Bölümler 3Şu an: İkinci Perde — Sahne
- 1 Birinci Perde — Sahne5.187 kelime
- 2 İkinci Perde — Sahne6.144 kelime · Okuduğun bölüm
- 3 Üçüncü Perde — Sahne3.285 kelime
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
İKİNCİ PERDE
SAHNE
The Manor House’un bahçesi. Gri taştan bir merdiven eve çıkar. Eski usul bahçede güller bolca açmıştır. Mevsim temmuzdur. Büyük bir porsuk ağacının altına hasır koltuklar ve kitaplarla dolu bir masa konmuştur.
[Bayan Prism masada otururken görülür. Cecily arka tarafta çiçekleri sulamaktadır.]
MISS PRISM.
[Seslenerek.] Cecily, Cecily! Çiçekleri sulamak gibi faydacı bir iş senin değil de Moulton’ın görevi olmalı, öyle değil mi? Hele seni zihinsel hazlar beklerken. Almanca dilbilgin masada. Lütfen on beşinci sayfadan aç. Dünkü dersi tekrarlayacağız.
CECILY.
[Yavaşça yanlarına gelir.] Ama Almancayı sevmiyorum. Almanca hiç de insanı alımlı gösteren bir dil değil. Almanca dersimden sonra ne kadar sade göründüğümü çok iyi biliyorum.
MISS PRISM.
Çocuğum, vasinin kendini her yönden geliştirmeni ne kadar istediğini biliyorsun. Dün şehre gitmek üzere ayrılırken özellikle Almancanın üzerinde durdu. Zaten şehre giderken Almancanın üzerinde durmayı hep adet edinir.
CECILY.
Sevgili amca Jack çok ciddi! Bazen o kadar ciddi oluyor ki pek iyi olmadığını düşünüyorum.
MISS PRISM.
[Kendini dikleştirerek.] Vasinizin sağlığı yerindedir; bu denli genç biri için ağırbaşlılığı özellikle takdire şayandır. Görev ve sorumluluk duygusu ondan yüksek kimse tanımıyorum.
CECILY.
Üçümüz bir aradayken sıkılmış gibi görünmesi herhalde bundandır.
MISS PRISM.
Cecily! Sana şaşıyorum. Bay Worthing’in hayatında pek çok derdi var. Boş neşe ve hafiflik onun sohbetine yakışmaz. O talihsiz genç kardeşi için duyduğu sürekli kaygıyı unutmamalısın.
CECILY.
Amca Jack, talihsiz kardeşinin bazen buraya gelmesine izin verse keşke. Belki onu olumlu yönde etkileyebiliriz, Bayan Prism. Eminim siz bunu kesinlikle başarırdınız. Almanca, jeoloji ve bu tür şeylerin bir erkeği çok etkilediğini bilirsiniz. [Cecily günlüğüne yazmaya başlar.]
MISS PRISM.
[Başını sallayarak.] Kendi kardeşinin itirafına göre karakteri onarılamayacak kadar zayıf ve kararsız olan biri üzerinde benim bile etkili olabileceğimi sanmıyorum. Hatta onu yola getirmek isteyip istemediğimden emin değilim. Kötü insanları bir anda iyi insanlara dönüştürme yolundaki bu modern takıntıyı desteklemiyorum. İnsan ne ekerse onu biçsin. Günlüğünü kaldırmalısın, Cecily. Gerçekten neden günlük tutman gerektiğini anlamıyorum.
CECILY.
Hayatımın harika sırlarını kaydetmek için günlük tutuyorum. Yazmasam muhtemelen hepsini unuturdum.
MISS PRISM.
Hafıza, sevgili Cecily, hepimizin yanında taşıdığı günlüktür.
CECILY.
Evet, ama genellikle hiç yaşanmamış, yaşanması da mümkün olmayan şeyleri kaydeder. Mudie’nin bize gönderdiği üç ciltlik romanların neredeyse hepsinden Hafıza’nın sorumlu olduğuna inanıyorum.
MISS PRISM.
Üç ciltlik romanı küçümseyerek konuşma, Cecily. Ben de gençliğimde bir tane yazdım.
CECILY.
Gerçekten mi, Bayan Prism? Ne kadar da zekisiniz! Umarım mutlu sonla bitmiyordu? Mutlu sonla biten romanları sevmiyorum. Beni çok üzüyorlar.
MISS PRISM.
İyiler mutlu, kötüler mutsuz sona erdi. Kurmaca dediğimiz şey budur.
CECILY.
Herhalde öyledir. Ama çok haksızca görünüyor. Romanınız hiç yayımlandı mı?
MISS PRISM.
Ne yazık ki hayır. Yazma eser talihsizce terk edildi. [Cecily irkilir.] Terk edildi derken kayboldu ya da yanlış yere kondu anlamında kullanıyorum. İşine dön çocuğum; bu tahminlerin faydası yok.
CECILY.
[Gülümseyerek.] Ama sevgili Doktor Chasuble’ın bahçeden buraya geldiğini görüyorum.
MISS PRISM.
[Ayağa kalkıp ilerleyerek.] Doktor Chasuble! Bu gerçekten büyük bir mutluluk.
[Canon Chasuble girer.]
CHASUBLE.
Bu sabah nasılız bakalım? Bayan Prism, umarım iyisinizdir?
CECILY.
Bayan Prism az önce hafif bir baş ağrısından yakınıyordu. Sanırım Park’ta sizinle kısa bir yürüyüş yapmak ona çok iyi gelir, Doktor Chasuble.
MISS PRISM.
Cecily, baş ağrısından hiç söz etmedim.
CECILY.
Hayır, sevgili Bayan Prism, biliyorum; ama içgüdüsel olarak başınızın ağrıdığını hissettim. Papaz içeri girdiğinde Almanca dersimi değil, bunu düşünüyordum.
CHASUBLE.
Umarım dersini ihmal etmiyorsundur, Cecily.
CECILY.
Ah, korkarım ediyorum.
CHASUBLE.
Bu tuhaf. Bayan Prism’in öğrencisi olma şansına erişseydim, ağzından çıkan her sözü can kulağıyla dinlerdim. [Bayan Prism sertçe bakar.] Mecaz anlamında söyledim. Mecazım arılardan esinlenmişti. Öhöm! Bay Worthing henüz şehirden dönmedi sanırım?
MISS PRISM.
Pazartesi öğleden sonraya kadar dönmesini beklemiyoruz.
CHASUBLE.
Ah evet, pazar gününü genellikle Londra’da geçirmeyi sever. Görünüşe göre bütün amacı eğlenmek olan şu talihsiz genç kardeşi gibi biri değil. Ama Egeria ile öğrencisini daha fazla rahatsız etmeyeyim.
MISS PRISM.
Egeria mı? Benim adım Lætitia, Doktor.
CHASUBLE.
[Selam vererek.] Yalnızca pagan yazarlardan alınmış klasik bir gönderme. Akşam duasında ikinizi de göreceğim herhalde?
MISS PRISM.
Sevgili Doktor, sanırım sizinle biraz yürüyüşe çıkacağım. Meğer başım ağrıyormuş; yürümek iyi gelebilir.
CHASUBLE.
Memnuniyetle Bayan Prism, memnuniyetle. Okullara kadar gidip dönebiliriz.
MISS PRISM.
Harika olur. Cecily, ben yokken İktisat kitabını okuyacaksın. Rupinin Değer Kaybı bölümünü atlayabilirsin. Biraz fazla sansasyonel. Metal paraların meselelerinin bile melodramatik bir yanı var.
[Doktor Chasuble ile bahçeden çıkar.]
CECILY.
[Kitapları alıp masaya geri atar.] Berbat İktisat! Berbat Coğrafya! Berbat, berbat Almanca!
[Merriman, tepsi üzerinde bir kartvizitle girer.]
MERRIMAN.
Bay Ernest Worthing istasyondan arabayla geldi. Bagajını da beraberinde getirdi.
CECILY.
[Kartviziti alıp okur.] ‘Bay Ernest Worthing, B. 4, The Albany, W.’ Amca Jack’in kardeşi! Bay Worthing’in şehirde olduğunu söylediniz mi?
MERRIMAN.
