Örnek Alınacak Hikâyeler kitap kapağı

8. bölüm / 15

Kan Bağı

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 15Şu an: Kan Bağı

KAN BAĞI
Yazın sıcak gecelerinden birinde, Toledo’da ırmak kıyısında vakit geçirip dönen yaşlı bir soylu, karısı, küçük oğlu, on altı yaşındaki kızı ve hizmetçi kızla birlikte yürüyordu. Gece aydınlık, saat on birdi; yol ıssız, adımları ağırdı. Çünkü Toledo’da ırmakta ya da vadide geçirilen güzel saatlerin ardından gelen yorgunluğu eve taşımak istemiyorlardı. O şehrin güçlü adaletine ve iyi huylu halkına güvenen iyi yürekli soylu, başlarına bir felaket gelebileceğini aklının ucundan geçirmeden, namuslu ailesiyle ilerliyordu. Ne var ki başımıza gelecek talihsizliklerin çoğunu önceden düşünmeyiz; bütün beklentilerinin aksine, onların huzurunu kaçıran ve yıllarca gözyaşı dökmelerine yol açan bir felaket geldi başlarına.

O şehirde yirmi iki yaşlarında bir bey vardı. Zenginliği, soylu kanı, eğri yaradılışı, aşırı özgürlüğü ve başıboş arkadaş çevresi onu, konumuna yakışmayan işler yapmaya ve gözü peklikler etmeye itiyor; ona küstah ünü kazandırıyordu. Şimdilik geçerli nedenlerle adını gizleyip Rodolfo diyeceğimiz bu bey, hepsi genç, neşeli ve küstah dört arkadaşıyla birlikte, soylunun çıktığı aynı yokuştan aşağı iniyordu.

İki alay karşılaştı: koyun sürüsüyle kurt sürüsü. Rodolfo ile arkadaşları yüzlerini örtmüş, arsızca davranarak anneye, kıza ve hizmetçi kıza baktılar. Yaşlı adam öfkelendi; cüretlerini kınayıp ayıpladı. Onlar alaycı yüz hareketleri ve gülüşlerle karşılık verdiler, işi daha ileri götürmeden yollarına devam ettiler. Ama Rodolfo’nun gördüğü yüzün olağanüstü güzelliği, soylunun kızı Leocadia’nın yüzüydü; belleğine öyle bir işlendi ki gönlünü peşinden sürükledi ve başına gelebilecek bütün sakıncalara rağmen ona sahip olma arzusu uyandırdı. Bir anda düşüncesini arkadaşlarına açtı; bir sonraki anda, Rodolfo’yu memnun etmek için geri dönüp kızı kaçırmaya karar verdiler. Çünkü cömertlik taslayan zenginler, taşkınlıklarını kutsayıp kötü arzularını iyi gösteren birilerini her zaman bulurlar. Böylece kötü niyetin doğması, paylaşılması, onaylanması, Leocadia’yı kaçırmaya karar verilmesi ve kaçırılması neredeyse bir anda olup bitti.

Yüzlerine mendillerini bağlayıp kılıçlarını çekerek geri döndüler. Birkaç adımda, kendilerini o gözü kara adamların elinden kurtardığı için Tanrı’ya şükretmeyi henüz bitirmemiş olanlara yetiştiler.

Rodolfo Leocadia’ya saldırdı, onu kollarına alıp kaçmaya başladı. Leocadia kendini savunacak gücü bulamadı; dehşet, yakınma sesini, hatta gözlerinin ışığını bile elinden aldı. Baygın ve kendinden geçmiş hâlde onu kimin götürdüğünü, nereye götürdüklerini görmedi. Babası seslendi, annesi çığlık attı, küçük erkek kardeşi ağladı, hizmetçi kız kendini tırmaladı. Ama sesler duyulmadı, çığlıklar işitilmedi, gözyaşları merhamet uyandırmadı, tırmalamaları da hiçbir işe yaramadı; çünkü ıssızlık, gecenin sessizliği ve suçluların acımasız yürekleri her şeyi örtüyordu. Sonunda birileri sevinçle uzaklaştı, ötekiler keder içinde kaldı.

Rodolfo hiçbir engelle karşılaşmadan evine ulaştı. Leocadia’nın anne babasıysa yaralı, perişan ve umutsuz hâlde evlerine vardılar: gözleri kör olmuştu, çünkü kızlarının gözleri onların ışığıydı; yalnız kalmışlardı, çünkü Leocadia onların tatlı ve hoş sohbetiydi. Başlarına gelen felaketi adalete bildirmenin doğru olup olmayacağını bilemiyor, kendi yüz karalarını duyuracak başlıca araç hâline gelmekten korkuyorlardı.

Yoksul soylular olarak yardıma muhtaçtılar; talihsizliklerinden başka kime dert yanacaklarını bilmiyorlardı. Bu sırada kurnaz Rodolfo, Leocadia’yı evinde, kendi odasına kapatmıştı. Onu taşırken baygın olduğunu fark etmiş, geçtiği sokakları, evi ve odayı görmesin diye gözlerini mendille bağlamıştı. Babası hâlâ hayattaydı ama Rodolfo’nun evde ayrı bir dairesi vardı; odasının ve o dairenin tüm kapılarının anahtarı kendisindeydi. (Çocuklarını göz altında tutmak isteyen anne babaların dikkatsizliği işte.) Leocadia baygınlığından ayılmadan önce Rodolfo arzusunu gerçekleştirmişti; çünkü gençliğin iffetsiz dürtüleri, onları daha da kışkırtacak rahatlığı ve koşulları nadiren, hatta hemen hemen hiç gözetmez. Aklının ışığı sönmüş hâlde, karanlıkta Leocadia’nın en değerli şeyini çaldı. Şehvet günahları çoğu zaman doyuma ulaşmanın ötesine geçmediğinden, Rodolfo hemen Leocadia’nın oradan kaybolmasını istedi; onu baygın hâliyle sokağa bırakmak aklına geldi. Bunu yapmaya giderken Leocadia’nın kendine geldiğini duydu:

