Eugénie Grandet kitap kapağı

12. bölüm / 15

XII

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 15Şu an: XII

XII
Bu ölümün ertesi günü Eugénie, doğduğu, çok acı çektiği ve annesinin henüz öldüğü eve karşı yeni bir bağlılık duydu. Pencereyi ve tekerlekleri üzerinde duran sandalyeyi görmeye dayanamıyor, gözyaşlarına boğuluyordu. Babasının en şefkatli ilgisinin odağı olduğunu görünce, yaşlı babasının yüreğini yanlış tanıdığını düşündü. Sabahları gelip kahvaltıya götürmek için koluna giriyor; saatlerce ona neredeyse şefkatli gözlerle bakıyor; sanki altınmış gibi üzerine titriyordu. Yaşlı adam kendinden o kadar farklıydı, kızının yanında o kadar sık titriyordu ki zayıflığına tanık olan Nanon ile Cruchot kadınları bunu yaşlılığına yoruyor ve aklını yitirmesinden korkuyorlardı. Fakat ailenin yas tuttuğu gün, akşam yemeğinden sonra—sırrını bilen tek kişi Mösyö Cruchot da yemeğe çağrılmıştı—yaşlı cimrinin davranışlarının nedeni ortaya çıktı.

“Canım kızım,” dedi, sofra kaldırılıp kapılar dikkatlice kapatılınca, “artık annenin mirasçısısın; aramızda halletmemiz gereken birkaç küçük mesele var. Öyle değil mi, Cruchot?”

“Evet.”

“Bunları bugün konuşmamız şart mı, baba?”

“Evet, evet, yavrum; içinde bulunduğum belirsizliğe dayanamıyorum. Beni üzmek istemezsin, değil mi?”

“Ah, baba…”

“Öyleyse hepsini bu gece halledelim.”

“Benden ne yapmamı istiyorsunuz?”

“Kızım, bunu benim söylemem doğru olmaz. Ona sen anlat, Cruchot.”

“Matmazel, babanız malları bölüşmek, mülkü satmak ya da elinde bulunabilecek nakit para üzerinden muazzam vergiler ödemek istemiyor. Bütün bunlardan kaçınmak için, servetinin tamamının dökümünü çıkarmaktan muaf tutulması gerekiyor. Bu servetin bir bölümü annenizden size miras kaldı ve şu anda sizinle babanız arasında bölüşülmeden duruyor…”

“Cruchot, bunu küçücük bir kıza anlatmadan önce söylediklerinden emin misin?”

“Bırak da kendi bildiğim gibi anlatayım, Grandet.”

“Evet, evet, dostum. Ne sen ne de kızım beni soymak istiyorsunuz, değil mi yavrum?”

“Ama Mösyö Cruchot, ne yapmam gerekiyor?” diye sabırsızca sordu Eugénie.

“Şöyle,” dedi noter, “annenizin mirası üzerindeki haklarınızdan vazgeçtiğiniz, babanıza da yaşamı boyunca aranızda bölüşülmemiş bütün malları kullanma ve onlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkı tanıdığınız bir belgeyi imzalamanız gerekiyor; o da anaparayı size garanti ediyor.”

“Söylediklerinizden tek kelime anlamıyorum,” diye karşılık verdi Eugénie. “Belgeyi verin, nereye imza atacağımı gösterin.”

Baba Grandet bir belgeye, bir kızına bakıyor; sonra yine kızına, yine belgeye dönüyordu. Öyle şiddetli bir heyecana kapılmıştı ki alnındaki teri sildi.

“Kızım,” dedi, “kayda geçirilmesi epey pahalıya mal olacak bu belgeyi imzalamak yerine, zavallı sevgili rahmetli annenin mirasındaki mirasçı haklarından vazgeçip geleceğini bana emanet etsen daha çok hoşuma gider. O zaman sana her ay yuvarlak hesap yüz frank öderim. Düşünsene, istediğin herkes için dilediğin kadar ayin okutabilirsin. Ha? Ayda yüz frank; livre olarak ne eder?”

“Ne isterseniz yaparım, baba.”

“Matmazel,” dedi noter, “herhangi bir güvence olmaksızın kendinizi yoksun bıraktığınızı belirtmek benim görevim…”

“Aman Tanrım, bunun benim için ne önemi var?”

“Sus, Cruchot! Karar verildi, iş bitti!” diye haykırdı Grandet; kızının elini tutup kendi eliyle vurdu. “Eugénie, sözünden dönmeyeceksin, değil mi? Dürüst bir kızsın, değil mi?”

