Bölümler 1Şu an: H. P. Lovecraft
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
UZAYDAN GELEN RENK
H. P. Lovecraft
Arkham'ın batısında tepeler sarp ve yabani yükselir; hiç baltanın kesmediği derin ormanlı vadiler vardır. Ağaçların tuhaf açılarla eğildiği, incecik derelerin güneş ışığını hiç yakalamadan aktığı karanlık, dar boğazlar uzanır. Daha yumuşak yamaçlarda eski, taşlık çiftlikler vardır; yosun kaplı alçak kulübeleri, iri kaya çıkıntılarının kuytusunda eski New England sırlarının üzerine sonsuza dek çökmüş gibidir. Ama şimdi hepsi boş; geniş bacaları yıkılmakta, şingle kaplı yanları alçak kırma çatıların altında tehlikeli biçimde dışa doğru şişmektedir.
Yaşlılar çekip gitmiş, yabancılar da orada yaşamayı sevmemiştir. Fransız Kanadalılar denemiş, İtalyanlar denemiş, Polonyalılar gelip gitmiştir. Bunun görülen, işitilen ya da elle tutulan bir şeyle ilgisi yoktur; hayal edilen bir şey yüzündendir. Burası insanın hayal gücüne iyi gelmez; geceleri huzurlu düşler de getirmez. Yabancıları uzak tutan herhâlde budur; çünkü yaşlı Ammi Pierce, o tuhaf günlerden hatırladığı hiçbir şeyi onlara anlatmamıştır. Yıllardır aklı biraz karışık olan Ammi, hâlâ orada kalan ya da o tuhaf günlerden söz eden tek kişidir. Bunu anlatmaya cesaret edebilir; çünkü evi açık tarlalara ve Arkham çevresindeki işlek yollara çok yakındır.
Bir zamanlar tepeleri aşıp vadilerden geçen, şimdiki kavrulmuş fundalığın bulunduğu yerde dümdüz ilerleyen bir yol vardı; ama insanlar o yolu kullanmayı bıraktı ve güneyden dolanan yeni bir yol yapıldı. Eski yolun izleri, yeniden yabanileşen kırdaki otların arasında hâlâ bulunabilir; yeni baraj gölü için çukurların yarısı sular altında kaldığında bile bazıları kuşkusuz kalacaktır. Sonra karanlık ormanlar kesilecek, kavrulmuş fundalık da göğü yansıtıp güneşte dalgalanan mavi suların çok altında uyuyacaktır. Tuhaf günlerin sırları, derinlerin sırlarına; eski okyanusun gizli bilgisine ve ilkel dünyanın bütün gizemine karışacaktır.
Yeni baraj gölü için ölçüm yapmak üzere tepelere ve vadilere gittiğimde, bana oranın uğursuz olduğunu söylediler. Bunu Arkham'da söylediler. Büyücülük söylenceleriyle dolu, çok eski bir kasaba olduğundan, uğursuzluğun büyükannelerin yüzyıllar boyunca çocuklara fısıldadığı şeylerden biri olduğunu düşündüm. “Kavrulmuş fundalık” adı bana çok tuhaf ve teatral geldi; püriten bir halkın folkloruna nasıl girdiğini merak ettim. Sonra batıya uzanan o karanlık boğazlar ve yamaçlar karmaşasını kendi gözlerimle gördüm; artık onun kadim gizemi dışında hiçbir şeye şaşırmaz oldum. Gördüğümde sabahtı, ama orada gölge hep pusudaydı. Ağaçlar fazla sık büyümüş, gövdeleri de sağlıklı bir New England ormanı için fazla iriydi. Loş koridorlarda sessizlik fazla derindi; zemin, nemli yosun ve sonsuz yılların çürüntü tabakalarıyla fazla yumuşaktı.
Açık alanlarda, çoğunlukla eski yolun güzergâhı boyunca, küçük yamaç çiftlikleri vardı; kimi zaman bütün binaları ayaktaydı, kimi zaman yalnızca bir iki tanesi, kimi zaman da tek bir baca ya da toprakla dolmak üzere olan bir mahzen kalmıştı. Yabani otlar ve dikenli çalılar hüküm sürüyor, çalılıkların arasında ürkek yabanıl hayvanlar hışırdıyordu. Her şeyin üzerine huzursuzluk ve baskı sisi çökmüştü; sanki perspektifin ya da ışık-gölge düzeninin yaşamsal bir unsuru bozulmuş gibi, gerçek dışı ve grotesk bir hava vardı. Yabancıların neden kalmadığına şaşmadım; burada uyunacak yer değildi. Burası, Salvator Rosa'nın bir manzarasına fazla benziyordu; bir korku öyküsündeki yasaklanmış bir tahta baskı gibi.
Ama bütün bunlar bile kavrulmuş fundalık kadar kötü değildi. Geniş bir vadinin dibinde karşıma çıktığı an ne olduğunu anladım; çünkü böyle bir yere başka hiçbir ad uymaz, böyle bir ada da başka hiçbir yer. Sanki şair, bu tek ve belirli bölgeyi görüp o sözü bulmuştu. Oraya bakarken bunun bir yangının sonucu olması gerektiğini düşündüm; ama göğe açık, asitle yenmiş kocaman bir leke gibi ormanlarla tarlaların ortasında uzanan o yaklaşık yirmi dönümlük gri yıkıntının üzerinde neden hiçbir şey yeniden yetişmemişti? Eski yolun güzergâhının büyük ölçüde kuzeyinde kalıyor, ama biraz da öteki tarafa taşıyordu. Yaklaşmaya karşı tuhaf bir isteksizlik duydum; ancak işim oradan geçip öte yanına gitmeyi gerektirdiği için sonunda ilerledim. Geniş alanda hiçbir bitki yoktu; yalnızca rüzgârın hiç savurmadığı ince, gri bir toz ya da kül vardı. Yakınındaki ağaçlar cılız ve bodurdu; çevresinde çürümeye terk edilmiş çok sayıda ölü gövde dikiliyor ya da yerde yatıyordu. Aceleyle geçerken sağımda eski bir bacanın ve mahzenin yıkılmış tuğla ve taşlarını, terk edilmiş bir kuyunun esneyen kara ağzını gördüm. Durgun buharları güneş ışığının renkleriyle tuhaf oyunlar oynuyordu. Ötedeki uzun, karanlık orman tırmanışı bile burayla karşılaştırınca hoş görünüyordu; Arkhamlıların korkulu fısıltılarına artık şaşmıyordum. Yakında ev ya da yıkıntı yoktu; eski günlerde bile burası ıssız ve uzak olmalıydı. Alacakaranlıkta, uğursuz noktadan yeniden geçmekten çekinerek, güneydeki dolambaçlı yoldan kasabaya döndüm. Yukarıdaki derin gök boşlukları içime tuhaf bir ürkeklik salmıştı; belli belirsiz, birkaç bulut toplansa diye diledim.
Akşam Arkham'daki yaşlılara kavrulmuş fundalığı ve pek çok kişinin kaçamak biçimde mırıldandığı “tuhaf günler” sözünün ne anlama geldiğini sordum. Yine de, bütün gizemin hayal ettiğimden çok daha yakın zamanlarda yaşandığı dışında doğru dürüst yanıt alamadım. Bu, eski söylencelerden biri değildi; konuşanların kendi yaşam süreleri içinde olmuştu. Seksenli yıllarda yaşanmış, bir aile ya ortadan kaybolmuş ya da öldürülmüştü. Anlatanlar kesin konuşmuyordu. Hepsi yaşlı Ammi Pierce'ın çılgın hikâyelerine kulak asmamamı söylediğinden, ertesi sabah onu aramaya gittim. Ağaçların çok sıklaşmaya başladığı yerdeki eski, sallantılı kulübede tek başına yaşadığını duymuştum. Dehşet verecek kadar eski bir yerdi; uzun süredir ayakta duran evlerin çevresine sinen o hafif, hastalıklı kokuyu salmaya başlamıştı. Israrlı biçimde kapıyı çalana dek yaşlı adamı uyandıramadım. Kapıya ürkekçe sürünerek geldiğinde beni görmekten memnun olmadığını anladım. Beklediğim kadar güçsüz değildi; ama gözleri tuhaf biçimde düşük duruyor, dağınık giysileriyle beyaz sakalı onu bitkin ve kederli gösteriyordu.
Hikâyelerine nasıl başlayacağını bilemediğimden, iş bahanesi uydurdum; ölçüm yaptığımı anlattım ve çevreyle ilgili üstünkörü sorular sordum. Bana anlatılandan çok daha zeki ve eğitimliydi; farkına bile varmadan, Arkham'da konuştuğum herkes kadarını öğrenmiştim ondan. Baraj gölü yapılacak bölgelerde tanıdığım öteki taşralılara benzemiyordu. Sular altında kalacak kilometrelerce eski orman ve tarla için hiçbir itirazı yoktu; gerçi evi gelecekteki gölün sınırları dışında olmasaydı belki ederdi. Gösterdiği tek şey rahatlamaydı: bütün ömrü boyunca dolaştığı karanlık, kadim vadilerin yok oluşuyla duyduğu rahatlama. Tuhaf günlerden beri su altında kalmaları daha iyiydi. Bu konuyu açınca boğuk sesi alçaldı; öne doğru eğilen bedeniyle sağ işaretparmağı titreyerek, vurgulu biçimde bir yeri göstermeye başladı.
Hikâyeyi o zaman dinledim. Geveze sesi sürtünüp fısıldayarak devam ederken, yaz günü olmasına rağmen defalarca ürperdim. Sık sık anlatıcının dağınık sözlerini toparlamam, profesörlerin konuşmalarından yalnızca silik bir papağan belleğiyle bildiği bilimsel noktaları tamamlamam ya da mantık ve süreklilik duygusunun çöktüğü boşlukları kapatmam gerekti. Bitirdiğinde, aklının biraz bozulmasına ya da Arkham halkının kavrulmuş fundalık hakkında pek konuşmamasına şaşmadım. Yıldızların açık göğün altında belirmesini istemediğimden, gün batmadan otelime döndüm; ertesi gün de görevimden ayrılmak üzere Boston'a gittim. O loş, eski orman ve yamaç karmaşasına bir daha giremezdim; kara kuyunun tuğla ve taş yıkıntılarının yanında derin derin esnediği o gri, kavrulmuş fundalıkla bir kez daha yüzleşemezdim. Baraj gölü yakında yapılacak ve bütün o kadim sırlar suyun derinliklerinde sonsuza dek güvende yatacak. Ama o zaman bile, gece vakti o bölgeye gitmek isteyeceğimi sanmıyorum; en azından uğursuz yıldızlar gökteyken. Arkham'ın yeni şehir suyunu içmem için bana hiçbir şey teklif edemezler.
