Bölümler 2Şu an: 1. BÖLÜM
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
Bindiğim otobüs yine hınca hınç doluydu. Şoför, bir yandan durmadan yolculara ücretleri elden ele öne iletmelerini söylüyor, diğer yandan her durakta durup insanlardan biraz daha sıkışmalarını tembihledikten sonra yeni yolcular almaya devam ediyordu. Otobüsün içinde nefes alacak yer kalmamıştı. İnsanlar birbirlerinin omuzlarına, kollarına, çantalarına değmemek için küçük hareketlerle kendilerine yer açmaya çalışıyor, her yeni durakta bu çaba biraz daha anlamsızlaşıyordu. Buna rağmen şoförün yolcu almaktan vazgeçmeye hiç niyeti yok gibiydi. Telaşla çantamdan telefonumu çıkardım. Saat 07.36'yı gösteriyordu. Cavidan Hanım çoktan uyanmış olmalıydı. Şimdiden Emine'ye fırına gidip sıcak kruvasan alması için kim bilir kaç kez baskı yapmıştı. Yarım saat içerisinde yetişemezsem vay Emine'nin hâline, diye mırıldandım. Cavidan Hanım'ın sabahları nasıl bir telaşla uyandığını, güne başlamadan önce kendisine ait küçük alışkanlıkların yerine getirilmesini ne kadar önemsediğini artık iyi biliyordum. Hele ki söz konusu kruvasanıysa, bu konuda kimsenin gecikmesine tahammülü yoktu.
Cavidan Hanım, Arnavutköy'de oldukça eski, tarihî bir apartman dairesinde yaşayan, seksen beş yaşında, varlıklı bir kadındı. Alzheimer hastalığının etkileriyle geçmişi ve bugünü birbirine karıştırdığı, yıllar önce yaşadığı olayları sanki birkaç saat önce gerçekleşmiş gibi anlatıp dururdu. Zaman zaman aklının yerine geldiği de olurdu ama bunlar çok nadir anlardı. Eşi eski bir Fransız büyükelçisiydi ancak uzun yıllar önce hayatını kaybetmişti. Ben o adamı hiç görmemiştim. Onu yalnızca evin çeşitli köşelerine yerleştirilmiş fotoğraflardan ve Cavidan Hanım'ın bir şarkının nakaratı gibi durmadan tekrarladığı anılarından tanıyordum. Fotoğraflarda karşıma çıkan adamın yüzüne bazen uzun uzun bakardım. Acaba nasıl biriydi? Cavidan Hanım'ın anlattığı kadar romantik, zarif ve görkemli bir hayat mı yaşamışlardı? Yoksa hatıralar, insanın zihninde zamanla değişerek gerçeğinden çok daha farklı bir hâle mi bürünüyordu? Bunu hiçbir zaman bilemeyecektim. Çünkü benim tanıdığım adam, yalnızca Cavidan Hanım'ın anlattığı kadarıyla var olan, fotoğrafların içine sıkışmış bir geçmişten ibaretti.
Bir kızları vardı, Nilüfer Hanım ve birde benim hiç görüp tanımadığım bir oğulları Tahir. Neslihan Hanım eğitimli, İstanbul'da oldukça tanınmış bir beyin cerrahıydı. Hali vakti yerinde, okumuş, çevresi tarafından bilinen bir aileydiler. Cavidan Hanım'ın yanında gece gündüz kalan bir bakıcısı da vardı. Emine. Sakin, çalışkan ve dürüst bir kızdı. İşini aksatmamaya gayret eder, Cavidan Hanım'ın ihtiyaçlarını elinden geldiğince karşılamaya çalışırdı. Ancak benim gözümde tek bir açığı vardı: Biraz fazla konuşkan ve meraklıydı. Bu yönüyle benim tam zıddımdı. İnsanların hayatlarına bu kadar merak duymasını bazen anlamakta güçlük çekerdim. Oysa ben, merak ettiğim şeyleri öğrenmek için çoğu zaman tek bir kelime etmeden beklemeyi tercih ederdim. İnsanlar konuşmaya başladığında, hele de karşılarında kendilerini gerçekten dinleyen biri olduğunu düşündüklerinde, anlatacaklarının sınırı pek kalmazdı. Biraz sabır ve sessizlik, çoğu zaman sorulabilecek onlarca sorudan çok daha fazlasını ortaya çıkarırdı.
