Arkadaşım Mango kitap kapağı

23. bölüm / 31

Sonbahar Şenliği

Uygulamada Aç
Bölümü paylaş
Bu sayfayı paylaş
WhatsApp

Kitap sayfası
Bölümler 31Şu an: Sonbahar Şenliği

23. SONBAHAR ŞENLIĞI
Şenlik hazırlığı
Sonbaharda okul, Nezaket Bahçesi'nin devamı olarak bir şenlik düzenledi. Bu kez öğrenciler
kendi istasyonlarını yönetti. Meyve oyunları, hikâye köşeleri, sessiz masa ve ortak sanat
çalışması hazırlandı. Aylin Öğretmen, çocukların çözüm üretmesine fırsat verdi. Gerektiğinde
destek oldu; fakat onların yerine konuşup bütün kararları kendisi almadı.
Can, içinden geçenleri toparlamak için birkaç saniye bekledi. Aklından aynı anda pek çok
cümle geçiyordu. Birini seçti, sonra vazgeçti. Sonunda en anlaşılır olanı söyledi. Kusursuz
konuşmak zorunda olmadığını fark etmek, omuzlarındaki yükü biraz hafifletti.
Defne, masanın kenarındaki kâğıdı kendine çekti. “Bunu deneyebiliriz ama herkesin katılmak
zorunda olmadığı bir yol bulalım,” dedi. Önerisini anlatırken birkaç seçenek sıraladı. Böylece tek
bir doğru katılım biçimi varmış gibi davranmadılar. İsteyen konuşabilir, isteyen yazabilir, isteyen
de bir süre izleyebilirdi.
Can, arkadaşlarının yüzlerine baktı. “Bence önce deneyelim,” dedi. “İşe yaramazsa değiştiririz.”
Bu öneri sınıfın hoşuna gitti. Bir fikrin ilk hâlinin son hâli olmak zorunda olmadığını anlamışlardı.
Denemek, gözlemlemek ve yeniden düzenlemek de öğrenmenin parçasıydı.
Aylin Öğretmen çocukların konuşmasını izledi. Gerektiğinde sınırları hatırlattı ama bütün
kararları kendisi vermedi. Çocukların fikir üretmesine, denemesine ve hatalarını fark etmesine
alan açtı. Güvenli bir ortam, yetişkinlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmıyordu; tam tersine,
çocukların sesinin duyulmasını sağlıyordu.
O gün çocukların aklında kalan yalnızca yaptıkları etkinlik değildi. Birbirlerine nasıl
davrandıkları, bir sorun karşısında ne kadar bekledikleri ve kimin sesinin duyulmadığını fark edip
etmedikleri de önemliydi. Can, herkesin aynı anda konuştuğu bir yerde en sessiz kişinin fikrinin
kaybolabileceğini düşündü. Bu yüzden bir sonraki buluşmada daha fazla beklemeye ve daha
dikkatli dinlemeye karar verdi.
Teneffüste konu yeniden açıldığında bu kez birkaç öğrenci farklı bir öneri getirdi. Önerilerden
biri hemen kabul edilmedi; önce nasıl uygulanacağı konuşuldu. Çocuklar, bir fikri eleştirmenin
onu ortaya atan kişiyi reddetmek olmadığını öğreniyordu. “Bu kısmı değiştirebilir miyiz?” demek,
“Senin fikrin kötü” demekten çok daha yapıcıydı.
Can eve giderken günün konuşmalarını düşündü. Bazı anlarda hâlâ heyecanlanmış, bazı
anlarda ne söyleyeceğini bilememişti. Ama artık bunun utanılacak bir durum olmadığını biliyordu.
İhtiyaç duyduğunda yardım isteyebilir, istemediği bir şakaya sınır koyabilir ve başkasının sınırına
da saygı gösterebilirdi.
ARKADAŞIM MANGO
113
23. SONBAHAR ŞENLIĞI
Ailelerin katılımı
Aileler etkinliğe davet edildi. Çocuklar, yetişkinlerin de bazen dinlemeyi ve özür dilemeyi
öğrenmesi gerektiğini söyledi. Bir veli, “Biz de kendi sınıfımızı kurabilir miyiz?” diye sordu.
Çocuklar gülüştü. O gün alınan küçük karar, ertesi gün yeniden hatırlanacaktı. Çünkü güven ve
nezaket, bir kez söylenince kendiliğinden kalıcı olmazdı.
Arkadaşları birbirine baktı. Birkaç dakika önce sıradan görünen sınıf, şimdi yeni bir fikrin
etrafında toplanmıştı. Bu fikir herkes için aynı anlama gelmiyordu. Kimi oyunun eğlenceli yanını,
kimi birlikte karar vermeyi, kimi de kimsenin dışarıda kalmamasını düşünüyordu.
Mert'in aklına yeni bir soru geldi. Bu kez sorusunu hemen ortaya atmadı; önce konuşmanın
bitmesini bekledi. Sonra merak ettiği noktayı kısa ve açık biçimde sordu. Arkadaşları, soru
