1. Bölüm : 17.40

Her meslek insanda zihinsel bir deformasyon bırakır. Benimki, bir felaketin hemen ardından geriye kalan molozlara bakıp hasarın kaç paradan açılacağını hesaplamaktı. Dört yıldır sigorta şirketleri adına Kuzgunlu ve çevresinde hasar eksperi olarak çalışıyordum. Yangın geçiren konaklar, su basan depolar, çöken mermer ocakları... İnsanlar feryat ederken benim zihnim soğuk bir defter açar; ihtimalleri, aşınma paylarını ve ihmalleri sıralardı. Kasıt ihtimalini ise her zaman en sona bırakırdım. Çünkü kasıt, insanı hesaba katmak demekti. İnsan ise her zaman maliyetli bir belirsizlikti.

Fakat kendimle ilgili bir dosyayı kapatmayı asla beceremedim.

Yenikent’teki o sıradan apartman dairesinin üçüncü katında, son iki aydır kendi kendime koyduğum bir tür karantinada yaşıyordum. İçeriye sızan sonbahar ışığı, salondaki ahşap parkelerin üzerinde cansız birer şerit halinde sönüp gidiyordu. Dışarıda, Kuzgunlu’nun üzerinden hiç eksilmeyen o nemli rüzgâr camları zorluyordu. Kasabanın üst mahallelerindeki mermer ocaklarından kalkan ince, beyaz bir toz çisesi, pencere pervazlarına tutunmuştu.

Saat 16.45’ti.

Posta kutumdan aldığım zarf, salondaki sehpanın üzerinde duruyordu. Dış kapı şifreliydi. Girişteki kameralar bir haftadır arızalı olduğu için kapıcı Sabri Bey’in "Bizim apartmana yabancı girmez kızım," tesellisi bir anlam ifade etmiyordu. Sabri Bey sabah kutuları boşaltırken sadece elektrik ve su faturalarını gördüğünü söylemişti. Oysa kutumdaki bu zarf faturaların arasında değildi. En arkaya, metal kapağın iç kısmına adeta yapıştırılmış gibi duruyordu.

Zarfın üzerinde ne bir pul, ne bir damga, ne de bir isim vardı. Dokusu sıradandı ama ağırlığı garip bir biçimde toktu.

Parmağımı zarfın katlanan kenarından içeri sokup kâğıdı yırttım. İçinden çıkan kâğıt modern, seri üretim kâğıtlara benzemiyordu. Kalın, pamuk elyaflı, kenarları elle kesilmiş gibi pürüzlüydü. Mürekkebin kokusu genzime yakıcı bir demir tadı bıraktı; sanki çok eski bir mürekkep formülüyle henüz birkaç dakika önce yazılmış gibi nemli ve taze duruyordu.

Kâğıttaki üç satırlık yazıyı üçüncü kez okudum:

5 Kasım. 17.40.

Suvari Tepesi, On Dördüncü Ada. Çınarın altındaki taş.

Nevzat Karaca, Defne Arıcı, Ilgaz Tan, Emir Kaya, Haziran Aydemir.

Ve en altta, sadece benim kâğıdıma yazılmış gibi duran, tek bir cümle:

Kapıyı sen açtın.

Bu beş kelimeyi okuduğum an, göğsümün ortasına keskin bir bıçak saplandı. Görüş alanım kenarlardan karardı. Zihnimin en derin, en iyi saklanmış hücresinde paslı bir kilit gıcırdadı. Bir görüntü parçası: Sarı bir ışık... Bir kapının altından, tıpkı sızan bir sıvı gibi koridora yayılan yoğun, parlak sarı bir ışık. Islak yün kokusu. Elimin altında soğuk, pirinçten bir kapı tokmağı. Ve ağzımda beliren o aynı madeni, paslı demir tadı.

Nefesim tıkandı. Ailemin ben sekiz yaşındayken Kuzgunlu’yu bir gecede, arkasında hiçbir iz ve açıklama bırakmadan terk edişi geldi aklıma. Annemin o geceden sonra tek bir kelime bile etmeyişi. Babamın bir daha asla eve dönmeyişi... Annem sadece "Bizi bıraktı Haziran," derdi. Ama bu doğru değildi. Hissettiklerim, anılarımın bana oynadığı bir oyun olamazdı.

Zarfı ceketimin iç cebine tıkıştırdım. Ellerim titriyordu ama zihnimdeki o profesyonel eksper soğukkanlılığı geri dönmeye çalışıyordu: Beş isim. Bir yer. Bir saat.