Emine, Cavidan Hanım'ın bakımının yanı sıra ev işlerine de yetişmeye çalışıyordu. Yapabildiği şeyler belliydi; Cavidan Hanım'ın yemeğini yedirmek, tuvalete götürmek, onu yıkamak, çamaşırını yıkamak, ütüsünü yapmak, evdeki bir kaç parça dağınıklığı toplamak, kişisel ihtiyaçlarını karşılamak ve bitmek bilmeyen sohbetlerini oturup bıkmadan usanmadan dinlemek... Elbette bu durum Emine'nin tabiatına pek uygun değildi. Cavidan Hanım, pencerenin önündeki koltuğuna oturup anlatmaya başladığında Emine çoğu zaman televizyon kumandasını eline alır, gündüz kuşağındaki kadın programlarından birini açardı. Kim kiminle kaçmış, kim kimi dövmüş, kim kimin parasını çalmış... Bütün bu olayları büyük bir heyecan ve merakla takip eder, bazen duyduklarına şaşırır, bazen de kendi kendine yorumlar yapardı. Televizyonda aradığı ilgiyi bulamadığında bu kez telefonunun içindeki videolarda kaybolurdu. Cavidan Hanım ise çoğu zaman bu durumun farkına varmazdı. Karşısındaki insanın kendisini merak ve ilgiyle dinlediğini düşünerek anlatmaya devam eder, geçmişinden bir anıyı bitirir bitirmez başka bir anıya geçerdi. Bazen aynı şeyleri birkaç kez tekrarladığı olurdu. Emine'nin onu dinleyip dinlemediğini kontrol etmek aklına bile gelmezdi. Belki de artık karşısında birinin bulunması, söylediklerinin gerçekten duyulmasından daha önemliydi. Belki de insan yaşlandıkça anlatacaklarından çok, anlatabilecek birini bulmaya ihtiyaç duyuyordu.
İkisi arasındaki bu alışveriş zamanla sessizce kurulmuş, karşılıklı memnuniyetin hâkim olduğu bir ilişkiye dönüşmüştü. Cavidan Hanım konuşuyor, Emine kendi dünyasında vakit geçiriyordu. Biri geçmişine tutunuyor, diğeri günün bitmek bilmeyen sorumlulukları arasında kendisine küçük kaçış alanları yaratıyordu. Dışarıdan bakıldığında tuhaf görünebilirdi ama ikisi de bu düzenin içinde kendince bir rahatlık bulmuştu. Cavidan Hanım anlatmaya devam ettikçe Emine'nin sessizliği de sürüyor, Emine kendi hâlinde oyalanırken Cavidan Hanım kendisini dinleyen birinin varlığına inanarak geçmişinin içinde dolaşıyordu. Bazen insan ilişkilerinin bu kadar basit bir alışveriş üzerine kurulabildiğini düşünürdüm. Herkes karşısındakinden bir şey bekliyor, ancak çoğu zaman bu beklentinin ne olduğunu kendisi bile tam olarak bilmiyordu. Kimi duyulmak, kimi anlaşılmak, kimi de yalnızca bir süreliğine kendi hayatından uzaklaşmak istiyordu. Belki de aralarındaki anlaşmanın asıl sebebi buydu. İkisi de birbirinden fazlasını beklemiyordu.
Pazartesi günlerini Cavidan Hanım için ayırmıştım. Her pazartesi evine gider, ortalığı güzelce siler süpürür, tozunu alır, dağınıklığını toplar, kısacası düzenli olarak gündelikçiliğini yapardım. Neslihan Hanım, arkadaşı Leyla Hanım vasıtasıyla beni bulmuştu. Leyla Hanım, benim çarşamba günleri tam dört yıldır düzenli olarak evine gittiğim, Asmalı Mescit'te oturan tanınmış bir kadın yazardı. Onun sayesinde Cavidan Hanım'ın evine girmeye başlamış, zamanla düzenli temizlikçisi olmuştum.
