyordu.

Bayan Royall’ın ölümünden sonra Charity’yi yatılı okula gönderme fikri konuşuldu. Bayan Hatchard bunu önerdi ve Bay Royall’la uzun uzun görüştü. Onun planı uyarınca Bay Royall bir gün önerdiği okulu görmek için Starkfield’a gitti. Ertesi gece yüzü kapkara dönmüştü; Charity’nin gözlemine göre, onu daha önce hiç bu kadar kötü görmemişti. Üstelik artık bu tür şeylerde biraz deneyim kazanmıştı.

Charity ne zaman yola çıkacağını sorunca Bay Royall kısa kesti: “Gitmiyorsun,” dedi ve kendisine büro dediği odaya kapandı. Ertesi gün Starkfield’daki okulun yöneticisi, “koşullar nedeniyle” o sırada başka bir öğrenciye yer açamayacağından korktuğunu yazdı.

Charity hayal kırıklığına uğradı ama durumu anlamıştı. Bay Royall’ın başını derde sokan Starkfield’ın ayartıları değildi; onu kaybetme düşüncesiydi. O korkunç derecede “yalnız” bir adamdı; Charity bunu anlamıştı, çünkü kendisi de öyle “yalnız”dı. O ve Bay Royall, o kasvetli evde yüz yüze, yalıtılmışlığın dibini görmüşlerdi. Charity ona özel bir sevgi duymuyor, ona en ufak bir minnet de beslemiyordu; yine de çevresindekilerden üstün olduğunu ve yalnızlığa karşı tek yoldaşının kendisi olduğunu bildiği için ona acıyordu. Bu yüzden Bayan Hatchard birkaç gün sonra onu yanına çağırıp Nettleton’daki bir okuldan söz edince ve bu kez bir arkadaşının “gerekli düzenlemeleri yapacağını” söyleyince, Charity sözünü kesip North Dormer’dan ayrılmamaya karar verdiğini bildirdi.

Bayan Hatchard tatlı dille onu kararından döndürmeye çalıştı ama başaramadı. Charity yalnızca, “Galiba Bay Royall çok yalnız,” diye tekrarladı.

Bayan Hatchard gözlüğünün ardından şaşkın şaşkın gözlerini kırpıştırdı. Uzun, narin yüzü şaşkınlık kırışıklarıyla dolmuştu. Ellerini maun koltuğunun kollarına dayayıp öne eğildi; söylemesi gereken bir şeyi dile getirmek istediği belliydi.

“Bu duygu sana yakışıyor, canım.”

Oturma odasının solgun duvarlarına göz gezdirip atalarının dagerotiplerinden ve öğretici nakış örneklerinden fikir almaya çalıştı; ama onlar da konuşmasını daha da zorlaştırıyor gibiydi.

“Aslına bakarsan mesele yalnızca... yalnızca sağladığı olanaklar değil. Başka nedenler de var. Anlayamayacak kadar gençsin...”

“Hayır, anlayamayacak kadar genç değilim,” dedi Charity sertçe. Bayan Hatchard’ın sarışın başlığının dibine kadar yüzü kızardı. Ama sözünün kesilmesinden belli belirsiz rahatlamış olmalıydı; çünkü yine dagerotipleri yardıma çağırarak şöyle bitirdi: “Elbette senin için elimden geleni her zaman yaparım; bir gün... bir gün... biliyorsun, her zaman bana gelebilirsin...”

Charity bu ziyaretten döndüğünde Avukat Royall verandada onu bekliyordu. Tıraş olmuş, siyah ceketini fırçalamıştı; heybetli bir adam heykeli gibi görünüyordu. Böyle zamanlarda Charity ona gerçekten hayranlık duyardı.

“Ee,” dedi, “karar verildi mi?”

“Evet, karar verildi. Gitmiyorum.”

“Nettleton’daki okula da mı?”

“Hiçbir yere.”