Yaşlı Ammi'nin dediğine göre, her şey göktaşıyla başlamıştı. Ondan önce, cadı mahkemelerinden beri hiçbir vahşi söylence çıkmamıştı. O zaman bile batıdaki bu ormanlardan, Miskatonic'teki küçük adadan o kadar korkulmazdı; şeytan orada, Kızılderililerden daha eski, tuhaf bir taş sunağın yanında mahkeme kurardı. Bu ormanlar perili değildi; tuhaf alacakaranlıkları da tuhaf günlere dek hiç korkunç olmamıştı. Sonra o beyaz öğle bulutu, havada art arda patlamalar ve ormanın içindeki vadiden yükselen duman sütunu belirmişti. Akşam olduğunda Arkham'ın tamamı, gökten düşüp Nahum Gardnerların kuyusunun yanındaki toprağa gömülen dev kayayı duymuştu. Kavrulmuş fundalığın sonradan kaplayacağı yerde, verimli bahçeleri ve meyve ağaçlarıyla çevrili, düzgün, beyaz Nahum Gardner evi duruyordu.
Nahum taşı anlatmak için kasabaya gelmiş, yolda Ammi Pierce'a uğramıştı. O zaman Ammi kırk yaşındaydı; tuhaf şeyler belleğine iyice kazınmıştı. Ertesi sabah bilinmeyen yıldızlararası uzaydan gelen esrarengiz ziyaretçiyi görmeye koşan üç profesörle birlikte Ammi de karısıyla gitmişti. Nahum'un bir gün önce taşı neden bu kadar büyük diye anlattığını merak etmişlerdi. Nahum, evinin ön bahçesindeki arkaik kuyu çıkrığının yakınında, yarılmış toprağın ve yanmış otların üzerinde duran büyük kahverengimsi tümseği göstererek taşın küçüldüğünü söyledi; ama bilginler taşların küçülmediği yanıtını verdi. Isısı uzun süre geçmemişti; Nahum geceleyin hafifçe parladığını söylemişti. Profesörler onu jeolog çekiciyle yoklayınca tuhaf biçimde yumuşak olduğunu gördüler. Gerçekten de neredeyse plastik gibi yumuşaktı; parçayı koparmak yerine kazıyarak bir örnek alıp inceleme için üniversiteye götürdüler. Nahum'un mutfağından ödünç aldıkları eski bir kovaya koydular; çünkü küçük parça bile soğumayı reddediyordu. Dönüşte dinlenmek için Ammi'lere uğradılar. Bayan Pierce parçanın küçülüp kovanın dibini yaktığını söyleyince düşünceli göründüler. Gerçekten de büyük değildi; ama belki düşündüklerinden daha küçük bir parça almışlardı.
Ertesi gün—bütün bunlar 1882 Haziran'ında olmuştu—profesörler büyük bir heyecanla yeniden yola koyuldular. Ammi'lerin evinin önünden geçerken örneğin ne tuhaflıklar yaptığını ve cam bir beherin içine koyunca tümüyle yok olduğunu anlattılar. Beher de yok olmuştu; bilginler tuhaf taşın silisyuma karşı bir ilgisi olduğundan söz ediyordu. Düzenli laboratuvarda akıl almaz biçimde davranmıştı: hiçbir şey yapmamış, kömür üzerinde ısıtılınca hapsolmuş gaz çıkarmamış, boraks boncuğu deneyinde hiçbir tepki vermemiş, kısa süre sonra oksihidrojen üflecinin ulaşabildiği sıcaklıklar da dâhil olmak üzere, üretilebilecek hiçbir sıcaklıkta kesinlikle uçucu olmadığı anlaşılmıştı. Örs üzerinde son derece dövülebilir görünmüş, karanlıkta ise belirgin biçimde ışıldamıştı. İnatla soğumayı reddetmesi üniversitede gerçek bir heyecan yaratmıştı. Spektroskop önünde ısıtıldığında normal tayfın bilinen renklerinden farklı parlak çizgiler gösterince, yeni elementlerden, tuhaf optik özelliklerden ve bilinmeyenle karşılaşan bilim insanlarının söylemeye alışık olduğu başka şeylerden nefes nefese söz edilmişti.
Taş sıcakken, bütün uygun ayıraçlarla bir potada da denemişlerdi. Su hiçbir şey yapmamıştı. Hidroklorik asit de öyle. Nitrik asit ve hatta kral suyu, taşın kavurucu, aşılmaz direncine karşı yalnızca tıslayıp sıçramıştı. Ammi bütün bunları hatırlamakta zorlanıyordu; ama ben olağan kullanım sırasına göre adlarını saydıkça bazı çözücüleri tanıdı. Amonyak ve sudkostik, alkol ve eter, mide bulandırıcı karbon disülfür ve bir düzine başkası vardı; ama ağırlık zamanla düzenli biçimde azalırken ve parça biraz soğuyor gibi görünürken, çözücülerin hiçbiri maddenin üzerine etki ettiğini gösterecek biçimde değişmemişti. Yine de hiç şüphesiz bir metaldi. Her şeyden önce manyetikti; asitli çözücülere batırıldıktan sonra göktaşı demirinde görülen Widmanstätten desenlerinin soluk izleri belirmiş gibiydi. Soğuması iyice belirginleşince deneyleri cam kaplarda sürdürdüler; çalışma sırasında ilk parçadan kopardıkları bütün yongaları da cam bir beherde bıraktılar. Ertesi sabah yongalar da beher de iz bırakmadan yok olmuştu; tahta rafta yalnızca bulundukları yeri gösteren yanık bir leke kalmıştı.
Profesörler kapısının önünde durup bunların hepsini Ammi'ye anlattılar; o da bir kez daha onlarla birlikte yıldızlardan gelen taş habercisini görmeye gitti. Bu kez karısı ona eşlik etmedi. Taş kesinlikle küçülmüştü artık; ağırbaşlı profesörler bile gördüklerinin gerçekliğinden kuşku duyamıyordu. Kuyunun yakınındaki küçülen kahverengi yumrunun çevresinde, toprağın çöktüğü yer dışında boşluk vardı. Önceki gün tam yedi ayak genişliğindeyken şimdi beş ayağa bile varmıyordu. Hâlâ sıcaktı. Bilginler yüzeyini merakla inceledikten sonra çekiç ve keskiyle daha büyük bir parça kopardılar. Bu kez daha derin kazdılar. Küçük parçayı kaldıraçla ayırırken şeyin çekirdeğinin bütünüyle aynı dokuda olmadığını gördüler.
Maddenin içine gömülü, büyük ve renkli bir küreciğin yan tarafı gibi görünen bir şeyi açığa çıkarmışlardı. Rengi, göktaşının tuhaf tayfındaki çizgilerden bazılarına benziyordu; tarif edilmesi neredeyse imkânsızdı. Ona renk demeleri bile ancak benzetme yoluyla mümkündü. Dokusu parlaktı; tıklatılınca hem kırılgan hem de içi boşmuş izlenimi veriyordu. Profesörlerden biri çekiçle sertçe vurdu; kürecik sinirli, cılız bir patırtıyla çatladı. Hiçbir şey dışarı çıkmadı; delinmesiyle birlikte nesnenin bütün izi silindi. Geriye çapı yaklaşık üç inç olan, içi boş küresel bir alan kaldı. Herkes, çevresindeki madde eriyip tükendikçe benzerlerinin de ortaya çıkacağını düşündü.
Tahminler sonuçsuz kaldı. Bu yüzden, delerek başka kürecikler bulmaya yönelik başarısız bir girişimin ardından araştırmacılar yeni örnekleriyle yeniden yola çıktılar. Ne var ki bu örnek de laboratuvarda önceki kadar şaşırtıcı çıktı. Neredeyse plastik olması, ısı ve manyetizma taşıması, hafifçe ışıldaması, güçlü asitlerde azıcık soğuması, bilinmeyen bir tayfa sahip olması, havada eriyip tükenmesi ve silisyum bileşiklerini karşılıklı yok oluşla sonuçlanan bir tepkimeyle etkilemesi dışında, tanımlayıcı hiçbir özelliği yoktu. Deneyler bitince üniversitenin bilim insanları, onu sınıflandıramadıklarını kabul etmek zorunda kaldı. Bu dünyadan hiçbir şey değildi; büyük dışarının bir parçasıydı ve dışarıya özgü özellikler taşıyıp dışarıya özgü yasalara uyuyordu.
O gece gök gürültülü bir fırtına koptu. Ertesi gün profesörler Nahum'ların çiftliğine gittiklerinde acı bir düş kırıklığıyla karşılaştılar. Manyetik olan taşın kendine özgü bir elektrik özelliği olmalıydı; çünkü Nahum'un dediği gibi, şimşeği “kendine çekmişti” ve bunu inatla sürdürmüştü. Çiftçi, bir saat içinde altı kez şimşeğin ön bahçedeki karığa düştüğünü görmüştü. Fırtına dindiğinde, eski kuyu çıkrığının yanında, çökmüş toprakla yarı yarıya dolmuş, biçimsiz bir çukurdan başka hiçbir şey kalmamıştı. Kazı sonuç vermedi; bilim insanları taşın tümüyle yok olduğunu doğruladı. Başarısızlık tamdı. Geriye, kurşun bir muhafazaya dikkatle yerleştirilmiş ve geride bırakılmış kaybolan parçayı yeniden incelemek üzere laboratuvara dönmekten başka yapacak şey kalmamıştı. Bu parça bir hafta dayandı; sonunda onun hakkında değerli hiçbir şey öğrenilememişti. Yok olduğunda geride hiçbir kalıntı bırakmadı. Zamanla profesörler, dışarıdaki dipsiz uçurumların o esrarengiz kalıntısını uyanık gözlerle gerçekten görüp görmediklerinden bile pek emin olamaz oldu; başka evrenlerden ve başka madde, kuvvet ve varlık âlemlerinden gelmiş o tekinsiz, yalnız mesajı.
Arkham gazeteleri, üniversitenin de konuyu desteklemesiyle olayı doğal olarak büyüttü; Nahum Gardner ve ailesiyle konuşmak üzere muhabirler gönderdi. Boston'daki günlük gazetelerden en az biri de bir gazeteci yolladı; Nahum kısa sürede yerel bir ünlüye dönüştü. Karısı ve üç oğluyla vadideki güzel çiftlikte yaşayan, elli yaşlarında, ince yapılı, cana yakın bir adamdı. Ammi'yle sık sık birbirlerine gidip gelirlerdi; eşleri de öyle. Aradan bunca yıl geçtikten sonra Ammi'nin onun hakkında söyleyecek tek bir kötü sözü yoktu. Çiftliğinin gördüğü ilgiden biraz gurur duyuyor gibiydi ve sonraki haftalarda göktaşından sık sık söz etti. O yıl temmuz ve ağustos sıcak geçmişti. Nahum, Chapman's Çayı'nın öte yanındaki on dönümlük otlakta ot biçerken çok çalışmış; tıkırdayan arabası gölgeli patikaları derin tekerlek izleriyle yaralamıştı. İş onu başka yıllara göre daha çok yoruyor, yaşlandığını hissetmeye başlıyordu.