Emine ile Cavidan Hanım arasında kurulmuş, görünürde ikisinin de işine gelen o sessiz alışverişin aksine ben, evin içinde dolaşırken Cavidan Hanım'ın dudaklarının arasından dökülen her kelimeye şahit olurdum. Anlattıklarını en ince ayrıntısına kadar duyar, hiçbirini kaçırmadan, bıkıp usanmadan dinlerdim. Onun konuşmaları bana arka plandan eşlik eden bir radyo, bazen bir şiir, bazen de yarım kalmış bir hikâye gibiydi. Evin içinde kendi işlerimle uğraşırken sesi bir yerlerden gelir, ben de hiç fark ettirmeden o sesin peşine takılırdım. Bazen bir cümlenin ortasında durup elimdeki bezi birkaç saniyeliğine hareketsiz tuttuğum, anlatılanları zihnimde tarttığım olurdu. İnsanların hayatlarına ait küçük ayrıntılar, başkalarının önemsiz bulabileceği sözler, bir anlık suskunluk ya da seslerindeki belli belirsiz değişimler benim için hiçbir zaman sıradan değildi. Her birinin ardında başka bir anlam, belki de henüz anlatılmamış başka bir hikâye saklı olabilirdi.
Ben sessiz biriydim. İnsanların arasında kolayca fark edilmeyen, çoğu zaman varlığıyla yokluğu pek anlaşılmayan biriydim belki de. Ancak bu silikliğimin, bu biraz da soyut kalmış hâlimin kendime ait bir tarafı vardı. İnsanlar benim yanımda rahatlıkla konuşur, bazen en mahrem düşüncelerini bile hiç çekinmeden dile getirirlerdi. Çünkü sessizliğimi ilgisizlik sanıyor, dinlediğimi değil, yalnızca orada bulunduğumu düşünüyorlardı. Oysa ben duyduğum her şeyi zihnimin bir köşesine yerleştiriyordum. Yaşanmış, yaşanmakta olan ve belki de bir gün yaşanacak ne varsa, bıkmadan usanmadan dinleyebilir, anlayabilir, kendi içimde yeniden değerlendirebilirdim. Sanki içimde kocaman bir karadelik vardı. Duyduğu her şeyi içine çekiyor, hiçbirini dışarı bırakmadan kendi derinliğinde muhafaza ediyordu. Her anıya, her söze, her ayrıntıya ayrı bir zaman ve mekân ayırabiliyordum. İnsanların yaşadıklarını dinlemek, onların sevinçlerine, kırgınlıklarına, hayal kırıklıklarına ve pişmanlıklarına tanıklık etmek bana hiçbir zaman ağır bir yük gibi gelmemişti. Aksine, bütün bunlar ilgimi çekiyor, merakımı uyandırıyor, hatta tuhaf bir biçimde beni rahatlatıyordu. Sanki işittiklerimle içimdeki bazı boşlukları kapatıyor, bir türlü anlamlandıramadığım pek çok şeyi başkalarının hayatlarında bulduğum parçalarla açıklamaya çalışıyordum. Belki de kendi hayatımda eksik kalan şeyleri, başkalarının yaşadıklarından topladığım hikâyelerle tamamlamaya uğraşıyordum. Onları dinledikçe yalnızca karşımdakileri değil, kendimi de biraz daha iyi tanıdığımı düşünüyordum. İnsanların neyi neden yaptığını, hangi sözün ardında hangi duygunun saklandığını, bazen bir gülümsemenin bile ne kadar farklı anlamlara gelebileceğini anlamaya çalışıyordum. Belki de bu yüzden dinlemek benim için yalnızca bir alışkanlık değil, dünyayı anlamlandırma biçimiydi.