Evet, bayan. Çok hayal kırıklığına uğramış görünüyordu. Sizinle Bayan Prism’in bahçede olduğunu söyledim. Sizinle bir anlığına baş başa konuşmak istediğini söyledi.
CECILY.
Bay Ernest Worthing’den buraya gelmesini isteyin. Ona bir oda ayarlamak için kahyaya danışsanız iyi olur sanırım.
MERRIMAN.
Peki, bayan.
[Merriman çıkar.]
CECILY.
Daha önce gerçekten kötü biriyle hiç karşılaşmadım. Biraz korkuyorum. Herkes gibi görünmesinden öyle korkuyorum ki.
[Algernon, neşeli ve zarif bir tavırla girer.] Öyle de görünüyor!
ALGERNON.
[Şapkasını kaldırır.] Sen benim küçük kuzenim Cecily olmalısın.
CECILY.
Büyük bir yanılgı içindesiniz. Küçük değilim. Hatta yaşıma göre alışılmadık ölçüde uzun olduğumu düşünüyorum. [Algernon biraz şaşırır.] Ama ben sizin kuzeniniz Cecily’yim. Kartvizitinizden anladığıma göre siz de Amca Jack’in kardeşi, kuzenim Ernest’siniz; kötü kuzenim Ernest.
ALGERNON.
Ah! Aslında hiç de kötü biri değilim, kuzen Cecily. Kötü olduğumu sanmamalısın.
CECILY.
Öyle değilseniz, hepimizi kesinlikle affedilmez biçimde aldatmışsınız demektir. Umarım bütün bu zaman boyunca kötüymüş gibi davranıp aslında iyi biri olarak çifte hayat sürmüyordunuz. Bu ikiyüzlülük olurdu.
ALGERNON.
[Hayretle ona bakar.] Ah! Elbette, biraz düşüncesiz davrandığım oldu.
CECILY.
Bunu duyduğuma sevindim.
ALGERNON.
Hatta madem sözünü açtın, kendi küçük çapımda epey yaramazlık ettim.
CECILY.
Bununla övünmeniz gerektiğini sanmıyorum; ama çok hoşunuza gitmiş olmalı, eminim.
ALGERNON.
Burada seninle olmak çok daha hoş.
CECILY.
Burada ne işiniz var, anlayamıyorum. Amca Jack pazartesi öğleden sonraya kadar dönmeyecek.
ALGERNON.
Bu büyük hayal kırıklığı. Pazartesi sabahı ilk trenle gitmem gerekiyor. Kaçırmayı sabırsızlıkla beklediğim bir iş randevum var . . .
CECILY.
Onu Londra dışında bir yerde kaçıramaz mısınız?
ALGERNON.
Hayır; randevu Londra’da.
CECILY.
Elbette, insan hayatın güzelliğini takdir etmeyi sürdürebilmek istiyorsa iş randevusuna gitmemenin ne kadar önemli olduğunu biliyorum; ama yine de Amca Jack gelene kadar bekleseniz iyi olur. Sizinle göç etmeniz hakkında konuşmak istiyor, biliyorum.
ALGERNON.
Neyim hakkında?
CECILY.
Göç etmeniz hakkında. Giysilerinizi almak için şehre gitti.
ALGERNON.
Jack’in giysilerimi almasına kesinlikle izin vermezdim. Kravat zevki hiç yok.
CECILY.
Kravat gerekeceğini sanmıyorum. Amca Jack sizi Avustralya’ya gönderiyor.
ALGERNON.
Avustralya mı! Ölürüm daha iyi.
CECILY.
Çarşamba akşamı yemekte, bu dünya, öteki dünya ve Avustralya arasında seçim yapmanız gerekeceğini söyledi.
ALGERNON.
Eh! Avustralya ve öteki dünya hakkında duyduklarım pek iç açıcı değil. Bu dünya bana yeter, kuzen Cecily.
CECILY.
Evet, ama siz bu dünyaya yeter misiniz?
ALGERNON.
Korkarım değilim. İşte bu yüzden beni yola getirmeni istiyorum. Sakıncası yoksa bunu kendine görev edinebilirsin, kuzen Cecily.
CECILY.
Korkarım bu öğleden sonra vaktim yok.
ALGERNON.
Peki, bu öğleden sonra kendimi yola getirmeme izin verir misin?
CECILY.
Bu biraz Donkişotça. Ama denemeniz gerektiğini düşünüyorum.
ALGERNON.
Deneyeceğim. Şimdiden daha iyi hissediyorum.
CECILY.
Biraz daha kötü görünüyorsunuz.
ALGERNON.
Aç olduğum için.
CECILY.
Ne kadar düşüncesizim. Yepyeni bir hayata başlayacak insanın düzenli ve besleyici öğünlere ihtiyacı olacağını hatırlamalıydım. İçeri gelir misiniz?
ALGERNON.
Teşekkür ederim. Önce yakama bir çiçek takabilir miyim? Önce yakama çiçek takılmazsa hiç iştahım olmaz.
CECILY.
Bir Marechal Niel mi? [Makasları alır.]
ALGERNON.
Hayır, pembe bir gül tercih ederim.
CECILY.
Neden? [Bir çiçek keser.]
ALGERNON.
Çünkü sen pembe bir gül gibisin, Kuzen Cecily.
CECILY.
Benimle böyle konuşmanız doğru değil bence. Bayan Prism bana hiç böyle şeyler söylemez.
ALGERNON.
Öyleyse Bayan Prism dar görüşlü, yaşlı bir hanım. [Cecily gülü onun ceketinin iliğine takar.] Şimdiye kadar gördüğüm en güzel kızsın.
CECILY.
Bayan Prism, güzelliğin baştan çıkarıcı bir tuzak olduğunu söyler.
ALGERNON.
Her aklı başında erkeğin yakalanmak isteyeceği bir tuzaktır.
CECILY.
Ah, ben aklı başında bir erkeği yakalamak ister miyim, sanmıyorum. Onunla ne konuşacağımı bilemem ki.
[Birlikte eve girerler. Bayan Prism ile Doktor Chasuble geri döner.]
MISS PRISM.
Sevgili Doktor Chasuble, fazla yalnız kalıyorsunuz. Evlenmelisiniz. İnsanlardan nefret edeni anlayabilirim; kadınlardan nefret edeni asla!
CHASUBLE.
[Bir bilgin ürpertisiyle.] İnanın, böylesine yeni türetilmiş bir sözü hak etmiyorum. İlk Kilise’nin hem öğretisi hem uygulaması evliliğe açıkça karşıydı.
MISS PRISM.
[Öğüt verircesine.] İlk Kilise’nin bugüne kadar ayakta kalamamasının açık nedeni de bu işte. Sevgili Doktor, sürekli bekâr kalarak bir erkeğin kendisini toplum için daimî bir ayartıya dönüştürdüğünü de fark etmiyorsunuz. Erkekler daha dikkatli olmalı; bu bekârlık zayıf iradeli kişileri yoldan çıkarıyor.
CHASUBLE.
Ama evli bir erkek de aynı ölçüde çekici değil midir?
MISS PRISM.
Evli bir erkek, karısı dışında hiç kimseye çekici gelmez.
CHASUBLE.
Bana söylendiğine göre, çoğu zaman karısına bile gelmez.
MISS PRISM.
Bu, kadının düşünsel yakınlıklarına bağlıdır. Olgunluğa her zaman güvenilebilir. Olgunlaşmış meyveye güvenilebilir. Genç kadınlar hamdır. [Doktor Chasuble irkilir.] Bahçıvanlık anlamında söyledim. Benzetmem meyvelerden geliyor. Ama Cecily nerede?
CHASUBLE.
Belki okullara kadar peşimizden gelmiştir.
[Jack bahçenin arka tarafından ağır ağır girer. Yas giysileri içindedir; şapkasında siyah krepten bir bant, ellerinde siyah eldiven vardır.]
MISS PRISM.
Bay Worthing!
CHASUBLE.
Bay Worthing?
MISS PRISM.
Bu gerçekten de sürpriz oldu. Sizi pazartesi öğleden sonraya kadar beklemiyorduk.
JACK.
[Bayan Prism’in elini trajik bir tavırla sıkar.] Beklediğimden erken döndüm. Doktor Chasuble, umarım iyisinizdir?
CHASUBLE.