Boğazını temizleyip sertçe sordu: “Neden?”

“Gitmesem daha iyi,” dedi; odasına giderken yanından geçip gitti. Ertesi hafta Bay Royall, Crimson Rambler’ı ve yelpaze biçimli desteğini Hepburn’den getirip ona verdi. Daha önce ona hiç hediye almamıştı.

Hayatındaki bir sonraki önemli olay iki yıl sonra, on yedi yaşındayken yaşandı. Nettleton’a gitmekten nefret eden Avukat Royall, bir davayla ilgili olarak oraya çağrılmıştı. North Dormer’da ve çevredeki küçük yerleşimlerde dava işleri durgun olsa da mesleğini sürdürüyordu; bu kez de geri çeviremeyeceği bir fırsat çıkmıştı. Nettleton’da üç gün kaldı, davayı kazandı ve keyfi yerinde döndü. Bu onun için ender rastlanan bir ruh hâliydi; bu kez akşam yemeği masasında eski dostlarının onu “coşkuyla karşıladığını” etkileyici bir dille anlatmasıyla kendini gösterdi. Sonunda, içtenlikle şunu söyledi: “Nettleton’dan ayrılmakla ne büyük aptallık etmişim. Beni buna Bayan Royall zorladı.”

Charity, başına acı bir şey geldiğini ve anısını bastırmak için konuştuğunu hemen anladı. Onu düşünceli hâlde, dirseklerini akşam yemeği masasının yıpranmış muşambasına dayamış otururken bırakıp erkenden yatağa çıktı. Merdivenleri çıkarken, viski şişesinin durduğu dolabın anahtarını paltosunun cebinden almıştı.

Kapısındaki tıkırtıyla uyandı ve yataktan fırladı. Bay Royall’ın alçak ama buyurgan sesini duydu; bir kaza olduğunu düşünerek kapıyı açtı. Aklına başka bir şey gelmemişti. Ama kapıda, sonbahar ayının bir ışık huzmesi allak bullak olmuş yüzüne vururken onu görünce anladı.

Bir an sessizce birbirlerine baktılar. Sonra Bay Royall ayağını eşikten içeri uzatınca Charity kolunu uzatıp onu durdurdu.

“Buradan dönüp gideceksin,” dedi, kendi sesini bile şaşırtan tiz bir sesle. “Bu gece o anahtarı alamayacaksın.”

“Charity, içeri girmeme izin ver. Anahtarı istemiyorum. Yalnız bir adamım,” diye söze başladı; bazen onu etkileyen o derin sesle konuşuyordu.

Charity’nin yüreği korkuyla hopladı ama onu küçümseyerek geri tutmayı sürdürdü. “Öyleyse yanılmışsın. Burası artık karının odası değil.”

Korkmamıştı; yalnızca derin bir tiksinti duyuyordu. Belki Bay Royall bunu sezmiş ya da yüzünden okumuştu; çünkü bir an ona baktıktan sonra geri çekilip kapıdan yavaşça uzaklaştı. Kulağını kapının anahtar deliğine dayayınca karanlık merdivenlerden el yordamıyla inişini, mutfağa yönelişini duydu. Dolabın kapağının çarpmasını bekledi ama bir süre sonra evin kapısını açtığını işitti; sessizlikteki ağır ayak sesleri patikadan aşağı yürürken ona kadar geldi. Pencereye sokulup ay ışığında yolda yukarı doğru ilerleyen kamburunu çıkarmış siluetini gördü. Sonra zafer duygusuyla birlikte gecikmiş bir korku çöktü içine; iliklerine kadar üşümüş hâlde yatağa girdi.

Bir iki gün sonra, yirmi yıldır Hatchard Kütüphanesi’nin emanetçiliğini yapan zavallı Eudora Skeff aniden zatürreden öldü. Cenazeden sonraki gün Charity, Bayan Hatchard’ı görmeye gitti ve kütüphaneci olarak atanmasını istedi. Bu istek Bayan Hatchard’ı şaşırtmış gibiydi; belli ki yeni adayın yeterliliğini sorguluyordu.