—Neredeyim ben, zavallı? Bu nasıl bir karanlık, çevremi saran bu zifiri gece ne? Masumiyetimin arafında mıyım, suçlarımın cehenneminde mi? İsa! Kim dokunuyor bana? Yatakta mıyım, yaralı mıyım? Duyuyor musun beni, anneciğim, hanımım? İşitiyor musun, sevgili babam? Ah, ne talihsizim! Anne babamın beni duymadıklarını, düşmanlarımınsa bana dokunduğunu anlıyorum. Bu karanlık sonsuza dek sürse, gözlerim bir daha dünyanın ışığını görmese ne mutlu olurdum! Şu an bulunduğum yer, neresi olursa olsun, namusuma mezar olsun; çünkü bilinmeyen bir utanç, insanların diline düşmüş bir namustan iyidir. Şimdi hatırlıyorum (keşke hiç hatırlamasaydım!): Az önce anne babamla beraberdim. Hatırlıyorum, bize pusu kurdular. Anlıyorum ve görüyorum ki insanların beni görmesi doğru değil. Ey sen, kim olursan ol, burada benimle olan adam (bunu derken Rodolfo’nun ellerini tutuyordu), ruhun herhangi bir yalvarışa kulak veriyorsa, şöhretime zaferle el koyduğun gibi canıma da son vermeni diliyorum. Hemen al canımı; namusu olmayanın yaşaması doğru değil. Bana yaptığın zalimliği öldürürken göstereceğin merhametle dengeleyeceksin; böylece aynı anda hem zalim hem merhametli olacaksın.

Leocadia’nın sözleri Rodolfo’yu şaşkına çevirdi. Deneyimsiz bir delikanlı olduğundan ne diyeceğini, ne yapacağını bilemedi. Sessizliği Leocadia’yı daha da şaşırttı. Leocadia, yanında duran kişinin bir hayalet ya da gölge olup olmadığını anlamak için elleriyle yokladı. Bir bedene dokununca ve anne babasıyla birlikteyken başına gelen zorbalığı hatırlayınca, felaketinin gerçek olduğunu anladı. Bu düşünceyle, hıçkırık ve iç çekişlerin yarıda kestiği sözlerine yeniden başlayıp şöyle dedi:

—Cüretkâr delikanlı, yaşın küçük olsa da yaptıkların seni yargılamama yetiyor. Bana ettiğin kötülüğü, bu karanlıkla örttüğün gibi sonsuz bir sessizlikle örteceğine ve kimseye anlatmayacağına söz verir, yemin edersen seni bağışlarım. Bunca büyük bir haksızlığa karşı senden pek az şey istiyorum; ama benim için isteyebileceğim en büyük karşılık bu, senin de vermek isteyeceğin budur. Yüzünü hiç görmedim, görmek de istemiyorum; başıma geleni hatırlasam bile bana bunu yapanı hatırlamak, zarar verenin görüntüsünü belleğimde tutmak istemiyorum. Şikâyetlerimle gök arasında kalacak; dünyanın duymasını istemiyorum, çünkü dünya olayları olduğu gibi yargılamaz, kendi değer ölçüsüne göre hüküm verir. Bu gerçekleri nasıl söyleyebildiğimi bilmiyorum; oysa bunlar birçok olayın deneyimine ve uzun yılların düşüncesine dayanır, benim yaşım henüz on yediye bile varmadı. Demek ki aynı acı, dertli insanın dilini bazen bağlayıp bazen çözüyor: Kimi zaman inansınlar diye derdini büyütüyor, kimi zamansa çare bulmasınlar diye anlatmıyor. Ben susayım ya da konuşayım, inanmanı ya da bana bir çare bulmanı sağlayacağımı düşünüyorum. Bana inanmazsan bu bilgisizlik olur; bana çare bulman ise en ufak bir rahatlama sağlaması bile mümkün olmayan bir şey. Umutsuzluğa kapılmak istemiyorum, çünkü bunu sağlamak sana pek kolay. Şunu iyi anla: Zamanın geçmesinin sana duyduğum haklı öfkeyi yatıştıracağını umma; bana yeni haksızlıklar ekleme. Bana ne kadar az sahip olursan —ki oldun bile— kötü arzuların o kadar az alevlenir. Beni hiç düşünmeden, hiçbir iyi muhakemeye fırsat vermeyen bir dürtüyle incittiğini varsay. Ben de hiç doğmadığımı, ya da yalnızca talihsiz olmak için doğduğumu varsayacağım. Hemen beni sokağa, hiç değilse büyük kilisenin yakınına bırak; oradan evime dönmeyi bilirim. Ama beni takip etmemeye, evimi öğrenmemeye, anne babamın, benim ya da akrabalarımın adını sormamaya da yemin etmelisin. Onlar soylu oldukları kadar zengin olsalardı, benim kadar talihsiz olmazlardı. Bana cevap ver. Sesimden beni tanıyabileceğinden korkuyorsan bil ki babamla günah çıkardığım rahip dışında hayatımda hiçbir erkekle konuşmadım; ayrıca konuşma seslerini ayırt edebilecek kadar çok erkekle yakınlık içinde bulunup konuşmalarını da dinlemedim.

Yaralı Leocadia’nın akıllıca sözlerine Rodolfo’nun verdiği karşılık, ona sarılmak oldu; böylece kendi arzusunu yeniden doyurmak, Leocadia’yı yeniden utanca boğmak istediğini belli etti. Leocadia bunu görünce, genç yaşının düşündüreceğinden daha büyük bir güçle ayaklarıyla, elleriyle, dişleriyle ve diliyle kendini savundu; ona şöyle dedi:

—Ey hain, vicdansız adam, her kimsen, benden kopardığın şeyleri duygusuz bir ağaç gövdesinden ya da sütundan koparıp almış say. Bu yenilgi ve zafer senin utancına ve aşağılanmana yol açacak. Şimdi elde etmek istediğini ancak ölümümle elde edebilirsin. Baygınken beni ezip yok ettin; ama şimdi gücüm yerindeyken beni ancak öldürebilirsin. Şimdi uyanıkken direnmeden bu iğrenç arzuna boyun eğsem, beni mahvetmeye kalkıştığında baygınlığımı taklit ettiğimi düşünebilirsin.

Sonunda Leocadia öylesine yiğitçe ve inatla direndi ki Rodolfo’nun gücü de arzusu da kırıldı. Leocadia’ya karşı küstahlığının nedeni yalnızca şehvet dürtüsüydü; kalıcı gerçek aşk hiçbir zaman böyle bir dürtüden doğmaz. Dürtü geçince, pişmanlık kalmasa bile en azından onu yeniden yaşama isteği silikleşir. Soğuyup yorulan Rodolfo tek kelime etmeden Leocadia’yı yatağında, evinde bıraktı; odanın kapısını kapatıp ne yapması gerektiğini arkadaşlarına danışmaya gitti.