Sevgili Bay Worthing, bu yas giysileri korkunç bir felaketin habercisi değildir umarım?
JACK.
Kardeşim.
MISS PRISM.
Yine utanç verici borçlar ve savurganlık mı?
CHASUBLE.
Haz peşindeki hayatını hâlâ sürdürüyor mu?
JACK.
[Başını sallar.] Öldü!
CHASUBLE.
Kardeşiniz Ernest mi öldü?
JACK.
Tamamen öldü.
MISS PRISM.
Onun için ne büyük bir ders! Umarım bundan ders çıkarır.
CHASUBLE.
Bay Worthing, en içten başsağlığı dileklerimi sunarım. En azından, kardeşlerin en cömerti ve en bağışlayıcısı olduğunuzu bilmenin tesellisi var.
JACK.
Zavallı Ernest! Pek çok kusuru vardı; ama bu çok, çok acı bir darbe.
CHASUBLE.
Gerçekten çok acı. Son anlarında yanında mıydınız?
JACK.
Hayır. Yurt dışında öldü; aslında Paris’te. Dün gece Grand Hotel’in müdüründen bir telgraf aldım.
CHASUBLE.
Ölüm nedeni bildirildi mi?
JACK.
Anlaşılan şiddetli bir soğuk algınlığı.
MISS PRISM.
İnsan ne ekerse onu biçer.
CHASUBLE.
[Elini kaldırır.] Merhamet, sevgili Bayan Prism, merhamet! Hiçbirimiz kusursuz değiliz. Ben de cereyana karşı özellikle hassasım. Defin burada mı yapılacak?
JACK.
Hayır. Anlaşılan Paris’e gömülmek istediğini belirtmiş.
CHASUBLE.
Paris’e mi! [Başını sallar.] Son anlarında pek ciddi bir ruh hâlinde olduğuna işaret sayılmaz bu. Gelecek pazar, bu acı aile felaketine küçük bir göndermede bulunmamı elbette istersiniz. [Jack elini kasılarak sıkar.] Issızlıktaki manın anlamı üzerine vaazım, ister sevinçli ister şu anki gibi kederli olsun, hemen her duruma uyarlanabilir. [Herkes iç çeker.] Bu vaazı hasat şenliklerinde, vaftizlerde, ergenlik törenlerinde, kefaret günlerinde ve bayram günlerinde verdim. En son Katedral’de, Üst Sınıflar Arasında Hoşnutsuzluğu Önleme Derneği yararına düzenlenen bir yardım vaazı olarak okudum. Orada bulunan Piskopos, kurduğum bazı benzetmelerden çok etkilenmişti.
JACK.
Ah! Bu bana, vaftizlerden söz ettiğinizi hatırlattı sanırım, Doktor Chasuble. Vaftiz işini usulünce yapmayı biliyorsunuzdur herhâlde? [Doktor Chasuble şaşkın şaşkın bakar.] Yani, sürekli vaftiz yapıyorsunuz, değil mi?
MISS PRISM.
Ne yazık ki bu, Papaz’ın bu mahalledeki en sık yaptığı görevlerden biri. Yoksul sınıflarla bu konuda sık sık konuştum. Ama tutumlu olmanın ne demek olduğunu bir türlü öğrenemiyorlar.
CHASUBLE.
Ama ilgilendiğiniz özel bir bebek mi var, Bay Worthing? Kardeşiniz, sanırım, evli değildi, öyle mi?
JACK.
Evet, öyle.
MISS PRISM.
[Acı acı.] Kendini bütünüyle zevke adayanlar genellikle evlenmez.
JACK.
Ama sevgili Doktor, herhangi bir çocuk için değil. Çocukları çok severim. Hayır! Aslında, daha iyi bir işiniz yoksa bu öğleden sonra kendim vaftiz edilmek isterim.
CHASUBLE.
Ama Bay Worthing, siz zaten vaftiz edilmişsinizdir herhâlde?
JACK.
Hiç hatırlamıyorum.
CHASUBLE.
Ama bu konuda ciddi kuşkularınız mı var?
JACK.
Kesinlikle ciddi kuşkularım olmasını istiyorum. Elbette bunun sizi rahatsız edip etmeyeceğini ya da artık biraz fazla yaşlı olduğumu düşünüp düşünmediğinizi bilmiyorum.
CHASUBLE.
Hiç de değil. Yetişkinleri hem su serperek hem de suya daldırarak vaftiz etmek kanon hukukuna bütünüyle uygundur.
JACK.
Suya daldırmak mı!
CHASUBLE.
Kaygılanmanıza gerek yok. Gerekli olan, hatta bence uygun olan yalnızca su serpmek. Hava burada çok değişken. Törenin saat kaçta yapılmasını istersiniz?
JACK.
Size uyarsa beş gibi uğrayabilirim.
CHASUBLE.
Elbette, elbette! Hatta o saatte buna benzer iki törenim var. Geçenlerde, mülkünüzdeki uzak kulübelerden birinde ikizler dünyaya geldi. Zavallı arabacı Jenkins, çok çalışkan bir adam.
JACK.
Ah! Başka bebeklerle birlikte vaftiz edilmenin pek eğlenceli olacağını sanmıyorum. Çocukça olur. Beş buçuk uygun olur mu?
CHASUBLE.
Mükemmel! Mükemmel! [Saatini çıkarır.] Artık, sevgili Bay Worthing, kederli bir evde daha fazla kalıp rahatsız etmeyeyim. Yalnızca acınızın altında fazla ezilmemenizi rica edeceğim. Bize acı birer sınav gibi görünen şeyler çoğu zaman kılık değiştirmiş nimetlerdir.
MISS PRISM.
Bana kalırsa bu, son derece açık bir nimet.
[Cecily evden girer.]
CECILY.
Amca Jack! Ah, döndüğünüzü gördüğüme çok sevindim. Ama ne korkunç giysiler giymişsiniz! Gidip hemen değiştirin.
MISS PRISM.
Cecily!
CHASUBLE.
Evladım! Evladım! [Cecily Jack’e doğru gider; Jack onun alnını kederli bir tavırla öper.]
CECILY.
Ne oldu, Amca Jack? Biraz neşeli görün! Dişin ağrıyormuş gibi duruyorsun, oysa sana öyle bir sürprizim var ki. Sence yemek odasında kim var? Erkek kardeşin!
JACK.
Kim?
CECILY.
Erkek kardeşin Ernest. Yaklaşık yarım saat önce geldi.
JACK.
Ne saçma! Benim erkek kardeşim yok.
CECILY.
Ah, öyle söyleme. Geçmişte sana ne kadar kötü davranmış olursa olsun, yine de erkek kardeşin. Onu reddedecek kadar kalpsiz olamazsın. Dışarı çıkmasını söyleyeceğim. Elini sıkarsın, değil mi Amca Jack? [Koşarak eve döner.]
CHASUBLE.
Bu çok sevindirici bir haber.
MISS PRISM.
Hepimiz onun kaybına alışmışken ansızın dönmesi bana özellikle üzücü geliyor.
JACK.
Erkek kardeşim yemek odasında mı? Bütün bunların ne anlama geldiğini bilmiyorum. Bana bütünüyle saçma geliyor.
[Algernon ve Cecily el ele girer. Yavaşça Jack’e doğru ilerlerler.]
JACK.
Aman Tanrım! [Algernon’u uzaklaştırmak için işaret eder.]
ALGERNON.
Kardeşim John, sana verdiğim bütün sıkıntılar için çok üzgün olduğumu ve bundan böyle daha iyi bir hayat sürmeye niyetli olduğumu söylemek için şehirden geldim. [Jack ona sertçe bakar ve elini sıkmaz.]
CECILY.
Amca Jack, öz kardeşinin elini sıkmayı reddetmeyeceksin herhâlde?
JACK.
Elini sıkmam için hiçbir şey beni ikna edemez. Buraya gelmesi utanç verici. Nedenini gayet iyi biliyor.
CECILY.
Amca Jack, lütfen iyi davran. Herkeste biraz iyilik vardır. Ernest az önce bana sık sık ziyaret ettiği hasta dostu Bay Bunbury’den söz etti. Bir hastaya şefkat gösteren, Londra’nın eğlencelerini bırakıp acı içindeki birinin yatağının başında oturan birinde mutlaka çok iyilik olmalı.