“Ama canım, bilemiyorum. Sen biraz fazla genç değil misin?” diye tereddütle sordu.

“Biraz para kazanmak istiyorum,” diye karşılık verdi Charity.

“Bay Royall ihtiyaç duyduğun her şeyi vermiyor mu? North Dormer’da kimse zengin değil.”

“Buradan ayrılmama yetecek kadar para kazanmak istiyorum.”

“Buradan ayrılmak mı?” Bayan Hatchard’ın şaşkınlık kırışıkları derinleşti, acı dolu bir sessizlik çöktü. “Bay Royall’dan ayrılmak mı istiyorsun?”

“Evet. Ya da evde benimle birlikte kalacak başka bir kadın istiyorum,” dedi Charity kararlılıkla.

Bayan Hatchard, gergin ellerini koltuğunun kollarına kenetledi. Gözleri duvardaki solmuş yüzlere başvurdu. Kararsızlığını belli eden hafif bir öksürüğün ardından şöyle dedi: “Ev işleri... ev işleri sana fazla ağır geliyor, öyle mi?”

Charity’nin yüreği buz kesti. Bayan Hatchard’ın ona yardım edemeyeceğini ve bu güçlükten kurtulmak için tek başına mücadele etmesi gerektiğini anladı. İçindeki yalnızlık duygusu daha da derinleşti; kendini ölçülemeyecek kadar yaşlı hissetti. “Ona bebekle konuşur gibi konuşmak gerek,” diye düşündü; Bayan Hatchard’ın yıllar boyu süren olgunlaşmamışlığına acıyordu. “Evet, öyle,” dedi sesli olarak. “Ev işleri bana fazla ağır geliyor; bu sonbahar epey öksürdüm.”

Bu sözünün hemen yarattığı etkiyi fark etti. Zavallı Eudora’nın ölümünü hatırlayan Bayan Hatchard’ın beti benzi attı ve elinden geleni yapacağına söz verdi. Ama elbette danışması gereken kişiler vardı: din adamı, North Dormer’ın kasaba yöneticileri ve Springfield’da yaşayan uzak bir Hatchard akrabası. “Keşke okula gitmiş olsaydın!” diye iç çekti. Charity’yi kapıya kadar geçirdi; sonra, eşikte güvende olduğunu hissederek, kaçamak bir yardım çağrışımı taşıyan bakışla şöyle dedi: “Bay Royall’la geçinmek... bazen zordur, biliyorum; ama karısı ona katlandı. Unutma Charity, seni Dağ’dan aşağı getiren Bay Royall’dı.” Charity eve gidip Bay Royall’ın “bürosunun” kapısını açtı. Bay Royall sobanın yanında oturmuş, Daniel Webster’ın konuşmalarını okuyordu. Charity’nin kapısına geldiğinden beri geçen beş gün boyunca yemeklerde bir araya gelmişler, Eudora’nın cenazesinde yan yana yürümüşlerdi; ama birbirlerine tek kelime etmemişlerdi.

İçeri girince şaşkınlıkla başını kaldırdı. Charity, tıraş olmadığını ve alışılmadık ölçüde yaşlı göründüğünü fark etti; ama onu zaten hep yaşlı bir adam olarak düşündüğünden görünüşündeki değişiklik onu etkilemedi. Bayan Hatchard’ı görmeye gittiğini ve hangi amaçla gittiğini anlattı. Bay Royall’ın şaşırdığını gördü ama hiçbir şey söylemedi.

“Ona ev işlerinin bana fazla ağır geldiğini ve bir hizmetçi tutacak parayı kazanmak istediğimi söyledim. Ama parasını ben ödemeyeceğim; sen ödeyeceksin. Kendime ait param olsun istiyorum.”