Leocadia yalnız ve kapalı kaldığını anlayınca yataktan kalktı, kaçabileceği bir kapı ya da kendini atabileceği bir pencere bulmak için elleriyle duvarları yoklayarak bütün odayı dolaştı. Kapıyı buldu ama kilitliydi. Açabildiği bir pencereye rastladı; pencereden içeri öyle parlak bir ay ışığı girdi ki Leocadia odayı süsleyen ipekli kumaşların renklerini seçebildi. Yatağın yaldızlı olduğunu, öyle zengin döşendiğini gördü ki herhangi bir beyin yatağından çok bir prensin yatağına benziyordu. Sandalyeleri ve yazı dolaplarını saydı; kapının yerini belleğine kazıdı. Duvarlarda asılı birkaç tablo gördüyse de üzerlerindeki resimleri seçemedi. Büyük pencerenin çevresi kaplıydı ve önünde kalın bir demir parmaklık vardı; baktığı yerde, yüksek duvarlarla çevrili bir bahçe uzanıyordu. Sokağa atlama niyetinin önüne çıkan engeller bunlardı. Odanın genişliğini ve zengin döşemesini görüp inceleyince, sahibinin önemli ve zengin biri olduğunu, hem de sıradan ölçüde değil, pek varlıklı olduğunu anladı. Pencerenin yanındaki yazı dolabının üstünde tümü gümüşten küçük bir çarmıha gerilmiş İsa heykelciği gördü. Onu alıp giysisinin koluna koydu; bunu ne dindarlıkla ne de hırsızlık niyetiyle, kendi ince düşünülmüş tasarısı uyarınca yaptı. Sonra pencereyi eski hâline getirdi, yatağa dönüp başına gelen bu kötü olayın nasıl sonuçlanacağını bekledi.

Ona yarım saat bile geçmemiş gibi geliyordu ki odanın kapısının açıldığını, birinin yanına geldiğini duydu. Adam tek kelime etmeden bir mendille gözlerini bağladı, kolundan tutup onu odadan çıkardı; sonra kapının yeniden kapandığını işitti. Bu kişi Rodolfo’ydu. Arkadaşlarını aramaya gitmiş ama Leocadia’yla yaşananlara onları tanık etmek doğru gelmediğinden buluşmak istememişti. Bunun yerine, yaptığı kötülükten pişman olup kızın gözyaşlarına dayanamamış gibi davranarak onu yolun ortasında bıraktığını söylemeye karar vermişti. Bu kararla, Leocadia’yı istediği gibi büyük kilisenin yakınına, şafak sökmeden götürdü; gün doğup onu sokağa bırakmasını engellemeden ve bir sonraki geceye kadar odasında tutmaya mecbur etmeden önce. O süre boyunca ne ona yeniden zorla sahip olmak ne de tanınmasına yol açacak bir fırsat vermek istiyordu.

Onu Belediye Meydanı dedikleri meydana götürdü. Orada, sesini değiştirip yarı Portekizce yarı Kastilyaca konuşarak güvenle evine gidebileceğini, kimsenin peşine düşmeyeceğini söyledi. Leocadia mendili çıkarmaya fırsat bulamadan, kendisinin görülemeyeceği bir yere çekilmişti.

Leocadia yalnız kalınca göz bağını çıkardı, bırakıldığı yeri tanıdı ve çevresine baktı; kimseyi göremedi. Yine de uzaktan biri onu izliyor olabilir diye kuşkulandığından, evine doğru ilerlerken her adımda durdu. Evi oradan çok uzak değildi. Peşinde biri varsa izini şaşırtmak için, kapısı açık bulduğu bir eve girdi; kısa bir süre sonra da kendi evine vardı. Anne babasını şaşkınlık içinde, üstlerini bile çıkarmamış ve dinlenmeyi akıllarından bile geçirmemiş hâlde buldu.

Onu görür görmez kollarını açıp yanına koştular; gözyaşları içinde karşıladılar. Dehşete düşmüş ama sevince boğulmuş Leocadia, anne babasından kendisiyle baş başa konuşmak için bir kenara çekilmelerini istedi; öyle yaptılar. Orada başına gelen talihsiz olayı bütün ayrıntılarıyla kısaca anlattı. Şerefine saldıran ve onu kaçıran kişi hakkında hiçbir bilgi edinemediğini söyledi. Felaketinin sahnelendiği yerde gördüklerini anlattı: pencereyi, bahçeyi, demir parmaklığı, yazı dolaplarını, yatağı ve ipekli kumaşları. Son olarak yanında getirdiği çarmıha gerilmiş İsa heykelciğini gösterdi. Görüntüsü karşısında gözyaşları tazelendi; yakarışlarda bulundular, öç istediler ve mucizevi cezalar dilediler. Leocadia, kendisine kötülük edeni tanımak istemediğini, ama anne babası onu tanımanın iyi olacağını düşünürse heykelciğin yardımıyla bunu başarabileceklerini de söyledi. Kiliselerin görevlilerine şehrin bütün mahalle kiliselerinin kürsülerinden, böyle bir heykelciği kaybeden kişinin onu belirleyecekleri bir din adamında bulabileceğini duyurtabilirlerdi. Böylece heykelciğin sahibini öğrenince evini, hatta düşmanının kim olduğunu da öğrenebilirlerdi.

Babası buna şöyle karşılık verdi:

—Kızım, sıradan kötülük senin akıllıca düşünceni boşa çıkarmasaydı doğru söylemiştin. Anlattığın odada bugün bu heykelciğin eksildiği hemen fark edilir; sahibi, orada bulunan kişinin onu aldığından emin olur. Heykelciğin bir din adamının elinde olduğunu öğrenirse, onu kaybedenin kim olduğunu açıklamaktan çok, elinde tutana kimin verdiğini öğrenmeye yarar. Çünkü sahibi, tarifini verdiği başka birini onu almaya gönderebilir. Böyle olursa bilgi edinmek yerine kafamız daha da karışır. Üstelik kuşkulandığımız hileyi biz de uygulayabiliriz: heykelciği üçüncü bir kişi aracılığıyla din adamına vererek. Yapman gereken, kızım, onu saklamak ve ona dua etmek. Felaketine tanıklık ettiğine göre adaletini sağlayacak bir hâkimin ortaya çıkmasına izin verir. Şunu unutma kızım: Bir onsluk açık utanç, bir arrobalık gizli lekeden daha çok acı verir. Tanrı katında herkesin önünde namuslu yaşayabiliyorsan, kendi içinde gizlice lekelenmiş olmana üzülme. Gerçek utanç günahtadır, gerçek onur erdemdedir. Sözle, arzuyla ve eylemle Tanrı’ya karşı suç işlenir. Sen O’nu ne sözle ne düşünceyle ne de eylemle incittiğine göre kendini namuslu bil; ben de sana gerçek baban gibi bakacağım, başka türlüsünü asla düşünmeyeceğim.