“Ah, baba…”

Onu coşkuyla öptü, neredeyse boğacak kadar sıkı kollarına bastırdı.

“Git, canım kızım; babanın hayatını geri verdin. Ama ona yalnızca kendisinin sana verdiğini geri veriyorsun: artık ödeştik. İş böyle yapılır. Hayat bir iştir. Seni kutluyorum! Erdemli bir kızsın, babanı seviyorsun. Bundan sonra canın ne isterse yap. Yarın, Cruchot,” diye ekledi, dehşete kapılmış notere bakarak, “vazgeçme belgesini hazırlarsın; sonra mahkeme kayıtlarına geçirirsin.”

Ertesi sabah Eugénie, kendi kendini yoksun bıraktığı belgeleri imzaladı. Ne var ki ilk yılın sonunda yaşlı adam, söz vermesine rağmen kızına aylık yüz frankın bir sou’sunu bile vermemişti. Eugénie bunu tatlı dille hatırlatınca adamın yüzü kızardı; aceleyle gizli saklama yerine gidip yeğeninden aldığı mücevherlerin yaklaşık üçte birini getirdi ve kıza verdi.

“Al bakalım, yavrum,” dedi alaycı bir sesle. “Şu mücevherleri bin iki yüz frankına sayar mısın?”

“Ah, baba, gerçekten mi? Bunları bana verecek misiniz?”

“Gelecek yıl bir o kadar daha veririm,” dedi mücevherleri önlüğüne atarak. “Böyle giderse yakında onun bütün süs püsünü alırsın,” diye ekledi; kızının duygularını hesaba katabilmekten mutluluk duyarak ellerini ovuşturdu.

Yine de yaşlı adam, hâlâ dinç olmasına rağmen, kızını tutumluluğunun sırlarına ve bu işi nasıl yürüttüğüne alıştırmanın önemini kavramıştı. Art arda iki yıl boyunca ev yemeklerini kendi gözetiminde ona sipariş ettirdi, kiraları ona toplattı; bağlarıyla çiftliklerinin adlarını ve ne kadar gelir getirdiklerini de yavaş yavaş, birer birer öğretti. Üçüncü yıla doğru kızını cimri yöntemlerine öyle alıştırmıştı ki bunlar onun yerleşik yaşam alışkanlıklarına dönüşmüştü. Artık evin anahtarlarını gönül rahatlığıyla ona bırakabiliyor, onu evin hanımı yapabiliyordu.

Eugénie ile babasının tekdüze yaşamını değiştirecek hiçbir olay yaşanmadan beş yıl geçti. Her gün aynı işler, saat mekanizmasının otomatik düzeniyle tekrarlanıyordu. Matmazel Grandet’nin derin kederini herkes biliyordu; ama herkes nedenini tahmin etse de zengin mirasçının gönül durumuna ilişkin bütün Saumur’un kuşkularını doğrulayacak tek bir söz bile etmedi. Tek arkadaşları üç Cruchot ile onların azar azar Grandetlerin evine soktuğu birkaç yakın dostlarıydı. Eugénie’ye briç oynamayı öğretmişlerdi ve her akşam oyun için gelirlerdi. Babası 1827 yılında, güçsüzlüğünün ağırlığını hissedince, onu topraklarının işleri konusunda biraz daha bilgilendirmek zorunda kaldı; bir sorun çıkarsa dürüstlüğüne çok güvendiği Mösyö Cruchot’ya başvurmasını söyledi.