Sonra meyve ve hasat zamanı geldi. Armutlarla elmalar yavaş yavaş olgunlaştı; Nahum, bahçelerinin hiç olmadığı kadar bereketli olduğunu söylüyordu. Meyveler olağanüstü irileşmiş, alışılmadık ölçüde parlaklaşmıştı; öyle bol ürün veriyorlardı ki gelecek hasat için ek fıçılar sipariş edildi. Ama meyveler olgunlaşınca büyük bir düş kırıklığı yaşandı: O göz alıcı, iştah açıcı görünüşlü ürünlerin hiçbirinden tek bir lokma bile yenemiyordu. Armutlarla elmaların nefis tadına sinsice bir acılık ve mide bulandırıcı bir tat karışmıştı; en küçücük ısırık bile uzun süre geçmeyen bir tiksinti uyandırıyordu. Kavunlarla domatesler de aynı haldeydi ve Nahum bütün ürününü kaybettiğini kederle gördü. Olaylar arasında çabucak bağlantı kurarak göktaşının toprağı zehirlediğini ilan etti; öteki ürünlerin çoğunun yolun yukarısındaki yüksek tarlada olmasına şükretti.
Kış erkenden geldi ve çok soğuk geçti. Ammi, Nahum'u her zamankinden daha seyrek gördü; onun kaygılı görünmeye başladığını fark etti. Ailesinin geri kalanı da sanki daha içine kapanık olmuştu; kiliseye ya da kırdaki çeşitli toplumsal etkinliklere düzenli olarak katılmıyorlardı. Bu çekingenliğin ya da kederin nedenini kimse bulamıyordu; yine de ev halkının hepsi ara sıra sağlıklarının bozulduğundan ve belirsiz bir huzursuzluk duyduklarından söz ediyordu. En açık konuşan Nahum oldu: Karda gördüğü birtakım ayak izlerinin onu rahatsız ettiğini söyledi. Bunlar kızıl sincapların, beyaz tavşanların ve tilkilerin olağan kış izleriydi; ama dalgın çiftçi, izlerin biçiminde ve dizilişinde bir tuhaflık olduğunu öne sürüyordu. Ne olduğunu hiçbir zaman açıkça anlatmıyor, yalnızca bunların sincapların, tavşanların ve tilkilerin anatomilerine ve alışkanlıklarına gerektiği kadar uymadığını düşünüyormuş gibi görünüyordu. Ammi bu sözleri pek önemsemedi; ta ki Clark's Corners'tan dönerken kızağıyla Nahum'un evinin önünden geçtiği bir geceye kadar. Ay vardı; bir tavşan yoldan karşıya sıçradı. Tavşanın sıçrayışları hem Ammi'yi hem de atını huzursuz edecek kadar uzundu. At, sıkı dizginle durdurulduğunda neredeyse kaçıp gidecekti. O günden sonra Ammi, Nahum'un anlattıklarına daha çok kulak verdi ve Gardnerların köpeklerinin neden her sabah büzülüp titrediğini merak etti. Anlaşılan, havlama heveslerini neredeyse yitirmişlerdi.
Şubat ayında Meadow Hill'den McGregor oğlanları dağ sıçanı avına çıkmış, Gardnerların çiftliğinden pek uzakta olmayan bir yerde son derece tuhaf bir örnek vurmuşlardı. Hayvanın bedeninin oranları, anlatılması olanaksız, garip bir biçimde değişmiş gibiydi; yüzündeyse daha önce hiçbir dağ sıçanında görülmemiş bir ifade belirmişti. Oğlanlar gerçekten korkmuş ve hayvanı hemen atmışlardı; böylece kırsaldakilere yalnızca onunla ilgili tuhaf hikâyeleri ulaştı. Ama Nahum'un evinin yakınında atların ürkmesi artık herkesçe bilinen bir şey olmuştu ve fısıltıyla anlatılan efsaneler hızla biçimleniyordu.
İnsanlar, karın Nahumların çevresinde başka her yerden daha çabuk eridiğine yemin ediyordu. Mart başlarında Clark's Corners'taki Potter'ın bakkalında hayret dolu bir tartışma yaşandı. Stephen Rice sabah Gardnerların evinin önünden geçerken yolun karşısında, ormanın yanındaki çamurdan çıkan kokarca lahanalarını fark etmişti. Daha önce hiç bu kadar iri bitkiler görülmemişti; öyle tuhaf renkleri vardı ki tarif edilmeleri olanaksızdı. Biçimleri canavarcaydı; Stephen'ın daha önce hiç rastlamadığı bir kokuya atı da burnundan solumuştu. O öğleden sonra anormal büyümeyi görmeye birkaç kişi arabalarıyla geldi ve bu tür bitkilerin sağlıklı bir dünyada asla filizlenmemesi gerektiğinde hepsi birleşti. Önceki sonbaharda yetişen kötü meyvelerden açıkça söz edildi; Nahumların toprağında zehir olduğu ağızdan ağıza dolaşmaya başladı. Elbette sebep göktaşıydı. Üniversiteden gelen adamların taşı ne kadar tuhaf bulduğunu hatırlayan birkaç çiftçi, konuyu onlara açtı.
Bir gün Nahum'u ziyarete gittiler; ama tuhaf hikâyelere ve halk inanışlarına hiç yüz vermediklerinden, vardıkları sonuçlarda son derece ihtiyatlı davrandılar. Bitkiler elbette tuhaftı, ama kokarca lahanalarının hepsi az çok biçim ve renk bakımından tuhaftı. Belki taştan gelen bir mineral toprağa karışmıştı, ama kısa sürede yıkanıp gidecekti. Ayak izlerine ve ürken atlara gelince, bunlar elbette göktaşı gibi bir olayın başlatacağı sıradan kır dedikodusuydu. Vahşi söylentiler karşısında ciddi adamların yapabileceği pek bir şey yoktu; batıl inançlı taşralılar her şeyi söyler, her şeye inanırdı. Böylece bu tuhaf günler boyunca profesörler küçümseyerek oraya uğramadı. Aralarından yalnızca biri, bir buçuk yılı aşkın süre sonra bir polis soruşturması için analiz edilmek üzere kendisine iki toz örneği verildiğinde, o kokarca lahanasının acayip renginin üniversitenin spektroskobunda göktaşı parçasının gösterdiği anormal ışık bantlarından birine ve uçurumdan gelen taşın içine gömülü halde bulunmuş kırılgan küreciktekine çok benzediğini hatırladı. Bu soruşturmada incelenen örnekler de başlangıçta aynı tuhaf bantları gösterdi; ancak sonradan bu özelliklerini yitirdiler.
Nahumların çevresindeki ağaçlar vaktinden önce tomurcuklandı; geceleri rüzgârda uğursuzca sallanıyorlardı. Nahum'un on beş yaşındaki ikinci oğlu Thaddeus, rüzgâr yokken de sallandıklarına yemin etti; ama dedikoducular bile buna inanmadı. Yine de havada bir huzursuzluk olduğu kesindi. Gardner ailesinin tümü, bilincinde olarak adlandıramadıkları herhangi bir sesi değil, gizlice kulak kabartma alışkanlığı edindi. Gerçekte bu dinleme hali, bilincin yarı yarıya kayıp gidiyor gibi göründüğü anlarda ortaya çıkıyordu. Ne yazık ki bu anlar haftadan haftaya çoğaldı; sonunda “Nahumların hepsinde bir tuhaflık var” sözü herkesin diline yerleşti. Erkenci taşkıranlar açtığında onların da ayrı bir tuhaf rengi vardı; kokarca lahanasının rengine pek benzemiyordu, ama onunla açıkça bağlantılıydı ve gören hiç kimse bu rengi tanımıyordu. Nahum birkaç çiçeği Arkham'a götürüp Gazette gazetesinin editörüne gösterdi; o saygın kişi de köylülerin karanlık korkularını kibarca alaya alan mizahi bir yazı yazmakla yetindi. Nahum'un ağırbaşlı bir kentliye, irileşmiş yas pelerini kelebeklerinin bu taşkıranlarla nasıl bir ilişki içinde davrandığını anlatması hataydı.
Nisan, kırsalda yaşayanları bir tür deliliğe sürükledi ve Nahumların evinin önünden geçen yolun kullanılmayıp sonunda terk edilmesine yol açtı. Sırada bitkiler vardı. Bahçedeki bütün ağaçlar tuhaf renkte çiçek açtı; avlunun ve bitişikteki meranın taşlı toprağından, bölgenin alışıldık bitkileriyle bağlantısını ancak bir botanikçinin kurabileceği garip bir bitki örtüsü fışkırdı. Yeşil çimenler ve yapraklar dışında, hiçbir yerde sağlıklı, doğal renkler görünmüyordu; her yerde, yeryüzünün bilinen renkleri arasında yeri olmayan, hastalıklı bir temel tonun ateşli, prizmatik çeşitlemeleri vardı. Hollandalı pantolonu uğursuz bir tehdit gibi görünmeye başladı; kan kökleri de renklerindeki sapkınlıkla küstahça parlıyordu. Ammi ile Gardnerlar renklerin çoğunda bir tür rahatsız edici aşinalık buluyor, bunların göktaşındaki kırılgan küreciği hatırlattığına karar veriyordu. Nahum on dönümlük otlağı ve yüksek tarlayı sürdü, ekti; ama evin çevresindeki araziye el sürmedi. Bunun bir yararı olmayacağını biliyor, yazın çıkacak tuhaf bitkilerin topraktaki zehri bütünüyle çekip almasını umuyordu. Artık neredeyse her şeye hazırlıklıydı; yakınında, duyulmayı bekleyen bir şey olduğu duygusuna alışmıştı. Komşularının evinden uzak durması elbette onu etkiliyordu; karısını daha da çok etkiliyordu. Oğlanların durumu daha iyiydi, çünkü her gün okula gidiyorlardı; ama dedikodular onları korkutmaktan geri kalmıyordu. Özellikle hassas bir genç olan Thaddeus en çok sıkıntı çekeniydi.
Mayıs ayında böcekler geldi; Nahumların çiftliği vızıltı ve sürünmelerle dolu bir kâbusa dönüştü. Yaratıkların çoğunun görünüşü ve hareketleri pek de normal değildi; gece alışkanlıklarıysa bilinen her türlü deneyime aykırıydı. Gardnerlar geceleri uyanık kalıp rastgele her yöne bakmaya koyuldu; ne aradıklarını kendileri de bilmiyordu. İşte o zaman Thaddeus'ın ağaçlarla ilgili söylediklerinin doğru olduğunu kabul ettiler. Şişkin akçaağaç dalları ay ışığındaki gökyüzüne karşı uzanırken, bunu pencereden ilk gören Bayan Gardner oldu. Dallar kesinlikle hareket ediyordu ve ortada rüzgâr yoktu. Bunun özsudan kaynaklanması gerekirdi. Artık büyüyen her şeyde bir tuhaflık vardı. Yine de bir sonraki keşfi Nahumların ailesinden biri yapmadı. Alışkanlık gözlerini köreltmişti; göremedikleri şeyi, kırsal efsanelerden habersiz, bir gece oradan geçen çekingen bir Boltonlı yel değirmeni satıcısı fark etti. Arkham'da anlattıkları Gazette'de kısa bir paragraf olarak yayımlandı; bunu ilk orada, Nahum dahil bütün çiftçiler gördü. Gece karanlıktı, fayton lambaları solgundu; ama vadide herkesin anlatılandan Nahumlarınki olduğunu anladığı bir çiftliğin çevresinde karanlık daha az yoğundu. Bitkilerin, çimenlerin, yaprakların ve çiçeklerin tümünden sanki belirsiz ama açıkça seçilen bir ışık yayılıyordu; bir an içinse bu fosforlu ışıltıdan ayrılmış bir parça ahırın yakınındaki avluda sinsice kıpırdamış gibi görünmüştü.