JACK.
Demek Bunbury’den söz ediyordu, öyle mi?
CECILY.
Evet, zavallı Bay Bunbury’yi ve sağlığının korkunç durumunu baştan sona anlattı.
JACK.
Bunbury mi! Ona Bunbury’den ya da başka herhangi bir şeyden söz ettirmeyeceğim. İnsan çıldıracak gibi oluyor.
ALGERNON.
Elbette bütün kusurun bende olduğunu kabul ediyorum. Ama Kardeşim John’un bana karşı soğukluğu özellikle incitici, bunu söylemeliyim. Buraya ilk gelişim olduğunu da düşünürsek, daha coşkulu bir karşılama beklerdim.
CECILY.
Amca Jack, Ernest’in elini sıkmazsan seni asla affetmeyeceğim.
JACK.
Beni asla affetmeyecek misin?
CECILY.
Asla, asla, asla!
JACK.
Peki, bunu son yapışım olacak. [Algernon’un elini sıkar, ona sertçe bakar.]
CHASUBLE.
Böylesine kusursuz bir barışmaya tanık olmak hoş, değil mi? İki kardeşi baş başa bırakabiliriz sanırım.
MISS PRISM.
Cecily, bizimle geleceksin.
CECILY.
Elbette, Bayan Prism. Küçük barıştırma görevim bitti.
CHASUBLE.
Bugün çok güzel bir davranışta bulundun, sevgili evladım.
MISS PRISM.
Yargılarımızda acele etmemeliyiz.
CECILY.
Çok mutluyum. [Jack ve Algernon dışında herkes çıkar.]
JACK.
Seni küçük alçak, Algy, buradan olabildiğince çabuk gitmelisin. Burada Bunburycilik yapmana izin vermiyorum.
[Merriman girer.]
MERRIMAN.
Bay Ernest’in eşyalarını sizin odanızın yanındaki odaya koydum efendim. Uygun mudur?
JACK.
Ne?
MERRIMAN.
Bay Ernest’in bagajı efendim. Açıp sizin odanızın yanındaki odaya yerleştirdim.
JACK.
Bagajı mı?
MERRIMAN.
Evet efendim. Üç büyük bavul, bir tuvalet çantası, iki şapka kutusu ve büyük bir öğle yemeği sepeti.
ALGERNON.
Korkarım bu kez bir haftadan fazla kalamam.
JACK.
Merriman, atlı arabayı hemen hazırlat. Bay Ernest ansızın şehre geri çağrıldı.
MERRIMAN.
Başüstüne efendim. [Eve döner.]
ALGERNON.
Ne korkunç bir yalancısın, Jack. Şehre geri çağrılmış falan değilim.
JACK.
Evet, çağrıldın.
ALGERNON.
Beni çağıran kimseyi duymadım.
JACK.
Bir beyefendi olarak görevin seni geri çağırıyor.
ALGERNON.
Bir beyefendi olarak görevim, zevklerime en ufak ölçüde bile engel olmadı.
JACK.
Buna pekâlâ inanırım.
ALGERNON.
Neyse, Cecily çok hoş.
JACK.
Bayan Cardew’den öyle söz etmeyeceksin. Hoşlanmıyorum.
ALGERNON.
Ben de senin giysilerinden hoşlanmıyorum. İçlerinde gülünç görünüyorsun. Allah aşkına, neden yukarı çıkıp üstünü değiştirmiyorsun? Evinizde tam bir hafta misafir kalacak bir adam için böylesine yas tutman çocukça. Buna grotesk derim.
JACK.
Benim yanımda bir hafta boyunca misafir olarak ya da başka herhangi bir sıfatla kalmayacaksın. Gitmen gerek... dört beş trenine kadar.
ALGERNON.
Sen yas tuttuğun sürece yanından ayrılmayacağım. Bu hiç dostça olmaz. Ben yas tutsaydım, sanırım sen de yanımda kalırdın. Kalmasan bunu çok acımasızca bulurdum.
JACK.
Peki, üstümü değiştirirsem gider misin?
ALGERNON.
Evet, çok oyalanmazsan. Birinin giyinmesinin bu kadar uzun sürdüğünü, üstelik sonunda bu kadar az fark yarattığını hiç görmemiştim.
JACK.
Her hâlükârda, bu senin gibi sürekli aşırı şık olmaktan iyidir.
ALGERNON.
Ara sıra biraz fazla şık giyiniyorsam, bunun telafisini sürekli olağanüstü ölçüde fazla eğitimli olarak yapıyorum.
JACK.
Kendini beğenmişliğin gülünç, davranışların rezalet, bahçemde bulunman da bütünüyle saçma. Her neyse, dört beş trenini yakalamalısın; şehre dönüş yolculuğunun iyi geçmesini dilerim. Senin deyişinle bu Bunburycilik pek başarılı olmadı.
[Eve girer.]
ALGERNON.
Bence çok başarılı oldu. Cecily’ye âşığım; önemli olan da bu.
[Bahçenin arka tarafından Cecily girer. Sulama kabını alıp çiçekleri sulamaya başlar.] Ama gitmeden onu görmeli ve yeni bir Bunbury için düzenlemeleri yapmalıyım. Ah, işte orada.
CECILY.
Ah, yalnızca gülleri sulamak için geri geldim. Amca Jack’le birlikte olduğunu sanmıştım.
ALGERNON.
Benim için atlı arabayı hazırlatmaya gitti.
CECILY.
Ah, seni güzel bir gezintiye mi çıkaracak?
ALGERNON.
Beni buradan gönderecek.
CECILY.
Öyleyse ayrılmamız mı gerekiyor?
ALGERNON.
Korkarım öyle. Çok acı bir ayrılık.
CECILY.
İnsanın çok kısa süredir tanıdığı kişilerden ayrılması her zaman acı verir. Eski dostların yokluğuna soğukkanlılıkla dayanabiliriz. Ama henüz tanıştırıldığımız birinden bir anlığına bile ayrı kalmak neredeyse dayanılmazdır.
ALGERNON.
Teşekkür ederim.
[Merriman girer.]
MERRIMAN.
Atlı araba kapıda efendim. [Algernon, Cecily’ye yalvaran gözlerle bakar.]
CECILY.
Merriman, beş dakika kadar bekleyebilir.
MERRIMAN.
Başüstüne, hanımefendi. [Merriman çıkar.]
ALGERNON.
Cecily, her bakımdan mutlak kusursuzluğun ete kemiğe bürünmüş hâli gibi göründüğünü açık yüreklilikle ve dosdoğru söylersem umarım gücenmezsin.
CECILY.
Açık sözlülüğünüz size büyük itibar kazandırıyor, Ernest. İzin verirseniz sözlerinizi günlüğüme geçireceğim. [Masaya gider ve günlüğüne yazmaya başlar.]
ALGERNON.
Gerçekten günlük mü tutuyorsun? Okumak için her şeyimi verirdim. Bakabilir miyim?
CECILY.
Ah, hayır. [Elini günlüğün üzerine koyar.] Görüyorsun, genç bir kızın kendi düşünce ve izlenimlerinin kaydı; dolayısıyla yayımlanmak üzere yazılmış. Kitap hâlinde çıktığında bir nüsha sipariş etmeni umarım. Ama lütfen Ernest, devam et. Dikte edileni yazmaya bayılırım. “Mutlak kusursuzluk” kısmına geldim. Devam edebilirsin. Daha fazlasına hazırım.
ALGERNON.
[Biraz afallamış.] Ehem! Ehem!
CECILY.
Ah, öksürme Ernest. İnsan dikte ederken akıcı konuşmalı, öksürmemeli. Ayrıca öksürüğün nasıl yazıldığını bilmiyorum. [Algernon konuşurken yazar.]
ALGERNON.
[Çok hızlı konuşarak.] Cecily, o eşsiz ve harikulade güzelliğini ilk gördüğüm andan beri seni çılgınca, tutkuyla, tüm benliğimle, umutsuzca sevmeye cesaret ettim.
CECILY.
Beni çılgınca, tutkuyla, tüm benliğinle, umutsuzca sevdiğini söylemen gerektiğini sanmıyorum. “Umutsuzca” pek anlamlı görünmüyor, değil mi?
ALGERNON.
Cecily!