O yılın sonlarına doğru, seksen iki yaşındaki yaşlı adam felç geçirdi; hastalık hızla ilerledi. Doktor Bergerin umudunu kesmişti. Eugénie, dünyada tek başına kalacağını hissederek babasına daha da yaklaştı; sevgisinin son yaşayan halkasına daha sıkı sarıldı. Bütün seven kadınlar gibi onun gözünde de aşk, yaşamın ta kendisiydi. Charles yanında değildi; Eugénie bütün ilgisini, aklı zayıflamaya başlamış ama içgüdüsel kurnazlığını koruyan yaşlı babasına adadı. Bu adamın ölümüyle yaşamı arasında hiçbir karşıtlık yoktu. Sabahları onu odasının şöminesiyle altın dolu olduğu kuşkusuz gizli odanın kapısı arasındaki noktaya yuvarlatırdı. Duyduğu en ufak sesin bile ne olduğunu sorar; noterin büyük şaşkınlığına, avludaki bekçi köpeğinin esnemesini bile işitirdi. Kiraların vadesi geldiğinde ya da bağ işçileriyle hesap görülüp makbuz verilmesi gerektiğinde, görünüşteki uyuşukluğundan sıyrılıverirdi. O zaman sandalyesini tekerlekleri üzerinde ileri sürerek iç odanın kapısına kadar giderdi. Kapıyı kızına açtırır, para torbalarını gizli bölmelere üst üste dizerken onu izler, sonra kapıyı yeniden kilitlemesini beklerdi. Eugénie, anahtarı ona verip sessizce sandalyesine dönerdi; o da anahtarı yeleğinin cebine koyar, ara sıra elleyerek yoklardı. Zengin mirasçının yeğeni başkanla evleneceğinden, Charles Grandet dönmezse bu evliliğin kaçınılmaz olduğundan emin olan eski dostu noter, ona gösterdiği ilgiyi iki katına çıkardı. Her gün Grandet’den talimat almaya gelir; Froidfond’a, çiftliklere, tarlalara ve bağlara onun adına giderek ürünleri satar, her şeyi altınla gümüşe çevirir, bunlar da çuvallarla gizli saklama yerine taşınırdı.

Sonunda yaşlı adamın güçlü bedeninin yavaş yavaş yenik düştüğü son nöbet başladı. Gizli odanın kapısına dönük biçimde şöminenin yanına oturmakta kararlıydı. Üzerine örtülen bütün örtüleri üzerinden çekip rulo yaptı. Nanon’a, “Kaldır onları, kilitle; çalınmasınlar,” dedi.

Bütün varlığının sığındığı gözlerini açabildiği sürece, hazinelerinin bulunduğu kapıya çevirdi bakışlarını. Kızına, dehşet dolu bir sesle, “Oradalar mı? Oradalar mı?” diye soruyordu.

“Evet, babacığım,” diye cevap verirdi.

“Altınlara göz kulak ol; önüme altın koy.”

Eugénie onun önündeki masaya altınları dizerdi. Yaşlı adam saatlerce gözlerini onlara dikerek otururdu; tıpkı görmeye yeni başlayan bir çocuğun aynı nesneye şaşkın şaşkın bakması gibi. Çocuğun yüzünde beliren kederli gülümseme onun yüzünde de titreyip dururdu.

Bazen yüzüne bir mutluluk ifadesi yayılırken, “İçimi ısıtıyor!” derdi.

Bucak rahibi son ayinleri yapmak üzere geldiğinde, saatlerdir körleşmiş görünen yaşlı adamın gözleri gümüş haçı, şamdanları ve kutsal su kabını görünce parladı. Onlara gözlerini dikip baktı; yüzündeki ur son kez kıpırdadı. Rahip, öpmesi için altın yaldızlı gümüş haçı dudaklarına yaklaştırınca, yaşlı adam onu kapmaya çalışır gibi korkunç bir hareket yaptı; bu son çaba canına mal oldu. Yanında diz çökmüş, katılaşmaya başlamış ve çoktan soğumuş elini gözyaşlarıyla ıslatan Eugénie’yi görmediği hâlde onu çağırdı.

“Babacığım, beni kutsa!” diye yalvardı.

“Her şeye göz kulak ol. Öte tarafta hesabını vereceksin!” dedi; bu son sözleriyle Hristiyanlığın her zaman cimrilerin dini olduğunu kanıtladı.

Eugénie Grandet artık o gri evde, Nanon’dan başka sesini duyup anlayacağından emin olduğu kimsesi olmadan yapayalnızdı. Onu kendi varlığı için seven ve kederlerini paylaşabildiği tek kişi Nanon’du. la Grande Nanon, Eugénie için bir lütuftu. Hizmetçi değil, alçakgönüllü bir dosttu. Babasının ölümünden sonra Mösyö Cruchot’dan Saumur yöresinde üç yüz bin franklık taşınmaz ve taşınır mal geliri olduğunu öğrendi; ayrıca altmış franktan alınıp bugün yetmiş altı frank eden devlet tahvillerine yüzde üç faizle yatırılmış altı milyon frankı, iki milyon frank altın parası, yüz bin frank değerinde gümüş écusu ve henüz tahsil edilmemiş faizleri vardı. Servetinin toplamı on yedi milyon franka ulaşıyordu.

“Kuzenim nerede?” Aklından geçen tek şey buydu.