Çimenler o zamana dek etkilenmemiş gibi görünüyordu; inekler de evin yakınındaki merada serbestçe otluyordu. Ancak mayıs sonlarına doğru süt bozulmaya başladı. Bunun üzerine Nahum inekleri yüksek tarlalara götürttü; sorun da o zaman sona erdi. Çok geçmeden çimenlerle yapraklardaki değişim gözle görülür hale geldi. Bütün yeşillik grileşiyor, son derece tuhaf bir gevreklik kazanıyordu. Artık çiftliği ziyaret eden tek kişi Ammi'ydi; ziyaretleri de giderek seyrekleşiyordu. Okullar kapanınca Gardnerlar dünyadan neredeyse bütünüyle koptu; ara sıra Ammi'ye kasabada işlerini gördürdüler. Hem bedensel hem zihinsel olarak tuhaf biçimde güçten düşüyorlardı; Bayan Gardner'ın delirdiği haberi çevreye yayıldığında kimse şaşırmadı.
Bu olay haziranda, göktaşının düştüğü günün yıldönümü civarında oldu; zavallı kadın havada gördüğü, anlatamadığı şeyler hakkında çığlıklar atıyordu. Sayıklarken tek bir belirli isim kullanmıyor, yalnızca fiillerle zamirler söylüyordu. Şeyler hareket ediyor, değişiyor, çırpınıyordu; kulaklar bütünüyle ses olmayan dürtülerle çınlıyordu. Bir şey alınıyordu—içinden bir şey çekilip alınıyordu—olmaması gereken bir şey ona yapışıyordu—birinin onu uzak tutması gerekiyordu—gece hiçbir şey yerinde durmuyordu—duvarlar ve pencereler kayıyordu. Nahum onu ilçe akıl hastanesine göndermedi; kendine ya da başkalarına zarar vermediği sürece evin içinde dolaşmasına izin verdi. Yüz ifadesi değiştiğinde bile hiçbir şey yapmadı. Ama oğlanlar ondan korkmaya, Thaddeus da kadının kendisine yaptığı yüzleri görünce neredeyse bayılmaya başlayınca onu tavan arasına kilitlemeye karar verdi. Temmuz geldiğinde kadın konuşmayı bırakmış, dört ayak üzerinde emekliyordu. Ay bitmeden Nahum, şimdi yakındaki bitkilerde de açıkça gördüğü gibi, kadının karanlıkta hafifçe ışıldadığı yolunda çılgınca bir düşünceye kapıldı.
Bundan biraz önce atlar ürkmüş ve ağıllarından fırlamıştı. Gece onları bir şey korkutmuş; kişnemeleri ve bölmelerinde çifte atmaları korkunç olmuştu. Onları yatıştırmak için neredeyse hiçbir şey yapılamıyordu. Nahum ahırın kapısını açınca hepsi korkmuş orman geyikleri gibi dışarı fırladı. Dördünü de izleyip bulmak bir hafta sürdü; bulunduklarında işe yaramaz ve zapt edilemez halde oldukları görüldü. Beyinlerinde bir şey kopmuştu; her birini kendi iyiliği için vurmak gerekti. Nahum ot biçmek için Ammi'den bir at ödünç aldı, ama at ahıra yaklaşmadı. Ürküp direndi, kişnedi; sonunda Nahum onu avluya sürmekten başka bir şey yapamadı. Adamlar da ağır arabayı samanlığa yeterince yaklaştırıp samanı rahatça atabilmek için kendi güçlerini kullanmak zorunda kaldı. Bütün bunlar olurken bitkiler grileşip gevrekleşiyordu. Renkleri daha önce böylesine tuhaf olan çiçekler bile artık grileşmişti; meyveler de gri, cılız ve tatsız çıkıyordu. Asterler ve altınbaşaklar gri ve biçimsiz açtı; ön bahçedeki güller, zinyalar ve hatmiler öylesine kutsala hakaret edercesine görünüyordu ki Nahum'un en büyük oğlu Zenas onları kesti. O sıralarda tuhaf biçimde şişmiş böcekler öldü; kovanlarını terk edip ormana giden arılar bile.
Eylüle gelindiğinde bütün bitki örtüsü griye çalan bir toza dönüşmek üzere hızla ufalanıyordu; Nahum, zehir topraktan çıkmadan ağaçların öleceğinden korkuyordu. Karısı artık korkunç çığlık nöbetleri geçiriyor, Nahum ile oğlanlar sürekli sinir gerginliği içinde yaşıyordu. Artık insanlardan kaçıyorlardı; okullar açılınca oğlanlar okula gitmedi. Ama kuyunun suyunun artık iyi olmadığını ilk fark eden, ender ziyaretlerinden birinde Ammi oldu. Suyun tadı kötüydü; ne tam kokuşmuştu ne de tam tuzluydu. Ammi, toprak yeniden iyileşene kadar kullanmaları için arkadaşına daha yüksek bir yerde yeni kuyu kazmasını öğütledi. Ancak Nahum uyarıyı kulak ardı etti; çünkü o zamana kadar tuhaf ve nahoş şeylere karşı duyarsızlaşmıştı. O ve oğlanlar kirlenmiş suyu kullanmayı sürdürdü; amaçsız günler boyunca tatsız, yetersiz ve kötü pişmiş yemeklerini neşesizce, mekanik biçimde yiyor, karşılıksız ve tekdüze işlerini yapıyorlardı. Hepsinde katı bir boyun eğiş hali vardı; sanki adsız muhafızların arasından başka bir dünyada yarı yarıya yürüyerek kesin ve tanıdık bir yazgıya gidiyorlardı.
Thaddeus eylülde kuyuyu ziyaret ettikten sonra delirdi. Bir kovayla gitmiş, eli boş dönmüştü; çığlıklar atıyor, kollarını sallıyor, ara sıra anlamsız bir kıkırdamaya ya da “aşağıdaki hareket eden renklere” dair fısıltılara kapılıyordu. Aynı ailede iki kişinin delirmesi fena sayılırdı; ama Nahum büyük bir cesaret gösterdi. Oğlan tökezleyip kendine zarar vermeye başlayana kadar bir hafta ortalıkta dolaşmasına izin verdi; sonra onu annesinin odasının karşısındaki tavan arası odasına kapattı. Kilitli kapılarının ardından birbirlerine çığlıklar atışları çok korkunçtu; özellikle de onların dünyaya ait olmayan korkunç bir dilde konuştuğunu sanan küçük Merwin için. Merwin'in hayal gücü korkunç biçimde gelişiyordu; en büyük oyun arkadaşı olan ağabeyinin kapatılmasıyla huzursuzluğu daha da arttı.
Neredeyse aynı zamanda çiftlik hayvanları da ölmeye başladı. Kümes hayvanları grileşip çok çabuk öldü; kesildiklerinde etlerinin kuru ve iğrenç olduğu görüldü. Domuzlar aşırı derecede şişmanladı, sonra kimsenin açıklayamadığı tiksindirici değişimler geçirmeye başladı. Etleri elbette kullanılamaz haldeydi; Nahum ne yapacağını şaşırmıştı. Kırsaldaki veterinerlerden hiçbiri çiftliğine yaklaşmadı; Arkham'dan gelen kentli veteriner ise açıkça şaşkına dönmüştü. Domuzlar grileşip gevrekleşmeye, ölmeden önce parçalanıp dökülmeye başladı; gözleriyle burunlarında da tuhaf değişiklikler belirdi. Bu çok açıklanamaz bir durumdu, çünkü kirlenmiş bitkilerle hiç beslenmemişlerdi. Sonra inekler de hastalandı. Bedenlerinin kimi bölgeleri, bazen de tümü, esrarengiz biçimde büzülüyor ya da sıkışıyordu; korkunç çökmeler ve parçalanmalar sık görülüyordu. Son aşamada—sonuç her zaman ölümdü—domuzları saran grileşme ve gevrekleşme baş gösteriyordu. Zehirlenme söz konusu olamazdı; bütün vakalar kilitli ve el sürülmemiş bir ahırda yaşanmıştı. Virüsü dolaşan yaratıkların ısırıkları bulaştırmış olamazdı; yeryüzünde yaşayan hangi hayvan katı engellerin içinden geçebilir ki? Bu olsa olsa doğal bir hastalıktı—ama böyle sonuçlara yol açabilecek hastalığı hiçbir akıl tahmin edemiyordu. Hasat zamanı geldiğinde çiftlikte hayatta kalan tek bir hayvan yoktu; çiftlik hayvanlarıyla kümes hayvanları ölmüş, köpekler kaçıp gitmişti. Üç köpeğin tümü bir gece ortadan kaybolmuş ve bir daha haber alınamamıştı. Beş kedi daha önce gitmişti; ama artık fare görünmediğinden gidişleri pek fark edilmemiş, zarif kedileri yalnızca Bayan Gardner evcil hayvan edinmişti.
On dokuz Ekim'de Nahum korkunç bir haberle sendeleyerek Ammi'nin evine geldi. Zavallı Thaddeus'ın ölümü tavan arasındaki odasında gelmişti; nasıl geldiği anlatılamazdı. Nahum çiftliğin arkasındaki parmaklıklı aile mezarlığında bir mezar kazmış ve bulduğu şeyi oraya koymuştu. Dışarıdan hiçbir şey girmiş olamazdı; çünkü küçük parmaklıklı pencereyle kilitli kapı sapasağlamdı. Ama ahırdakine benzer bir şey olmuştu. Ammi ile karısı acı içindeki adamı ellerinden geldiğince teselli etti, ama bunu yaparken ürperdiler. Gardnerları ve dokundukları her şeyi kaplayan apaçık bir dehşet vardı; evde onlardan birinin bulunması bile adı konmamış, adlandırılamaz bölgelerden gelen bir soluktu. Ammi büyük bir isteksizlikle Nahum'a eve kadar eşlik etti ve küçük Merwin'in histerik hıçkırıklarını dindirmek için elinden geleni yaptı. Zenas'ın yatıştırılmasına gerek yoktu. Son zamanlarda yalnızca boşluğa bakıyor ve babasının söylediklerine uyuyordu; Ammi onun yazgısının pek merhametli olduğunu düşündü. Arada bir Merwin'in çığlıklarına tavan arasından hafif bir karşılık geliyordu; Nahum soran bakışlara karısının iyice güçten düştüğünü söyleyerek yanıt veriyordu. Akşam yaklaşınca Ammi kaçmayı başardı; bitkilerin soluk ışıltısı başlarken ve ağaçlar rüzgâr yokken belki sallanıyor, belki sallanmıyorken, dostluk bile onu o yerde tutamazdı. Ammi'nin hayal gücünün daha güçlü olmaması gerçekten büyük şanstı. O haliyle bile zihni azıcık eğrilmişti; çevresindeki bütün alametleri birbirine bağlayıp üzerinde düşünebilseydi, kaçınılmaz olarak tam bir deliye dönerdi. Alacakaranlıkta eve doğru acele ederken deli kadının ve sinirli çocuğun çığlıkları kulaklarında korkunç biçimde çınlıyordu.
