Bölümler 3Şu an: Dipnotlar:
- 1 Önsöz.96 kelime
- 2 Maddi ve Manevi Evren Üzerine Bir Deneme.25.518 kelime
- 3 Dipnotlar:348 kelime · Okuduğun bölüm
Bu aramayla eşleşen bölüm bulunamadı.
DİPNOTLAR:
[1] “Morg Sokağı Cinayetleri” — s. 133.
[2] Kısaca: Kürelerin yüzey alanları, yarıçaplarının kareleriyle orantılıdır.
[3] Sayfa 44.
[4] Sınırlı küre — Bir küre zorunlu olarak sınırlıdır. Yanlış anlaşılma ihtimalini göze almaktansa yinelemeyi yeğlerim.
[5] Laplace, bulutsu maddesinin heterojen olduğunu, yalnızca halkaların parçalanmasını böylece açıklayabilmek için varsaydı; çünkü bulutsu madde homojen olsaydı halkalar parçalanmazdı. Ben de aynı sonuca —atomlardan hemen doğan ikincil kütlelerin heterojenliğine— bütünüyle onların genel tasarımına ilişkin a priori bir değerlendirmeden, yani İlişki’den hareketle ulaşıyorum.
[6] Uranüs’ün uydularının aykırı dolanımının, gezegen ekseninin eğikliğinden kaynaklanan, yalnızca perspektife bağlı bir yanılsama olduğunu göstermeye hazırım.
[7] 70. sayfaya bakınız.
[8] 36. sayfa.
[9] “Göklerin Mimarisi Üzerine Görüşler.” Dr. Nichol’dan Amerika’daki bir dostuna yazılmış olduğu ileri sürülen bir mektup, sanırım yaklaşık iki yıl önce gazetelerimizde elden ele dolaşmış ve sözünü ettiğim “zorunluluğu” kabul etmişti. Ancak Dr. N., daha sonraki bir konferansında, bir şekilde bu zorunluluğun üstesinden gelmiş görünüyor; kuramdan bütünüyle vazgeçmese de onu “tamamen varsayımsal bir şey” diye küçümsemek ister gibi. Maskelyne deneylerinden önce Kütleçekim Yasası da başka neydi ki? O zaman bile Kütleçekim Yasası’nı kim sorguladı?
[10] Beklenmedik bir optik gelişmenin, sayısız sistem çeşidi arasında, ışıklı ve ışıksız halkalarla çevrili ışıklı bir güneşi; bu halkaların içinde, dışında ve arasında dolanan ışıklı ve ışıksız gezegenleri, onların da uydularını ve bu uyduların da uydularını bize göstermesi imkânsız değildir.
[11] 62. sayfa.
[12] Özellikle, Mädler’in varsayımının yalnızca dönüşe ilişkin kısmını reddettiğim anlaşılmalıdır. Elbette, kümemizde şimdi büyük bir merkezî gökcismi yoksa bile, ileride olacaktır. Ne zaman var olursa olsun, yalnızca yoğunlaşmanın çekirdeği olacaktır.
[13] Yıldızların perspektife bağlı olmayan öz hareketlerine bakıldığında, birçoğu gruplar hâlinde ters yönlere gidiyor gibi görünür; şimdiye dek toplanan olgular, yıldız katmanımızın bütün parçalarının, hele uzayı dolduran yıldız adalarının tümünün, büyük ve bilinmeyen, ışıklı ya da karanlık bir merkezî gökcisim çevresinde dolandığını varsaymayı hiç de zorunlu kılmaz. Son ve en yüce temel nedenleri arayış, insanın düşünsel etkinliğini de hayal gücünü de elbette böyle bir varsayıma yöneltir.
[14] 37. sayfa.
[15] “Öyleyse kütleçekim, kuvvetlerin en güçlüsü olmalıdır.” — 39. sayfaya bakınız.
[16] 102-103. sayfalara bakınız — “Şöyle yanıtlıyorum: haklı olan” diye başlayıp “uygun ve kendine özgü Tanrı” diye biten paragraf.
Bölüm etkileşimi