Babası bu bilgece sözlerle Leocadia’yı teselli etti. Annesi de ona yeniden sarılıp teselli etmeye çalıştı. Leocadia yeniden inleyip ağladı; sonra dedikleri gibi başını örtüp anne babasının koruması altında içine kapanık bir hayat sürmeye başladı; giyimi kuşamı da yoksulluğu kadar mütevazıydı.

Bu sırada Rodolfo evine dönünce çarmıha gerilmiş İsa heykelciğinin eksik olduğunu fark etti ve onu kimin almış olabileceğini düşündü. Ama önemsemedi; zengin biri olduğundan onu hesaba katmadı, anne babası da kendisinden istemedi. Üç gün sonra İtalya’ya gitmek üzere yola çıkarken odada bıraktığı her şeyi annesinin bir nedimesine sayıp teslim etti.

Rodolfo’nun İtalya’ya gitmeye karar vereli çok olmuştu. Bir zamanlar orada bulunmuş olan babası da ona, yalnız kendi ülkesinde şövalye olanların gerçek şövalye sayılamayacağını, başka ülkelerde de öyle olmak gerektiğini söyleyerek bu yolculuğa çıkmasını öğütlüyordu. Bu ve başka nedenlerle Rodolfo, babasının isteğini yerine getirmeye karar verdi. Babası ona Barselona, Cenova, Roma ve Napoli’de harcaması için yüklüce para verdi. O da iki arkadaşıyla hemen yola çıktı; bazı askerlerden İtalya ve Fransa’daki hanların bolluğunu, İspanyolların kaldıkları yerlerde sahip oldukları özgürlüğü işitmişti ve bunları tatmayı istiyordu. Askerler o yörelerden buraya dönerken İspanya’nın sefil han ve konaklarının darlığından, rahatsızlığından söz ederken, onların ağzından şu tür laflar dökülürdü: “İşte iyi tavuklar, güvercinler, jambonlar ve sosisler!” Sonunda Rodolfo, Leocadia’yla başına gelenleri hiç yaşamamışçasına az hatırlayarak yola koyuldu.

Leocadia bu sırada anne babasının evinde, olabildiğince içine kapanık bir hayat sürüyor, talihsizliğinin alnından okunacağından korktuğu için hiç kimseye görünmüyordu. Ancak birkaç ay sonra, o zamana kadar kendi isteğiyle yaptığı şeyi artık zorunluluktan yapmak zorunda kaldı: Gebe olduğunu anlayınca gözlerden uzak, gizli yaşaması gerektiğini gördü. Bu olay, biraz olsun dinmiş gözyaşlarını yeniden gözlerine getirdi; iç çekişleri ve ağıtları yine havayı dövmeye başladı. İyi yürekli annesinin sağduyusu bile onu teselli etmeye yetmiyordu. Zaman uçup gitti, doğum vakti geldi. Öylesine gizlice doğum yaptı ki ebelere bile güvenmeye cesaret edemedi; ebeliği annesi üstlendi ve dünyaya hayal edilebilecek en güzel çocuklardan birini getirdi. Çocuğu, doğduğu gibi aynı özen ve gizlilikle bir köye götürdüler; dört yıl orada büyüdü. Sonra dedesi onu yeğeni diye evine getirdi. Evleri pek varlıklı değildi ama çocuk en azından erdemli bir ortamda yetişiyordu.

Dedesi Luis adını taşıdığı için Luis adını verdikleri çocuk, güzel yüzlü, yumuşak huylu ve keskin zekâlıydı. O yaşta yapabildiği her şeyde soylu bir babanın oğlu olduğuna dair işaretler gösteriyordu. Öyle sevimli, güzel ve akıllıydı ki dedesiyle ninesi, kızlarının talihsizliğini onlara böyle bir torun verdiği için talih saymaya başladılar. Sokakta yürürken üzerine binlerce hayır duası yağardı: Kimi güzelliğine, kimi onu doğuran annesine, kimi babasına, kimi de onu böylesine iyi yetiştirenlere dua ederdi. Onu tanıyanların da tanımayanların da bu övgüleri arasında çocuk yedi yaşına geldi. Artık Latince ve romans okuyabiliyor, düzgün ve güzel bir el yazısıyla yazabiliyordu. Dedesiyle ninesinin amacı, onu zengin edemiyorlarsa bile erdemli ve bilgili yetiştirmekti; sanki bilgelik ve erdem, hırsızların da “talih” dedikleri şeyin de hükmedemediği zenginlikler değilmiş gibi.

Bir gün çocuk, ninesinin bir akrabasına iletisini götürürken şövalyelerin at yarışı yaptığı bir sokaktan geçti. Durup seyretmeye başladı; daha iyi görebilmek için bir yandan ötekine geçtiği sırada, bir atın altında kalmaktan kaçamadı. Atın sahibi, hayvanı hızla koşarken durduramadı; at çocuğun üzerinden geçti ve onu başından bolca kan akarken yerde ölü gibi bıraktı. Bu olur olmaz yarışı seyreden yaşlı bir şövalye, görülmemiş bir çeviklikle atından atladı ve çocuğun yanına koştu. Onu kollarında tutan birinden alıp kendi kucağına yerleştirdi; ak saçını ve büyük saygınlığını umursamadan uzun adımlarla evine gitti. Hizmetkârlarına çocuğu bırakıp bir cerrah çağırmaya gitmelerini buyurdu. Güzelim çocuğun başına gelenlere üzülen birçok şövalye de peşlerinden gitti. Çünkü kısa sürede, ezilen çocuğun, adı dedesiyle birlikte anılan o şövalyenin yeğeni Luisico olduğu haberi yayıldı. Haber ağızdan ağıza dolaşıp dedesine, ninesine ve gizli annesine ulaştı. Olan biteni iyice öğrenince akıllarını yitirmişçesine, çılgınca sevdiklerini aramaya çıktılar. Çocuğu götüren şövalye çok tanınmış ve ileri gelen biri olduğundan, yolda karşılaştıkları birçok kişi evini tarif etti. Çocuğun cerrahın elinde olduğu sırada oraya vardılar.