Mösyö Cruchot bütün mirasın açık ve kesin dökümünü müvekkiline sunduğu gün Eugénie, boş salonda şöminenin yanında Nanon’la baş başa oturuyordu. Annesinin oturduğu tekerlekli sandalyeden kuzeninin içtiği bardağa kadar her şey artık bir anıydı.

“Nanon, ikimiz baş başayız…”

“Evet, matmazel. O canımın nerede olduğunu bilsem, onu bulmak için yayan yola çıkardım.”

“Aramızda okyanus var,” dedi.

Zavallı mirasçı, kendisi için bütün evren olan o soğuk, karanlık evde yaşlı hizmetçisiyle birlikte gözyaşı dökerken, Nantes’tan Orléans’a kadar bütün yörede Matmazel Grandet’nin on yedi milyonluk serveti yankılanıyordu. İlk işlerinden biri Nanon’a yılda bin iki yüz franklık gelir bağlamak oldu. Nanon’un zaten altı yüz frankı daha vardı; artık zengin ve talipleri kıskandıracak bir kısmetti. Bir aydan kısa sürede bu iyi yürekli kadın bekârlıktan evliliğe adım attı; Matmazel Grandet’nin bütün mülklerinin bekçisi olarak atanan Antoine Cornoiller’in koruması altındaydı. Madame Cornoiller’in yaşıtlarına karşı belirgin bir üstünlüğü vardı: elli dokuz yaşında olmasına rağmen kırkından fazla göstermiyordu. Güçlü yüz hatları zamanın yıpratıcı etkilerine direnmişti. Yarı manastır hayatının sağlıklı alışkanlıkları sayesinde, gül gibi teni ve demir gibi bünyesiyle yaşlılığa meydan okuyordu. Belki de hayatında hiç evlendiği günkü kadar güzel görünmemişti. Çirkinliğinin bütün nimetlerinden yararlanıyordu; iri yarı, şişman ve güçlüydü. Bozulmaz yüzündeki mutlu ifade, birçok kişiyi Cornoiller’i kıskandıracak kadar güzeldi.

“Rengi solmaz!” dedi kumaşçı.

“Çocuk yapması işten bile değil,” dedi tuz tüccarı. “Kusura bakmayın ama salamura içinde kalmış gibi.”

“Zengin kadın; şu Cornoiller de kendine iyi bir iş yaptı,” dedi üçüncü bir adam.

Nanon eski evden çıkıp kiliseye doğru yola koyulunca, bütün mahallenin sevdiği bu kadın dolambaçlı sokaktan yürürken pek çok iltifat aldı. Eugénie ona düğün hediyesi olarak üç düzine gümüş çatal kaşık vermişti. Bu gösteriş karşısında şaşkına dönen Cornoiller, gözleri yaşararak hanımından söz ediyor; onun uğruna parça parça doğranmaya razı olacağını söylüyordu. Matmazel Grandet’nin kâhyası olan Madame Cornoiller, yeni görevinden de kocasına sahip olmaktan aldığı kadar mutluluk duyuyordu. Haftalık hesapları tutuyor; erzakları kilitleyip rahmetli efendisinin usulünce her gün dağıtıyordu. İki hizmetçiyi yönetiyordu: bir aşçıyı ve ev çamaşırlarını onaran, matmazelin elbiselerini diken bir hizmetçiyi. Cornoiller ise bekçiyle kahyanın görevlerini bir arada yürütüyordu. Nanon’un seçtiği kadın hizmetçilerin “tam birer hazine” olduklarını söylemeye gerek yok. Böylece Matmazel Grandet’nin dört hizmetçisi vardı; hepsi de ona sınırsız bir bağlılıkla hizmet ediyordu. Çiftçiler, Mösyö Grandet’nin ölümünden sonra hiçbir şeyin değişmediğini gördüler; Mösyö ve Madame Cornoiller, onun katı biçimde yerleştirdiği usul ve gelenekleri titizlikle sürdürdüler.