Apartmanın oymalı demir kapısını telaşla iterek içeri girdim. Eski asansörün düğmesine bastım. İçimden, inşallah bugün de bir arıza çıkarmaz, diye geçirdim. Neredeyse her hafta geldiğimde ya bozuk olur ya da içerisinde çalışan adamlar tarafından tadilat ve tamirat yapılırdı. İnsan alıştığı bir aksaklığın bile artık kendisine yük olmamasını bekliyor. Ben de her gelişimde aynı asansörün önünde birkaç saniye durup aynı endişeyi yaşıyordum. Neyse ki bu kez ağır ve gıcırdayan bir ses çıkararak yavaş yavaş aşağı inmeye başladı. İçeri girdim ve beşinci katın düğmesine bastım. Asansörün eski duvarlarına, yıllar içinde aşınmış düğmelerine bakarken yine aynı düşünce geçti aklımdan. Bu apartmanın da kendine ait bir hafızası olmalıydı. Kim bilir kaç insan gelip geçmiş, kaç kapı açılıp kapanmış, kaç hayat aynı merdivenlerden birbirine değmeden akıp gitmişti.
Beşinci kata ulaştığımda apartman dairesinin zilini çaldım. Kapının kesik ve tiz sesi henüz yankılanırken Emine telaşla kapıyı açtı. Yüzünden belli olan bir sabırsızlıkla bana baktı.
— Nerede kaldın be abla? Cavidan Hanım beni sabahtan beri yiyip bitiriyor. Sıcak kruvasanım, sıcak kruvasanım diye başımı oydu. Gir Allah aşkına içeriye de ben bir koşu gidip şunu alıp geleyim.
— Ne yapayım Emine, bugün dolmuşlar yine çok doluydu. Nuh'un gemisi gibiydi maşallah, aldıkça aldılar. Bir türlü de boşalmadı. Tamam, merak etme sen. Cavidan Hanım'a ben göz kulak olurum. Bir koşu koş da kap gel şunu. Yoksa bütün gün dilinden kurtulamayız.
Emine cüzdanı elinde ceketiyle kapının önünde hazır bekliyordu. Ben içeri adımımı atar atmaz ayakkabılarını giydi, asansöre bile binmeden merdivenlerden hızlı hızlı inmeye başladı. Onun bu telaşını görünce hafifçe gülümsedim. Cavidan Hanım'ın sabah ritüelleri, evin içinde yaşayan herkesin gününü kendi etrafında döndürmeyi başarıyordu. Bir insanın küçücük bir isteğinin, başka insanların zamanını ve davranışlarını nasıl şekillendirebildiğini düşünmeden edemedim. İnsan yaşlandıkça bazı alışkanlıklarına daha sıkı tutunuyordu. Elinde kalan az sayıdaki şeyden biri, kendi düzenini koruyabilmekti.
Çantamı ve ceketimi kapının girişine astıktan sonra başımdaki örtüyü çıkarıp astım. Yemenimi takıp yeniden düzenledim. Ardından hızlıca salona doğru yürüdüm. İçeriden Cavidan Hanım'ın söylenen sesi geliyordu.
— Sizi işitiyorum!
Salona girdiğimde başımı hafifçe eğerek selam verdim.
— Günaydın Cavidan Hanım. Bugün biraz geç kaldım, kusura bakmayın.
— Günaydın Gülseren, hoş geldin. Bu Emine beni öldürecek! Akşam oldu hâlâ gidip bir kruvasanımı alıp getiremedi. Bak, çocuklar da uyanacak birazdan. Neslihan'ın bu sene tıp fakültesindeki son senesi. Onun için çok önemli, çok çalışması lazım, hiçbir dersini kaçırmaması gerekiyor. Tahir desen her gün bir duruşması var yavrum. Daha mesleğe başlayalı bir yıl bile olmadı ama bu işin bütün velvelesi şimdiden başına bindi oğlumun, diyerek söylendi.
Usulca başımı salladım. Cavidan Hanım'ın anlattıklarını dinlerken yüzümde alışılmış, sakin bir ifade vardı. Onun söylediklerini düzeltmeye, zamanın nerede durduğunu hatırlatmaya ya da anlattıklarının gerçeğe ne kadar uzak olduğunu düşünerek müdahale etmeye çalışmazdım. Bazen insanlara yalnızca konuşabilecekleri bir alan bırakmak gerekiyordu. Hem ben de onu dinlemeyi seviyordum. Birazdan aynı şeyleri yeniden anlatacağını, belki de birkaç dakika sonra hiç yaşanmamış bir günü bugünün içine taşıyacağını biliyordum. Buna rağmen her defasında ilk kez duyuyormuşum gibi kulak veriyordum.