Evin sahibi şövalye ile karısı, çocuğun anne babası sandıkları kişilere ağlamamalarını, yakınırken seslerini yükseltmemelerini söylediler; bunların çocuğa hiçbir yararı olmayacaktı. Ünlü cerrah, çocuğu büyük bir özen ve ustalıkla tedavi ettikten sonra yaranın başlangıçta korktuğu kadar ölümcül olmadığını söyledi. Tedavinin ortasında, o zamana dek kendinde olmayan Luis ayıldı. Teyzesiyle amcasını görünce sevindi; onlar da ağlayarak kendini nasıl hissettiğini sordular. “İyiyim, yalnız bedenimle başım çok ağrıyor,” diye yanıt verdi. Doktor, onunla konuşmamalarını, dinlenmeye bırakmalarını buyurdu. Öyle yaptılar. Dedesi, ev sahibine yeğenine gösterdiği büyük iyilik için teşekkür etmeye başladı. Şövalye ise teşekkür etmesine gerek olmadığını söyledi ve şunu anlattı: Çocuğu yerde ezilmiş görünce, onu çok sevdiği kendi oğlunun yüzüyle bir tutmuş; onu kucağına alıp evine getirmesine, tedavi sürdüğü müddetçe elinden geldiğince rahat ettirmesine de bu duygusu yol açmış. Soylu bir hanımefendi olan karısı da aynı şeyi söyledi ve daha da içten vaatlerde bulundu.

Dede ile nine, böylesine Hristiyanca bir davranış karşısında hayran kaldılar. Anne ise daha da şaşkındı: Cerrahın verdiği haberle biraz olsun yatışan çalkantılı ruhu, oğlunun bulunduğu odayı dikkatle incelemişti. Birçok işaretten, oranın kendi namusunun sona erdiği ve felaketinin başladığı oda olduğunu açıkça anladı. O zamanlar odada bulunan duvar halıları artık yoktu ama odanın düzenini tanıdı; bahçeye bakan parmaklıklı pencereyi gördü. Yaralı çocuk yüzünden kapalı duran pencerenin herhangi bir bahçeye açılıp açılmadığını sordu. Öyle olduğunu söylediler. Ama daha da iyi tanıdığı şey, mezarının tabutu saydığı yatağın ta kendisiydi. Üstelik getirdiği heykelciğin durduğu yazı masası da aynı yerdeydi.

Sonunda, gözleri bağlı olarak odadan çıkarılırken saydığı basamaklar bütün kuşkularını doğruladı; oradan sokağa kadar kaç basamak olduğunu sağduyuyla dikkatlice saymıştı. Oğlunu bırakıp eve dönerken yine saydı ve sayının tam olarak tuttuğunu gördü. İşaretleri birbiriyle karşılaştırınca sezgisinin doğru olduğundan bütünüyle emin oldu. Bunu annesine ayrıntısıyla anlattı. Annesi de sağduyulu bir kadın olarak, torununun bulunduğu şövalyenin bir oğlu olup olmadığını ya da daha önce olup olmadığını araştırdı. Rodolfo dediğimiz kişinin oğlu olduğunu ve İtalya’da bulunduğunu öğrendi. İspanya’dan ne kadar önce ayrıldığını söylediklerine bakarak hesabını yaptı: Torununun yaşıyla aynı, tam yedi yıldı.

Bütün bunları kocasına anlattı. Üçü, kızlarıyla birlikte, yaralının durumunun nasıl sonuçlanacağını beklemeye karar verdiler. On beş gün içinde tehlikeyi atlattı; otuzuncu gün ayağa kalktı. Bu süre boyunca annesiyle ninesi onu ziyaret etti, ev sahipleri de kendi oğullarıymış gibi ilgilendiler. Leocadia’yla konuşurken şövalyenin karısı Doña Estefanía, bir gün ona, çocuğun İtalya’daki oğluna öyle benzediğini, ona her baktığında oğlunu karşısında görür gibi olduğunu söyledi. Leocadia, bir kez onunla yalnız kalınca, anne babasının onayıyla söylemeye karar verdiği sözleri söylemek için bu fırsatı kullandı. Sözleri şöyleydi ya da buna benzerdi:

—Hanımefendi, anne babam yeğenlerinin ağır yaralandığını işittikleri gün, göğün üzerlerine kapandığını, bütün dünyanın başlarına yıkıldığını sandılar. Gözlerinin ışığını, yaşlılıklarının değneğini yitirdiklerini düşündüler; öyle sevdikleri bu yeğenleri onlardan alınmıştı. Başka anne babaların çocuklarına duydukları sevgiyi kat kat aşan bir sevgiyle bağlılar ona. Ama derler ya, Tanrı yarayı verince ilacını da verir; çocuk bu evde ilacını, ben de burada ömrüm boyunca unutamayacağım anılarla ilgili bir düşünce buldum. Hanımefendi, ben soyluyum; çünkü anne babam da soylu, bütün atalarım da öyleydi. Talihin verdiği malları orta halli olsa da nerede yaşadılarsa namuslarını başarıyla korudular.

Doña Estefanía, Leocadia’yı hayranlık ve şaşkınlık içinde dinliyordu. Gözleriyle gördüğü hâlde, böylesine genç birinde bu kadar sağduyunun bulunabileceğine inanamıyordu. Yaşı ona göre aşağı yukarı yirmi olmalıydı. Ona tek kelime etmeden, Leocadia’nın söylemek istediklerinin hepsini anlatmasını bekledi. Leocadia oğlunun taşkınlığını, kendi namusunun lekelenmesini, soygunu, gözlerinin bağlanmasını, bu odaya getirilişini ve buranın kuşkulandığı yer olduğunu anlamasını sağlayan işaretleri anlattı. Bunları doğrulamak için göğsünden, yanında getirdiği çarmıha gerilmiş İsa heykelciğini çıkarıp ona şöyle dedi:

—Zor kullanılarak başıma gelenlere tanık olan Sen, Tanrım, hakkım olan telafinin yargıcı ol. Seni o yazı masasının üzerinden, bana yapılan haksızlığı hep hatırlamak için aldım; ondan öç dilemek için değil, çünkü bunu istemiyorum. Talihsizliğime sabırla katlanabilmem için bana biraz teselli vermeni dilemek için aldım. Hanımefendi, iyiliğinizi en ileri noktaya kadar gösterdiğiniz bu çocuk sizin gerçek torununuzdur. Onun ezilerek bu eve getirilmesine gökten izin verildi; böylece burada, umarım bulacağım gibi, talihsizliğime en uygun çareyi bulamasam bile ona dayanabilmemi sağlayacak bir yol buldum.