Daireden çıktım. Merdivenleri inerken kapıcı Sabri Bey giriş salonundaki küçük kulübesinden başını çıkardı. Üzerinde her zamanki kiremit rengi kareli yeleği vardı. İçerideki kasetçalardan kısık sesli bir Türk halk müziği yayılıyordu.

"Haziran Kızım? Çıkıyor musun?" dedi, gözlüklerinin üstünden bana bakarken. Sesinde alışılmadık bir tereddüt, bir şeyi söyleyip söylememe arasında kalmış bir duraksama vardı. "Sabahtan beri hiç sesin çıkmadı. İyi misin sen?"

"İyiyim Sabri Bey. Bir işim var, çıkmam gerek."

"Hava bozuyor," dedi gözlerini dışarıdaki griliğe çevirerek. "Sis yine yamaçtan aşağı inmeye başladı. Bu saatte Suvari Tepesi tarafına otobüs de seyrek çalışır, bilesin."

Ona Suvari Tepesi’ne gideceğimi söylememiştim.

Dudaklarımı kıpırdatamadım. Sabri Bey arkasını dönüp radyosunun düğmesini biraz daha kıstı. Bir şey sormama fırsat kalmadan binadan dışarı çıktım.

Kuzgunlu, sonbaharda yaşayan bir kasaba değildi; sadece çürüyen bir yerdi. Rüzgâr, Ege’nin nemli tuz kokusunu mermer ocaklarının kireçli tozuyla birleştirip sokaklara savuruyordu. Yamaçtan basamak basamak inen taş evler, karartılı pencereleriyle sanki beni izliyordu.

Yenikent’in düz ve niteliksiz apartman bloklarını geride bırakıp durağa yürüdüm. Saat 17.03’te 62 numaralı otobüs göründü. Egzozundan siyah bir duman çıkararak durağa yanaştı.

İçeri adım attığımda otobüs hemen hemen boştu. İçeride eski döşeme ve rutubet kokusu vardı. Şoför, ellilerinde, yüzü derin çizgilerle dolu bir adamdı. Parayı uzatırken yüzüme bakmadı ama dikiz aynasından gözlerini üzerimden çekmedi. Otobüs kasabanın iç kısımlarına, Çeşmealtı meydanına doğru ilerledikçe birkaç yaşlı esnaf indi. Dokuzuncu duraktan sonra araçta benden başka kimse kalmamıştı.

Dere Boyu’nun sisli ve ıslak taş evlerinin yanından geçtik. Yol giderek dikleşiyor, medeniyetin izleri siliniyordu. Sol tarafımızda taş ocaklarının oyulmuş, çıplak ve beyaz yaraları duruyordu. Sağ tarafımızda ise kasabanın bittiği yerde tek başına duran Suvari Tepesi yükseliyordu.

Saat 17.18’de otobüs son durakta fren yaptı. Burası yolun bittiği yerdi. Karşımda sadece mezarlığın paslı, yüksek demir kapısı duruyordu.

İnerken şoför aniden dikiz aynasına dokundu. Ağzını açtı, bana bir şey söyleyecekmiş gibi duraksadı. Omuzları kasıldı, ardından derin bir nefes verip başını sallayarak önüne döndü. Kapı gürültüyle kapandı ve otobüs geldiği yöne doğru geri dönüp gözden kayboldu.

Yalnız kalmıştım.

Hava kararmıyordu ama aydınlık da değildi. Süt gibi koyu, ağır bir sis yamaçtan aşağı süzülüyor, mezar taşlarının gövdelerini sarıyordu. İlginç bir biçimde hiç rüzgâr yoktu. Ama daha da rahatsız edici olan şey sessizlikti. Ağaçlarda tek bir kuş dahi ötümüyordu. Yapraklar bile kıpıldamıyordu.

Mezarlığın girişindeki bekçi kulübesinin kapısı yarı aralıktı. İçeriye doğru bir adım attım. Kulübe boştu. Ancak tahta masanın üzerinde duran ince porselen bardağın içindeki yarısı içilmiş çaydan hâlâ hafif bir buhar yükseliyordu. Bekçi buradaydı ama yoktu. Çay henüz soğumamıştı.

Gözlerimi kulübeden ayırıp patikaya çevirdim. Suvari Tepesi’nin en yüksek noktasına, on dördüncü adaya doğru tırmanan dik, taşlı yolu yürümeye başladım. Botlarımın altındaki çakılların sesi, bu mutlak sessizlikte patlama gibi yankılanıyordu.

10 dakikalık tırmanışın ardından tepenin en uç noktasına ulaştım. Karşımda, yosun tutmuş, sola doğru hafifçe yatmış eski bir mezar taşının hemen arkasında göğe doğru yükselen devasa bir çınar ağacı duruyordu.

