2.

Marsilya, her zaman uğultulu bir kadındır. Limanı geceye yaslandığında, fahişelerin kahkahasıyla dalgaların uğultusu birbirine karışır; aralarındaki farkı ayırt edemezsin. Léonide, altı aydır limana demirliydi. Pas, halatları kemirmiş; güvertede çürümüş portakal kokusu hâlâ duruyordu. Ama kaptan Barker’a göre "deniz, sabredenin sadakasıdır." O yüzden yelken açtık.
Gemiye binenlerin her biri bir sır taşıyordu.
Isaac Blain, baştayfa, eski bir Amerikan donanmacısıydı. Sağ kolu dirsekten kesikti, yerine kendi yaptığı pirinçten bir kanca takmıştı. Güverte tayfaları onu “Çengel Baba” diye çağırırdı.
Leoncio de Mar, ikinci kaptan. Adını hep gizlerdi. İspanyol aksanını bastırmak için Fransızca konuşmaya çalışır, ama her “r” harfinde geçmişi ortaya tıslardı.
Ve ben... bana Augustin derlerdi. Asıl adım önemli değildi. Denizde kimse kimseye doğduğu isimle hitap etmez; çünkü her denizci, yeni bir doğum için yelken açar.
Yolculuğun üçüncü günüydü. Beaufort ölçeğiyle 8’e yakın bir rüzgâr, brikantini zorluyor, iskele sancak yönünden gelen dalgalar bumbaları zangırdatıyordu. Isaac Blain, halatları paletle güçlendirirken sol gözünü bana çevirdi.
“Senin gibi kitap fareleri bu işin sonunda ya şair olur ya da deniz kabuğu. Hangisi olacaksın, evlat?”
Cevap veremedim. O an ne şairdim, ne de yaşamayı bilen bir deniz kabuğu. Yalnızca kaçıyordum. Arkada bıraktığım Paris’in rıhtımlarında, açlıktan kemiklerini sayabildiğim annemin hayaleti duruyordu. Babam, kim olduğunu bile bilmeden öldü. Belki de hiç yaşamadı. Ama şunu biliyorum: İnsan yalnız doğar, ama yalnız ölmek istemez. Ben bu gemiye yalnızlığımı gömmeye geldim.
İkinci hafta, okyanus dilini değiştirdi. Gemici barometresi düşerken Blain, gemi günlüğüne şöyle yazdı:
"Rüzgâr kuzeydoğudan, yük tehlikeli şekilde kayıyor. Tayfa huzursuz."
O gece, kumanya ambarından gelen çatırdılarla uyandım. Aşağı indiğimde Leoncio’yu gördüm. Eline aldığı bir bıçakla fıçılardan biriyle uğraşıyordu. Bana bakmadan konuştu:
"Bu yük değil, bu bir kefen. Bizi mezara götürüyor."
Sustu. Ben de. Denizciler konuşmaz; onlar susarken anlatır.
Ama asıl fırtına, birkaç gün sonra patladı. Hem dışarıda, hem içimizde.
Fırtına, gece vakti geldi. Gelişi ne bir rüzgâr uğultusuyla haber verdi ne de dalga köpükleriyle. Önce gökyüzü sustu — o ölümcül sessizlikle. Sonra birden, sanki Tanrı'nın bastığı bir pedal gibi, bütün gök gürledi. Şimşek, geminin armasını yaladı; bir anlığına ana direk, kurumuş bir kemik gibi beyazladı.
“Yelkenleri toplayın! Furlayın hepsini!” diye bağırdı kaptan Barker.
Ama çok geçti. Baba yelken, sert rüzgârla şişti; iskele alabanda sarkmaya başladı. Gövde çatladı mı, yoksa sadece içimizde bir şey mi kırıldı, anlayamadık.
Bir tayfa — adı Nicolo, Sardinya'dandı — halatı çözerken bir an ayağı kaydı. Dalgaya düştü. Gözümüzle gördük. Ama o göz, insanı boğar bazen. Hiçbirimiz kımıldamadık. Çünkü denize düşen bir adamı kurtarmaya çalışmak, kendini suya emanet etmektir. Ve bu gece, su ölüm kokuyordu. Isaac Blain, kanca koluyla bir baba savlosuna tutunmuş, bağırıyordu:
“Bu gemi artık bizim değil! Şeytan dümene geçti!”
Geminin içinde başka bir fırtına daha vardı. Kumanya kıtlığı konuşuluyordu. Leoncio, gece boyunca tayfalarla fısıldaşmıştı. Kaptanın sakladığı konserve erzakları, gizli bölmeler...
Bir isyanın demirleri çoktan kızdırılmıştı.
O an, aşağı inip harita odasına kaçtım. Masanın üzerindeki Nautical Almanac’ı açtım. Tropikal fırtınaların rotalarını, Küçük Antiller’in akıntılarını ezberlemiş olabilirdim; ama o anda ne rüzgâr yönü ne de deniz derinliği, beni içimdeki girdaptan çekip çıkaramıyordu. Cebimden bir mektup çıkardım. Sararmıştı. Mühür çoktan çözülmüştü.
Clémence.
Tek seven oydu beni. Ve tek terk eden.
“Sen, kitap kokan adam… saklandığın yer burası mı?” dedi bir ses. Leoncio’ydu. Kapının eşiğinde durmuştu. Gözleri hastalıklı parlıyordu.
“Bu gemi batacak,” dedi. “Ya Kaptan’ı indiririz ya da birlikte boğuluruz.”
Cevap vermedim. Dışarıda iskandil ipi kopmuştu. Gökyüzü, iç organlarını kusarcasına, yağmur boşaltıyordu. Tayfalar güverte ızgaralarına tutunuyor, rüzgâra küfrediyordu.
Geminin altı çürük. Ama çürük olan sadece omurga mıydı?