33. bölüm · Tanrı?

6.2. Kozmolojik Argüman — “Her Şeyin Bir Nedeni Vardır”

Uygulamada Aç → İçindekiler

Bölümler

1 Bölüm 1: İnancın Kökleri — İnsan Neden İnanır? 2 1.1. Korkudan Doğan İnanç 3 1.2. Beynin Tanrı Noktası 4 1.3. İnanç ve Toplum 5 1.4. Bilim Gelince 6 1.5. Tanrı Bir Cevap mı, Alışkanlık mı? 7 Bölüm 2: Evrenin Başlangıcı — Kozmoloji ve Big Bang 8 2.1. Hiçlikten mi Geldik? 9 2.2. Tanrı mı Başlattı? 10 2.3. Evrenin Kendi Yasaları 11 2.4. Evrenin Yaşı ve Genişlemesi 12 2.5. Evren Tanrı’sız Olabilir mi? 13 Bölüm 3: Yaşamın Kökeni — Evrim ve Bilinç 14 3.1. Yaşam Nasıl Başladı? 15 3.2. Evrim: Hayatın Mantığı 16 3.3. “Mükemmel” Tasarım mı, Hatalı Sistem mi? 17 3.4. Bilinç: Tanrı’nın Nefesi mi, Beynin Elektriği mi? 18 3.5. Yaşamın Mucizesi Değil, Kaosu 19 Bölüm 4: Ahlak ve Vicdan — Tanrı Olmadan İyi Olmak 20 4.1. Ahlakın Kökeni 21 4.2. Dinle Ahlak Arasındaki Fark 22 4.3. Tanrı Korkusu mu, Vicdan mı? 23 4.4. Ahlak Evrimi 24 4.5. Tanrı Olmadan Anlam 25 Bölüm 5: Bilimin Yükselişi — Newton’dan Kuantuma 26 5.1. Orta Çağ’ın Zincirleri 27 5.2. Newton’un Devrimi 28 5.3. Bilim Tanrı’nın Yerini Almadı — Onu Açıkladı 29 5.4. Kuantum Devrimi: Evrenin Rastlantısallığı 30 5.5. Bilim: Modern İnançsızlık 31 Bölüm 6: Tanrı Argümanları — Düşüncenin Sınırında 32 6.1. Ontolojik Argüman — “Tanrı Zorunlu Olarak Vardır” 33 6.2. Kozmolojik Argüman — “Her Şeyin Bir Nedeni Vardır” 34 6.3. Teleolojik Argüman — “Evren Çok Düzenli, Demek ki Bir Tasarımcı Var” 35 6.4. Üç Argümanın Ortak Sorunu 36 6.5. Tanrı’yı Kanıtlamaya Çalışmak Neden Boşuna? 37 Bölüm 7: Tanrı’nın Sessizliği — Kötülük Problemi 38 7.1. Üçlü Çelişki 39 7.2. “İmtihan” Cevabı 40 7.3. “Kötülük İnsandan Gelir” Cevabı 41 7.4. Doğa Kötülüğü 42 7.5. Tanrı’nın Sessizliği 43 7.6. Acının Gerçek Değeri 44 Bölüm 8: Dinlerin Evrimi — Mitolojiden Tek Tanrı’ya 45 8.1. İlk Tanrılar: Doğanın Gücü 46 8.2. Kabilelerin Birleşmesi, Tanrıların da Birleşmesi 47 8.3. Mitlerden Kitaplara 48 8.4. Dinlerin Evrimi: Taklit ve Dönüşüm 49 8.5. Dinlerin Gücü Nereden Geliyor? 50 8.6. Modern Çağ: İnançtan Kimliğe 51 Bölüm 9: Ateizm, Agnostisizm, Deizm, Panteizm — Tanrı’ya Dair Dört Yol 52 9.1. Ateizm — Tanrı Yoktur 53 9.2. Agnostisizm — Bilemeyiz 54 9.3. Deizm — Tanrı Var Ama Karışmaz 55 9.4. Panteizm — Her Şey Tanrı’dır 56 9.5. Dört Yolun Kesiştiği Yer 57 Bölüm 10: Bilinç, Zihin ve Ruh Üzerine 58 10.1. Bilinç Nedir? 59 10.2. Ruh Var mı? 60 10.3. Bilinçli Makine, Ruhsuz İnsan 61 10.4. Bilinç Nerede Başlar, Nerede Biter? 62 10.5. Tanrı’nın Yerine Zihin 63 Bölüm 11: Kuantum, Yapay Zeka ve Gerçekliğin Doğası 64 11.1. Kuantum Dünyasının Garipliği 65 11.2. Gerçekliğin Simülasyon Olma İhtimali 66 11.3. Yapay Zeka: İnsan’ın Yeni Tanrısı mı? 67 11.4. Gerçeklik Bir Yanılsama mı? 68 Bölüm 12: Evrenin Geleceği — Entropi, Çöküş ve Sonsuzluk 69 12.1. Entropi: Düzenin Çöküşü 70 12.2. Büyük Çöküş (Big Crunch) 71 12.3. Büyük Yırtılma (Big Rip) 72 12.4. Sonsuzluk Var mı? 73 Bölüm 13: Sonuç — Gerçeği Aramak mı, İnanmak mı? 74 13.1. İnanç Bir Cevap mı, Rahatlama mı? 75 13.2. Bilim Ne Diyor? 76 13.3. Evrenin Güzelliği 77 13.4. Gerçek Cesaret 78 13.5. Geleceğe Bakan İnsan

Bu argüman Aristoteles’ten Thomas Aquinas’a kadar uzanır.

Şöyle der:

> “Her şeyin bir nedeni vardır.
Evrenin de bir nedeni olmalı.
O ilk neden Tanrı’dır.”

Yani Tanrı, her şeyin ilk sebebi olarak görülür.
Tıpkı bir domino taşını ilk iten el gibi.

Ama burada çok büyük bir çelişki vardır

Birinci Çelişki:

Eğer “her şeyin bir nedeni var” diyorsak,
o zaman Tanrı’nın da bir nedeni olmalı.
Ama “Tanrı’nın nedeni yok” dersen, kendi kuralını bozmuş oluyorsun.

İkinci Çelişki:

Kozmoloji (evren bilimi) bize gösteriyor ki,
evren bir “yaratıcı” gerektirmez.
Big Bang, fizik yasalarının doğal sonucu olabilir.
Zaman ve neden-sonuç ilişkisi Big Bang’den sonra ortaya çıktı.
Yani “önce ne vardı?” sorusu anlamsız,
çünkü “önce” diye bir şey yoktu.

Üçüncü Çelişki:

Bu argüman, sadece “bir ilk neden olmalı” der,
ama bu nedenin Tanrı olduğunu kanıtlamaz.
Belki evrenin nedeni başka bir evrendir,
belki kuantum dalgalanmasıdır,
belki doğa yasalarının kendi iç döngüsüdür.
Yani sonuç: “Bir şey başlattı” olabilir, ama “Tanrı başlattı” diyemeyiz.

• Yani:

Doğa yasaları kendi kendini açıklayabilir.

Bir elin domino taşını itmesine gerek yok;
bazen taş zaten kendi enerjisiyle düşer.