Bunları söylerken çarmıha gerilmiş İsa heykelciğine sarılıp Estefanía’nın kollarında bayıldı. Estefanía ise sonunda bir kadın, üstelik soylu bir kadın olarak, merhamet ve şefkatin kendisinde ne kadar doğal olduğunu gösterdi; erkekte çoğu zaman doğal olan zalimliğin tersine. Leocadia’nın bayıldığını görür görmez yüzünü onun yüzüne dayadı ve öylesine çok gözyaşı döktü ki Leocadia’nın kendine gelmesi için üzerine başka su serpmek gerekmedi.

İkisi bu hâldeyken Estefanía’nın kocası, şövalye, Luisico’nun elinden tutarak içeri girdi. Estefanía’nın ağladığını, Leocadia’nın bayıldığını görünce bunun nedenini hemen söylemelerini istedi. Çocuk, annesine kuzeni, ninesine de iyilik edeni diye sarılıyor; onların neden ağladığını da soruyordu.

—Efendim, size anlatacak çok şey var, diye karşılık verdi Estefanía kocasına. Sonunda şunu söylemem yetecek: Bu baygın kadını kızınız, bu çocuğu da torununuz sayın. Size anlattığım bu gerçeği bana şu genç kadın söyledi; çocuğun yüzü de bunu doğruladı ve doğruluyor. İkimiz de onda oğlumuzun yüzünü gördük.

—Daha açık konuşmazsanız sizi anlayamıyorum hanımefendi, diye karşılık verdi şövalye.

O sırada Leocadia kendine geldi. Çarmıha gerilmiş İsa heykelciğine sarılmış, sanki bir gözyaşı denizine dönüşmüştü. Bütün bunlar şövalyenin kafasını iyice karıştırmıştı. Karısı, Leocadia’nın kendisine anlattıklarının hepsini ona aktarınca şaşkınlığından sıyrıldı. Şövalye, kendisine pek çok gerçek tanıkla kanıtlanmış gibi, göğün tanrısal izniyle anlatılanlara inandı. Leocadia’yı teselli edip kucakladı, torununu öptü. Aynı gün Napoli’ye bir haberci gönderip oğullarına hemen dönmesini bildirdiler; onun için olağanüstü güzel, kendisine son derece uygun bir kadınla evlilik ayarlamışlardı. Leocadia’nın da oğlunun da artık anne babasının evine dönmesine izin vermediler. Kızlarının başına gelenlerin böyle iyi sonuçlanmasına çok sevinen anne babası, bunun için Tanrı’ya sonsuz şükürler ediyordu.

Haberci Napoli’ye ulaştı. Babasının sözünü ettiği böylesine güzel bir kadınla birlikte olma hevesine kapılan Rodolfo, mektubu aldıktan iki gün sonra İspanya’ya gitmeye hazır dört kadırganın kalkacağını öğrenince, hâlâ yanından ayrılmamış olan iki arkadaşıyla onlardan birine bindi. Yolculuğu elverişli geçti; on iki günde Barselona’ya vardı. Oradan posta arabasıyla yedi günde Toledo’ya ulaştı. Babasının evine öyle şık ve gösterişli girdi ki zarafetin ve gösterişin bütün aşırılıkları onda toplanmış gibiydi.

Anne babası, oğullarının sağ salim dönmesine ve eve gelişine sevindi. Leocadia, Doña Estefanía’nın verdiği plana ve talimatlara bağlı kalmak için gözlerden uzak bir köşeden onu izlerken donakaldı. Rodolfo’nun arkadaşları hemen evlerine gitmek istediler, ama Estefanía tasarısı için onlara ihtiyaç duyduğundan izin vermedi. Rodolfo akşama doğru gelmişti. Akşam yemeği hazırlanırken Estefanía, oğlunun iki arkadaşını bir kenara çekti. Leocadia’nın anlattığı üç kişiden ikisinin onlar olması gerektiğini kuşkusuz sanıyordu; çünkü Leocadia, soyulduğu gece Rodolfo’yla birlikte olduklarını söylemişti. Onlara, oğlunun yıllar önce bir kadını böyle bir gecede kaçırdığını hatırlayıp hatırlamadıklarını sordu. Bunun doğrusunu bilmek, bütün akrabalarının namusu ve huzuru açısından önemliydi. Öyle içten ve ısrarlı rica etti, böyle bir kaçırma olayını açıklamalarından kendilerine hiçbir zarar gelmeyeceğine onları öyle güzel inandırdı ki, sonunda gerçeği itiraf ettiler: Bir yaz gecesi, ikisi ve başka bir arkadaşları Rodolfo’yla birlikteyken, onun gösterdiği gece genç bir kadını kaçırmışlardı. Rodolfo kadınla birlikte gitmiş, onlar da kadını çığlıklarla savunmaya çalışan ailesini oyalamışlardı. Ertesi gün Rodolfo, kadını evine götürdüğünü onlara söylemişti. Sorulanlara verebilecekleri yanıt bundan ibaretti.

Bu iki kişinin itirafı, böyle bir olayda akla gelebilecek bütün kuşkuları ortadan kaldırdı. Böylece Estefanía iyi niyetli tasarısını gerçekleştirmeye karar verdi. Tasarısı şuydu: Akşam yemeğine oturmalarından biraz önce annesi, Rodolfo’yla baş başa bir odaya girdi. Ona bir portre uzatıp şöyle dedi:

—Oğlum Rodolfo, sana eşini göstererek keyifli bir akşam yemeği sunmak istiyorum. Bu onun gerçek portresi. Ama güzelliği ne kadar eksikse erdemi o kadar fazladır. Soylu, akıllı ve orta halli bir servetin sahibidir. Babanla ben onu senin için seçtiğimize göre, sana uygun kişi olduğuna güvenebilirsin.