[Merriman girer.]
MERRIMAN.
Atlı araba bekliyor efendim.
ALGERNON.
Gelecek hafta aynı saatte tekrar gelsin.
MERRIMAN.
[Cecily’ye bakar; Cecily hiçbir işaret vermez.] Başüstüne efendim.
[Merriman çıkar.]
CECILY.
Amca Jack, gelecek haftaya kadar, aynı saate dek kalacağını bilse çok kızardı.
ALGERNON.
Ah, Jack umurumda değil. Senin dışında bütün dünyada hiç kimse umurumda değil. Seni seviyorum Cecily. Benimle evleneceksin, değil mi?
CECILY.
Budala çocuk! Elbette. Daha üç aydır nişanlıyız ya.
ALGERNON.
Üç aydır mı?
CECILY.
Evet, perşembe günü tam üç ay olacak.
ALGERNON.
Ama nasıl nişanlandık?
CECILY.
Sevgili Amca Jack bize çok yaramaz ve kötü bir erkek kardeşi olduğunu ilk itiraf ettiğinden beri, elbette sen Bayan Prism’le aramızdaki sohbetlerin başlıca konusu oldun. Hakkında çok konuşulan bir erkek her zaman çekici olur. Sonuçta insan onun içinde bir şeyler olmalı diye düşünüyor. Belki de aptallık ettim ama sana âşık oldum Ernest.
ALGERNON.
Sevgilim! Peki nişanımız ne zaman kesinleşti?
CECILY.
Geçen 14 Şubat’ta. Varlığımdan tamamen habersiz oluşundan usanıp işi bir sonuca bağlamaya karar verdim; kendimle uzun bir mücadeleden sonra seni şu sevgili yaşlı ağacın altında kabul ettim. Ertesi gün senin adına bu küçük yüzüğü aldım; bu da hep takacağıma söz verdiğim, gerçek âşıkların düğümüyle yapılmış bilezik.
ALGERNON.
Bunu ben mi verdim? Çok güzel, değil mi?
CECILY.
Evet, zevkin harika Ernest. Böylesine kötü bir hayat sürmeni hep bununla mazur gösterdim. İşte bütün sevgili mektuplarını sakladığım kutu. [Masanın önünde diz çöker, kutuyu açar ve mavi kurdeleyle bağlanmış mektupları çıkarır.]
ALGERNON.
Mektuplarım! Ama sevgili Cecily’m, sana hiç mektup yazmadım ki.
CECILY.
Bunu hatırlatmama gerek yok Ernest. Mektuplarını senin yerine yazmak zorunda kaldığımı çok iyi hatırlıyorum. Her hafta üç kez, bazen daha da sık yazardım.
ALGERNON.
Ah, bırak da okuyayım Cecily, olur mu?
CECILY.
Ah, hiç olmaz. Seni fazlasıyla kendini beğenmiş yapar. [Kutuyu yerine koyar.] Nişanı bozduktan sonra bana yazdığın şu üç mektup o kadar güzel ve o kadar yanlış yazılmış ki şimdi bile onları okurken biraz ağlamadan duramıyorum.
ALGERNON.
Ama nişanımız hiç bozuldu mu ki?
CECILY.
Elbette bozuldu. Geçen 22 Mart’ta. İstersen kaydı görebilirsin. [Günlüğü gösterir.] “Bugün Ernest’le nişanımı bozdum. Bunun daha iyi olacağını düşünüyorum. Hava hâlâ büyüleyici.”
ALGERNON.
Ama neden bozdun Allah aşkına? Ne yaptım ki? Hiçbir şey yapmamıştım. Cecily, nişanı bozduğunu duyunca gerçekten çok incindim. Hele hava da böylesine güzelyken.
CECILY.
En az bir kez bozulmamış olsaydı, nişanımız pek ciddi sayılmazdı. Ama hafta bitmeden seni affettim.
ALGERNON.
[Ona doğru yürüyüp diz çöker.] Ne kusursuz bir meleksin, Cecily.
CECILY.
Ah, romantik çocuk seni. [Onu öper; o da parmaklarını saçlarının arasından geçirir.] Umarım saçların doğal olarak kıvırcıktır, öyle mi?
ALGERNON.
Evet sevgilim, başkalarının biraz yardımıyla.
CECILY.
Çok sevindim.
ALGERNON.
Nişanımızı bir daha hiç bozmayacaksın, değil mi Cecily?
CECILY.
Artık seni gerçekten tanımışken nişanı bozabileceğimi sanmıyorum. Hem elbette adın meselesi de var.
ALGERNON.
Evet, elbette. [Gerginlikle.]
CECILY.
Bana gülme sevgilim ama adının Ernest olduğu birine âşık olmak hep kızca bir hayalimdi. [Algernon ayağa kalkar, Cecily de kalkar.] Bu ad insana tam bir güven duygusu veriyor sanki. Kocasının adı Ernest olmayan zavallı evli kadınlara acıyorum.
ALGERNON.
Ama canım kızım, başka bir adım olsaydı beni sevemeyeceğini mi söylüyorsun?
CECILY.
Peki hangi ad?
ALGERNON.
Ah, istediğin herhangi bir ad—sözgelimi Algernon…
CECILY.
Ama Algernon adını sevmiyorum.
ALGERNON.
Ama benim sevgili, tatlı, şefkatli küçük meleğim, Algernon adına neden karşı çıkman gerektiğini gerçekten anlayamıyorum. Hiç de kötü bir ad değil. Hatta epey aristokratça. İflas mahkemesine düşen heriflerin yarısının adı Algernon. Ama ciddi konuşayım Cecily… [Ona yaklaşır.] …adım Algy olsaydı beni sevemez miydin?
CECILY.
[Ayağa kalkar.] Sana saygı duyabilir, Ernest, karakterine hayran olabilirdim ama korkarım tüm dikkatimi sana veremezdim.
ALGERNON.
Ehem! Cecily! [Şapkasını alır.] Buradaki rahibinizin Kilise’nin bütün ayin ve törenlerini uygulama konusunda iyice deneyimli olduğunu varsayabilir miyim?
CECILY.
Ah, evet. Doktor Chasuble çok bilgili bir adamdır. Tek bir kitap bile yazmadı; ne kadar çok şey bildiğini buradan çıkarabilirsin.
ALGERNON.
Çok önemli bir vaftiz işi için—yani çok önemli bir iş için hemen onunla görüşmeliyim.
CECILY.
Ah!
ALGERNON.
Yarım saatten fazla yokluğum.
CECILY.
14 Şubat’tan beri nişanlı olduğumuzu ve seni ilk kez bugün gördüğümü düşünürsek, beni tam yarım saat gibi uzun bir süre yalnız bırakman hiç de hoş değil. Yirmi dakikaya indiremez misin?
ALGERNON.
Göz açıp kapayıncaya kadar dönerim.
[Onu öper ve bahçeden hızla çıkar.]
CECILY.
Ne tez canlı bir çocuk! Saçlarını çok beğendim. Evlenme teklifini günlüğüme kaydetmeliyim.
[Merriman girer.]
MERRIMAN.
Bayan Fairfax, Bay Worthing’i görmeye geldi. Bayan Fairfax, çok önemli bir işi olduğunu söylüyor.
CECILY.
Bay Worthing kütüphanesinde değil mi?
MERRIMAN.
Bay Worthing bir süre önce papaz evine doğru gitti.
CECILY.
Lütfen hanımefendiyi buraya davet edin; Bay Worthing yakında döner. Bir de çay getirebilirsiniz.
MERRIMAN.
Başüstüne, hanımefendi. [Çıkar.]
CECILY.
Bayan Fairfax! Amca Jack’in Londra’daki hayır işlerinden bazılarına yardım eden yaşlı hanımlardan biri olmalı. Hayır işleriyle ilgilenen kadınları pek sevmiyorum. Bence çok atakça davranıyorlar.
[Merriman girer.]
MERRIMAN.
Bayan Fairfax.
[Gwendolen girer.]
[Merriman çıkar.]
CECILY.
[Onu karşılamaya ilerler.] Lütfen önce kendimi tanıtmama izin verin. Benim adım Cecily Cardew.
GWENDOLEN.