Ve çınarın altında üç kişi bekliyordu.

Adımlarımı yavaşlattım. Birbirinden tamamen bağımsız, üç farklı yabancı gibi duruyorlardı ama aralarındaki görünmez gerilim havayı elektriklendiriyordu.

En solda, gümüş saplı bastonuna iki eliyle dayanmış duran yaşlı bir adam vardı. Üzerindeki kaşmir palto ve kusursuz ütülü pantolonu, bu çamurlu mezarlıkta aşırı şık ve eğreti duruyordu. Yüzündeki derin hatlar ve soğukkanlı duruşu bana bir bürokratı andırdı. Nevzat Karaca. Mektuptaki ilk isim.

Onun birkaç adım ötesinde genç bir kız duruyordu. On sekiz, on dokuz yaşlarında görünüyordu. Boynunda sarılı duran kulaklık kablosu, deri ceketi ve elinde sıkıca tuttuğu cep telefonuyla etrafı kaydediyordu. Bacakları hafifçe titriyordu ama yüzüne alaycı, durumu bir oyunmuş gibi göstermeye çalışan bir maske takmıştı. Defne Arıcı.

Ağacın gövdesine yakın duran üçüncüsü ise uzun boylu, kırklı yaşlarında bir adamdı. Koyu renk ceketinin altındaki gömleğin yakası bir düğme kayık iliklenmişti; bu küçük düzensizlik, adamın genelindeki yorgun ve dikkatli havayla çelişiyordu. Gözleri beni bulduğunda durdu. Bir saniye, iki saniye... Bakışlarını üzerimde normal bir insandan tam bir saniye daha fazla tuttu. O an, bu sesi ve bu bakışı bir yerden tanıdığımı hissettim. Ama zihnim o anıyı bulup çıkaramadı. Ilgaz Tan. Psikiyatr.

"Beş kişi demişti," dedi genç kız, Defne. Sesi titriyordu ama ses tonuna yapay bir neşe katmaya çalışıyordu. "Bir kişi eksiğiz. Bu bir tür lansman mı? Yeni bir kaçış oyunu falan mı? Çünkü hiç komik değil."

"Kapa çeneni kızım," dedi Nevzat Bey. Sesi bir noterin mahkeme salonunda karar okurken kullandığı o tane tane, duygusuz tondaydı. Bastonunu toprağa biraz daha bastırdı. "Burası oyun alanı değil."

Ilgaz Tan bana doğru bir adım attı. "Siz de bir mektup aldınız, değil mi?"

Ceketimin cebindeki kâğıda dokundum. "Evet. Haziran Aydemir."

"Nevzat," dedi yaşlı adam kısaca.

"Ilgaz," dedi diğeri. "Ve bu da Defne."

"Peki beşinci kişi kim?" diye sordu Defne, telefonunun ekranını panikle açıp kapatarak. "Saat kaç oldu? Benim burada olmamam gerekiyordu. Annem evde bekliyor beni. Dün daha yeni konuştuk onunla, bu akşam geleceğimi söyledim."

Gözlerim Defne’nin telefon ekranına kaydı. Ekran aydınlandığında, arama geçmişinin en üstünde şu yazı göze çarpıyordu: Son görüşme: 11 ay önce - Anne.

Dehşetle kızı izledim. Yalan mı söylüyordu, yoksa zihni ona kendi inşa ettiği bir illüzyonu mu satıyordu? Defne ekranı hızla kapattı, parmakları titriyordu.

Tam o sırada, patikadaki çakıl taşlarının gıcırtısı yükseldi. Sisin içinden hızlı, sert adımlarla biri geliyordu.

Hemen hepimiz o tarafa döndük. Sisin yarılan perdesinden yirmilerinde bir adam belirdi. Üzerinde yıpranmış bir kurye ceketi vardı. Çenesi inatla sıkılmıştı; koyu renk gözlerinde sönmeyen, yakıcı bir öfke geziniyordu. Postacı çantasını omzunda düzeltirken bizi süzdü. Kararlılıkla buradaydı ama aynı zamanda vurmaya hazır bir hayvan gibi tetikteydi.

Emir Kaya.

"Geciktin," dedi Nevzat Bey soğukça.

Emir ona bakmadı bile. Doğrudan bana baktı. Gözleri üzerimde birkaç saniye asılı kaldı. Birbirimizi hiç görmemiştik—ya da ben öyle sanıyordum—ama o bakışta beni tanıdığına dair tanımsız, tehditkâr bir derinlik vardı.