— "Ne yapacaksınız Cavidan Hanım, hayat koşuşturması işte" dedim.
Derin bir nefes çekerek temizlik kovalarını ve bezleri almak için banyoya doğru yürüdüm. Cavidan Hanım yine geçmişine dönmüş, anılarıyla cebelleşmeye başlamıştı. Oğlu Tahir'i hiç tanımamıştım. Hatta yıllardır aile üyelerinden hiçbirinin onu gördüğünü de duymamıştım. Buna rağmen Cavidan Hanım her gün, bıkıp usanmadan Tahir'den bahsetmeye devam ederdi. Kimi zaman altı yaşındaki hâliyle, kimi zaman on yedi yaşında bir delikanlı olarak, kimi zaman da yirmi altı, yirmi yedi yaşlarında yetişkin bir adam olarak anlatırdı onu. Tahir, onun zihninde yaş almaya, büyümeye, meslek sahibi olmaya devam eden ama gerçek hayatta bir türlü karşılarına çıkmayan biriydi. Yıllardır kendisinden haber alınamayan bir adamın, annesinin zihninde bu kadar canlı kalabilmesi tuhafıma gidiyordu. Bazen Cavidan Hanım'ın anlattıklarını dinlerken, onun için Tahir'in gerçekten nerede olduğunun bir önemi kalıp kalmadığını düşünürdüm. Belki de zihnindeki Tahir, artık gerçek hayattaki adamdan çoktan ayrılmış, yalnızca kendi hatıralarının içinde yaşamaya başlamıştı. Onun için oğlu hâlâ evin bir yerlerinde, birazdan kapıdan içeri girecekmiş gibi yakındı.
Aile üyeleri Tahir'den haber alamıyordu. Nerede ne yapıyor olduğunu bilmiyorlardı. Hatta sağ mı yaşıyor mu hiç kimsenin haberi yoktu. Bunu, Neslihan Hanım'ın annesini ziyaret ettiği günlerde yaşanan konuşmalardan öğrenmiştim. Cavidan Hanım yine kendisini zamanın içinde unutmuş, geçmişte yaşadıklarını bugün yaşıyormuşçasına anlatmaya başlamıştı. Ara ara Neslihan Hanım'ın sabrı tükenir, annesinin sözünü keserek öfkeyle bağırırdı. Anne, gitti! Yıllardır da gelmedi. Ne seni ne beni ne de ölen babamı bir kere bile arayıp sormadı. O bizi terk etti. O dilinden düşürmediğin oğlunun yaşayıp yaşamadığını bile bilmiyoruz. Her şeyi unutabilirsin ama lütfen bunu unutma!
Cavidan Hanım'ın gözleri o an birkaç dakikalığına donup kalmıştı. Etrafına boş boş bakıyor, duyduklarını anlamaya ve yorumlamaya çalışıyordu. Sanki bir anlığına zihninin derinliklerinde kapalı kalmış bir kapı aralanıyor, uzun zamandır karşılaşmadığı bir gerçekle yüz yüze geliyordu. O birkaç dakikada da gözlerinde bir farkındalık, bir acı, belki de derin bir pişmanlık görürdüm. Yüzündeki ifade değişir, dudakları arasından çıkan kelimeler kesilir, bakışları bir noktada sabitlenirdi. Onu o hâlde izlerken içimde garip bir his belirirdi. İnsan bazen unutmanın kendisine ait bir tercih olduğunu düşünmek istiyordu. Çünkü hatırlamak, özellikle de canını acıtan şeyleri yeniden yaşamak, unutmaya kıyasla çok daha ağır olabilirdi. Acaba Cavidan Hanım'ın zihni gerçekten mi onu korumaya çalışıyordu, yoksa hastalığının yarattığı sisin arasından zaman zaman sızan gerçekler mi yüzüne vuruyordu? Bunu bilemezdim. Bildiğim tek şey, o kısa farkındalık anlarının ardından yeniden eski hâline döndüğüydü. Ya hastalığının etkisiyle ya da zihninin kendisine sunduğu o tuhaf unutma hâliyle tekrar anılarına gömülür, biraz sonra hiçbir şey olmamış gibi anlatmaya devam ederdi.