sormanın da bir nezaket biçimi olabileceğini gördü. Önemli olan, soruyu karşısındakini küçültmek
için değil, anlamak için sormaktı.
“Peki ya biri katılmak istemezse?” diye sordu Ada. Can bu soruyu önemli buldu. “O zaman
istemediğini kabul ederiz. Davet etmek başka, zorlamak başka,” dedi. Bu cevap üzerine sınıfta
kısa bir sessizlik oldu. Çocuklar, bir arkadaşına alan açmanın bazen onun kararına saygı
duymak anlamına geldiğini düşündü.
Zil çaldığında konuşma sona erdi ama fikir sınıfta kaldı. Birkaç öğrenci teneffüste devam etmek
istedi. Başkaları başka bir etkinliğe yöneldi. Herkesin aynı anda aynı şeyi yapması gerekmiyordu.
Can, küçük bir başlangıcın farklı insanlarda farklı düşünceler uyandırabileceğini gördü.
O gün çocukların aklında kalan yalnızca yaptıkları etkinlik değildi. Birbirlerine nasıl
davrandıkları, bir sorun karşısında ne kadar bekledikleri ve kimin sesinin duyulmadığını fark edip
etmedikleri de önemliydi. Can, herkesin aynı anda konuştuğu bir yerde en sessiz kişinin fikrinin
kaybolabileceğini düşündü. Bu yüzden bir sonraki buluşmada daha fazla beklemeye ve daha
dikkatli dinlemeye karar verdi.
Teneffüste konu yeniden açıldığında bu kez birkaç öğrenci farklı bir öneri getirdi. Önerilerden
biri hemen kabul edilmedi; önce nasıl uygulanacağı konuşuldu. Çocuklar, bir fikri eleştirmenin
onu ortaya atan kişiyi reddetmek olmadığını öğreniyordu. “Bu kısmı değiştirebilir miyiz?” demek,
“Senin fikrin kötü” demekten çok daha yapıcıydı.
Can eve giderken günün konuşmalarını düşündü. Bazı anlarda hâlâ heyecanlanmış, bazı
anlarda ne söyleyeceğini bilememişti. Ama artık bunun utanılacak bir durum olmadığını biliyordu.
İhtiyaç duyduğunda yardım isteyebilir, istemediği bir şakaya sınır koyabilir ve başkasının sınırına
da saygı gösterebilirdi.
ARKADAŞIM MANGO
114
23. SONBAHAR ŞENLIĞI
Kuşaklar arası oyun
Bir istasyonda çocuklar ailelerine Hikâye Pası oynattı. Hikâyelerden biri kayıp bir mango
çekirdeğinin dünyayı dolaşmasını anlatıyordu. Büyükler de kendi çocukluk oyunlarını paylaştı.
Can defterine kısa bir not yazdı: “Birini anlamak için önce onun yerine karar vermeyi
bırakmalıyım.”
Sınıfta o sırada küçük bir hareketlilik başladı. Sandalyeler hafifçe gıcırdadı, kalemler masalara
bırakıldı. Herkes aynı şeyi düşünmüyordu; kimi merak ediyor, kimi ne söyleyeceğini tartıyor, kimi
de yalnızca arkadaşının yüzündeki ifadeyi anlamaya çalışıyordu. Can, insanların tepkilerini
dikkatle izledi. Birinin gülümsemesiyle diğerinin suskunluğu arasında büyük fark vardı.
“Bunu biraz daha açar mısın?” diye sordu Zeynep. Sesinde alay değil, gerçekten öğrenmek
isteyen bir merak vardı. Can da düşüncesini yeniden anlattı. Zeynep'in onu dinlerken araya
girmemesi, Can'ın kelimelerini bulmasına yardımcı oldu. Bazen bir arkadaşın verebileceği en iyi
destek, hemen çözüm önermek değil, konuşması için zaman tanımaktı.
“Yanlış yaparsak ne olacak?” dedi Mert. Defne omuz silkti. “Önce ne olduğunu anlamaya
çalışırız. Birini incittiysek bunu kabul eder, nasıl düzeltebileceğimizi sorarız.” Efe de başını
salladı. Hata yapmakla hatayı sürdürmek aynı şey değildi. Önemli olan, geri bildirimi duyunca ne
yaptığımızdı.
Dersin sonunda herkes aynı fikirde değildi. Fakat artık anlaşmazlık çıktığında ne
yapabileceklerine dair birkaç yolları vardı: durmak, dinlemek, soru sormak, gerekirse ara vermek
ve güvenilir bir yetişkinden destek istemek. Bu yollar her sorunu bir anda çözmezdi; yine de
kimsenin tek başına kalmamasına yardım ederdi.
O gün çocukların aklında kalan yalnızca yaptıkları etkinlik değildi. Birbirlerine nasıl
davrandıkları, bir sorun karşısında ne kadar bekledikleri ve kimin sesinin duyulmadığını fark edip
etmedikleri de önemliydi. Can, herkesin aynı anda konuştuğu bir yerde en sessiz kişinin fikrinin