"Paketi teslim eden ben değilim," dedi Emir. Sesi pürüzlü ve sertti. "Mektubu kim yazdıysa o gecikti. Kimsiniz ulan siz? Ne istiyorsunuz benden?"

"Biz de aynı sorunun cevabını arıyoruz genç adam," dedi Ilgaz Tan sakin bir sesle. "Mektuplarımız aynı elde yazılmış. İsimlerimiz aynı kâğıtta."

"Mektubun sonunu okudunuz mu?" dedi Defne birden. Ağlamaklı bir tonda gülmeye başladı. "Sizde de var mıydı? Benim mektubumda annemle ne zaman konuştuğum yazıyordu. Saçmalık! Annem hayatta! Benimle dalga geçiyorlar!"

Nevzat Bey bastonunu yerdeki çamura vurdu. "Benim mektubumda..." Sesindeki o sarsılmaz otorite ilk kez hafifçe dalgalandı. "On iki yıl öncesine ait bir evrak hatası ima edilmiş. Seksen yaşında bir kadının tapu devri... Geç kaldığım bir randevu yüzünden alelacele mühürlediğim bir kâğıt. Kadın üç ay sonra huzurevinde ölmüştü. Bunu... Bunu kimse bilemezdi. O evrak yasaldı!"

Ilgaz Tan derin bir nefes aldı. Gömleğinin kayık yakasını düzeltmedi. "Benim mektubumda," dedi alçak sesle, "geçen ay intihar eden bir hastamın gece saat üçte attığı mesaja neden geç baktığım yazıyordu. 'Dinlenmeyi hak ediyorlar. Sen de.' yazmışlar."

Bakışlar Emir’e döndü. Emir ellerini ceketinin ceplerine soktu, çenesi daha da sertleşti. "Teslim edilmeyen bir koli," dedi hırıltıyla. "İki yıl önce, yağmurlu bir gece... Zemin kattaki bir daireye bıraktım. Kapının altından sarı bir ışık sızıyordu. Zili çaldım, açan olmadı. Koliyi geri götürdüm. Ertesi gün iade geldi. Hepsi bu. Bir koli yüzünden mi buradayım ben?"

Zemin kat. Sarı ışık.

Kalbim göğüs kafesimi dövmeye başladı. Ağzımdaki demir tadı o kadar yoğunlaştı ki neredeyse kusacaktım. Emir’in bahsettiği o sarı ışık ile benim zihnimdeki anı parçası aynı şey miydi?

"Peki ya sen?" dedi Emir birden bana dönerek. Adımları bana doğru yaklaştı. Aramızda sadece birkaç adım kaldığında durdu. Üzerinden mermer tozu ve ucuz tütün kokusu geliyordu. "Senin mektubunun sonunda ne yazıyordu Haziran? Neden susuyorsun?"

"Bir şey yazmıyordu," dedim tutuk bir sesle. Yalan söylediğimi ilk anda anladı. Koyu gözleri kısıldı. "Benimkinde sadece isimler vardı."

"Yalan söylüyorsun," dedi Emir, sesi fısıltı gibi ama bıçak kadar keskindi.

"Yeter!" dedi Ilgaz Tan araya girerek. "Birbirimizle tartışmanın anlamı yok. Burada önemli olan bu taş."

Ilgaz, çınarın hemen dibinde duran, yosun kaplı, sola yatık eski mezar taşını işaret etti.

Hepimiz taşın etrafına toplandık. Sis, etrafımızı tam bir çember gibi sarmıştı. Artık kasaba bile görünmüyordu.

Nevzat Bey cebinden çıkardığı bir mendille taşın üzerindeki yosunları kazımaya başladı. Taşın sert yüzeyinde, derine kazınmış harfler belirdi. Harflerin içine dolan yosunlar ve likenler en az yirmi, yirmi beş yıllık görünüyordu.

Taşın üzerinde beş isim sıralanmıştı:

NEVZAT KARACA

DEFNE ARICI

ILGAZ TAN

EMİR KAYA

HAZİRAN AYDEMİR

Ve isimlerin altında bir tarih vardı: 5 KASIM. Ama yılı gösteren rakamlar kasıtlı olarak kazınmış, silinmişti.

"Bu imkânsız..." diye mıldandı Defne. "Ben on dokuz yaşındayım! Bu oyuklardaki yosunlar benden eski! Bu taş buraya yıllar önce dikilmiş!"

"Bizi buraya birisi çağırmadı," dedi Ilgaz Tan, sesi ilk kez titreyerek. "Bizi buraya zaten gömmüşler."

O an, taşın üzerindeki isimlerin tam altına gözüm kaydı. Diğer isimlerin aksine, en alttaki satır taze kazınmıştı. İçindeki taş tozları henüz beyaz ve kuruydu.