Eugénie otuz yaşına geldiğinde hayatın hiçbir sevincini tatmamıştı. Solgun, kederli çocukluğu; yüreği hep yanlış anlaşılmış ve incinmiş, yalnızca acıyı tanımış bir annenin yanı başında akıp gitmişti. Anne, bu hayattan sevinçle ayrılırken hâlâ yaşamak zorunda olduğu için kızına acımış; onun ruhunda geçici bir pişmanlıkla kalıcı nice hüzün bırakmıştı. Eugénie’nin ilk ve tek aşkı içinde bir keder kaynağıydı. Sevgilisiyle birkaç kısa gün geçirmiş, gizlice paylaşılan iki öpücüğün arasında yüreğini ona vermişti; sonra sevgilisi gitmiş, aralarına koca bir dünya girmişti. Babasının lanetlediği bu aşk annesinin canına mal olmuş, Eugénie’ye kırılgan birkaç umudun karıştığı kederden başka bir şey getirmemişti. Böylece mutluluğa doğru yükselişi bütün gücünü tüketmiş, karşılığında ona hiçbir şey vermemişti. Ruh yaşamında da beden yaşamında olduğu gibi bir soluk alma, bir de soluk verme vardır; ruh, başka bir ruhun duygularını içine alıp özümsemeli, onları zenginleştirerek geri vermelidir. İnsan ruhundaki bu görkemli olgu olmasaydı yürek yaşayamazdı; havasız kalır, acı çeker, sonra da yok olurdu. Eugénie acı çekmeye başlamıştı. Zenginlik onun için ne bir güç ne de teselliydi; yalnızca sevgiyle, dinle, geleceğe duyduğu inançla yaşayabilirdi. Aşk, sonsuzluğun sırlarını ona açıklıyordu. Yüreği ve İncil ona iki dünyayı tanımayı öğretmişti; belki de onun için tek bir anlam taşıyan iki sonsuz düşüncenin derinliklerinde gece gündüz yıkanıyordu. Sevip sevildiğine inanarak kendi içine çekildi. Tutkusu yedi yıl boyunca her şeyi kaplamıştı. Hazineleri, gelirleri durmadan biriken milyonlar değildi; Charles’ın tuvalet kutusu, yatağının üstündeki portreler, babasından geri aldığı ve meşe dolaptaki bir çekmecede yünlü bir kumaşın üzerine gururla dizdiği mücevherler, annesinin bir süre kullandığı teyzesinin yüksüğüydü. Anılarla dolu bu altını parmağına takabilmek için işlediği nakışa dinî bir özenle devam ediyordu; Penelope’nin örgüsü, sırf bu amaçla başlamıştı.

Matmazel Grandet’nin yas süresince evlenmesi pek olası görünmüyordu. Gerçek dindarlığı herkesçe biliniyordu. Bu yüzden, izledikleri yolu yaşlı Abbe’nin bilgece yönlendirdiği Cruchotlar şimdilik büyük mirasçının çevresinde dolanıp ona sevgi ve özenle yaklaşmakla yetindiler. Her akşam salonu, ev sahibesi Matmazel Grandet’yi her türlü övgüye boğan bir Cruchot hayranları topluluğu dolduruyordu. Kendisinin özel doktoru, başsadaka görevlisi, mabeyincisi, başnedimesi, başbakanı vardı; hepsinden önemlisi, ona söyleyecek çok şeyi olan bir şansölyesi. Mirasçı eteklerini taşıyacak birini isteseydi hemen bir gönüllü bulunurdu. O, dalkavuklukla el üstünde tutulan bir kraliçeydi. Dalkavukluk soylu ruhlardan çıkmaz; çevresinde süründükleri kişilerin can damarlarına sızmak için kendilerini daha da küçülten küçük zihinlerin marifetidir. Dalkavukluğun ardında çıkar vardır. Bu nedenle, her gece Matmazel Grandet’nin evinde toplananlar—ona Matmazel de Froidfond diyorlardı—birbirlerini hayranlık ifadelerinde geçmeye çalışıyordu. Eugénie’ye daha önce hiç gösterilmemiş bu övgü korosu, yeniliğiyle onu utandırdı; ama kulağı yavaş yavaş bu seslere alıştı. İltifatlar ne kadar kaba olursa olsun, güzelliğinin övülmesine öyle alıştı ki, yeni gelen biri onu çirkin bulmuş gibi davranırsa, bunu sekiz yıl önce olduğundan çok daha büyük bir hakaret sayacaktı. Sonunda, putunun ayaklarına gizlice sunduğu bu övgü buhurunu sevmeye başladı. Her akşam saray halkının çevresini sardığını görmeye ve hükümdar gibi muamele görmeye giderek alıştı.

Mösyö de Bonfons, zekâsının, görünüşünün, eğitiminin ve sevimliliğinin durmadan övüldüğü küçük çevrenin kahramanıydı. İçlerinden biri, yedi yılda servetini büyük ölçüde artırdığını, Bonfons’un yılda en az on bin frank gelir getirdiğini ve Cruchotların öteki mülkleri gibi mirasçının uçsuz bucaksız topraklarıyla çevrili olduğunu söylerdi.