Neslihan Hanım ise annesinin bu hâline daha fazla sabredemiyormuş gibi öfleyip püfler, çantasını alır, hızlıca ceketini giyerdi. Bize yapılması gerekenleri tembihledikten sonra kapıyı çarpıp evden çıkardı. Onun annesiyle kurduğu ilişkiyi izlerken bazen iki insanın aynı geçmişin içinde nasıl bu kadar farklı yerlerde durabildiğini düşünürdüm. Birinin zihninde hâlâ yaşanan, her ayrıntısıyla canlı tutulan bir aile hayatı vardı; diğeriyse aynı geçmişin kendisine bıraktığı kırgınlıklarla uğraşıyordu. Cavidan Hanım'ın hatırlamadığı şeyler, Neslihan Hanım'ın unutamadıklarıydı belki de. İnsanların hafızaları aynı olayları birbirinden ne kadar farklı taşıyabiliyordu. Biri unutmanın içinde kaybolurken diğeri hatırlamanın yükünü omuzlarında taşıyordu. Neslihan Hanım'ın annesini haftada birkaç kez ziyaret etmekten, Emine'yle telefonlaşıp yapılması gerekenleri sormaktan ve bana da bir isteğim olup olmadığını hatırlatmaktan başka pek bir şey yaptığı söylenemezdi. Yine de onun hayatını, annesiyle arasındaki ilişkiyi ve Tahir meselesini dışarıdan bakarak tam olarak anlayabilmem mümkün değildi. Ben yalnızca gördüklerimi ve duyduklarımı kendi zihnimde bir araya getiriyordum. Her hikâyenin anlatılmayan, hatta belki de anlatılmak istenmeyen bir tarafı vardı.
Temizlik kovalarımı, bezlerimi ve gerekli malzemelerimi hazırladıktan sonra önce yatak odalarından başladım. Yatak odasını ve misafir odasını güzelce sildim, süpürdüm, bütün tozlarını aldım. Evde iki kişi yaşıyorlardı. Üstelik Cavidan Hanım günün büyük bölümünü pencerenin önündeki koltuğunda geçirdiğinden ortalıkta pek fazla dağınıklık ya da kir olmuyordu. Haftada bir kez gelip bütün evin tozunu almam, yerleri süpürüp silmem onlar için yeterliydi.
Emine gelişi ve kapının açılmasıyla birlikte evin içine tatlı, tereyağlı kruvasan kokusu yayıldı. Cavidan Hanım'ın söylenmeleri bir anda kesildi. Sanki o koku, onu bulunduğu zamandan alıp başka bir yere götürmüş, zihninde çoktan kapanmış bir kapıyı yeniden aralamıştı. Yüzüne tatlı, huzurlu bir tebessüm yayıldı. Başını hafifçe sallayarak,
— Bak, yine Mon Amour Pâtisserie yapacağını yapmış. Beni Fransa sokaklarına, Eyfel Kulesi'nin ayaklarının dibine götürmeye yetti bu koku, dedi.
Gülümsedim. Bazı kokuların insan hafızasında ne kadar derin izler bıraktığını düşündüm. Bir koku, bazen yıllar önce yaşanmış bir günü, bir yolculuğu, bir sofrayı ya da sevilen bir insanın yüzünü yeniden hatırlatabilirdi. Cavidan Hanım için kruvasan yalnızca sabah kahvaltısında yemek istediği bir hamur işi değildi belki de. İçinde gençliğinin, Fransa'da geçirdiği günlerin, eşiyle yaptığı yolculukların ve artık geride kalmış bir hayatın izlerini taşıyordu. O kokuyu içine çektiğinde yüzünde beliren huzur, bana geçmişin insanın zihninde nasıl bir sığınak hâline gelebileceğini düşündürdü.