Öne doğru bir adım attım. Dizlerimin bağı çözülecek gibi oldu. O taze kazınmış satırda şu yazıyordu:

KAPIYI SEN AÇTIN.

"Benim mektubumdaki satır bu," diye fısıldadım, artik saklayamayacağımı anlayarak. Bakışlarım Emir’le buluştu. Emir bana bakıyordu, gözlerinde ne öfke ne de nefret kalmıştı; sadece derin, karanlık bir kavrayış vardı.

Tam o sırada kolumdaki saate baktım.

Akrep ve yelkovan birbirlerine kast eden zamanın iki şövalyesi gibi mıhlanmıştı. 17.40.

Saniyeleri saymaya başladım. İçimden saydım: Bir, iki, üç, dört... Saniye ibresi kımıldamıyordu. Titriyordu ama 12’nin üzerine geçemiyordu.

"Telefon çekmiyor!" diye bağırdı Defne. "Şebeke gitti! Saat de ilerlemiyor!"

Emir cebinden kendi telefonunu çıkardı. "Benimki de durmuş. 17.40."

Hava ne kararıyordu, ne aydınlanıyordu. Sis yerinden tek bir milim bile oynamıyordu. Rüzgâr yoktu. Kuş sesi yoktu. Zaman, Suvari Tepesi’nde, tam da mektupta yazan o dakikada donup kalmıştı.

Ve tam o anda, sisin derinliklerinden, mezarlığın alt taraflarından bir ses yükseldi.

Tık... Tık... Tık...

Düzenli, ritmik, soğuk bir ses. Bir keskinin bir mermer taşına vurma sesi.

Biri, sisin içinde, bizim için yeni bir taş kazıyordu.

İçimdeki hasar eksperi öldü. Yerine, sekiz yaşındaki o korkmuş küçük kız çocuğu geldi.

Keski sesi her vuruşta biraz daha yaklaşıyordu. Tık... Tık... Tık...

"Kim var orada?" diye bağırdı Emir, sise doğru bir adım atarak. Sesi mezar taşlarının arasında yankısızca kayboldu. "Çık ortaya!"

Yanıt gelmedi. Sadece o düzenli metalin taşa vurma sesi devam etti.

Nevzat Bey bastonuna daha sıkı sarıldı. Yüzü kül gibi beyazlamıştı. "Aşağı iniyoruz. Hemen."

"Bekçi..." dedim fısıltıyla. "Bekçi kulübesindeki çay... Hâlâ buharı tütecek kadar sıcaktı ama içeride kimse yoktu."

Ilgaz Tan elini omuzuma koydu. Teması soğuk ama sarsılmazdı. "Haziran, bana bak. Zihnin seni yanıltmaya çalışacak. Gördüklerimize değil, tutunduklarımıza odaklanmalıyız. İnmek zorundayız."

Beşimiz birden, sisin kapladığı dar patikadan aşağıya doğru koşar adımlarla inmeye başladık. Keski sesi arkamızda, tepenin zirvesinde kalmıştı ama geçtğimiz her mezar taşının arkasından bir fısıltı sızıyor gibiydi.

Mezarlığın demir kapısına ulaştığımızda bekçi kulübesi hâlâ boştu. Masadaki bardak duruyordu. Yaklaştım ve elimi bardağa uzattım.

Buhar hâlâ çıkıyordu. Tam aynı tempoda. Aynı yoğunlukta. Çay soğumuyordu. Çünkü zaman burada akmıyordu.

"Otobüs yok," dedi Defne, kapının dışındaki ıssız yola bakarak. "Yol yok... Hiçbir şey yok."

"Yürüyeceğiz," dedi Emir. Bana doğru baktı. Sesi sertti ama içinde garip bir sığınma arzusu seziliyordu. "Kasabaya inene kadar durmak yok."

Demir kapıdan çıktık. 62 numaralı otobüsün bizi getirdiği o ıssız asfalt yolda, aşağıya, Kuzgunlu’nun karanlığına doğru yürümeye başladık. Kasaba aşağıda, sisin altında bir siluet gibi yatıyordu. Pencerelerden sarı ışıklar sızıyordu.

O sarı ışıklar...

Arkamda yürüyen Emir’in adımlarını hissedebiliyordum. İki yıl önce o zemin kattaki kapının altından sızan sarı ışık ile benim zihnimdeki sarı ışık arasındaki bağ neydi? Ve daha da önemlisi, benim mektubumda yazan o dehşet verici iddia doğruysa...

Ben o gece hangi kapıyı açmıştım?