Üç gün sonra, sabah erkenden Nahum Ammi'nin mutfağına daldı. Ev sahibi ortalıkta olmadığından, Bayan Pierce dehşetle dinlerken bir kez daha çaresizce kekeleyerek olup biteni anlattı. Bu kez küçük Merwin'di. Yok olmuştu. Gece geç vakitte elinde bir fener ve su kovasıyla dışarı çıkmış, bir daha dönmemişti. Günlerdir dağılıp gidiyor, ne yaptığının pek farkında olmuyordu. Her şeyden korkup çığlık atıyordu. Sonra avludan çılgınca bir haykırış yükselmişti; ama babası kapıya ulaşamadan çocuk ortadan kaybolmuştu. Götürdüğü fenerden ışık gelmiyordu; çocuğun kendisinden ise hiçbir iz yoktu. Nahum o sırada fenerle kovanın da kaybolduğunu sanmıştı; ama şafak söktüğünde, bütün gece ormanlarda ve tarlalarda aradıktan sonra eve dönerken kuyunun yakınında pek tuhaf şeyler bulmuştu. Ezilmiş, görünüşe bakılırsa biraz da erimiş bir demir kütlesi vardı; bunun fener olduğu kesindi. Yanındaki eğilmiş kova ile bükülmüş demir çemberler de, ikisi de yarı yarıya erimiş halde, kovanın kalıntıları olmalıydı. Hepsi bundan ibaretti. Nahum artık hayal kuramayacak haldeydi; Bayan Pierce donup kalmıştı; eve dönüp haberi duyan Ammi ise hiçbir tahminde bulunamıyordu. Merwin gitmişti; artık bütün Gardnerlardan uzak duran çevredekilere anlatmanın yararı yoktu. Her şeye gülen Arkhamlılara anlatmanın da yararı yoktu. Thad gitmişti, şimdi de Merwin. Bir şey sürüne sürüne yaklaşıyor, görülüp duyulmayı bekliyordu. Nahum da yakında gidecekti; Ammi'den, kendisinden sonra hayatta kalırlarsa karısına ve Zenas'a göz kulak olmasını istiyordu. Bu mutlaka bir tür ilahi cezaydı; ama bildiği kadarıyla Tanrı'nın yolunda hep doğru yürümüşken nedenini aklı almıyordu.
Ammi iki haftadan uzun süre Nahum'dan haber alamadı. Sonra başına ne gelmiş olabileceğinden kaygılanıp korkusunu yenerek Gardner çiftliğini ziyarete gitti. Büyük bacadan hiç duman çıkmıyordu; ziyaretçi bir an en kötüsünden korktu. Çiftliğin tüm görünümü dehşet vericiydi: yerde grileşip solmuş otlar ve yapraklar, eski duvarlardan ve çatı alınlıklarından kırılgan döküntüler halinde sarkan sarmaşıklar, gri kasım göğüne doğru pençelerini uzatmış koca çıplak ağaçlar... Ammi, dalların eğimindeki ince bir değişikliğin doğurduğu, kasıtlı bir kötülük duygusunu ister istemez hissediyordu. Ama neyse ki Nahum hayattaydı. Güçsüz düşmüş, alçak tavanlı mutfaktaki bir sedire uzanmıştı; yine de bilinci tamamen yerindeydi ve Zenas'a basit buyruklar verebiliyordu. Oda buz gibiydi; Ammi gözle görülür biçimde ürperince ev sahibi kısık sesle Zenas'a daha çok odun getirmesini bağırdı. Odun gerçekten de çok gerekliydi; mağara gibi geniş şömine yakılmamış ve boştu, bacadan inen soğuk rüzgârın içinde bir is bulutu uçuşuyordu. Bir süre sonra Nahum, getirdiği odunun Ammi'yi biraz olsun rahatlatıp rahatlatmadığını sordu; o zaman Ammi ne olduğunu anladı. En sağlam bağ sonunda kopmuştu; zavallı çiftçinin zihni artık daha fazla kederden etkilenemez hale gelmişti.
Ammi, incelikle soru sorduysa da kayıp Zenas hakkında hiçbir açık bilgi alamadı. Bulutlanmış babanın söyleyebildiği tek şey, “Kuyuda—kuyuda yaşıyor,” oldu. Sonra ziyaretçinin aklına birden deli karısı geldi ve sorularını değiştirdi. “Nabby mi? Ama işte burada!” diye şaşkınlıkla karşılık verdi zavallı Nahum. Ammi çok geçmeden kendi başına araması gerektiğini anladı. Sedirde zararsızca gevezelik eden adamı bırakıp kapının yanındaki çividen anahtarları aldı ve gıcırdayan merdivenlerden tavan arasına çıktı. Orası havasız ve leş gibi kokuyordu; hiçbir yönden ses gelmiyordu. Görünen dört kapıdan yalnızca biri kilitliydi; Ammi aldığı anahtarlıktaki çeşitli anahtarları denedi. Üçüncü anahtar uydu; biraz uğraştıktan sonra alçak, beyaz kapıyı ardına kadar açtı.
İçerisi zifiri karanlıktı; pencere küçüktü ve kaba tahta parmaklıklar tarafından yarı yarıya kapatılmıştı. Ammi geniş tahtalı zeminde hiçbir şey göremiyordu. Koku dayanılır gibi değildi; ilerlemeden önce başka bir odaya çekilip ciğerlerini solunabilir havayla doldurması gerekti. İçeri girdiğinde köşede karanlık bir şey gördü; onu daha net seçince çığlığı bastı. Çığlık atarken, bir bulutun bir anlığına pencereyi kararttığını düşündü. Bir saniye sonra da nefret uyandıran bir buhar akıntısının kendisine sürtünüp geçtiğini hissetti. Gözlerinin önünde tuhaf renkler dans ediyordu. O anki dehşet aklını uyuşturmasaydı, jeoloğun çekiciyle kırdığı göktaşındaki küçük küreyi ve ilkbaharda filizlenen hastalıklı bitkileri düşünürdü. Ama o, yalnızca karşısındaki dine küfreden canavarlığı düşünüyordu; bu yaratık, genç Thaddeus'la çiftlik hayvanlarının başına gelen adı konmaz yazgıyı açıkça paylaşmıştı. Yaratığın korkunç yanıysa, ufalanmayı sürdürürken son derece yavaş ama gözle görülür biçimde hareket etmesiydi.
Ammi bu sahneyle ilgili bana başka ayrıntı vermedi; ama köşelerdeki şekil, onun anlatısında hareket eden bir nesne olarak yeniden görünmez. Söze dökülemeyecek şeyler vardır; sıradan insani duygularla yapılan bir şey bile bazen yasa tarafından acımasızca yargılanır. Tavan arasındaki odada hareket eden hiçbir şey kalmadığını anladım; orada hareket edebilecek herhangi bir şeyi bırakmak, sorumluluk sahibi her varlığı sonsuz azaba mahkûm edecek kadar canavarca bir davranış olurdu. Ammi gibi duygusuz, ağırkanlı bir çiftçi olmayan herkes bayılır ya da aklını yitirirdi; ama Ammi bilinci açık halde o alçak kapıdan geçti ve lanetli sırrı ardında kilitledi. Artık Nahum'la ilgilenmesi gerekiyordu; onu beslemeli, bakımını yapmalı ve bakılabileceği bir yere götürmeliydi.
Ammi karanlık merdivenlerden inmeye koyulunca aşağıdan bir gümbürtü duydu. Bir çığlığın birden boğulduğunu bile sandı ve yukarıdaki korkunç odada kendisine sürtünen nemli buharı ürpererek hatırladı. Çığlığı ve içeri girişi hangi varlığı harekete geçirmişti? Belirsiz bir korku yüzünden duraklayınca aşağıdan başka sesler de duydu. Ağır bir şeyin sürüklendiği kesindi; ardından iblisçe ve pis bir emişi andıran, alabildiğine iğrenç, yapış yapış bir ses geldi. Çağrışım duygusu ateşli bir düzeye çıkınca, üst katta gördüğü şeyi akıl almaz biçimde düşündü. Tanrım! Yanlışlıkla içine düştüğü bu tekinsiz düşler âlemi de neydi? Ne geri ne ileri gitmeye cesaret edebildi; merdiveni çevreleyen karanlık kıvrımın yanında titreyerek durdu. Sahnenin her ayrıntısı beynine kazınıyordu: sesler, korkulu bir beklenti duygusu, karanlık, dar basamakların dikliği—ve merhametli Tanrım!—gözünün önündeki bütün ahşap işçiliğinin belli belirsiz ama kuşku götürmez ışıltısı; basamaklar, yan tahtalar, açıkta kalan çıtalar ve kirişler, hepsi.
Tam o sırada dışarıdaki Ammi'nin atından çılgınca bir kişneme yükseldi; hemen ardından gelen gürültü, hayvanın paniğe kapılıp kaçtığını gösteriyordu. Bir an sonra atla araba işitme mesafesinin dışına çıkmış, karanlık merdivendeki korkmuş adam da onları neyin kaçırdığını tahmin etmeye kalmıştı. Ama başka bir ses daha duyulmuştu. Sıvı bir şeyin şapırtısı—su—kuyu olmalıydı. Hero'yu yakınında bağlı bırakmamıştı; arabanın tekerleği kuyu ağzının taş kenarına sürtüp bir taşı düşürmüş olmalıydı. Yine de o iğrenç derecede eski ahşap işçiliğinde soluk fosforlu ışık parlıyordu. Tanrım! Ev ne kadar eskiydi! Büyük bölümü 1700'den önce yapılmıştı.
Aşağı kattaki zeminden gelen hafif tırmalama sesi artık açıkça duyuluyordu; Ammi, tavan arasında bir nedenle aldığı ağır sopayı daha sıkı kavradı. Cesaretini yavaşça toplayıp merdivenleri inmeyi bitirdi ve kararlı adımlarla mutfağa yöneldi. Ama yürüyüşünü tamamlayamadı; çünkü aradığı şey artık orada değildi. Onu karşılamaya gelmişti ve bir bakıma hâlâ canlıydı. Sürünerek mi ilerlemişti, yoksa dış güçlerce mi sürüklenmişti, Ammi söyleyemedi; ama ölüm onu çoktan pençesine almıştı. Her şey son yarım saatte olmuştu; buna rağmen çökme, grileşme ve dağılma hayli ilerlemişti. Korkunç derecede kırılgandı; kuru parçaları pul pul dökülüyordu. Ammi dokunamadı; çarpılmış bir yüzün çarpık taklidine dehşetle baktı. “Neydi o, Nahum—neydi?” diye fısıldadı; yarılmış, şişkin dudaklar son bir yanıtı güçlükle çatırdatarak çıkarabildi.