Rodolfo portreyi dikkatle inceledi ve şöyle dedi:

—Portrelerini yaptıkları yüzlere güzellik katmakta genellikle eli açık olan ressamlar buna da aynı eli açıklığı gösterdilerse, asıl kişinin çirkinliğin ta kendisi olduğuna hiç kuşkum yok. Anneciğim, inan bana, çocukların anne babalarına her buyurduklarında itaat etmesi haklı ve iyidir; ama anne babaların da çocuklarına en çok arzuladıkları hayat durumunu sağlamaları uygun, hatta daha iyidir. Evlilik bağı ancak ölümle çözülebilecek bir düğüm olduğuna göre, onun bağları eşit ve aynı ipliklerden örülmüş olmalı. Erdem, soyluluk, akıl ve talih vergisi mallar, eşine nasip olmuş kişiyi elbette sevindirebilir; ama karısının çirkinliğinin kocanın gözlerini sevindirebilmesi bana olanaksız görünüyor. Gencim ama şunu iyi anlıyorum: Eşlerin birlikte tattıkları haklı ve yerinde haz, evlilik kutsal töreniyle bağdaşır. Bu haz eksik olursa evlilik aksar, ikinci amacından sapar. Salonunda, sofrasında, yatağında her saat gözlerinin önünde olacak çirkin bir yüzün insanı sevindirebileceğini düşünmekse yine söylüyorum, bana neredeyse olanaksız geliyor. Yaşamınız hakkı için, anneciğim, bana arkadaşlık edip canımı sıkmayacak bir eş verin. Sağa sola sapmadan, dosdoğru, göğün bize yüklediği boyunduruğu ikimiz birlikte taşıyalım. Bu hanımefendi, dediğiniz gibi soylu, akıllı ve zenginse benim mizacımdan farklı bir koca bulması zor olmaz: Kimi soyluluk, kimi akıl, kimi para, kimi de güzellik arar. Ben sonunculardanım; çünkü göğe, atalarıma ve anne babama şükürler olsun, soyluluğum bana miras kaldı. Bir kadın akılsız, sersem ya da budala değilse, aklının taşkınlık edecek kadar keskin olmaması da budala denecek kadar yetersiz olmaması da yeterlidir. Zenginlik bakımından da anne babamın varlığı beni yoksul düşme korkusundan uzak tutuyor. Ben güzelliği arıyor, güzel bir kadın istiyorum; namusluluk ve iyi huylar dışında bir çeyiz de istemiyorum. Eşimde bunlar varsa Tanrı’ya gönül rahatlığıyla hizmet eder, anne babama iyi bir yaşlılık sunarım.

Rodolfo’nun sözlerinden annesi çok memnun kaldı; çünkü tasarısının yolunda gittiğini anlamıştı. Ona, arzusuna uygun bir evlilik için elinden geleni yapacağını, hiç kaygılanmamasını, o hanımefendiyle yapılmış evlilik anlaşmasını bozmanın kolay olduğunu söyledi. Rodolfo teşekkür etti. Akşam yemeği vakti geldiğinden sofraya geçtiler. Babası, annesi, Rodolfo ve iki arkadaşı sofraya oturmuşken Doña Estefanía, belli etmeden şöyle dedi:

—Ah, ben ne günahkârım! Misafirime nasıl da iyi davranıyorum! Haydi, dedi bir hizmetkâra, Doña Leocadia’ya söyleyin; namusunu sorgulamadan gelip soframızı şereflendirsin. Burada oturanların hepsi benim evlatlarım ve onun hizmetkârlarıdır.

Bunların hepsi Doña Estefanía’nın planıydı; Leocadia’ya yapması gereken her şeyi önceden haber vermişti. Leocadia çok geçmeden çıktı ve hem süslenmiş hem de doğal güzelliğin verebileceği en güzel, ansızın ortaya çıkmış görünüşle karşılarına geldi.

Kış olduğu için baştan aşağı siyah kadife bir elbise giymişti; üzerine altın ve inci düğmeler serpiştirilmiş, beline ve boynuna elmaslar takılmıştı. Uzun, pek de sarı olmayan saçları başlı başına süsü ve örtüsüydü; aralarına örülmüş düğümler, bukleler ve elmas parıltıları, bakanların gözlerinin ışığını kamaştırıyordu. Leocadia zarif yapılı ve canlıydı. Oğlunun elinden tutuyordu; önünde iki genç hizmetçi, gümüş şamdanlara yerleştirilmiş balmumu mumlarıyla ona ışık tutuyordu.

Herkes, sanki orada mucize eseri belirmiş göksel bir varlıkmış gibi ona saygıyla eğilmek üzere ayağa kalktı. Gözlerini ona dikmiş, hayranlık içinde kalanların hiçbiri şaşkınlıktan tek kelime edemedi. Leocadia zarif bir tavır ve incelikli bir görgüyle hepsini selamladı. Estefanía elinden tutup onu yanına, Rodolfo’nun karşısına oturttu. Çocuğu da büyükbabasının yanına oturttular.

Leocadia’nın eşsiz güzelliğine daha yakından bakan Rodolfo kendi kendine şöyle diyordu:

“Annemin bana eş seçtiği kadın bu güzelliğin yarısına sahip olsaydı, dünyanın en mutlu erkeği sayardım kendimi. Tanrım, gördüğüm de ne! Yoksa baktığım, insan kılığına girmiş bir melek mi?”

Bu sırada Leocadia’nın güzel görüntüsü gözlerinden içeri süzülüp ruhuna yerleşiyordu. Akşam yemeği gelene dek, gözlerini kaçamak kaçamak izlediği ve artık gözlerinin ışığından bile çok sevdiği adamın yanı başında oturduğunu gören Leocadia da Rodolfo’yla yaşadıklarını düşünmeye başladı. Annesinin, Rodolfo’nun kocası olacağına dair verdiği umutlar ruhunda sönüyordu; annesinin vaatlerinin talihinin kısalığına yenik düşmesinden korkuyordu. Sonsuza dek mutlu ya da mutsuz olmaya ne kadar yakın olduğunu düşünüyordu. Bu düşünce öylesine yoğun, zihni öylesine karmakarışıktı ki yüreği sıkıştı; bir anda terlemeye ve benzi atmaya başladı. Sonunda bayıldı ve başını Doña Estefanía’nın kollarına bırakmak zorunda kaldı. Estefanía onu böyle görünce telaşla kollarına aldı.

Herkes telaşlandı; sofrayı bırakıp ona yardım etmeye koştu. En çok üzüldüğünü gösteren Rodolfo’ydu; yanına aceleyle varmaya çalışırken iki kez takılıp düştü. Giysilerini açmaya da yüzüne su serpmeye de rağmen Leocadia kendine gelmiyordu. Göğsünün kabarıp inmesi ve nabzının hissedilmemesi, öldüğüne dair açık belirtiler veriyordu. Evdeki kadınlı erkekli hizmetçiler daha düşüncesiz davranıp bağırış çağırış içinde onu ölü ilan ettiler. Bu acı haber, Doña Estefanía’nın daha sevinçli bir ana saklamak için gizlediği Leocadia’nın anne babasının kulağına ulaştı. Yanlarında bulunan papazla birlikte Estefanía’nın planını bozup salona çıktılar.