“Biliyor musunuz matmazel,” dedi sık sık gelen bir konuk, “Cruchotların toplam geliri kırk bin frank!”

“Bir de biriktirdikleri var!” diye haykırdı yaşlı bir Cruchot hayranı olan Mademoiselle de Gribeaucourt.

“Parisli bir beyefendi yakın zamanda Mösyö Cruchot’ya hukuk bürosu için iki yüz bin frank teklif etti,” dedi bir başkası. “Sulh yargıcı atanırsa büroyu satacak.”

“Mösyö de Bonfons’un ardından medeni hukuk mahkemelerinin başkanı olmak istiyor, bunun için de girişimlerde bulunuyor,” diye karşılık verdi Madame d’Orsonval. “Sayın başkan kesinlikle danışmanlığa getirilecek.”

“Evet, çok seçkin bir adam,” dedi bir başkası. “Siz de öyle düşünmüyor musunuz, matmazel?”

Mösyö de Bonfons, oynamak istediği role uygun görünmeye çalışıyordu. Kırk yaşında olmasına, çoğu yargıç yüzü gibi solgun ve sert çizgilerle buruşmuş yüzüne rağmen genç işi giysiler giyiyor, bambu bastonuyla oynuyor, Matmazel de Froidfond’un evinde enfiye çekmiyor, beyaz bir boyunbağı takıyor; pileli gömlek önü de ona hindi soyundan birine benzerlik katıyordu. Güzel mirasçıyla samimi bir dille konuşuyor, ondan “Sevgili Eugénie’miz” diye söz ediyordu. Kısacası, konukların sayısı dışında, loto oyununun yerini vistin alması ve Mösyö ile Madame Grandet’nin ortadan kaybolması dışında, sahne bu hikâyenin başladığı zamankiyle hemen hemen aynıydı. Sürü hâlâ Eugénie’nin ve milyonlarının peşindeydi; ama tazılar çoğalmış, izi daha iyi sürer olmuş ve avın çevresini daha sıkı sarmışlardı. Charles Hint Adaları’ndan çıkıp gelse aynı insanları, aynı çıkarları bulurdu. Eugénie’nin iyilik ve nezaket gösterdiği Madame des Grassins, Cruchotları rahatsız etmeyi hâlâ sürdürüyordu. Eskiden olduğu gibi, tablonun merkezinde Eugénie vardı; Charles da her zamanki gibi herkesin hükümdarı olabilirdi. Yine de bazı şeyler değişmişti. Başkanın eskiden Eugénie’ye doğum günlerinde ve isim günlerinde sunduğu çiçekler artık her gün tekrarlanan bir alışkanlığa dönüşmüştü. Her akşam zengin mirasçıya kocaman, gösterişli bir buket getiriyor; Madame Cornoiller buketi görünür bir yere vazoya koyuyor, konuklar gittikten sonra da gizlice avlunun bir köşesine atıyordu.

İlkbaharın başlarında Madame des Grassins, Eugénie’ye Marki de Froidfond’dan söz ederek Cruchot kadınlarının huzurunu kaçırmaya kalkıştı. Marki’nin köklü ama yoksullaşmış ailesi, mirasçı evlilik yoluyla mülklerini ona geri verirse yeniden eski gücüne kavuşabilirdi. Madame des Grassins, soyluluk unvanlarından ve markiz olmaktan durmadan söz etti. Eugénie’nin küçümseyen gülümsemesini razı oluş sanınca, “Mösyö Cruchot” ile evliliğin sanıldığı kadar kesin olmadığını ilan etmeye başladı.

“Mösyö de Froidfond elli yaşında,” dedi, “ama Mösyö Cruchot’dan yaşlı görünmüyor. Dul, çocukları da var, doğru. Ama marki; Fransa akranı olacak. Böyle zamanlarda bundan daha iyi bir kısmet nerede bulunur? Baba Grandet, bütün parasını Froidfond’a yatırırken bu aileye katılmayı amaçlıyordu, bunu biliyorum; bana sık sık söylerdi. O yaşlı adam pek kurnazdı!”

“Ah, Nanon,” dedi Eugénie, bir gece yatağa gitmek üzereyken, “yedi yıldır bana neden bir kez bile yazmadı?”

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…