“Hiçbir şey... hiçbir şey... renk... yakıyor... soğuk ve ıslak, ama yakıyor... kuyuda yaşıyordu... gördüm onu... bir çeşit duman... geçen bahardaki çiçekler gibi... kuyu geceleri parlıyordu... Thad'le Merwin'le Zenas... yaşayan her şey... her şeyin yaşamını emiyor... şu taşın içindeydi... o taşın içinde gelmiş olmalı... her yeri zehirledi... ne istediğini bilmiyorum... üniversiteden gelen adamların taştan kazıyıp çıkardığı şu yuvarlak şey... onu kırdılar... aynı renkti... çiçeklerle bitkiler gibi, tıpatıp aynı... daha fazlası olmalıydı... tohumlar... tohumlar... büyüdüler... ilk kez bu hafta gördüm... Zenas'ta güçlenmiş olmalı... kocaman bir oğlandı, yaşam doluydu... önce zihnini eziyor, sonra da seni yakalıyor... seni yakıp bitiriyor... kuyu suyunda... bu konuda haklıydın... kötü su... Zenas kuyudan bir daha dönmedi... kaçamıyorsun... seni kendine çekiyor... bir şeylerin geleceğini biliyorsun ama elinden bir şey gelmiyor... Zenas'ın tekrar tekrar alındığını gördüm... Nabby nerede, Ammi?... kafam çalışmıyor... onu beslemeyeli ne kadar oldu, bilmiyorum... dikkat etmezsek onu da alacak... sırf bir renk... akşamüstleri yüzü bazen o renge bürünüyor... yakıyor ve emiyor... buraya benzemeyen şeylerin olduğu bir yerden geldi... profesörlerden biri öyle demişti... haklıymış... dikkat et Ammi, daha başka bir şey yapacak... yaşamı emiyor...”
Ama anlatılanlar bundan ibaretti. Konuşan şey, bütünüyle çöküp dağıldığı için artık konuşamıyordu. Ammi geriye kalanların üzerine kırmızı kareli bir masa örtüsü serdi ve sendeleyerek arka kapıdan tarlalara çıktı. On akrelik meraya giden yokuşu tırmandı; sonra ormanların içinden geçen kuzey yolunu izleyerek eve doğru sendeledi. Atlarının kaçtığı kuyunun yanından geçemedi. Pencereden kuyuya bakmış ve ağız kenarındaki taşlardan hiçbirinin eksik olmadığını görmüştü. Demek ki yalpalayan araba hiçbir şeyi yerinden oynatmamıştı; su şapırtısının başka bir nedeni vardı—zavallı Nahum'un işini bitirdikten sonra kuyuya giren bir şey...
Ammi evine vardığında atlar ve araba ondan önce gelmiş, karısını kaygı nöbetine sokmuştu. Açıklama yapmadan onu sakinleştirdi, hemen Arkham'a gidip Gardner ailesinin artık hayatta olmadığını yetkililere bildirdi. Ayrıntıya girmedi; yalnızca Nahum'la Nabby'nin öldüğünü, Thaddeus'ın ölümünün zaten bilindiğini ve ölüm nedeninin çiftlik hayvanlarını öldüren aynı tuhaf hastalık gibi göründüğünü söyledi. Merwin'le Zenas'ın kaybolduğunu da ekledi. Karakolda uzun uzun sorgulandı; sonunda üç polis memurunu, adli tabibi, tıp müfettişini ve hastalanan hayvanları tedavi etmiş veterineri Gardner çiftliğine götürmek zorunda kaldı. Gönülsüzce gitti; öğleden sonra ilerliyordu ve o lanetli yerin üzerine gecenin çökmesinden korkuyordu. Yine de yanında bu kadar çok kişinin bulunması biraz olsun içini rahatlattı.
Altı adam, Ammi'nin arabasının peşinden dört tekerlekli bir at arabasıyla yola çıkıp haşere basmış çiftlik evine saat dörde doğru vardı. Polisler korkunç olaylara alışkındı; yine de tavan arasında ve aşağı kattaki zeminde kırmızı kareli masa örtüsünün altında buldukları şeyler karşısında hiçbiri kayıtsız kalamadı. Çiftliğin gri ıssızlığa bürünmüş genel görünümü bile yeterince korkunçtu; şu ufalanan iki nesneyse akla gelebilecek her sınırı aşıyordu. Kimse onlara uzun süre bakamıyordu; hatta tıp müfettişi bile incelenecek pek az şey bulunduğunu kabul etti. Elbette örnekler çözümlenebilirdi; bu yüzden örnek toplamakla uğraştı. Tam da burada, iki toz tüpünün sonunda götürüldüğü üniversite laboratuvarında son derece şaşırtıcı bir olayın yaşandığı ortaya çıkıyor. Spektroskop altında her iki örnek de bilinmeyen bir tayf veriyordu; bu tayftaki açıklanması güç çizgilerin birçoğu, önceki yıl düşen tuhaf göktaşının verdiği çizgilerle tıpatıp aynıydı. Bu tayfı yayma özelliği bir ay içinde ortadan kalktı; sonrasında toz esas olarak alkali fosfat ve karbonatlardan oluşuyordu.
Ammi, adamların kuyuyla ilgili bir şey yapmaya niyetlendiğini bilseydi kuyudan söz etmezdi. Gün batımı yaklaşıyordu ve oradan ayrılmak için sabırsızlanıyordu. Ama büyük kıvrımlı yolun yanındaki taş kuyu ağzına kaygıyla bakmaktan kendini alamadı. Bir dedektif ona soru sorunca, Nahum'un aşağıda bir şey olduğundan korktuğunu; Merwin'le Zenas'ı kuyuda aramayı aklından bile geçirmediğini söyledi. Bunun üzerine kuyuyu hemen boşaltıp incelemekten başka çare kalmadı. Ammi, kovalar dolusu pis suyun çekilip dışarıdaki sırılsıklam toprağa dökülmesini titreyerek beklemek zorunda kaldı. Adamlar sıvının kokusundan tiksinerek burunlarını çekiyor, sonlara doğru ortaya çıkardıkları kokudan korunmak için burunlarını kapatıyordu. Korktukları kadar uzun sürmedi; çünkü su olağanüstü derecede azalmıştı. Buldukları şeyi fazla ayrıntılı anlatmaya gerek yok. Merwin'le Zenas'ın ikisi de oradaydı; en azından kalıntıları. Geriye kalanların çoğu iskeletti. Ayrıca aynı durumda küçük bir geyik ve iri bir köpek ile daha küçük hayvanlara ait bir yığın kemik vardı. Dipteki balçıkla çamur açıklanamaz biçimde gözenekli ve kabarcıklı görünüyordu. El tutamaklarına basarak kuyuya inen bir adam, uzun bir sırıkla zemindeki çamurun ne kadar derinine isterse inebildi; sırık hiçbir katı engele çarpmıyordu.
Alacakaranlık çökmüştü; evden fenerler getirildi. Kuyudan artık başka bir şey çıkarılamayacağı anlaşılınca herkes içeri girip eski oturma odasında görüşmeye başladı. Hayaletimsi yarımayın aralıklı ışığı, dışarıdaki gri ıssızlığın üzerine solgun bir biçimde düşüyordu. Adamlar tüm olay karşısında açıkça şaşkına dönmüştü; tuhaf bitki koşullarını, hayvanlarla insanların bilinmeyen hastalığını ve kirli kuyudaki Merwin'le Zenas'ın açıklanamaz ölümlerini birbirine bağlayacak ikna edici ortak bir neden bulamıyorlardı. Doğru, kırsalda dolaşan söylentileri duymuşlardı; ama doğa yasalarına aykırı bir şey olduğuna inanamıyorlardı. Göktaşı kuşkusuz toprağı zehirlemişti; ama o toprakta yetişen hiçbir şeyi yememiş insanlarla hayvanların hastalığı başka bir meseleydi. Acaba kuyu suyu muydu? Olabilirdi. Suyu çözümlemek iyi fikir olabilirdi. Peki, iki oğlanı da kuyuya atlatan bu tuhaf çılgınlık neydi? Davranışları birbirine çok benziyordu; kalıntılar ikisinin de gri ve kırılgan bir ölüme maruz kaldığını gösteriyordu. Her şey neden gri ve kırılgandı?
Avluya bakan pencerenin yanında oturan adli tabip, kuyunun çevresindeki parıltıyı ilk fark eden kişi oldu. Gece iyice çökmüştü; tiksinti uyandıran bütün arazi, kesik kesik vuran ay ışığından fazlasıyla belli belirsiz parlıyordu. Ama bu yeni ışık açıkça seçiliyor, ayrı bir şey olarak göze çarpıyordu; kara çukurdan bir projektörün yumuşatılmış ışını gibi yükseliyor, suyun boşaltıldığı yerdeki küçük su birikintilerinde donuk yansımalar bırakıyordu. Tuhaf bir rengi vardı. Adamların hepsi pencerenin çevresinde toplanınca Ammi şiddetle irkildi. Çünkü bu korkunç, hastalıklı ışın onun için tanıdık bir renkti. Bu rengi daha önce görmüştü ve ne anlama gelebileceğini düşünmekten korkuyordu. İki yaz önce o göktaşının içindeki iğrenç, kırılgan kürede görmüştü; ilkbaharın akıl dışı bitki örtüsünde görmüştü. O korkunç tavan arasında, adı konamaz şeylerin yaşandığı odanın küçük parmaklıklı penceresinde de o sabah bir anlığına gördüğünü sanmıştı. Orada bir saniye parlamış, nemli ve nefret uyandıran bir buhar akıntısı yanından geçmişti; sonra zavallı Nahum o renkteki bir şey tarafından alınmıştı. Son anında da bunu söylemişti; rengin küreye ve bitkilere benzediğini anlatmıştı. Ardından avluda at kaçmış ve kuyuda su şapırtısı duyulmuştu. Şimdiyse kuyu, aynı şeytani renkteki solgun, sinsi ışını geceye püskürterek dışarı salıyordu.
Ammi'nin zihninin uyanıklığı, o gergin anda bile özünde bilimsel olan bir noktayı sorgulamasından anlaşılır. Gündüz, sabah göğüne açılan bir pencerenin önünde gördüğü buhardan ve gece, kararmış, kavrulmuş araziye karşı fosforlu bir sis gibi görünen buhar çıkışından aynı izlenimi edinmesine şaşırmadan edemedi. Bu doğru olamazdı—doğaya aykırıydı. Sarsılmış arkadaşının son sözlerini düşündü: “Buraya benzemeyen şeylerin olduğu bir yerden geldi... profesörlerden biri öyle demişti...”