Bay Royall’ın gür siyah kaşları çatıldı; mürekkepli tırnaklarıyla masasının kenarına tempo tutarak oturdu.

“Ne için para kazanmak istiyorsun?” diye sordu.

“İstediğim zaman buradan gidebilmek için.”

“Neden gitmek istiyorsun?”

Charity’nin küçümsemesi açığa vurdu kendini. “Ellerinde olsa North Dormer’da kim kalır sanıyorsun? Söylentiye göre sen bile kalmazdın!”

Başını eğerek sordu: “Nereye gideceksin?”

“Geçimimi sağlayabileceğim herhangi bir yere. Önce burada deneyeceğim; burada başaramazsam başka yere giderim. Gerekirse Dağ’a çıkarım.” Bu tehdidi savurup duraksadı; sözünün etkili olduğunu gördü. “Bayan Hatchard’la kasaba yöneticilerini ikna edip beni kütüphanede işe almalarını sağlamanı istiyorum. Evde benimle kalacak bir kadın da istiyorum,” diye yineledi.

Bay Royall’ın beti benzi iyice atmıştı. Charity sözünü bitirince ağır ağır ayağa kalktı, masaya yaslandı; bir iki saniye birbirlerine baktılar.

“Bak,” dedi sonunda, konuşmakta güçlük çekiyormuş gibi. “Sana söylemek istediğim bir şey var; daha önce söylemeliydim. Benimle evlenmeni istiyorum.”

Genç kız hiç kımıldamadan ona bakmayı sürdürdü. “Benimle evlenmeni istiyorum,” diye tekrarladı Bay Royall, boğazını temizleyerek. “Papaz gelecek pazar buraya çıkacak, o zaman işimizi hallederiz. Ya da seni arabayla Hepburn’e, hâkimin yanına götürür, orada nikâh kıydırırım. Nasıl istersen öyle yaparım.” Charity’nin acımasız bakışları altında gözlerini kaçırdı; huzursuzca ağırlığını bir ayağından ötekine verdi. Karşısında hantal, pejmürde ve darmadağın hâlde duruyordu. Masaya bastırdığı ellerindeki mor damarlar belirginleşmiş, uzun hatip çenesi bu itirafın çabasıyla titriyordu. Charity’ye, hep tanıdığı babacan yaşlı adamın korkunç bir karikatürü gibi göründü.

“Seninle mi evleneceğim? Ben mi?” diye alaycı bir kahkaha attı. “Geçen gece benden istediğin şey bu muydu? Sana ne oldu böyle, merak ediyorum. Aynaya en son ne zaman baktın?” Kendini dikleştirdi; gençliğinin ve gücünün bilincinde, küstahça duruyordu. “Bir hizmetçi tutmaktansa benimle evlenmenin daha ucuza geleceğini sanıyorsun herhâlde. Eagle County’nin en pinti adamı olduğunu herkes bilir; ama bu yolla söküklerini bir kez daha bana diktirebileceğini sanmıyorum.”

Charity konuşurken Bay Royall hiç kımıldamadı. Yüzü kül rengine dönmüştü; siyah kaşları sanki alayının alevi onu kör etmiş gibi titriyordu. Charity sustuğunda elini kaldırdı.

“Yeter... bu kadarı yeter,” dedi. Kapıya döndü, askıdan şapkasını aldı. Eşikte durakladı. “İnsanlar bana adil davranmadı... en başından beri adil davranmadılar,” dedi. Sonra çıktı.

Birkaç gün sonra North Dormer, Charity’nin ayda sekiz dolar maaşla Hatchard Anıt Kütüphanesi’ne kütüphaneci olarak atandığını ve Creston Bakımevi’nden yaşlı Verena Marsh’ın Avukat Royall’ın evine gelip yemekleri yapacağını şaşkınlıkla öğrendi.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…