Cecily Cardew? [Ona yaklaşır ve elini sıkar.] Ne hoş bir ad! Büyük dost olacağımızı söylüyor içimden bir ses. Şimdiden kelimelerle anlatamayacağım kadar çok sevdim sizi. İnsanlar hakkındaki ilk izlenimlerim hiç yanılmaz.
CECILY.
Birbirimizi tanıyalı böylesine kısa bir zaman olmuşken beni bu kadar sevmeniz ne hoş. Lütfen oturun.
GWENDOLEN.
[Hâlâ ayaktadır.] Size Cecily diye hitap edebilir miyim?
CECILY.
Memnuniyetle!
GWENDOLEN.
Siz de bana hep Gwendolen diyeceksiniz, değil mi?
CECILY.
İsterseniz.
GWENDOLEN.
Öyleyse her şey karara bağlandı, değil mi?
CECILY.
Umarım. [Bir süre sessizlik. İkisi de yan yana oturur.]
GWENDOLEN.
Belki de kim olduğumu söylemem için uygun bir fırsattır. Babam Lord Bracknell. Babamı duymuş olamazsınız, değil mi?
CECILY.
Sanmıyorum.
GWENDOLEN.
Aile çevresi dışında babamın hiç tanınmıyor olması beni sevindiriyor. Böyle olması gerektiğini düşünüyorum. Bana göre ev, erkeğin bulunması gereken yerdir. Erkek ev işlerini ihmal etmeye başladı mı, kesinlikle acınası bir biçimde kadınsılaşır, öyle değil mi? Ben de bundan hoşlanmam. Erkekleri fazlasıyla çekici kılıyor. Cecily, eğitim konusundaki görüşleri son derece katı olan annem, beni aşırı derecede uzağı göremez yetiştirdi; bu onun yönteminin bir parçası. Size gözlüğümün ardından bakmamın sakıncası var mı?
CECILY.
Ah, hiç sakıncası yok Gwendolen. Bana bakılmasından çok hoşlanırım.
GWENDOLEN.
[Bir lorgnetle Cecily’yi dikkatle inceledikten sonra.] Burada kısa süreliğine bulunuyorsunuz sanırım.
CECILY.
Hayır, burada yaşıyorum.
GWENDOLEN.
[Sertçe.] Gerçekten mi? Anneniz ya da ileri yaşta bir kadın akrabanız da burada yaşıyordur herhâlde?
CECILY.
Ah, ne annem var ne de herhangi bir akrabam.
GWENDOLEN.
Öyle mi?
CECILY.
Sevgili vasim, Bayan Prism’in yardımıyla benimle ilgilenme gibi zahmetli bir görevi üstleniyor.
GWENDOLEN.
Vasiniz mi?
CECILY.
Evet, Bay Worthing’in himayesindeki kızıyım.
GWENDOLEN.
Ah! Bir himayesindeki kız olduğunu bana hiç söylememiş olması tuhaf. Ne kadar ketum! Her saat başı daha da ilginçleşiyor. Ama bu haberin içimde yalnızca sevinç uyandırdığından emin değilim. [Ayağa kalkıp ona gider.] Cecily, sizi çok seviyorum; tanıştığımızdan beri size hayranım! Ama Bay Worthing’in himayesindeki kızı olduğunuzu öğrenince, keşke… şey, göründüğünüzden biraz daha büyük olsaydınız ve görünüşünüz bu kadar çekici olmasaydı, diye düşünmeden edemiyorum. Açık konuşmam gerekirse—
CECILY.
Lütfen açık konuşun! Bence insanın söyleyecek nahoş bir şeyi varsa, her zaman dosdoğru söylemeli.
GWENDOLEN.
Öyleyse tüm açıklığımla söyleyeyim Cecily: Keşke tam kırk iki yaşında ve yaşınıza göre alışılmadık ölçüde çirkin olsaydınız. Ernest’in karakteri sağlam ve dürüsttür. O, doğruluk ve şerefin ta kendisidir. Sadakatsizlik de aldatma da ona olanaksız gelir. Ama ahlakça mümkün olan en soylu karaktere sahip erkekler bile başkalarının fiziksel çekiciliğinin etkisine son derece açıktır. Hem yakın dönem tarihi hem de Antik Çağ tarihi, sözünü ettiğim durumun pek acı verici birçok örneğini sunar. Öyle olmasaydı tarih okunamayacak kadar sıkıcı olurdu.
CECILY.
Affedersiniz Gwendolen, Ernest mi dediniz?
GWENDOLEN.
Evet.
CECILY.
Ah, ama vasim Bay Ernest Worthing değil ki. Onun erkek kardeşi… ağabeyi.
GWENDOLEN.
[Yeniden oturur.] Ernest’in bir erkek kardeşi olduğunu bana hiç söylemedi.
CECILY.
Ne yazık ki uzun zamandır araları iyi değil.
GWENDOLEN.
Ah! Demek nedeni buymuş. Şimdi düşününce hiçbir erkeğin kardeşinden söz ettiğini duymadığımı fark ettim. Konu çoğu erkeğin hoşuna gitmiyor belli ki. Cecily, içimdeki yükü kaldırdınız. Neredeyse kaygılanmaya başlamıştım. Dostluğumuzun üzerine bir bulut çökmüş olsaydı korkunç olurdu, değil mi? Elbette vasinizin Bay Ernest Worthing olmadığına kesinlikle eminsiniz?
CECILY.
Kesinlikle eminim. [Bir süre susar.] Aslında onun eşi olacağım.
GWENDOLEN.
[Soru sorar gibi.] Affedersiniz?
CECILY.
[Biraz utangaç ve içtenlikle.] Sevgili Gwendolen, sizden bunu saklamam için bir neden yok. Küçük yerel gazetemiz haberi gelecek hafta yayımlayacaktır. Bay Ernest Worthing’le evlenmek üzere nişanlandık.
GWENDOLEN.
[Nazikçe ayağa kalkar.] Sevgili Cecily, ufak bir yanlışlık olmalı. Bay Ernest Worthing benimle nişanlı. Duyuru en geç cumartesi günü Morning Post’ta çıkacak.
CECILY.
[Çok nazikçe ayağa kalkar.] Korkarım bir yanlış anlamaya kapılmışsınız. Ernest tam on dakika önce bana evlenme teklif etti. [Günlüğü gösterir.]
GWENDOLEN.
[Lorgnetinin ardından günlüğü dikkatle inceler.] Bu gerçekten çok tuhaf; çünkü dün öğleden sonra saat 5.30’da benden karısı olmamı istedi. Olayı doğrulamak isterseniz, lütfen buyurun. [Kendi günlüğünü çıkarır.] Günlüğümü yanıma almadan asla yolculuk etmem. Trende okunacak sansasyonel bir şeyler her zaman bulunmalı. Sevgili Cecily, bu sizi hayal kırıklığına uğratıyorsa çok üzgünüm ama sanırım öncelik hakkı bende.
CECILY.
Sevgili Gwendolen, bu size ruhsal ya da bedensel bir acı veriyorsa anlatamayacağım kadar üzülürüm; ama Ernest size evlenme teklif ettikten sonra açıkça fikrini değiştirmiş, bunu belirtmek zorundayım.
GWENDOLEN.
[Düşünceli.] Zavallı delikanlı herhangi bir budalaca söze kandırılıp bağlandıysa, onu hemen ve kararlı bir biçimde kurtarmayı görevim sayarım.
CECILY.
[Düşünceli ve üzgün.] Sevgili çocuğum hangi talihsiz karmaşaya düşmüş olursa olsun, evlendikten sonra bunun için onu asla suçlamayacağım.
GWENDOLEN.
Bayan Cardew, bir karmaşa derken beni mi kastediyorsunuz? Küstahlık ediyorsunuz. Böyle bir durumda insanın içinden geçeni söylemesi ahlaki bir görev olmanın ötesine geçer. Zevk olur.
CECILY.
Bayan Fairfax, Ernest’i nişanlanmaya benim kandırdığımı mı ima ediyorsunuz? Buna nasıl cüret edersiniz? Şimdi nezaketin sığ maskesini takmanın sırası değil. Gördüğüme gördüm derim.
GWENDOLEN.
[Alaycı.] Bir küreği hiç görmediğimi söylemekten memnuniyet duyarım. Toplumsal çevrelerimizin birbirinden ne kadar farklı olduğu açık.