Yolun kenarında, cılız iki fidanın yanına bağlanmış üç at da şimdi kişniyor, çılgınca eşeleniyordu. Arabacı bir şey yapmak için kapıya yöneldi ama Ammi titreyen elini omzuna koydu. “Dışarı çıkma,” diye fısıldadı. “Bildiğimizden fazlası var bu işin. Nahum, kuyuda insanın yaşamını emen bir şey yaşadığını söyledi. Geçen yıl haziranda düşen göktaşının içinde hepimizin gördüğü yuvarlak küre gibi bir şeyden türemiş olması gerektiğini söyledi. Emdiğini, yaktığını; şimdi dışarıdaki ışık gibi, ne olduğu neredeyse seçilemeyen bir renk bulutundan ibaret olduğunu söyledi. Nahum, her canlı şeyle beslendiğini ve durmadan güçlendiğini düşünüyordu. Geçen hafta onu gördüğünü söyledi. Üniversiteden gelen adamların geçen yıl göktaşı için söylediği gibi, göğün çok uzaklarından gelmiş bir şey olmalı. Yapılışı da işleyişi de Tanrı'nın dünyasındaki hiçbir şeye benzemiyor. Öte dünyadan bir şey.”
Kuyudan yükselen ışık güçlenirken ve bağlı atlar giderek çılgınlaşarak eşelenip kişnerken adamlar kararsızca bekledi. Gerçekten de korkunç bir andı: Kadim ve lanetli evin içindeki dehşet; arkadaki odunlukta, ikisi evden ikisi kuyudan gelmiş dört korkunç parça yığını; önlerindeyse balçıklı derinliklerden yükselen, bilinmeyen ve kutsal olmayan o ışık huzmesi. Ammi, bir anlık dürtüyle arabacıyı durdurmuş, tavan arasındaki odada o renkli buhar kendisine nemli bir dokunuşla sürtündükten sonra kendisinin hiç zarar görmediğini unutmuştu; ama belki de böyle davranması iyi olmuştu. O gece ortalıkta neyin dolaştığını kimse hiçbir zaman bilemeyecek; öte dünyadan gelen küfür, şu ana dek zihni zedelenmemiş hiçbir insana zarar vermemiş olsa da, son anda, yarı bulutlu ay ışığının altındaki gökyüzünde gücünü artırmış ve birazdan sergileyeceği özel amaç belirtileriyle neler yapabileceği bilinemezdi.
Pencerenin yanındaki dedektiflerden biri ansızın kısa, keskin bir soluk aldı. Ötekiler ona baktı, sonra bakışlarının dalgınca kayarken birden takıldığı noktaya doğru hızla gözlerini kaldırdılar. Söze gerek yoktu. Kırsal dedikodularında tartışılan şey artık tartışmaya açık değildi; Arkham'da tuhaf günlerden hiç söz edilmemesinin nedeni de o topluluktaki herkesin sonradan fısıltıyla anlattığı şeydi. Önce, akşamın o saatinde hiç rüzgâr olmadığını belirtmek gerekir. Çok geçmeden rüzgâr çıktı ama o sırada kesinlikle yoktu. Gecikmiş hardalotunun kuru uçları bile, gri ve solmuş halleriyle, ya da ayakta duran dört tekerlekli at arabasının tentesindeki püsküller bile kıpırdamıyordu. Buna rağmen, bu gergin ve tanrısız dinginliğin ortasında avludaki bütün ağaçların yüksek, çıplak dalları hareket ediyordu. Hastalıklı, kesik kesik seğiriyor; ay ışığındaki bulutlara kasılmalarla, sara nöbeti geçirircesine çılgınca pençe atıyorlardı. Yeraltındaki dehşetlerle bedensiz bir bağın çizgisiyle sarsılıyorlarmış gibi, zararlı havayı güçsüzce tırmalıyorlardı; o dehşetler de kara köklerin altında kıvranıp çırpınıyordu.
Birkaç saniye boyunca tek bir adam bile nefes almadı. Sonra ayın üzerinden daha koyu bir bulut geçti ve pençe gibi dalların silueti bir anlığına gözden kayboldu. Bunun üzerine topluca bir haykırış yükseldi; hayranlıkla boğulmuş ama her boğazdan neredeyse aynı biçimde çıkan kısık, boğuk bir haykırış. Çünkü siluetle birlikte dehşet kaybolmamıştı. Daha da koyu karanlığın o korkunç anında gözcüler, ağaç tepeleri hizasında kıpırdayan binlerce minicik, soluk ve kutsal olmayan ışık noktasını gördüler; her dalın ucunda Aziz Elmo ateşi gibi ya da Pentekost'ta havarilerin başlarına inen alevler gibi yanıyorlardı. Lanetli bir bataklığın üzerinde cehennem dansları ederek dolaşan, cesetlerle beslenmiş ateşböceklerinden oluşan tıka basa dolu bir sürü gibi, doğa dışı ışıklardan meydana gelmiş korkunç bir takımyıldızdı bu. Rengi, Ammi'nin tanıyıp korkmaya başladığı o adı konamaz yabancı renkti. Bu sırada kuyudan yükselen fosforlu ışık huzmesi gitgide parlıyor; bir araya sinmiş adamların zihnine, bilinçlerinin kurabileceği her imgeden çok daha güçlü bir felaket ve doğa dışılık duygusu salıyordu. Artık dışarı doğru ışıldamıyordu; dışarı boşalıyordu. Biçimsiz, yeri yurdu belli olmayan renk akıntısı kuyudan çıktıkça doğrudan göğe akıyor gibiydi.
... daha da koyu karanlığın o korkunç anında gözcüler, ağaç tepeleri hizasında kıpırdayan binlerce minicik, soluk ve kutsal olmayan ışık noktasını gördüler; her dalın ucunda Aziz Elmo ateşi gibi yanıyorlardı ... bu sırada kuyudan yükselen fosforlu ışık huzmesi gitgide parlıyor, bir araya sinmiş adamların zihnine felaket ve doğa dışılık duygusu salıyordu... Artık dışarı doğru ışıldamıyordu; dışarı boşalıyordu. Biçimsiz, yeri yurdu belli olmayan renk akıntısı kuyudan çıktıkça doğrudan göğe akıyor gibiydi.
Veteriner ürperdi ve ağır sürgüyü kapıya takmak için ön kapıya yürüdü. Ammi de en az onun kadar titriyordu; ağaçların artan parıltısına dikkat çekmek istediğinde sesini denetleyemediği için eliyle çekiştirip işaret etmek zorunda kaldı. Atların kişnemesi ve tepinmesi dayanılmaz bir dehşete dönüşmüştü; ama eski evdeki topluluktan hiç kimse, dünyadaki bütün ödüller uğruna bile dışarı çıkmaya cesaret edemezdi. Zaman geçtikçe ağaçların parıltısı arttı; huzursuz dalları da gitgide daha dik durmaya zorlanıyor gibiydi. Kuyunun çıkrık ağacı artık parlıyordu. Derken bir polis, taş duvarın batısındaki birkaç tahta barakaya ve arı kovanına sessizce işaret etti. Ziyaretçilerin bağlı arabaları şimdilik etkilenmemiş görünse de bunlar da parlamaya başlamıştı. Sonra yolda çılgınca bir kargaşa ve nal sesleri duyuldu. Ammi daha iyi görebilmek için lambayı söndürünce, çılgına dönmüş gri atların bağlı oldukları fidanı kırıp dört tekerlekli at arabasıyla kaçtığını anladılar.
Şok birkaç kişinin dilini çözdü, mahcup fısıltılarla konuşmaya başladılar. “Burada bulunan her organik şeye yayılıyor,” diye mırıldandı adli tabip. Kimse yanıt vermedi ama kuyuda bulunan adam, uzun sırığının elle tutulamaz bir şeye dokunmuş olabileceğini ima etti. “Korkunçtu,” diye ekledi. “Hiç dibi yoktu. Yalnızca balçık, kabarcıklar ve aşağıda bir şeyin pusuya yattığı hissi.” Ammi'nin atı dışarıdaki yolda hâlâ tepinip sağır edici biçimde kişniyordu; sahibinin güçsüz titrek sesini neredeyse bastırdı. Ammi biçimsiz düşüncelerini mırıldandı: “O taştan geldi... aşağıda büyüdü... bütün canlıları ele geçirdi... zihinleriyle bedenleriyle beslendi... Thad'le Merwin, Zenas'la Nabby... sonuncusu Nahum'du... hepsi suyu içti... onlarla güçlendi... buradakiler gibi olmayan şeylerin olduğu öte bir yerden geldi... şimdi evine dönüyor...”
Tam o sırada bilinmeyen renk sütunu ansızın daha da parlayıp her seyircinin sonradan farklı tarif ettiği tuhaf şekil izleri oluşturmaya başladı. Bağlı, zavallı Hero öyle bir ses çıkardı ki, o güne dek hiçbir insan bir attan böyle bir ses duymamıştı; bundan sonra da duymayacaktı. Alçak tavanlı oturma odasındaki herkes kulaklarını tıkadı; Ammi de dehşet ve mide bulantısıyla pencereden uzaklaştı. Bunu sözcüklerle anlatmak mümkün değildi. Ammi yeniden dışarı baktığında talihsiz hayvan, parçalanmış faytonun kırık okları arasında, ay ışığı altındaki yerde hareketsizce yatıyordu. Ertesi gün onu gömene kadar Hero'yu bir daha gören olmadı. Ama şimdi yas tutmanın sırası değildi; çünkü hemen o anda bir dedektif, odanın içindeki korkunç bir şeye sessizce dikkat çekti. Lamba ışığı olmayınca, belli belirsiz bir fosforlu ışığın bütün odayı kaplamaya başladığı açıkça görülüyordu. Paçavra halının örtmediği geniş tahtalı zeminde parlıyor, küçük camlı pencerelerin çerçevelerinde titreşiyordu. Açıkta kalan köşe direklerinde aşağı yukarı uzanıyor, rafla şöminenin çevresinde ışıldıyor, kapılara ve mobilyalara bile bulaşıyordu. Her dakika biraz daha güçleniyordu; sonunda sağlıklı canlıların bu evden çıkması gerektiği apaçık anlaşıldı.
Ammi onlara arka kapıyı ve tarlalardan geçip on dönümlük meraya çıkan patikayı gösterdi. Düş görür gibi yürüyüp sendelediler; yüksekçe bir yere varana kadar arkalarına bakmaya cesaret edemediler. Patikanın orada olmasına sevindiler; kuyunun yanından geçen ön yolu kullanamazlardı. Işıldayan ahırla barakaların ve budaklı, şeytani biçimli parlayan meyve ağaçlarının yanından geçmek bile yeterince kötüydü. Neyse ki dalların en beter kıvrılışı tepelerde kalmıştı. Kırsal köprüden Chapman's Çayı'nın öte yanına geçerlerken ay çok kara bulutların ardına girdi; oradan açık çayırlara kadar yollarını elleriyle yoklayarak buldular.