Papaz, günahlarından pişmanlık duyduğuna dair bir işaret olup olmadığına bakıp onu bağışlamak için hemen geldi. Fakat bayılmış birini bulacağını sanırken iki baygın kişi buldu; çünkü Rodolfo yüzünü çoktan Leocadia’nın göğsüne dayamıştı. Annesi, Leocadia nasılsa onun olacağı düşüncesiyle Rodolfo’nun yanına gelmesine izin verdi. Ama onun da kendinden geçtiğini görünce az kalsın kendisi de bayılacaktı; Rodolfo’nun kendine geldiğini görmeseydi bunu yapacaktı. Rodolfo kendine geldiğinde, böyle aşırı tepkiler verirken görülmüş olmaktan utandı. Fakat oğlunun ne hissettiğini neredeyse sezen annesi ona şöyle dedi:

—Oğlum, gösterdiğin aşırılıklardan utanma; asıl, birazdan öğreneceğin ve artık senden saklamak istemediğim şeyi öğrenince göstermediklerinden utan. Daha sevinçli bir ana dek bekletmeyi düşünüyordum. Canım oğlum, bil ki kollarımda tuttuğum bu baygın kadın senin gerçek eşindir. Gerçek diyorum, çünkü onu senin için babanla ben seçmiştik; portredeki kadın sahte.

Rodolfo bunları duyunca, aşkının ateşli arzusuna kapıldı. Koca adının, bulunduğu yerin namus ve edep kurallarının önüne çıkarabileceği bütün engelleri ortadan kaldırdığını düşünerek Leocadia’nın yüzüne atıldı; ağzını onun ağzına dayadı ve sanki ruhunun bedeninden çıkıp kendi ruhuna konmasını bekler gibi durdu. Herkesin gözyaşları acıma duygusuyla çoğalırken, çığlıklar kederle yükselirken, Leocadia’nın anne babası saçlarını ve sakallarını yolup dururken, oğullarının feryatları göklere ulaşırken Leocadia kendine geldi. Onun uyanışıyla, oradakilerin yüreğinden çekilip giden neşe ve mutluluk da geri döndü.

Leocadia kendini Rodolfo’nun kollarında buldu; edepli bir gayretle ondan kurtulmak istedi. Ama Rodolfo ona şöyle dedi:

—Hayır hanımefendi, böyle olmayacak; ruhunda yer etmiş adamın kollarından kurtulmak için çırpınmanız doğru değil.

Bu sözlerle Leocadia tümüyle kendine geldi. Doña Estefanía da ilk kararını daha fazla sürdürmekten vazgeçip papaza hemen oğlunu Leocadia’yla evlendirmesini söyledi. Papaz dediğini yaptı. Bu olay, evliliğin yalnızca tarafların karşılıklı rızasıyla, bugün uygulanan haklı ve kutsal işlemlerle ön hazırlıklar olmaksızın kurulabildiği bir dönemde yaşandığından evlenmelerine engel bir güçlük çıkmadı.

Orada bulunan herkesin duyduğu ortak sevinci, Leocadia’nın anne babasının Rodolfo’ya sarılışını, Tanrı’ya ve kendi anne babalarına şükredişlerini, iki tarafın karşılıklı vaatlerini, Rodolfo’nun arkadaşlarının o geliş gecesi böylesine güzel bir evlilikle apansız karşılaşınca yaşadıkları şaşkınlığı anlatmayı benimkinden daha zarif bir kaleme ve daha ince bir zekâya bırakayım. Hele Doña Estefanía herkesin önünde Leocadia’nın, oğlunun Doña Estefanía’nın yanında kaçırdığı genç kız olduğunu anlatınca Rodolfo’nun şaşkınlığı daha da arttı. Bu gerçeği iyice doğrulamak için, kuşku duymadığı bu gerçeği bütünüyle kavramasını sağlayacak bir işaret vermesini Leocadia’dan istedi; çünkü anne babasının bunu iyice araştırmış olacağını düşünüyordu.

Leocadia şöyle karşılık verdi:

—Bir başka baygınlıktan uyanıp kendime geldiğimde, efendim, onurum elimden alınmış hâlde kollarınızda buldum kendimi. Ama buna değdiğini düşünüyorum; çünkü şimdi geçirdiğim baygınlıktan uyanınca da yine o zamanki adamın kollarında, bu kez onurum korunmuş hâlde buldum kendimi. Bu işaret yetmezse, bir haçlı İsa tasvirini de işaret sayın; onu sizden ancak ben çalmış olabilirim. Sabah onu eksik bulduysanız ve hanımefendimin elinde duran da aynı tasvirse...

—Sen benim ruhumsun; Tanrı ne kadar ömür biçerse o yıllar boyunca da öyle kalacaksın, sevgilim.

Ona yeniden sarıldı; ikisine verilen hayır duaları ve kutlamalar yine başladı.

Yemek geldi, bu gece için önceden hazırlanmış müzisyenler de geldi. Rodolfo, oğlunun yüzünde kendi yüzünü gördü; dört büyükanne ve büyükbabası sevinçten ağladı. Bütün evin her köşesi coşkuya, mutluluğa ve sevince açıldı. Gece hafif ve kara kanatlarıyla uçup gidiyordu ama Rodolfo’ya kanatlarla değil, koltuk değnekleriyle ağır ağır ilerliyormuş gibi geliyordu; sevgili karısıyla baş başa kalmayı öylesine arzuluyordu.

Sonunda beklenen saat geldi; çünkü her şeyin bir sonu vardır. Herkes yatmaya gitti, bütün ev sessizliğe gömüldü. Ama bu öykünün gerçeği sessizliğe gömülmeyecek; Toledo’da bıraktıkları çok sayıdaki çocukları ve soylu soyları buna izin vermeyecek. Bu iki mutlu eş, göğün ve Luisico’nun yiğit, soylu ve Hristiyan büyükbabasının yerde dökülmüş hâlde gördüğü Kan Bağı’nın izin vermesiyle, birbirlerinin, çocuklarının ve torunlarının tadını nice mutlu yıl boyunca çıkardılar.

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…