[Merriman, uşağın ardından girer. Elinde tepsi, masa örtüsü ve tabaklık vardır. Cecily karşılık vermek üzeredir. Hizmetkârların varlığı ikisini de dizginler; ikisi de bu durumdan rahatsızdır.]
MERRIMAN.
Çayı her zamanki gibi buraya mı koyayım, hanımefendi?
CECILY.
[Sertçe, sakin bir sesle.] Evet, her zamanki gibi. [Merriman masayı toplamaya ve örtüyü sermeye başlar. Uzun bir sessizlik. Cecily ile Gwendolen birbirlerine sert sert bakar.]
GWENDOLEN.
Buralarda gezilecek pek çok ilginç yer var mı Bayan Cardew?
CECILY.
Ah, evet, çok sayıda. Yakındaki tepelerden birinin zirvesinden beş kontluk görülebilir.
GWENDOLEN.
Beş kontluk! Bundan hoşlanacağımı sanmıyorum; kalabalıktan nefret ederim.
CECILY.
[Tatlı bir edayla.] Demek şehirde yaşamanızın nedeni bu? [Gwendolen dudağını ısırır, şemsiyesiyle sinirli sinirli ayağına vurur.]
GWENDOLEN.
[Etrafına bakınır.] Bahçeniz çok bakımlı, Bayan Cardew.
CECILY.
Beğenmenize çok sevindim Bayan Fairfax.
GWENDOLEN.
Taşrada hiç çiçek bulunduğunu bilmiyordum.
CECILY.
Ah, Bayan Fairfax, çiçekler burada Londra’daki insanlar kadar yaygındır.
GWENDOLEN.
Şahsen, taşrada hatırı sayılır biri yaşayabiliyorsa insanların orada nasıl var olabildiğini anlayamıyorum. Taşra beni hep ölümüne sıkar.
CECILY.
Ah! Gazetelerin tarımsal bunalım dediği şey bu olmalı, değil mi? Bildiğim kadarıyla aristokrasi şu sıralar bundan çok çekiyor. Bana söylendiğine göre aralarında neredeyse salgın hâlini almış. Size biraz çay ikram edebilir miyim Bayan Fairfax?
GWENDOLEN.
[Özenli bir nezaketle.] Teşekkür ederim. [Kendi kendine.] İğrenç kız! Ama çaya ihtiyacım var!
CECILY.
[Tatlılıkla.] Şeker?
GWENDOLEN.
[Küçümseyerek.] Hayır, teşekkür ederim. Şeker artık moda değil.
[Cecily öfkeyle ona bakar, maşayı alıp fincana dört kesme şeker atar.]
CECILY.
[Sertçe.] Kek mi, tereyağlı ekmek mi?
GWENDOLEN.
[Sıkılmış bir tavırla.] Tereyağlı ekmek lütfen. Kek, günümüzde en iyi evlerde bile pek görülmüyor.
CECILY.
[Çok büyük bir dilim kek kesip tepsiye koyar.] Bunu Bayan Fairfax’e verin.
[Merriman öyle yapar ve uşakla birlikte çıkar. Gwendolen çayını içer ve yüzünü buruşturur. Fincanı hemen bırakır, tereyağlı ekmeğe uzanır, ona bakar ve bunun kek olduğunu görür. Öfkeyle ayağa kalkar.]
GWENDOLEN.
Çayımı kesme şekerle doldurdunuz; üstelik açıkça tereyağlı ekmek istediğim hâlde bana kek verdiniz. Uysal yaradılışımla ve olağanüstü yumuşak huyluluğumla tanınırım ama sizi uyarıyorum Bayan Cardew, fazla ileri gidebilirsiniz.
CECILY.
[Ayağa kalkar.] Zavallı, masum, güvenen oğlumu başka kızların entrikalarından korumak için yapmayacağım şey yoktur.
GWENDOLEN.
Sizi gördüğüm ilk andan beri size güvenmedim. Sahtekâr ve düzenbaz olduğunuzu hissettim. Böyle konularda asla yanılmam. İnsanlarla ilgili ilk izlenimlerim her zaman doğru çıkar.
CECILY.
Bayan Fairfax, değerli vaktinizi alıyor gibiyim. Kuşkusuz, bu çevrede benzer nitelikte daha birçok ziyaretiniz vardır.
[Jack girer.]
GWENDOLEN.
[Onu görür görmez.] Ernest! Canım Ernest’im!
JACK.
Gwendolen! Sevgilim! [Onu öpmeye yeltenir.]
GWENDOLEN.
[Geri çekilir.] Bir dakika! Bu genç hanımla evlenmek üzere nişanlı olup olmadığınızı sorabilir miyim? [Cecily’yi gösterir.]
JACK.
[Gülerek.] Sevgili küçük Cecily’yle mi! Elbette hayır! Böyle bir fikir o güzelim küçücük aklınıza nereden geldi?
GWENDOLEN.
Teşekkür ederim. Öyleyse öpebilirsiniz! [Yanağını uzatır.]
CECILY.
[Çok tatlı bir sesle.] Bir yanlış anlaşılma olduğunu biliyordum Bayan Fairfax. Şu anda kolunu belinize dolamış olan bey, vasim Bay John Worthing.
GWENDOLEN.
Affedersiniz?
CECILY.
Bu Amca Jack.
GWENDOLEN.
[Geri çekilir.] Jack! Ah!
[Algernon girer.]
CECILY.
İşte Ernest.
ALGERNON.
[Kimseyi fark etmeden doğruca Cecily’nin yanına gider.] Bir tanem! [Onu öpmeye yeltenir.]
CECILY.
[Geri çekilir.] Bir dakika Ernest! Bu genç hanımla evlenmek üzere nişanlı olup olmadığınızı sorabilir miyim?
ALGERNON.
[Etrafına bakınır.] Hangi genç hanımla? Aman Tanrım! Gwendolen!
CECILY.
Evet! Aman Tanrım, Gwendolen; yani Gwendolen’le.
ALGERNON.
[Gülerek.] Elbette hayır! Böyle bir fikir o güzelim küçücük aklınıza nereden geldi?
CECILY.
Teşekkür ederim. [Öpülmek üzere yanağını uzatır.] Öpebilirsiniz. [Algernon onu öper.]
GWENDOLEN.
Bayan Cardew, ufak bir yanlışlık olduğunu hissetmiştim. Şu anda sizi kucaklayan bey, kuzenim Bay Algernon Moncrieff.
CECILY.
[Algernon’dan sıyrılır.] Algernon Moncrieff! Ah! [İki kız birbirlerine doğru ilerler ve korunurcasına kollarını birbirlerinin bellerine dolar.]
CECILY.
Adınız Algernon mu?
ALGERNON.
İnkâr edemem.
CECILY.
Ah!
GWENDOLEN.
Adınız gerçekten John mu?
JACK.
[Biraz gururla dikilir.] İstesem inkâr edebilirim. İstesem her şeyi inkâr edebilirim. Ama adım kesinlikle John. Yıllardır John.
CECILY.
[Gwendolen’e.] İkimiz de fena hâlde aldatılmışız.
GWENDOLEN.
Zavallı, incinmiş Cecily’m!
CECILY.
Sevgili, haksızlığa uğramış Gwendolen’im!
GWENDOLEN.
[Yavaşça ve ciddi bir tavırla.] Bana kardeşim diyeceksin, değil mi? [Kucaklaşırlar. Jack ile Algernon inleyerek aşağı yukarı yürür.]
CECILY.
[Biraz neşeyle.] Vasime sormama izin verilmesini istediğim tek bir soru var.
GWENDOLEN.
Harika bir fikir! Bay Worthing, size sormama izin verilmesini istediğim tek bir soru var. Erkek kardeşiniz Ernest nerede? İkimiz de erkek kardeşiniz Ernest’le evlenmek üzere nişanlıyız; bu yüzden şu anda nerede olduğunu bilmek bizim için önemli.
JACK.
[Yavaşça ve tereddütle.] Gwendolen... Cecily... Gerçeği söylemek zorunda kalmak benim için çok acı verici. Hayatımda ilk kez böylesine acı verici bir duruma düştüm; böyle bir şey yapma konusunda gerçekten de hiç tecrübem yok. Yine de size açıkça söyleyeceğim: Ernest adında bir erkek kardeşim yok. Hiç erkek kardeşim yok. Hayatım boyunca hiç erkek kardeşim olmadı ve gelecekte de bir tane edinmeye en ufak niyetim yok.