kaybolabileceğini düşündü. Bu yüzden bir sonraki buluşmada daha fazla beklemeye ve daha
dikkatli dinlemeye karar verdi.
Teneffüste konu yeniden açıldığında bu kez birkaç öğrenci farklı bir öneri getirdi. Önerilerden
biri hemen kabul edilmedi; önce nasıl uygulanacağı konuşuldu. Çocuklar, bir fikri eleştirmenin
onu ortaya atan kişiyi reddetmek olmadığını öğreniyordu. “Bu kısmı değiştirebilir miyiz?” demek,
“Senin fikrin kötü” demekten çok daha yapıcıydı.
Can eve giderken günün konuşmalarını düşündü. Bazı anlarda hâlâ heyecanlanmış, bazı
anlarda ne söyleyeceğini bilememişti. Ama artık bunun utanılacak bir durum olmadığını biliyordu.
İhtiyaç duyduğunda yardım isteyebilir, istemediği bir şakaya sınır koyabilir ve başkasının sınırına
da saygı gösterebilirdi.
ARKADAŞIM MANGO
115
23. SONBAHAR ŞENLIĞI
Paylaşmanın sınırı
Şenlikte fotoğraf çekimi için izin alanı oluşturuldu. Fotoğraf istemeyenlerin yüzleri kayda
alınmadı. Çocuklar, güzel anı biriktirmenin herkesin mahremiyetine saygı duymakla mümkün
olduğunu gösterdi. Can o an, bir davranışın etkisinin niyetten farklı olabileceğini düşündü. İyi
niyet önemliydi ama karşısındaki kişinin ne hissettiğini dinlemek de gerekiyordu.
O anın önemli tarafı, herkesin hemen doğru cevabı bulması değildi. Asıl önemli olan, kimsenin
aceleyle hüküm vermemeye çalışmasıydı. Çocuklar bazen bir davranışı anlamadıklarında
gülmeye veya uzaklaşmaya yönelebilirdi. Bu kez aralarından biri durup soru sordu. Küçük bir
soru, konuşmanın yönünü değiştirmeye yetti.
Efe önce bir şaka yapmayı düşündü. Sonra karşısındaki kişinin yüzüne baktı ve bekledi.
Şakanın komik olup olmayacağını anlamak için yalnızca kendi niyetine güvenemeyeceğini artık
biliyordu. “Bunu söylemem seni rahatsız eder mi?” diye sordu. Can başını iki yana sallayınca
başka bir konuya geçti.
“Herkesin fikrini nasıl duyacağız?” diye sordu Zeynep. Aylin Öğretmen, konuşmak
istemeyenlerin yazılı not bırakabileceğini söyledi. Bazı çocuklar kalabalıkta konuşmakta
zorlanabilirdi. Fikirlerin duyulması için herkesin aynı biçimde konuşması gerekmiyordu.
Can defterinin kenarına küçük bir mango çizdi. Çizimin yanına o gün öğrendiği şeyi yazdı.
Yazısı biraz eğriydi ama cümlesi açıktı: “Birlikte olmak, birbirinin aynısı olmak değildir.” Defteri
kapatırken kendini daha rahat hissetti. Yeni bir gün geldiğinde her şey yeniden denenebilirdi.
O gün çocukların aklında kalan yalnızca yaptıkları etkinlik değildi. Birbirlerine nasıl
davrandıkları, bir sorun karşısında ne kadar bekledikleri ve kimin sesinin duyulmadığını fark edip
etmedikleri de önemliydi. Can, herkesin aynı anda konuştuğu bir yerde en sessiz kişinin fikrinin
kaybolabileceğini düşündü. Bu yüzden bir sonraki buluşmada daha fazla beklemeye ve daha
dikkatli dinlemeye karar verdi.
Teneffüste konu yeniden açıldığında bu kez birkaç öğrenci farklı bir öneri getirdi. Önerilerden
biri hemen kabul edilmedi; önce nasıl uygulanacağı konuşuldu. Çocuklar, bir fikri eleştirmenin
onu ortaya atan kişiyi reddetmek olmadığını öğreniyordu. “Bu kısmı değiştirebilir miyiz?” demek,
“Senin fikrin kötü” demekten çok daha yapıcıydı.
Can eve giderken günün konuşmalarını düşündü. Bazı anlarda hâlâ heyecanlanmış, bazı
anlarda ne söyleyeceğini bilememişti. Ama artık bunun utanılacak bir durum olmadığını biliyordu.
İhtiyaç duyduğunda yardım isteyebilir, istemediği bir şakaya sınır koyabilir ve başkasının sınırına
da saygı gösterebilirdi.
ARKADAŞIM MANGO
116

Bölüm etkileşimi

Okurlar bu bölümle etkileşime geçti

0okunma 0beğeni 0yorum
Bu iki tercih yalnızca bu tarayıcıda saklanır; yukarıdaki Vaveyla sayaçları gerçek uygulama verisidir.

Kategoriler ve Temalar

Kategoriler ve temalar yükleniyor…