Vadinin karşısına, aşağıdaki Gardner çiftliğinin bulunduğu uzak noktaya baktıklarında korkunç bir manzara gördüler. Bütün çiftlik o iğrenç, bilinmeyen renk karışımıyla parlıyordu; ağaçlar, binalar, hatta öldürücü gri kırılganlığa bütünüyle dönüşmemiş otlar ve bitkiler bile. Dallar göğe doğru gerilmiş, uçlarında iğrenç alev dilleri yanıyordu. Aynı korkunç ateşin ışıklı sızıntıları evin, ahırın ve barakaların çatılarında sürünüyordu. Fuseli'nin bir düşünden çıkmış gibiydi bu manzara. Her şeyin üzerinde, kuyudan yükselen o ışıklı biçimsizliğin taşkınlığı, kuyudan yükselen gizemli zehrin yabancı ve boyutsuz gökkuşağı egemendi; kozmik ve tanınmaz renkleriyle kaynıyor, hissediyor, yalayıp uzanıyor, parıldıyor, geriliyor ve habisçe kabarcıklanıyordu.
Sonra, hiçbir uyarı olmadan o iğrenç şey bir roket ya da göktaşı gibi dikine göğe fırladı; ardında iz bırakmadı ve kimse soluk alıp çığlık atamadan bulutlardaki yuvarlak, tuhaf biçimde düzgün bir delikten geçip gözden kayboldu. O manzarayı gören hiç kimse onu unutamazdı. Ammi, bilinmeyen rengin Samanyolu'na karıştığı yerdeki Kuğu takımyıldızına, ötekilerin üzerinde titreşen Deneb yıldızına donuk donuk baktı. Ama bir sonraki an vadiden gelen çatırdama sesiyle bakışları hızla yeryüzüne döndü. Hepsi bu kadardı. Pek çok kişinin yemin ettiğinin aksine bir patlama değil, tahtanın yırtılıp çatırdamasıydı. Yine de sonuç aynı oldu: Bir an süren ateşli, kaleydoskopik bir patlamayla, felakete mahkûm ve lanetli çiftlikten doğa dışı kıvılcımlarla maddelerin ışıldayan bir tufanı fışkırdı; gören birkaç kişinin gözlerini bulandırdı ve evrenimizin varlığını reddetmek zorunda kalacağı rengârenk, tuhaf parçacıklardan oluşan bombardıman bulutunu göğün tepesine savurdu. Hızla kapanan buharların arasından, kaybolmuş o büyük hastalıklı şeyi izlediler; bir saniye sonra onlar da ortadan kayboldu. Arkalarında ve aşağıda, adamların dönmeye cesaret edemediği karanlıktan başka bir şey yoktu. Çevrelerindeyse yıldızlararası uzaydan kara, kırağılı esintilerle aşağı süpürülüyormuş gibi yükselen bir rüzgâr vardı. Rüzgâr çığlık atıp uludu; tarlaları ve biçimleri bozulmuş ormanları çılgın bir kozmik öfkeyle dövdü. Titreyen topluluk, çok geçmeden ayın Nahum'un çiftliğinde geriye ne kaldığını göstereceği anı beklemenin yararsız olacağını anladı.
Yedi titreyen adam, kuramlar öne sürmeye cesaret edemeyecek kadar dehşete kapılmış halde kuzey yolundan Arkham'a doğru ağır ağır yürüdü. Ammi ötekilerden daha kötü durumdaydı; dosdoğru kasabaya gitmek yerine onu kendi mutfağına kadar götürmeleri için yalvardı. Ana yol üzerindeki evine, rüzgârın dövdüğü solmuş ormandan tek başına geçmek istemiyordu. Çünkü ötekilerin yaşamadığı ek bir şok geçirmişti; yıllarca kimseye söz etmeye bile cesaret edemediği derin bir korku onu sonsuza dek ezmişti. Fırtınalı tepedeki öteki gözcüler yüzlerini sakince yola çevirmişken Ammi, kısa süre önce talihsiz arkadaşını barındırmış olan yıkım vadisine bir anlığına arkasını dönüp baktı. Uzaklardaki o yaralı noktadan bir şeyin güçsüzce yükseldiğini, sonra büyük biçimsiz dehşetin göğe fırladığı yere yeniden çöktüğünü gördü. Bu yalnızca bir renkti; ama dünyamızın ya da göklerimizin hiçbir rengi değildi. Ammi o rengi tanıdığı ve bu son soluk kalıntının hâlâ kuyuda pusuya yatmış olması gerektiğini bildiği için, o günden beri hiçbir zaman bütünüyle kendine gelemedi.
Ammi bir daha oraya yaklaşmadı. Dehşet olalı kırk dört yıl geçti ama oraya hiç gitmedi; yeni su haznesi orayı örtünce sevinecek. Ben de sevineceğim, çünkü geçtiğim o terk edilmiş kuyunun ağzında güneş ışığının renginin değişmesinden hoşlanmıyorum. Suyun hep çok derin olmasını umuyorum; yine de onu asla içmeyeceğim. Bundan sonra Arkham yöresini ziyaret edeceğimi sanmıyorum. Ammi'yle birlikte olan adamlardan üçü, ertesi sabah gün ışığında yıkıntıları görmeye döndüler ama ortada gerçek anlamda yıkıntı yoktu. Yalnızca bacanın tuğlaları, mahzenin taşları, oraya buraya saçılmış mineral ve metal döküntüleri, bir de o uğursuz kuyunun ağzı kalmıştı. Götürüp gömdükleri ölü atı ve kısa süre sonra Ammi'ye geri verdikleri faytonu saymazsak, bir zamanlar canlı olan her şey yok olmuştu. Tozlu gri bir çölden ibaret, beş dönümlük tekinsiz bir arazi kalmıştı; o günden beri orada hiçbir şey yetişmedi. Bugün bile ormanların ve tarlaların arasında, asitle yenmiş büyük bir leke gibi göğe açık duruyor. Kırsal söylentilere rağmen oraya göz atmaya cesaret etmiş az sayıdaki kişi buraya “kavrulmuş fundalık” adını verdi.
Kırsal söylentiler tuhaf. Şehirden gelen adamlar ve üniversite kimyagerleri, kullanılmayan kuyunun suyunu ya da hiçbir rüzgârın dağıtamıyor göründüğü gri tozu inceleyecek kadar ilgi duysalar belki daha da tuhaflaşabilirler. Botanikçiler de o yerin sınırındaki bodur bitki örtüsünü incelemeli; belki böylece felaketin azar azar, yılda bir inç ilerlediğine dair yöre inancığı aydınlanır. İnsanlar, çevredeki bitkilerin renginin ilkbaharda pek doğru görünmediğini, yabani hayvanların hafif kış karında tuhaf izler bıraktığını söylüyor. Kavrulmuş fundalığa başka yerlere yağdığı kadar kar yağmıyor gibi. Bu motor çağında geriye kalan birkaç at sessiz vadide ürkekleşiyor; avcılar da gri toz lekesinin yakınlarında köpeklerine güvenemiyor.
Zihinsel etkilerin de çok kötü olduğu söyleniyor; Nahum'un ele geçirildiği yıllardan sonra sayılar tuhaflaştı ve insanlar hep oradan ayrılma gücünden yoksun kaldı. Sonra daha güçlü iradeli insanların hepsi bölgeden göç etti; çökmekte olan eski çiftlik evlerinde yaşamaya yalnız yabancılar çalıştı. Ama onlar da kalamadı. İnsan bazen, fısıltıyla anlatılan büyüye dair o çılgın, tuhaf öykülerinin onlara bizimkini aşan ne tür bir kavrayış kazandırdığını merak ediyor. O tuhaf yörede geceleri gördükleri düşlerin çok korkunç olduğunu söylüyorlar; karanlık ülkenin görünüşünün bile hastalıklı bir hayal gücünü harekete geçirmeye yeteceği kesin. Hiçbir gezgin o derin yarıklarda bir tuhaflık duygusuna kapılmadan kalmadı; sanatçılar, gizemi hem ruha hem göze ait olan sık ormanları resmederken ürperiyor. Ammi bana öyküsünü anlatmadan önce tek başıma yaptığım o yürüyüşten edindiğim duyguyu ben de merak ediyorum. Alacakaranlık bastığında, ruhuma yukarıdaki derin gök boşluklarına karşı tuhaf bir çekingenlik çöktüğü için, bulutların toplanmasını belli belirsiz dilemiştim.
Benden fikrimi sormayın. Bilmiyorum, hepsi bu. Sorgulanabilecek Ammi'den başka kimse yoktu; çünkü Arkhamlılar tuhaf günlerden söz etmiyor ve göktaşını, içindeki renkli küreyi gören üç profesörün hepsi öldü. Başka küreler de vardı; bundan emin olun. Biri beslenip kaçmış olmalı; muhtemelen bir başkası içinse artık çok geçti. Kuşkusuz hâlâ kuyunun dibinde. O hastalıklı kuyu ağzının üzerindeki güneş ışığında bir tuhaflık olduğunu biliyorum. Köylüler, felaketin yılda bir inç ilerlediğini söylüyor; demek ki hâlâ bir tür büyüme ya da beslenme söz konusu olabilir. Ama oradaki hangi şeytan yavrusu olursa olsun, hızla yayılmayıp duruyorsa bir şeye bağlı olmalı. Havayı pençeleyen o ağaçların köklerine mi tutunmuş? Günümüz Arkham söylentilerinden biri, geceleri olmaması gerektiği gibi parlayıp hareket eden şişman meşelerle ilgili.
Ne olduğunu yalnız Tanrı bilir. Madde açısından bakarsak, Ammi'nin tarif ettiği şeye gaz denirdi sanırım; ama bu gaz evrenimizin yasalarına uymuyordu. Bu, gözlemevlerimizin teleskoplarında ve fotoğraf plaklarında parlayan dünyaların ve güneşlerin meyvesi değildi. Gökbilimcilerimizin hareketlerini ve boyutlarını ölçtüğü ya da ölçülemeyecek kadar büyük saydığı göklerin soluğu da değildi. Uzaydan gelmiş bir renkti yalnızca; bildiğimiz Doğa'nın ötesindeki biçimlenmemiş sonsuzluk diyarlarından gelen korkunç bir haberci. Bu diyarların varlığı bile zihni sersemletiyor, çılgın gözlerimizin önüne açtığı kapkara, evren ötesi uçurumlarla bizi uyuşturuyordu.
Ammi'nin bilerek bana yalan söylemiş olma ihtimalini çok düşük buluyorum; kasabalıların önceden uyardığı gibi öyküsünün bütünüyle bir delilik nöbetinin ürünü olduğunu da sanmıyorum. O göktaşıyla tepelere ve vadilere korkunç bir şey geldi; ne ölçüde olduğunu bilmesem de korkunç bir şey hâlâ orada. Suyun gelmesine sevineceğim. Bu arada Ammi'nin başına bir şey gelmemesini umuyorum. O şeyi çok yakından gördü; etkisi de çok sinsiydi. Neden hiç taşınamadı? Nahum'un ölürken söylediği şu sözleri ne kadar açık hatırlıyordu: “Kaçamıyorum... seni çekiyor... bir şeyin geldiğini biliyorsun ama boşuna...” Ammi çok iyi, yaşlı bir adam. Su haznesi ekibi işe başlayınca başmühendise yazıp onu yakından gözetmesini söylemeliyim. Uykumu gitgide daha çok kaçıran gri, çarpılmış, kırılgan canavara dönüştüğünü düşünmek istemem.
SON
Bölüm etkileşimi