CECILY.
[Şaşkınlıkla.] Hiç erkek kardeşiniz yok mu?
JACK.
[Neşeyle.] Yok!
GWENDOLEN.
[Sertçe.] Hiçbir türden erkek kardeşiniz olmadı mı?
JACK.
[Hoş bir tavırla.] Hiç olmadı. Hiçbir türden bile.
GWENDOLEN.
Cecily, sanırım hiçbirimiz kimseyle evlenmek üzere nişanlı değiliz; bu çok açık.
CECILY.
Genç bir kızın kendini birdenbire böyle bir durumda bulması pek hoş değil, öyle değil mi?
GWENDOLEN.
Eve gidelim. Orada peşimizden gelmeye pek cesaret edemezler.
CECILY.
Hayır, erkekler ne kadar korkak, değil mi?
[İkisi de küçümseyen bakışlarla eve girer.]
JACK.
Bu korkunç hâle sen Bunburycilik diyorsun, öyle mi?
ALGERNON.
Evet, hem de müthiş bir Bunbury. Hayatımda yaptığım en müthiş Bunbury.
JACK.
Peki, burada Bunburycilik yapmaya hiç hakkın yok.
ALGERNON.
Saçmalık. İnsan istediği yerde Bunburycilik yapmaya hak sahibidir. Her ciddi Bunbury’ci bunu bilir.
JACK.
Ciddi Bunbury’ci ha! Aman Tanrım!
ALGERNON.
İnsan hayattan zevk almak istiyorsa bir konuda ciddi olmalı. Ben Bunburycilik konusunda ciddiyim. Senin ne konuda ciddi olduğun hakkında en ufak fikrim yok. Her konuda olduğunu sanırım. Senin yaradılışın öyle inanılmaz derecede önemsiz ki.
JACK.
Bu sefil işin içindeki tek küçük tesellim, arkadaşın Bunbury’nin artık tamamen defterinin dürülmüş olması. Eskisi kadar sık taşraya kaçamayacaksın sevgili Algy. Bu da çok iyi olacak.
ALGERNON.
Erkek kardeşin biraz keyifsiz galiba sevgili Jack? Eskiden olduğu gibi sık sık Londra’ya kaçamayacaksın artık. Bu da fena olmaz.
JACK.
Bayan Cardew’e karşı davranışına gelince, onun gibi tatlı, saf ve masum bir kızı aldatman kesinlikle bağışlanamaz, bunu söylemeliyim. Üstelik himayemdeki kız olması da cabası.
ALGERNON.
Bayan Fairfax gibi parlak, zeki ve son derece tecrübeli genç bir hanımı aldatmana hiçbir savunma bulamıyorum. Üstelik kuzenim olması da cabası.
JACK.
Tek istediğim Gwendolen’le nişanlanmaktı, hepsi bu. Onu seviyorum.
ALGERNON.
Ben de yalnızca Cecily’yle nişanlanmak istedim. Ona bayılıyorum.
JACK.
Bayan Cardew’le evlenmen kesinlikle söz konusu olamaz.
ALGERNON.
Seninle Bayan Fairfax’in evlenmesi de pek olası görünmüyor Jack.
JACK.
Bu seni ilgilendirmez.
ALGERNON.
Beni ilgilendirseydi, bundan söz etmezdim. [Kek yemeye başlar.] İnsan kendi işinden söz ederse çok görgüsüz olur. Bunu yalnız borsa simsarları gibi insanlar yapar; onlar da sadece akşam yemeklerinde.
JACK.
Şu korkunç derde düşmüşken orada sakince kek yemeye nasıl devam edebiliyorsun, anlamıyorum. Bana tamamen duygusuz görünüyorsun.
ALGERNON.
Telaşlıyken kek yiyemem ki. Tereyağı muhtemelen manşetlerime bulaşır. Kek her zaman sakince yenmeli. Onu yemenin tek yolu budur.
JACK.
Bu şartlarda kek yemenin başlı başına duygusuzluk olduğunu söylüyorum.
ALGERNON.
Başım derde girdiğinde beni teselli eden tek şey yemek yemektir. Hatta beni yakından tanıyan herkesin söyleyeceği gibi, başım gerçekten büyük bir derde girdiğinde yiyecek içecek dışında her şeyi reddederim. Şu anda mutsuz olduğum için kek yiyorum. Hem keke özellikle bayılırım. [Ayağa kalkar.]
JACK.
[Ayağa kalkar.] Peki, bu kadar açgözlüce hepsini yemen için bir sebep değil. [Kekleri Algernon’dan alır.]
ALGERNON.
[Çay keki uzatarak.] Keşke onun yerine çay keki yesen. Ben çay kekini sevmem.
JACK.
Aman Tanrım! İnsan kendi bahçesinde kendi kekini yiyemez mi?
ALGERNON.
Ama az önce kek yemenin başlı başına duygusuzluk olduğunu söyledin.
JACK.
Bu şartlarda senin kek yemeni duygusuzca bulduğumu söyledim. Arada büyük fark var.
ALGERNON.
Olabilir. Ama kekler aynı. [Kek tabağını Jack’in elinden kapar.]
JACK.
Algy, lütfen artık gitsen.
ALGERNON.
Akşam yemeği yemeden gitmemi isteyemezsin. Saçmalık. Akşam yemeğimi yemeden hiçbir yere gitmem. Vejetaryenler ve onlar gibi insanlar dışında kimse de gitmez. Hem Doktor Chasuble’la saat altıya çeyrek kala Ernest adıyla vaftiz edilmek için az önce anlaştım.
JACK.
Sevgili dostum, bu saçmalığa ne kadar çabuk son verirsen o kadar iyi. Bu sabah Doktor Chasuble’la saat beş buçukta kendimi vaftiz ettirmek için anlaştım; doğal olarak Ernest adını alacağım. Gwendolen bunu isterdi. İkimiz birden Ernest adıyla vaftiz edilemeyiz. Saçmalık. Hem istersem vaftiz edilmek için sonuna kadar hakkım var. Daha önce kimsenin beni vaftiz ettiğine dair hiçbir kanıt yok. Bence daha önce vaftiz edilmemiş olmam son derece muhtemel; Doktor Chasuble da öyle düşünüyor. Senin durumun tamamen farklı. Sen zaten vaftiz edildin.
ALGERNON.
Evet ama yıllardır vaftiz edilmedim.
JACK.
Evet ama vaftiz edildin. Önemli olan bu.
ALGERNON.
Kesinlikle. Demek ki bünyem bunu kaldırabiliyor. Vaftiz edilip edilmediğinden pek emin değilsen, şimdi bu işe kalkışmanın tehlikeli olduğunu düşünüyorum. Seni çok hasta edebilir. Bu hafta Paris’te sana çok yakın birinin şiddetli bir soğuk algınlığı yüzünden ölümün eşiğine geldiğini unutmuş olamazsın.
JACK.
Evet ama şiddetli soğuk algınlığının kalıtsal olmadığını kendin söylemiştin.
ALGERNON.
Eskiden öyle değildi, biliyorum ama şimdi öyle olduğunu sanıyorum. Bilim her zaman harika gelişmeler kaydediyor.
JACK.
[Kek tabağını alır.] Ah, saçmalık bu; sen hep saçmalıyorsun.
ALGERNON.
Jack, yine keklere dadandın! Keşke yapmasan. Yalnızca iki tane kaldı. [Kekleri alır.] Keke özellikle bayıldığımı söylemiştim.
JACK.
Ama çay kekinden nefret ederim.
ALGERNON.
Öyleyse konuklarına neden çay keki ikram edilmesine izin veriyorsun? Ne tuhaf bir misafirperverlik anlayışın var!
JACK.
Algernon! Gitmeni çoktan söyledim. Seni burada istemiyorum. Neden gitmiyorsun!
ALGERNON.
Çayımı henüz bitirmedim! Hem hâlâ bir kek kaldı. [Jack inleyerek sandalyeye yığılır. Algernon yemeye devam eder.]
PERDE İNER
Bölüm etkileşimi