Emine mutfakta kahvaltıyı hazırlamak için uğraşırken ben de temizlik yapmak üzere salona geçtim. Cavidan Hanım, benim gelişimimle birlikte bir süreliğine içine çekildiği sessizliğinden sıyrılmış, yine anılarını anlatmaya başlamıştı. Neslihan'dan, Tahir'den, yıllar önce kaybettiği eşinden, birlikte gezdikleri ülkelerden, yaşadıkları şehirlerden ve geride bıraktıkları günlerden bahsediyordu. Ben elimdeki bezle bir bibloyu silerken onu dinliyor, başka bir masanın, sehpanın ya da koltuğun tozunu alırken anlattıklarını zihnime yerleştiriyordum. Söyledikleri beni hoşnut ediyordu. Onun anlattığı her şey, zihnimde yavaş yavaş şekillenen başka bir dünyanın kapısını aralıyordu. Ailece çıktıkları gezileri, uzun yemek masalarının etrafında yapılan sohbetleri, birbirlerine anlattıkları şakaları, kahkahaları, küçük mutlulukları gözümün önünde canlandırıyordum. Bazen bu güzel görüntülerin arasına aralarındaki gerginlikler, endişeler, telaşlar ve kırgınlıklar da karışıyordu. Bir insanın hayatı, dışarıdan bakıldığında ne kadar kusursuz görünürse görünsün, kendi içinde sakladığı çatlaklardan hiçbir zaman bütünüyle arınamıyordu. Cavidan Hanım'ın anlattıklarını dinlerken bunu bir kez daha düşünüyordum. Onun kelimeleriyle geçmişe doğru yol alıyor, hiç bulunmadığım sofralara oturuyor, tanımadığım insanların yüzlerini hayal ediyor, aralarında geçen konuşmalara sessizce kulak misafiri oluyordum. Bazen bir cümlesinin üzerinde uzun uzun duruyor, anlattığı bir olayın ardında kalmış olabilecek duyguları anlamaya çalışıyordum. Acaba o gün gerçekten mutlu muydu? Eşiyle birbirlerine nasıl bakarlardı? Tahir'in çocukluğunda annesine karşı nasıl biriydi? Neslihan'ın bugün annesinden uzaklaşmasına neden olan şey yalnızca yılların getirdiği kırgınlıklar mıydı, yoksa benim henüz bilmediğim başka hikâyeler de var mıydı? Cavidan Hanım'ın anlattıklarıyla zihnimde kurduğum hayat arasında gidip gelirken zamanın nasıl geçtiğini çoğu kez fark etmiyordum. Onun için geçmiş, hâlâ yaşanmaya devam eden bir zamandı; benim içinse her anlattığı, zihnimin karanlık bir köşesinde sakladığım yeni bir hikâyeye dönüşüyordu. Belki de insanları dinlemeyi bu kadar sevmemin nedeni buydu. Başkalarının hayatlarına kulak verdikçe kendi içimdeki sessizliğin biraz olsun dolduğunu hissediyordum. Onların anıları, benim hiç yaşamadığım ama bir şekilde tanıdık gelen duygularla buluşuyordu. Bazen kendimi Cavidan Hanım'ın anlattığı o eski günlerin içinde, salonun bir köşesinde görünmez bir misafir gibi hissediyordum. Onlar gülüyor, konuşuyor, birbirlerine takılıyor, kimi zaman tartışıyor, kimi zaman birbirlerinden uzaklaşıyorlardı. Ben ise elimdeki bezle eşyaların tozunu alırken bütün bunları sessizce izliyordum.
Mutfaktan gelen tabak, çatal ve bardak seslerine sıcak kruvasanların tereyağlı kokusu eşlik ediyor, Cavidan Hanım camın önündeki koltuğunda geçmişini yeniden yaşarken ben de onun kelimelerinden ördüğüm bu görünmez hayatın içinde dolaşıyordum. Garip olan, bütün bu insanları hiç tanımamış olmama rağmen onları giderek daha yakından tanıdığımı hissetmemdi. Belki de bir insanı tanımak için her zaman yüzünü görmek, elini tutmak ya da onunla aynı masada oturmak gerekmiyordu. Bazen yalnızca anlatılanları gerçekten dinlemek, insanın kendisini bile fark etmeden açığa vurduğu küçük ayrıntıları yakalamak yeterliydi...
Bölüm etkileşimi
